{"id":2641,"date":"2010-05-13T22:33:25","date_gmt":"2010-05-13T21:33:25","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=2641"},"modified":"2010-05-13T22:33:25","modified_gmt":"2010-05-13T21:33:25","slug":"ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/","title":{"rendered":"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit"},"content":{"rendered":"

Ramiz Alia: N\u00eb krye t\u00eb PD s’e vura un\u00eb<\/strong><\/p>\n

Shekulli Online<\/strong>, 13.05.2010<\/em><\/p>\n

N\u00eb vijim t\u00eb kujtimeve t\u00eb ish-presidentit Ramiz Alia, marr\u00eb nga libri “jeta ime” hedhur n\u00eb treg nga sht\u00ebpia botuese “Toena” vjen takimi i gushtit 1990 mes tij dhe emrave m\u00eb t\u00eb spikatur t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n

\"Sali
\nSali Berisha me Hysni Kapon dhe mjek\u00ebt e bllokut<\/strong><\/p>\n

Si\u00e7 tregon z. Alia, takimi u zhvillua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb re, larg godin\u00ebs s\u00eb PPSH-s\u00eb dhe si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb shprehur sa m\u00eb qart\u00eb mendimet p\u00ebr situat\u00ebn q\u00eb po kalonte vendi pas eksodit t\u00eb t\u00eb rinjve n\u00eb ambasada dhe se si do t\u00eb demokratizohej vendi. Alia kujton se askush, p\u00ebrfshir\u00eb edhe mjekun Sali Berisha, nuk ishte dakord p\u00ebr pluralizmin partiak, madje duke u shprehur kategorikisht kund\u00ebr p\u00ebr at\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndodhte vet\u00ebm pak muaj m\u00eb von\u00eb, pas l\u00ebvizjes s\u00eb dhjetorit.<\/p>\n

Takimi me intelektualet m\u00eb n\u00eb z\u00eb t\u00eb kryeqytetit, u zhvillua n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur tensioni social ishte rritur shum\u00eb. Kishte ndodhur edhe eksodi i 2 korrikut. N\u00eb shtyp, debati ishte gjall\u00ebruar. Ndonj\u00ebri, shtronte edhe problemin e rigjykimit t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs. Flitej p\u00ebr heqjen e bustit t\u00eb Stalinit. Ishte artikuluar publikisht nevoja e kuptimit t\u00eb liris\u00eb s\u00eb mendimit, deri tek “e drejta e t\u00eb menduarit ndryshe”, sipas shprehjes s\u00eb Roza Luksemburgut, d. m. th. deri tek mendimi alternativ. Debati, m\u00eb shum\u00eb ziente n\u00ebn z\u00eb.<\/p>\n

Nd\u00ebrkaq, ishin vendosur lidhjet e para midis radios “Z\u00ebri i Amerik\u00ebs” dhe disa intelektual\u00ebve t\u00eb vendit, Nga shume drejtime, nga organizatat e PPSH dhe organizatat e masave, b\u00ebheshin p\u00ebrpjekje p\u00ebr aktivizimin e inteligjencies n\u00eb proceset q\u00eb zhvilloheshin n\u00eb vend. Mendimi i intelektual\u00ebve, k\u00ebrkohej si nj\u00eb far\u00eb barometri moral dhe si kriter v\u00ebrtet\u00ebsie p\u00ebr gjith\u00e7ka b\u00ebhej e flitej, p\u00ebr t\u00eb sqaruar enigmat dhe ngjarjet e turbullta. Mbledhjen me intelektual\u00ebt e Tiran\u00ebs, un\u00eb e k\u00ebrkova p\u00ebr t\u00eb diskutuar me ta mbi zhvillimin e ngjarjeve t\u00eb koh\u00ebs, p\u00ebr proceset demokratizuese q\u00eb po zbatoheshin ne vend, si dhe mbi situat\u00ebn n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n

M\u00eb interesonte t’i d\u00ebgjoja sa m\u00eb hapur mendimet e tyre dhe, pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, takimi nuk u organizua n\u00eb zyrat e KQ t\u00eb PPSH-s\u00eb, por n\u00eb nj\u00eb sall\u00eb t\u00eb Pallatit t\u00eb Kongreseve, pa tavolina e presidiume. Edhe vet\u00eb zhvillimi i takimit, pa referate t\u00eb shkruar ose fjalime akademike, iu p\u00ebrshtat k\u00ebtij qellimi. U p\u00ebrpoqa t\u00eb krijoja nj\u00eb atmosfer\u00eb sa m\u00eb shoq\u00ebrore, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb, secili, t\u00eb mund t\u00eb shprehej lirsh\u00ebm, pa rezerva. Dhe, m\u00eb duket se ky q\u00ebllim, u arrit.<\/p>\n

Ky takim \u00ebsht\u00eb i stenografuar, ai \u00ebsht\u00eb botuar si broshur\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb p\u00ebr kuadrot e partis\u00eb. Pra, nuk ka mbetur asgj\u00eb sekret. Takimi u zhvillua n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur, personalisht, mendoja se duhej t\u00eb merrte m\u00eb shum\u00eb hov pluralizmi i ideve. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye un\u00eb zgjodha intelektual\u00ebt. Nj\u00eb auditor tjet\u00ebr, ndoshta nuk do ta kuptonte k\u00ebt\u00eb. Nd\u00ebrkaq, duke shkuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb takim, un\u00eb kisha nj\u00eb far\u00eb tendence. Synoja t\u00eb dilte qart\u00eb nevoja e afirmimit t\u00eb pluralizmit t\u00eb mendimit, por jo m\u00eb shum\u00eb, sepse bindja ime ishte se, vendi dhe partia, nuk ishin t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr pluralizmin partiak.<\/p>\n

Mungonte kultura e nevojshme demokratike, toleranca, durimi dhe respekti, si element\u00eb t\u00eb domosdosh\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri me shum\u00eb parti. N\u00eb fjal\u00ebn time t\u00eb hyrjes, un\u00eb thashe se situata e jashtme, si edhe ajo e brendshme, koh\u00ebve t\u00eb fundit kan\u00eb pasur ndryshime t\u00eb m\u00ebdha. P\u00ebrmbysje t\u00eb v\u00ebrteta kan\u00eb ndodhur brenda nj\u00eb viti n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Lindjen evropiane. N\u00eb Bashkimin Sovjetik dhe n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e tjera t\u00eb ish-kampit socialist, mund t\u00eb themi pa asnj\u00eb dyshim, se socializmi ia la vendin kapitalizmit.<\/p>\n

Sulmi kund\u00ebr socializmit, si rend shoq\u00ebror, sot \u00ebsht\u00eb m\u00eb i eg\u00ebr se kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb. N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb historin\u00eb e pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore e k\u00ebtej, nuk \u00ebsht\u00eb par\u00eb nj\u00eb histeri kaq e eg\u00ebr kund\u00ebr vlerave socialiste. Borgjezia dhe reaksioni, me arroganc\u00eb, po perpiqen t\u00eb imponojn\u00eb normat e tyre, t\u00eb diktojn\u00eb recetat e tyre si t\u00eb vetmet rrug\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebr zhvillimin e vendeve t\u00eb ndrysh\u00ebm. Tani, k\u00ebrkohet q\u00eb edhe Shqip\u00ebria t\u00eb ndjek\u00eb rrug\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u fut\u00ebn vendet e Lindjes. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se, n\u00eb k\u00ebto kushte, na duhet t\u00eb l\u00ebvizim me vendosm\u00ebri p\u00ebr t\u00eb krijuar kushte m\u00eb t\u00eb mira, si n\u00eb plan ekonomik, ashtu edhe n\u00eb at\u00eb politik e shoq\u00ebror.<\/p>\n

Ne nuk mund t\u00eb mbyllim syt\u00eb, ashtu si\u00e7 nuk mund t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb indiferent\u00eb ndaj k\u00ebrkesave e zhvillimit t\u00eb sot\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Ne duhet t\u00eb hedhim me vendosm\u00ebri disa hapa p\u00ebr demokratizimin e jet\u00ebs s\u00eb vendit, p\u00ebr respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb qytetar\u00ebve, p\u00ebr ndreqjen e gabimeve t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs, sic kemi vepruar deri m\u00eb sot, por duhet te ecim m\u00eb me vendosm\u00ebri p\u00ebrpara n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n

N\u00eb fjal\u00ebn time t\u00eb hyrjes, un\u00eb nuk fola p\u00ebr pluripartitizmin, por theksova nevoj\u00ebn e liris\u00eb s\u00eb mendimit. Kjo gj\u00eb, nuk i \u00e7liron intelektual\u00ebt nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia e mosshprehjes s\u00eb mendimeve t\u00eb tyre edhe n\u00eb lidhje me pluripartitizmin, n\u00eb qofte se e kishin k\u00ebt\u00eb mendim, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb rast, ve\u00e7an\u00ebrisht pas ngjarjeve t\u00eb viteve ’90-t\u00eb.
\n\u00cbsht\u00eb fakt q\u00eb, asnj\u00ebri nga intelektual\u00ebt pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb takim, nuk e shtroi as n\u00eb parim, jo m\u00eb p\u00ebr veprim konkret, nevoj\u00ebn e pluripartitizmit. Ate, diku nga fundi i takimit, e hapa n\u00eb form\u00eb pyetjeje un\u00eb vet\u00eb. Intelektualet, edhe kur ua drejtova pyetjen drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti, nuk u shprehen pro ides\u00eb s\u00eb pluripartitizmit. N\u00eb fund t\u00eb fundit, n\u00ebse ishin t\u00eb bindur p\u00ebr nevoj\u00ebn e tij, duhet t\u00eb rriskonin. Asnj\u00eb opozit\u00eb nuk ka lindur pa nj\u00eb debat t\u00eb ashp\u00ebr, bile edhe pa rrezikuar. N\u00ebse ata q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb mbledhje, kan\u00eb folur duke censuruar vetveten, kjo nuk i \u00e7liron nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia.<\/p>\n

Nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se n\u00eb k\u00ebt\u00eb takim qen\u00eb ftuar vet\u00ebm “intelektual\u00ebt e rreziksh\u00ebm”, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shprehur n\u00eb shtyp I. Kadare, duke n\u00ebnkuptuar me k\u00ebt\u00eb se takimi ishte sajuar si nj\u00eb kurth p\u00ebr t\u00eb mbytur lirin\u00eb e fjal\u00ebs. Sigurisht, n\u00eb k\u00ebt\u00eb takim, nuk ishte thirrur “disidenca”, q\u00eb nuk ekzistonte si e till\u00eb, por ishin ftuar intelektualet m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb \u00e7do drejtimi, t\u00eb majt\u00eb, t\u00eb djathte apo t\u00eb paangazhuar. Aty merrnin pjes\u00eb I. Kadare dhe Y.<\/p>\n

Popa, L. Omari dhe S. Berisha, I. Lleshi, G. Pashko dhe T. Daija, e k\u00ebshtu me radh\u00eb.
\nIdeja kryesore q\u00eb dominoi n\u00eb mbledhjen me intelektual\u00ebt, ishte q\u00eb masat demokratizuese, t\u00eb ecnin p\u00ebrpara pa pengesa. Intelektual\u00ebt, mb\u00ebshtet\u00ebn gjith\u00e7ka q\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb deri at\u00ebher\u00eb, por ata i shqet\u00ebsonte fakti se masat demokratizuese, nuk zbatoheshin kudo me t\u00eb nj\u00ebjtin rit\u00ebm. Bile soll\u00ebn shembuj, her\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, her\u00eb me t\u00eb d\u00ebgjuar, se n\u00eb k\u00ebt\u00eb rreth apo n\u00eb tjetrin, nj\u00eb drejtues partie apo nj\u00eb tjet\u00ebr, vazhdonte t\u00eb punonte me t\u00eb vjetr\u00ebn. P. sh. vet\u00eb I. Kadare, tha q\u00eb kishte d\u00ebgjuar se Sekretari i Par\u00eb i Partis\u00eb n\u00eb Durr\u00ebs dhe an\u00ebtar i Byros\u00eb Politike t\u00eb KQ M. Asllani, ishte shprehur n\u00eb nj\u00eb mbledhje se “nuk ka vler\u00eb \u00e7’i tha R. Alia Sekretarit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb OKB-s\u00eb Perez de Kuelar, sepse vij\u00ebn e partis\u00eb e kemi t\u00eb qart\u00eb dhe dim\u00eb si t\u00eb punojm\u00eb, ai le t\u00eb takohet e t\u00eb bisedoj\u00eb me k\u00eb t\u00eb doj\u00eb.<\/p>\n

Pjes\u00ebmarresit e takimit, fol\u00ebn edhe p\u00ebr futjen e njer\u00ebzve n\u00eb ambasada m\u00eb 2 korrik. K\u00ebt\u00eb, ata e konsideronin me tep\u00ebr si nj\u00eb gjest d\u00ebshp\u00ebrimi t\u00eb tyre nga zvarritjet p\u00ebr t’u pajisur me pasaporta, se sa pasoj\u00eb t\u00eb ndikimit nga jasht\u00eb. Ndaj organeve t\u00eb pun\u00ebve t\u00eb brendshme, sidomos ndaj Sigurimit t\u00eb Shtetit, u b\u00ebn\u00eb mjaft v\u00ebrejtje. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ata u referoheshin disa qendrimeve arrogante t\u00eb policis\u00eb, sidomos gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb eksodit para ambasadave, si edhe dyshimit t\u00eb pa bazuar t\u00eb Sigurimit t\u00eb Shtetit p\u00ebr ndonj\u00eb shkrimtar etj. I d\u00ebgjova me shum\u00eb v\u00ebmendje problemet q\u00eb ngrit\u00ebn dhe iu p\u00ebrgjigja me holl\u00ebsi pyetjeve q\u00eb shtruan.<\/p>\n

Edhe lidhur me t\u00eb ashtuquajturat “privilegje” t\u00eb udh\u00ebheqjes, u dhash\u00eb p\u00ebrgjigjen sqaruese. Me interes, d\u00ebgjova mendimin e tyre p\u00ebr c\u00ebshtjen e liris\u00eb s\u00eb mendimit dhe t\u00eb pluralizmit t\u00eb ideve. Rreth tyre, pati mendime t\u00eb ndryshme. Disa, shprehen pak\u00ebnaq\u00ebsi q\u00eb n\u00eb organizma t\u00eb partis\u00eb, ishin p\u00ebrfolur disa artikuj kritik\u00eb t\u00eb botuar n\u00eb gazet\u00ebn “Z\u00ebri i Popullit” nga Y. Popa e S. Berisha; u tha se kjo gazet\u00eb, po t\u00eb dilte si organ i t\u00eb gjithe partis\u00eb dhe jo i KQ t\u00eb saj, do t\u00eb ishte m\u00eb demokratike etj.<\/p>\n

P\u00ebr sa i p\u00ebrket pluralizmit partiak, sic thash\u00eb, k\u00ebt\u00eb tem\u00eb nuk e preku askush me iniciativ\u00ebn e tij. At\u00ebher\u00eb, un\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtperdrejt\u00eb, shtrova pyetjen: “c’mendoni p\u00ebr pluripartitizmin? Si t\u00eb veprojm\u00eb?” Pati nj\u00eb pauz\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, sic ndodh zakonisht kur secili pret se kush do t\u00eb filloj\u00eb i pari.<\/p>\n

E nisi L. Omari. U zgjat duke shpjeguar \u00e7’\u00ebsht\u00eb demokracia, si realizohet ajo, \u00e7’\u00ebsht\u00eb pluralizmi etj. etj. Ai e p\u00ebrfundoi shpjegimin e tij me mendimin se, \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb nxitet shprehja e lir\u00eb e opinioneve n\u00eb kuadrin e sistemit ekzistues dhe t\u00eb organizmave t\u00eb tij. Foli edhe S. Berisha. Ai, gjithashtu, theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e shprehjes s\u00eb lire te mendimit dhe se nuk ishte koha p\u00ebr pluraliz\u00ebm partiak. E argumentoi k\u00ebt\u00eb duke theksuar se “populli yn\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrgatitur p\u00ebr pluralizmin partiak, sepse i mungon kultura dhe p\u00ebrvoja demokratike.”<\/p>\n

Nd\u00ebrsa replika me Kadaren\u00eb mbi \u00e7\u00ebshtjen e pluripartitizmit, sido q\u00eb empreht\u00eb, u zhvillua n\u00eb sens humoristik. Kadareja nuk u prononcua, “sepse nuk e kuptoj nga ana juridike problemin e pluralizmit dhe statusin e tij” tha ai. Un\u00eb, me t\u00eb qeshur, i thash\u00eb se “nuk e beson njeri q\u00eb ti nuk e kupton \u00e7do t\u00eb thot\u00eb pluraliz\u00ebm. E di ti, e di!” Dhe qesh\u00ebn t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit.<\/p>\n

Tani, pasi kan\u00eb kaluar disa vite nga ajo mbledhje, jan\u00eb d\u00ebgjuar z\u00ebra se gjoja n\u00eb at\u00eb mbledhje, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e inteligjenc\u00ebs, sidomos ndonj\u00ebri prej tyre, nuk i paska th\u00ebn\u00eb hapur t\u00eb gjitha mendimet, sepse Presidenti Alia paska mbajtur “q\u00ebndrim mosp\u00ebrfill\u00ebs e ironik”! \u00e7udi! N\u00eb takim ishin m\u00eb shum\u00eb se 100 veta dhe t\u00eb gjith\u00eb mund t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se takimi ishte shum\u00eb i lir\u00eb dhe i hapur. Natyrisht, si nga ana ime, ashtu edhe nga ana e pjes\u00ebmarr\u00ebsve n\u00eb takim, jo cdo gj\u00eb q\u00eb thuhej, pranohej. Kishte debate, nd\u00ebrhyrje, kund\u00ebrshtime, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e natyrshme n\u00eb \u00e7do diskutim t\u00eb lir\u00eb dhe demokratik. Kurse ironi, asnj\u00ebher\u00eb! Mosp\u00ebrfillje, n\u00eb asnj\u00eb rast! N\u00eb qoft\u00eb se ndokush sot, mendon se n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1990 duhej t\u00eb kishte th\u00ebn\u00eb edhe ndonj\u00eb gj\u00eb q\u00eb i \u00ebsht\u00eb kujtuar m\u00eb von\u00eb, nuk ka p\u00ebrse t\u00eb b\u00ebj\u00eb fajtor p\u00ebr k\u00ebt\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, aq m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb akuzoj\u00eb drejtuesin e takimit.<\/p>\n

Nga ai takim, un\u00eb nxora nj\u00eb konkluzion themelor. Puna me inteligjencen dhe kontaktet me t\u00eb, duheshin intensifikuar. Drejtuesit e Partis\u00eb, duhet t\u00eb kuptonin mir\u00eb se proceset e demokratizimit, q\u00eb ishin aq jetike p\u00ebr t\u00eb ardhmen e vendit, dhe \u00e7do l\u00ebvizje a synim progresiv n\u00eb shoq\u00ebri, nuk mund t\u00eb realizohej me sukses, n\u00eb qoft\u00eb se n\u00eb k\u00ebto procese, nuk p\u00ebrfshiheshin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive forcat m\u00eb p\u00ebrparimtare t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, n\u00eb qofte se inteligjencia dhe rinia nuk p\u00ebrb\u00ebnin pik\u00ebn mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb tyre.<\/p>\n

* * *<\/p>\n

Ramiz Alia: Si e njoha Sali Berish\u00ebn<\/strong><\/p>\n

Sali Berisha ka qen\u00eb an\u00ebtar i Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, sekretar i organizat\u00ebs s\u00eb partis\u00eb n\u00eb Fakultetin e Mjek\u00ebsis\u00eb t\u00eb Universitetit dhe i Spitalit t\u00eb Tiran\u00ebs, bile nj\u00eb nga m\u00eb fanatik\u00ebt, i cili kudo fliste vet\u00ebm me citate t\u00eb E. Hoxh\u00ebs. Deri n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1990, S. Berisha vazhdoi t\u00eb ishte an\u00ebtar i PPSH. \u00cbsht\u00eb folur dhe vazhdon t\u00eb flitet edhe sot se Berish\u00ebn, n\u00eb krye t\u00eb PD, e ka v\u00ebn\u00eb R. Alia. Natyrisht, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb absurditet, nj\u00eb fantazi e njer\u00ebzve naiv\u00eb. Berish\u00ebn, ashtu si edhe t\u00eb gjith\u00eb drejtuesit e tjer\u00eb t\u00eb partive t\u00eb opozit\u00ebs, i kan\u00eb zgjedhur vet\u00eb partit\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n

Un\u00eb, as Berish\u00ebn, as ndonj\u00eb person tjet\u00ebr t\u00eb PD-s\u00eb, nuk i kam nxitur dhe nuk i kam sugjeruar q\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb ose t\u00eb militojn\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb formacion t\u00eb caktuar politik. Natyrisht, un\u00eb, gjat\u00eb detyr\u00ebs sime si President i Republik\u00ebs, duke respektuar t\u00eb gjitha normat demokratike, kam mbajtur gjall\u00eb dialogun me t\u00eb gjith\u00eb formacionet politike q\u00eb vepronin n\u00eb sken\u00ebn politike shqiptare, me F. Nanon e S.Berish\u00ebn, me S. Godon e S. Gjinushin, me N. Hotin e partis\u00eb ekologjike ose M. Gjolek\u00ebn e Partis\u00eb Agrare. Dhe, n\u00eb k\u00ebto takime institucionale, jam p\u00ebrpjekur dhe kam punuar q\u00eb bashk\u00ebbiseduesit e mi t\u00eb ishin korrekt me normat demokratike t\u00eb zhvillimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, q\u00eb faza e par\u00eb e tranzicionit t\u00eb kalonte sa me leht\u00eb, q\u00eb t\u00eb gjitha forcat t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndroheshin n\u00eb kap\u00ebrcimin e v\u00ebshtir\u00ebsive q\u00eb kishte vendi.<\/p>\n

Dihet se, n\u00eb fillimet e demokracise pluraliste, pas daljes n\u00eb sken\u00eb t\u00eb PD, ata q\u00eb quheshin “rruga”, u shfaq\u00ebn tep\u00ebr sulmues, t\u00eb prirur t\u00eb shkaterronin \u00e7do gj\u00eb t\u00eb krijuar gjat\u00eb sistemit monist, t\u00eb frym\u00ebzuar nga nj\u00eb antikomuniz\u00ebm i eg\u00ebr. Duke pasur parasysh, se Berisha ishte njeri me kultur\u00eb, un\u00eb mendoja se ai, n\u00eb radh\u00ebn e drejtuesve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb PD-s\u00eb, mund t\u00eb ishte njeriu me t\u00eb cilin mund t\u00eb bisedoj\u00eb dhe t\u00eb merreshe vesh p\u00ebr problemet e m\u00ebdha q\u00eb dilnin para vendit. Un\u00eb, besoja se ai nuk do t\u00eb lejonte q\u00eb PD t\u00eb shkonte pas “rrug\u00ebs”, por do t\u00eb ndihmonte q\u00eb tranzicioni, t\u00eb kalonte me sa m\u00eb pak dhimbje. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, jam p\u00ebrpjekur n\u00ebp\u00ebrmjet kontakteve t\u00eb vazhdueshme, kurdohere n\u00eb rrug\u00eb institucionale, t\u00eb ndikoj q\u00eb ai t\u00eb mos binte n\u00eb pozitat e “rrug\u00ebs”. Por, jeta tregoi se u gabova.<\/p>\n

Dal\u00ebngadale, Berisha iu n\u00ebnshtrua forcave t\u00eb err\u00ebta n\u00eb gjirin e PD dhe u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb element tep\u00ebr agresiv. M\u00eb von\u00eb, sidomos pasi erdhi n\u00eb pushtet, tek Berisha u shfaq\u00ebn m\u00eb qart\u00eb tiparet e tij negative, autoritare. Tek ai u mish\u00ebrua, jo vet\u00ebm antikomunisti, por edhe antikomb\u00ebtari, bajraktari i eg\u00ebr, i cili, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb ose p\u00ebr t\u00eb mbajtur pushtetin, nuk heziton t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb vendin dhe t\u00eb vras\u00eb njer\u00ebz t\u00eb pafajsh\u00ebm, sic e v\u00ebrtetuan edhe ngjarjet e vitit 1997, kur p\u00ebr t\u00eb ruajtur kolltukun e tij t\u00eb Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs, nxiti v\u00ebllavrasjen, q\u00eb i kushtoi Shqip\u00ebris\u00eb mbi 2000 t\u00eb vrar\u00eb dhe mij\u00ebra t\u00eb plagosur.<\/p>\n

N\u00eb fund t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tij si president, Shqip\u00ebria nuk kishte institucione shtet\u00ebrore, nuk kishte rajone policie dhe as ushtrie, humbi mbi 1. 5 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb firmat piramidale mashtruese, n\u00eb buxhetin e vitit 1997, ishin minus 14 miliarde lek\u00eb. Kombet e Bashkuara, mblodh\u00ebn ndihma n\u00eb mas\u00ebn 6 milion\u00eb dollar\u00eb, p\u00ebr shqiptar\u00ebt e uritur dhe t\u00eb plagosur dhe u vendos nj\u00eb mision ushtarak paqeruajt\u00ebs, i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb prej 6 mij\u00eb ushtar\u00ebsh, t\u00eb ardhur nga 12 vende t\u00eb ndrysh\u00ebm.<\/p>\n

* * *<\/p>\n

Grupet armiqesore ne ushtri<\/strong><\/p>\n

Q\u00ebndrimet e ashpra dhe t\u00eb akzagjeruara q\u00eb u mor\u00ebn n\u00eb vitet 1975-1976 ndaj t\u00eb ashtuquajturave grupe armiq\u00ebsore n\u00eb ekonomi dhe ushtri.<\/p>\n

D\u00ebnimet n\u00eb fush\u00ebn e kultur\u00ebs, u pasuan edhe me d\u00ebnimet e grupit t\u00eb ushtarak\u00ebve dhe m\u00eb pas t\u00eb grupit q\u00eb vepronte n\u00eb fush\u00ebn e ekonomis\u00eb. K\u00ebshtu, jan\u00eb mbledhur nj\u00ebri pas tjetrit, Plenumet IV (qershor 1973) p\u00ebr kultur\u00ebn, Plenumi V (korrik 1974) dhe Plenumi VI (dhjetor 1974) p\u00ebr ushtrin\u00eb, dhe n\u00eb fund, Plenumi VII (maj 1975) p\u00ebr ekonomin\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebto plenume, p\u00ebrve\u00e7 shok\u00ebve t\u00eb kultur\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt fola, u d\u00ebnuan grupi i madh i ushtarak\u00ebve dhe nj\u00eb grup i kuadrove t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb ekonomis\u00eb. U d\u00ebnuan 4 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Byros\u00eb Politike dhe 10 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb KQ t\u00eb Partis\u00eb. An\u00ebtar\u00ebt e Byros\u00eb Politike -B. Balluku, P. Dume, K. Theodhosi e A. K\u00ebllezi – u d\u00ebnuan edhe me vdekje nga gjyqet q\u00eb u organizuan kund\u00ebr tyre.<\/p>\n

Dihet se ushtarak\u00ebt u d\u00ebnuan n\u00eb dy plenume t\u00eb KQ t\u00eb PPSH. N\u00eb fillim (n\u00eb Plenumin V, korrik 1974) u d\u00ebnua B. Balluku, i cili u akuzua si formulues i disa koncepteve t\u00eb reja p\u00ebr mbrojtjen e vendit, q\u00eb ishin n\u00eb kund\u00ebrshtim me tezat e miratuara shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb nga K\u00ebshilli i Mbrojtjes.<\/p>\n

Pas nj\u00eb hetimi t\u00eb im\u00ebt p\u00ebr k\u00ebt\u00eb veprim t\u00eb Ballukut, raportin n\u00eb Byron\u00eb Politike e paraqit\u00ebn M. Shehu. e H. Kapo. K\u00ebta t\u00eb dy, lidhur me “tezat e zeza”, sic u quajt\u00ebn tezat e Ballukut, kishin biseduar me kuadro kryesor\u00eb t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Mbrojtjes dhe me oficer\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm.<\/p>\n

Ata, kishin arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin, se Partia gjendej p\u00ebrpara “nj\u00eb veprimtarie armiq\u00ebsore”. Si rezultat, B. Balluku u quajt fajtor dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb u mor\u00ebn masat p\u00ebrkat\u00ebse. N\u00eb fillim, ai u p\u00ebrjashtua nga Byroja Politike dhe, me urdh\u00ebr, u largua nga Tirana, por nuk iu dha gjyqit.<\/p>\n

Pas disa muajsh, p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat “teza”, n\u00eb Plenumin VI (dhjetor 1974), u quajt\u00ebn fajtor\u00eb edhe P. Dume, Shef i Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm dhe Kandidat i Byros\u00eb Politike, si dhe H. \u00c7ako, Drejtor Politik i Ushtris\u00eb dhe an\u00ebtar i KQ t\u00eb PPSH.<\/p>\n

K\u00ebsaj radhe nuk ishin Shehu e Kapo q\u00eb e shtrin\u00eb “rrethin” e formuluesve t\u00eb antitezave, por ishte vet\u00eb E. Hoxha. Disa jav\u00eb pasi ishte d\u00ebnuar Balluku, n\u00eb mbledhjen e radh\u00ebs s\u00eb Byros\u00eb Politike, Enveri shtroi pyetjen:<\/p>\n

-“A kishte bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb B. Balluku? A ishin n\u00eb dijeni p\u00ebr “tezat” e tij Dume dhe \u00c7ako? P\u00ebrse k\u00ebta nuk e kan\u00eb njoftuar Partin\u00eb q\u00eb Balluku po punonte “teza” t\u00eb reja, t\u00eb cilat i kund\u00ebrviheshin Tezave t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Mbrojtjes?”<\/p>\n

K\u00ebshtu filloi rishqyrtimi i \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb ushtarak\u00ebve. Rezultoi se ata kishin punuar s\u00eb bashku dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr ishin implikuar edhe disa kuadro t\u00eb tjer\u00eb. D\u00ebnimi, k\u00ebsaj radhe, ishte edhe m\u00eb i ashp\u00ebr. Dume e Cako, jo vet\u00ebm q\u00eb u shkarkuan. nga t\u00eb gjitha funksionet, por bashk\u00eb me Ballukun, u dhan\u00eb edhe p\u00ebr ndjekje penale, duke e konsideruar veprimin e tyre k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n

N\u00eb p\u00ebrfundim, ata u d\u00ebnuan me vdekje dhe u pushkatuan. D\u00ebnime t\u00eb renda, iu dhan\u00eb edhe disa gjeneral\u00ebve e kuadrove t\u00eb larta t\u00eb ushtris\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kategori, goditja ka r\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb njer\u00ebz q\u00eb e dinin p\u00ebr \u00e7far\u00eb kishin punuar, por edhe tek disa q\u00eb nuk e kishin iden\u00eb se p\u00ebrse b\u00ebhej fjal\u00eb.<\/p>\n

Kjo “luft\u00eb” n\u00eb gjirin e partis\u00eb, tek mjaft njer\u00ebz, ka l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb lufte midis klanesh, ku nj\u00ebra pal\u00eb, lufton p\u00ebr t\u00eb dob\u00ebsuar pozitat e nj\u00eb pale tjet\u00ebr. A ka, sadopak, ndonj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb k\u00ebto hipoteza?<\/p>\n

Mbrojt\u00ebsit e k\u00ebtij versioni t\u00eb problemit, sjellin si argument se, po t\u00eb shihje rrethin e kuadrove t\u00eb sektor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm, si t\u00eb ushtris\u00eb, t\u00eb organeve t\u00eb partis\u00eb, t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme, t\u00eb Sigurimit t\u00eb Shtetit etj. n\u00eb shumic\u00eb ata ishin t\u00eb lidhur (si krahin\u00eb, si pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb brigad\u00ebn partizane, si farefis etj. ) me M. Shehun e H. Kapon dhe m\u00eb pak edhe me K. Hazbiun e B. Ballukun. N\u00ebse ka pasur nepotiz\u00ebm, ky e kishte burimin n\u00eb k\u00ebto “klane”. Personalisht, m\u00eb par\u00eb, asnj\u00ebher\u00eb nuk e kam par\u00eb \u00e7\u00ebshtjen me k\u00ebt\u00eb sy.<\/p>\n

Por, duke sjell\u00eb nd\u00ebrmend “politik\u00ebn” e kuadrit, mund t\u00eb them se ka pasur nj\u00eb ndikim, vecan\u00ebrisht nga Hysniu dhe Mehmeti, n\u00eb caktimin e njer\u00ebzve n\u00eb vende t\u00eb ndryshme pune. Bile, deri n\u00eb propozimet p\u00ebr n\u00eb organet udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb partis\u00eb dhe t\u00eb pushtetit.<\/p>\n

Ata q\u00eb mendojn\u00eb se goditja e ushtarak\u00ebve dhe e kuadrove t\u00eb ekonomis\u00eb, p\u00ebrmban edhe element\u00eb t\u00eb “luft\u00ebs p\u00ebr pushtet”, u referohen disa rrethanave konkrete t\u00eb koh\u00ebs:
\nS\u00eb pari, \u00ebsht\u00eb e njohur se n\u00eb fillim t\u00eb viteve ’70-t\u00eb, m\u00eb sakt\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit 1973, E. Hoxha p\u00ebsoi nj\u00eb goditje n\u00eb zem\u00ebr (infarkt).<\/p>\n

A thua, pas k\u00ebsaj ngjarjeje, vet\u00eb E. Hoxha ka filluar t\u00eb shqet\u00ebsohet p\u00ebr pushtetin e vet dhe t\u00eb shoh\u00eb me dyshim \u00e7do l\u00ebvizje t\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb tij? A thua, n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, ndokush nga bashk\u00ebpun\u00ebtoret e tij (Mehmeti, Hysniu apo Beqiri) ka nisur t\u00eb projektoj\u00eb marrjen e pushtetit? Un\u00eb e kam t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb pohoj apo t\u00eb mohoj hipoteza t\u00eb tilla. Por logjikisht, q\u00eb t\u00eb dyja pyetjet jan\u00eb t\u00eb mundshme.<\/p>\n

S\u00eb dyti, n\u00eb fillim t\u00eb viteve ’70-t\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebniet midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kin\u00ebs filluan t\u00eb l\u00ebkunden dhe p\u00ebr pasoj\u00eb, parashikoheshin v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb brendshme. E. Hoxha, ishte shum\u00eb kritik ndaj vij\u00ebs dhe pik\u00ebpamjeve t\u00eb at\u00ebhershme politike t\u00eb Kin\u00ebs.<\/p>\n

Vecan\u00ebrisht kunder “hapjes” s\u00eb saj ndaj SHBA. T\u00eb kujtojm\u00eb vizit\u00ebn e Kisingerit dhe m\u00eb pas at\u00eb t\u00eb Niksonit n\u00eb Pekin, n\u00eb vitin 1972. Esht\u00eb e logjikshme q\u00eb t\u00eb mendohet se k\u00ebto situata, mund t\u00eb ken\u00eb ndikuar tek ndonje grup ushtarak\u00ebsh apo tek disa kuadro udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb ekonomis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb “rishikuar” vij\u00ebn dhe politik\u00ebn e Partis\u00eb.<\/p>\n

Aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb, edhe n\u00eb vendet e Evrop\u00ebs Lindore, po kerkoheshin rrug\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb. N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, akuzat p\u00ebr “revizionim” t\u00eb vij\u00ebs, u p\u00ebrdor\u00ebn si kund\u00ebr ushtarak\u00ebve, ashtu edhe atyre t\u00eb ekonomis\u00eb.<\/p>\n

Mund t\u00eb ket\u00eb edhe hipoteza t\u00eb tjera, por duke sjell\u00eb nd\u00ebrmend q\u00ebndrimet e t\u00eb d\u00ebnuarve, them me bindje se B. Balluku nuk ka qen\u00eb nj\u00eb njeri q\u00eb mund t\u00eb dilte kund\u00ebr E. Hoxh\u00ebs. Ai ka qen\u00eb i lidhur me Enverin q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb Luft\u00ebs dhe ka qen\u00eb besnik i tij n\u00eb \u00e7do situat\u00eb. Beqiri, sipas mendimit tim, nuk kishte ndonj\u00eb aspirat\u00eb p\u00ebr pushtet.<\/p>\n

Ai ishte i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se posti q\u00eb i ishte besuar, ishte mbi aft\u00ebsit\u00eb e tij politike, ideologjike dhe ushtarake. Ai e kishte te qart\u00eb se “tutori” i tij ishte E. Hoxha. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, kur u d\u00ebnua Beqiri, shum\u00eb komunist\u00eb e kuadro nuk e imagjinonin dot Beqirin antienverist.<\/p>\n

Ndryshe ishte puna e t\u00eb tjer\u00ebve. P. Dume admironte dhe ishte i lidhur me M. Shehun. E \u00e7monte s\u00eb tep\u00ebrmi si ushtarak, si edhe karakterin e tij t\u00eb “prer\u00eb”. Edhe Mehmeti e vleresonte Petritin si komandant t\u00eb zotin. Pas d\u00ebnimit t\u00eb Beqirit, ai e propozoi Petritin si minist\u00ebr, por Enveri nuk ishte dakord dhe ia la Mehmetit, ad interim, Ministrin\u00eb e Mbrojtjes.<\/p>\n

Pas denimit t\u00eb Dumes, minister u caktua K. Hazbiu. Nd\u00ebrsa H. \u00c7ako, i cili ishte an\u00ebtar i KQ dhe kryente detyr\u00ebn e Drejtorit Politik t\u00eb Ushtris\u00eb, ishte i lidhur ngusht\u00eb me H. Kapon, si edhe kuadro t\u00eb tjer\u00eb ushtarak\u00eb e civil\u00eb.<\/p>\n

P\u00ebr sa i p\u00ebrket grupit t\u00eb ekonomis\u00eb, dihet se ata ishin an\u00ebtar\u00eb kryesor\u00eb t\u00eb Qeveris\u00eb, pra goditja e tyre drejtohej edhe ndaj M. Shehut. Personalisht, nuk kam n\u00eb dispozicion asnj\u00eb dokument p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb di\u00e7ka t\u00eb sakt\u00eb lidhur me hipotezat e m\u00ebsip\u00ebrme. As gjat\u00eb diskutimeve t\u00eb ndryshme n\u00eb Byron\u00eb Politike, ose n\u00eb KQ t\u00eb Partis\u00eb, nuk ka pasur asnj\u00ebher\u00eb shfaqje q\u00eb nj\u00ebri ose tjetri an\u00ebtar i udh\u00ebheqjes, apo nj\u00eb krah ose nj\u00eb tjet\u00ebr i saj, t\u00eb ket\u00eb dal\u00eb me teza t\u00eb “luft\u00ebs p\u00ebr pushtet” ose “t\u00eb klanit”.<\/p>\n

Aktualisht, sidomos n\u00eb faqet e shtypit t\u00eb djatht\u00eb, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, q\u00eb flitet p\u00ebr klane t\u00eb iksit apo ipsilonit, q\u00eb paskan ekzistuar m\u00eb par\u00eb. Por jan\u00eb vet\u00ebm hipoteza dhe jo fakte. D\u00ebnimi i grupit t\u00eb ekonomist\u00ebve, u be n\u00eb Plenumin VII t\u00eb KQ, n\u00eb maj t\u00eb vitit 1975. Ai e ka zanafillen nga nj\u00eb let\u00ebr q\u00eb mori E. Hoxha nga nj\u00eb punonj\u00ebs i sektorit t\u00eb naft\u00ebs.<\/p>\n

N\u00eb at\u00eb let\u00ebr, d\u00ebrguesi fliste p\u00ebr sabotime n\u00eb sektorin e naft\u00ebs, n\u00eb k\u00ebrkimet gjeologjike dhe n\u00eb shfryt\u00ebzimin e burimeve t\u00eb naft\u00ebs etj. Mbi k\u00ebt\u00eb baz\u00eb, u ngarkuan grupe specialist\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb par\u00eb si q\u00ebndronte puna.<\/p>\n

Nga ana e udh\u00ebheqjes, k\u00ebte hetim e kryesonte Sekretari i KQ Haki Toska.
\nNga k\u00ebto v\u00ebzhgime, u konstatua se kishte t\u00eb meta e gabime n\u00eb pun\u00eb, zvarritje e vler\u00ebsime t\u00eb gabuara n\u00eb drejtimin e k\u00ebrkimeve t\u00eb naft\u00ebs etj.<\/p>\n

U vler\u00ebsua se k\u00ebto defekte, lidheshin me pun\u00ebn e dob\u00ebt t\u00eb Komisionit t\u00eb Planit t\u00eb Shtetit (q\u00eb kryesonte Ko\u00e7o Theodhosi) dhe t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Tregtis\u00eb (me minist\u00ebr Ki\u00e7o Ngjel\u00ebn), si dhe me gabimet e Abdyl K\u00ebllezit, i cili si zv\/ kryeminist\u00ebr mbulonte sektor\u00ebt e ekonomis\u00eb. K\u00ebto u quajt\u00ebn gabime t\u00eb b\u00ebra me q\u00ebllim armiq\u00ebsor.<\/p>\n

Mendimi im \u00ebsht\u00eb, se n\u00eb t\u00eb dy rastet, pra si n\u00eb veprimtarine ushtarake, ashtu edhe n\u00eb at\u00eb ekonomike, kishte gabime dhe t\u00eb meta, kishte veprime q\u00eb shkonin n\u00eb kund\u00ebrshtim me politik\u00ebn e partis\u00eb.<\/p>\n

Pra ato ishin t\u00eb d\u00ebnueshme. Por k\u00ebto defekte, a ishin pasoj\u00eb e paaft\u00ebsis\u00eb, a ishin pasoj\u00eb e v\u00ebshtir\u00ebsive n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat kalonte vendi, sidomos pas dob\u00ebsimit t\u00eb lidhjeve me Kin\u00ebn, apo ishin t\u00eb frym\u00ebzuara edhe nga jashte, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb dob\u00ebsonin mbrojtjen e vendit dhe ekonomike komb\u00ebtare, pra t\u00eb p\u00ebrgatisnin rrezimin e socializmit n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n

Ndonje gj\u00eb t\u00eb sakt\u00eb nuk mund t\u00eb them, por n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, si nga Lindja, ashtu edhe nga Per\u00ebndimi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nga Jugosllavia (Kosova k\u00ebrkonte statusin e autonomis\u00eb, bile t\u00eb Republik\u00ebs), ishin t\u00eb interesuar t\u00eb p\u00ebrmbysnin pushtetin n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n

K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb e mundshme, si n\u00eb rastin e ushtarak\u00ebve, ashtu edhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb kuadrove t\u00eb ekonomis\u00eb, t\u00eb ket\u00eb pasur edhe ndikime nga jasht\u00eb dhe nxitje p\u00ebr gjetje “rrug\u00ebsh t\u00eb reja”! Sidoqofte, v\u00ebnia e tyre p\u00ebrpara p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb penale dhe d\u00ebnimet q\u00eb u dhan\u00eb, sidomos d\u00ebnimi kapital p\u00ebr ata q\u00eb u quajt\u00ebn fajtor\u00eb, ishin masa ekstreme.<\/p>\n

Kjo gj\u00eb duket edhe nga nje fakt i mevonsh\u00ebm. Dihet se n\u00eb vitin 1990, u permbys edhe tek ne rendi socialist. Sipas logjik\u00ebs s\u00eb thjesht\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb kane qen\u00eb “armiq” t\u00eb pushtetit t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm, ose q\u00eb kan\u00eb vepruar p\u00ebr p\u00ebrmbysjen e tij, duket t\u00eb dilnin “me flamur n\u00eb dor\u00eb” dhe t\u00eb zinin radh\u00ebt e para t\u00eb aktivist\u00ebve t\u00eb rendit t\u00eb ri postkomunist.<\/p>\n

N\u00eb fakt, k\u00ebshtu ndodhi me t\u00eb deklasuarit, me ish-bejler\u00ebt e t\u00eb shpron\u00ebsuarit, me pinjoll\u00ebt e Ballit Komb\u00ebtar apo t\u00eb Legalitetit. K\u00ebta u sul\u00ebn p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebnuar emrin si antikomunist\u00eb dhe luft\u00ebtar\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb e re, t\u00eb demokracis\u00eb e t\u00eb konkurrenc\u00ebs s\u00eb lir\u00eb kapitaliste.<\/p>\n

Bile n\u00eb krye, dol\u00ebn edhe ish-komunist\u00eb, si S. Berisha e t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb jo vet\u00ebm flak\u00ebn “komunizmin” e tyre, por jan\u00eb b\u00ebr\u00eb propagandist\u00eb m\u00eb t\u00eb paskrupull kund\u00ebr socializmit dhe partis\u00eb ku b\u00ebnin pjes\u00eb.<\/p>\n

Po ata komunist\u00eb q\u00eb ishin d\u00ebnuar si armiq t\u00eb partise, si “komplotist\u00eb” dhe pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb “grupeve q\u00eb punonin p\u00ebr p\u00ebrmbysjen e pushtetit popullor” \u00e7’q\u00ebndrim mbajt\u00ebn ndaj ngjarjeve t\u00eb vitit ’90-t\u00eb? A dol\u00ebn edhe ata n\u00eb radh\u00ebt e para t\u00eb antikomunist\u00ebve?<\/p>\n

N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi jo. As T. Lubonja ose F. Pacrami, q\u00eb u p\u00ebrjashtuan nga Partia si armiq te saj dhe u fut\u00ebn n\u00eb burg me akuz\u00ebn se punonin p\u00ebr “p\u00ebrmbysjen e pushtetit popullor”, nuk u bashkuan, por u distancuan nga pushtetaret e sot\u00ebm antikomunist\u00eb!?<\/p>\n

E nj\u00ebjta gj\u00eb ka ndodhur edhe me gjeneral\u00ebt, q\u00eb u d\u00ebnuan si pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb “grupit komplotist” n\u00eb ushtri, nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb cileve u fut\u00ebn n\u00eb burg ose u internuan. Gjeneral\u00ebt Arif Hasko, Halim Ramohito, Dilaver Po\u00e7i, Thoma Xhixho, Qazim Kapisyzi, Ernest Jakova e t\u00eb tjer\u00eb, nuk iu afruan, as Partis\u00eb Demokratike, as ndonj\u00eb partie tjet\u00ebr antikomuniste. Rastet e m\u00ebsip\u00ebrme, t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mendosh se, sidomos n\u00eb luft\u00ebn e klasave n\u00eb gjirin e Partis\u00eb, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb gabime q\u00eb u kan\u00eb kushtuar shume disa kuadrove t\u00eb Partis\u00eb.<\/p>\n

Si rrjedhim i k\u00ebtyre ngjarjeve, n\u00eb parti dhe n\u00eb popull p\u00ebrgjith\u00ebsisht, u krijua nj\u00eb situat\u00eb e r\u00ebnd\u00eb. Sektarizmi mori hov dhe filloi t\u00eb karakterizoje sjelljen dhe q\u00ebndrimin e shum\u00eb kuadrove, t\u00eb organizatave t\u00eb partis\u00eb dhe sidomos t\u00eb organeve t\u00eb Sigurimit t\u00eb Shtetit. K\u00ebta, sikur gjet\u00ebn edhe baz\u00ebn “teorike” p\u00ebr veprimet e tyre ekstreme.<\/p>\n

Q\u00ebndrimet e ngurta dhe mungesa e toleranc\u00ebs nga mjaft kuadro dhe drejtues, mbuloheshin me frazeologji “revolucionare” e “klasore”.
\nZhvillimet e m\u00ebsip\u00ebrme, ndikuan negativisht n\u00eb procesin e demokratizimit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb partis\u00eb dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare.<\/p>\n

N\u00eb vend q\u00eb, sipas vet\u00eb principeve teorike marksiste, t\u00eb rritej gradualisht funksioni organizues dhe edukativ i diktatur\u00ebs s\u00eb proletariatit dhe t\u00eb pak\u00ebsohej ai shtr\u00ebngues, me shtrirjen e luft\u00ebs s\u00eb klasave edhe n\u00eb gjirin e partis\u00eb, funksioni shtr\u00ebngues mbeti n\u00eb nivelin q\u00eb ishte, bile mori p\u00ebrpar\u00ebsi.<\/p>\n

Ne k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, favorizoheshin q\u00ebndrimet ekstremiste. \u00c7do gje filloi t\u00eb ideologjizohet, t\u00eb shihet si parimore dhe t\u00eb matet me kriterin “klasor”. Edhe zgjedhja e caktimi i kuadrove kryesor\u00eb, b\u00ebhej me k\u00ebt\u00eb sy, duke u dhene p\u00ebrpar\u00ebsi njer\u00ebzve t\u00eb “klas\u00ebs”. N\u00eb k\u00ebt\u00eb atmosfer\u00eb, edhe pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb tek njer\u00ebzit filluan t\u00eb shtohen, t\u00eb cilat m\u00eb von\u00eb, sidomos n\u00ebn ndikimin e faktor\u00ebve t\u00eb jasht\u00ebm, do t\u00eb shp\u00ebrthenin.<\/p>\n

\u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se lufta n\u00eb gjirin e Partis\u00eb, ose m\u00eb sakt\u00eb “lufta e klasave’ ndaj kuadrove t\u00eb Partis\u00eb q\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb gabim, qoft\u00eb edhe i d\u00ebnuesh\u00ebm, si\u00e7 e kam th\u00ebn\u00eb diku edhe m\u00eb par\u00eb, ka qen\u00eb shum\u00eb m\u00eb e ashp\u00ebr dhe me pasoja mjaft t\u00eb r\u00ebnda edhe p\u00ebr rrethin e tyre familjar, sesa ka qen\u00eb “lufta” ndaj borgjez\u00ebve dhe element\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, armiq t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb diktatur\u00ebs s\u00eb proletariatit. Ndaj k\u00ebtyre t\u00eb fundit, jan\u00eb marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb parasysh ligjet e shtetit.<\/p>\n

* * *<\/p>\n

Vet\u00ebvrasja e Nako Spirut dhe gabimet Enverit<\/strong><\/p>\n

Pak drit\u00eb mbi misterin e “vet\u00ebvrasjes” q\u00eb ish-Kryetarit t\u00eb Komisionit t\u00eb Planit t\u00eb Shtetit n\u00eb vitin 1947. Deklaratat e tij kund\u00ebr jugosllav\u00ebve, q\u00eb kishin acaruar Titon dhe kund\u00ebrp\u00ebrgjigjja e tij me akuzat si agjent i imperializmit. Ku gaboi partia dhe Enver Hoxha, grupi q\u00eb fitoi me eleminimin e Spirut, d\u00ebnimi q\u00eb iu b\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb tij dhe letrat vendimtare q\u00eb erdh\u00ebn nga Moska p\u00ebr shp\u00ebtimin e Shqip\u00ebris\u00eb nga plani jugosllav<\/p>\n

N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, n\u00eb vitet e para t\u00eb pas\u00e7lirimit, as an\u00ebtar\u00ebt e Partis\u00eb, pa l\u00ebre njer\u00ebzit pa parti, nuk dinin gj\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kishte ndodhur n\u00eb Berat. Ne nuk dinim gjithashtu, as p\u00ebr veprimet q\u00eb kishin nd\u00ebrmarr\u00eb jugosllav\u00ebt p\u00ebr t\u00eb realizuar q\u00ebllimet e tyre. Por neve, drejtuesve t\u00eb BRASH-it, disa veprime antishqiptare t\u00eb jugosllav\u00ebve filluan t\u00eb na binin n\u00eb sy. Dhe kjo lidhet pik\u00ebrisht me aksionet e rinis\u00eb.<\/p>\n

P\u00ebr nd\u00ebrtimin e hekurudhave vendi yn\u00eb nuk kishte specialist\u00eb, vecan\u00ebrisht inxhinier\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, kishin ardhur nga Jugosllavia dy inxhinier\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt bashkepunonin me Shtabin e Rinis\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e hekurudhave. P\u00ebrvec k\u00ebsaj, materialet kryesore t\u00eb nevojshme p\u00ebr nd\u00ebrtimin e k\u00ebtij objekti, sidomos shinat, ishin kontraktuar dhe vinin nga Jugosllavia. Por \u00e7far\u00eb ndodhte? Shok\u00ebt tan\u00eb t\u00eb Shtabit t\u00eb Hekurudh\u00ebs, vecan\u00ebrisht Komandanti i tij Q. Buxheli, nis\u00ebn t\u00eb ankohen se po vihej n\u00eb dyshim nd\u00ebrtimi i hekurudh\u00ebs Durr\u00ebs-Rrogozhin\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e duhur, sepse, her\u00eb nuk vinin materialet e nevojshme nga Jugosllavia, her\u00eb inxhinier\u00ebt jugosllav\u00eb largoheshin ose nuk ishin korrekt n\u00eb caktimin e detyrave p\u00ebr vullnetar\u00ebt, e k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/p>\n

Natyrisht k\u00ebto ankesa ne ia p\u00ebrcillnim edhe organeve shtet\u00ebrore, sidomos Ministris\u00eb s\u00eb Nd\u00ebrtimit, e cila n\u00eb at\u00eb koh\u00eb drejtohej nga Spiro Koleka, nj\u00eb nga udh\u00ebheq\u00ebsit m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb PPSH dhe nj\u00eb nga komunist\u00ebt m\u00eb t\u00eb ndersh\u00ebm. Spiro Koleka, si funksionar i lart\u00eb shtet\u00ebror dhe si nj\u00eb inxhinier i palodhur, ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00ebt e veta thuajse n\u00eb t\u00eb gjitha veprat e nd\u00ebrtuara n\u00eb Shqip\u00ebri pas \u00e7lirimit e k\u00ebtej. Tek ai, rinia e aksioneve t\u00eb para ka gjetur gjithnj\u00eb mir\u00ebkuptim dhe ndihm\u00eb t\u00eb pakursyer. Personalisht, kurdoher\u00eb kam pasur respekt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Spiron, i cili shquhej p\u00ebr ndershm\u00ebri, p\u00ebr thjesht\u00ebsi dhe korrektes\u00eb, p\u00ebr vendosm\u00ebri dhe p\u00ebrkushtim ndaj interesave t\u00eb popullit dhe t\u00eb atdheut.<\/p>\n

I ankoheshim edhe N. Spirut, i cili n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishte Kryetar i Komisionit t\u00eb Planit t\u00eb Shtetit. Me Nakon bisedonim m\u00eb hapur, sepse ai, megjith\u00ebse nuk ishte m\u00eb President i saj, vazhdonte t\u00eb interesohej p\u00ebr organizat\u00ebn e rinis\u00eb. Nakua vinte shpesh ne zyrat e BRASH-it dhe bisedonte me ne, ve\u00e7an\u00ebrisht me Lirin\u00eb dhe me mua. Sa m\u00eb shum\u00eb na vinin ankesa nga hekurudha, q\u00eb lidheshin me pengesat q\u00eb sillnin jugosllav\u00ebt, aq m\u00eb shum\u00eb shfrynte edhe Nakua ndaj veprimtaris\u00eb s\u00eb autoriteteve jugosllave, q\u00eb si\u00e7 theksonte ai, “asnj\u00ebher\u00eb nuk harrojn\u00eb interesat e tyre, nd\u00ebrsa nuk llogarisin fare interesat e popullit shqiptar”.<\/p>\n

Gjithmone e m\u00eb shpesh, ai filloi t\u00eb fliste lidhur me p\u00ebrpjekjet q\u00eb b\u00ebnin jugosllav\u00ebt p\u00ebr t’i imponuar vendit ton\u00eb disa marr\u00ebveshje skllav\u00ebruese, si ato p\u00ebr heqjen e barrierave doganore dhe hapjen e kufirit p\u00ebr qytetaret e t\u00eb dy vendeve, p\u00ebr krijimin e shoq\u00ebrive t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta ose p\u00ebr barazimin e \u00e7mimit t\u00eb mallrave n\u00eb t\u00eb dy vendet etj. Edhe pengesat q\u00eb nxirrnin jugosllav\u00ebt p\u00ebr aksionet e rinis\u00eb, Nakua i lidhte me k\u00ebto perpjekje t\u00eb tyre kund\u00ebr zhvillimit t\u00eb vendit ton\u00eb.<\/p>\n

Nj\u00eb nat\u00eb t\u00eb n\u00ebntorit t\u00eb vitit 1947 N. Spiru vrau veten. Sapo e d\u00ebgjova k\u00ebt\u00eb lajm t\u00eb hidhur, nuk kisha dyshim se Nakon e “vran\u00eb” jugosllav\u00ebt, se ai ishte viktima e par\u00eb e tyre. Ai v\u00ebrtete gjat\u00eb Plenumit t\u00eb Beratit ishte radhitur me tezat jugosllave q\u00eb godisnin E. Hoxh\u00ebn dhe vij\u00ebn e PKSH gjat\u00eb luft\u00ebs, por nuk ishte, as pro jugosllav, as antishqiptar. Ai ishte komunist dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb patriot i vendit t\u00eb tij. Esht\u00eb e qart\u00eb se Nakua, pas \u00e7lirimit t\u00eb vendit, kur jugosllav\u00ebt k\u00ebrkuan q\u00eb t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb praktik\u00eb planet e tyre p\u00ebr n\u00ebnshtrimin e Shqip\u00ebris\u00eb, u “zgjua” dhe refuzoi t\u00eb zbatonte k\u00ebrkesat e tyre. Nga rrethanat q\u00eb u krijuan, si rrug\u00eb shp\u00ebtimi ai zgjodhi vet\u00ebvrasjen, pa gjetur forc\u00ebn q\u00eb t\u00eb denonconte t\u00eb gjitha veprimet antishqiptare t\u00eb jugosllav\u00ebve, si gjat\u00eb Plenumit t\u00eb Beratit, ashtu edhe pas clirimit t\u00eb vendit.<\/p>\n

Aktualisht, edhe vet\u00ebvrasja e Nakos shihet vetem n\u00eb funksion t\u00eb sulmit ndaj E. Hoxh\u00ebs. P\u00ebr pasoj\u00eb nuk p\u00ebrmendet fakti themelor, se ishte intriga jugosllave, akuza zyrtare q\u00eb iu transmetua udh\u00ebheqjes shqiptare nga ana e KQ t\u00eb PKJ dhe t\u00eb vet\u00eb Titos q\u00eb e cil\u00ebsonte N. Spirun si “agjent t\u00eb imperializmit” dhe “minues t\u00eb miq\u00ebsis\u00eb shqiptaro-jugosllave”, ajo q\u00eb e \u00e7oi Nakon tek vet\u00ebvrasja.<\/p>\n

Esht\u00eb e njohur se K. Xoxe, i nxitur nga jugosllav\u00ebt, k\u00ebrkoi q\u00eb p\u00ebr k\u00ebto akuza Nakos t’i b\u00ebhet gjyqi n\u00eb Byron\u00eb Politike. Esht\u00eb m\u00eb se e qart\u00eb se, pas mbledhjes, Nakua do t\u00eb p\u00ebrjashtohej nga partia, do t\u00eb arrestohej dhe do t\u00eb gjykohej si spiun i imperializmit. K\u00ebshtu, duke pasur parasysh praktikat dhe mentalitetin e koh\u00ebs, at\u00eb e priste plumbi. Nakua u gjend pa mbrojtje p\u00ebrpara sulmit jugosllav. Ai k\u00ebrkoi ndihm\u00ebn e sovjetik\u00ebve, drejt t\u00eb cil\u00ebve ishte kthyer pas \u00e7lirimit t\u00eb vendit. Sic rezulton nga dokumentet e botuara ruse, N. Spiru, pasi m\u00ebsoi akuz\u00ebn q\u00eb i b\u00ebnin jugosllav\u00ebt, \u00ebsht\u00eb takuar me t\u00eb ngarkuarin me pun\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsis\u00eb s\u00eb BRSS n\u00eb Tiran\u00eb A. Gagarinov, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb siguronte p\u00ebrkrahjen sovjetike. Por mb\u00ebshtetje nuk gjeti.<\/p>\n

Bile del, se edhe diten e vet\u00ebvrasjes, Nakua ka shkuar t\u00eb takoj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri Gagarinovin, por ate duket se nuk e ka gjetur. Nakua nuk gjeti as mbrojtjen e E. Hoxh\u00ebs. P\u00ebrse? N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, duket se N. Spiru nuk e ka k\u00ebrkuar hapur p\u00ebrkrahjen e Enverit. Ai nuk ka guxuar t\u00eb bisedoj\u00eb \u00e7ilt\u00ebr me E. Hoxh\u00ebn, t\u00eb sqaronte me at\u00eb problemet p\u00ebr t\u00eb cilat ishte v\u00ebn\u00eb n\u00eb shenj\u00eb nga jugosllav\u00ebt dhe t\u00eb k\u00ebrkonte ndihm\u00ebn e tij. Edhe kur k\u00ebrkoi disa dit\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur mbrojtjen ndaj akuzave jugosllave, ai nuk e sqaroi Enverin p\u00ebrse i nevojitej ajo koh\u00eb. Tani q\u00eb \u00ebsht\u00eb e njohur se dy dit\u00eb para vet\u00ebvrasjes ai ka takuar p\u00ebrfaq\u00ebsuesin sovjetik, \u00ebsht\u00eb e qarte se koha q\u00eb ai k\u00ebrkonte, nuk ishte p\u00ebr t’u p\u00ebrgatitur, por sepse shpresonte q\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb mund t’i vinte ndonj\u00eb p\u00ebrkrahje eventuale nga Moska.<\/p>\n

S\u00eb dyti, sipas mendimit tim, edhe vet\u00eb E. Hoxha ka hezituar ta mb\u00ebshteste Nakon, qofte duke ia dh\u00ebn\u00eb koh\u00ebn q\u00eb ai k\u00ebrkonte p\u00ebr “p\u00ebrgatitje”. Ndoshta ai \u00ebsht\u00eb “rezervuar” p\u00ebr t’i dale n\u00eb mbrojtje Nakos, t\u00eb cilin jugosllav\u00ebt e akuzonin si “agjent t\u00eb imperializmit”. Dihet se vet\u00eb Enveri, q\u00eb nga Berati, ishte n\u00eb shenjester t\u00eb jugosllav\u00ebve. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb E. Hoxha e kishte plot\u00ebsisht t\u00eb qart\u00eb. Ne librin e tij “Titist\u00ebt, ai shkruan se akuzat jugosllave “m\u00eb par\u00eb se kunder Nako Spirut, drejtoheshin kund\u00ebr meje” dhe se jugosllav\u00ebt “e dinin fare mire q\u00eb Nakua nuk b\u00ebnte asgj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim pa u k\u00ebshilluar dhe pa marr\u00eb aprovimin tim. ” (faqe 341)<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim hedhin drit\u00eb edhe dokumentet ruse t\u00eb botuara n\u00eb v\u00ebllime t\u00eb posa\u00e7me koh\u00ebt e fundit. N\u00eb njerin prej tyre, thuhet se n\u00eb nj\u00eb takim, n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1947, q\u00eb ka pasur ambasadori sovjetik n\u00eb: Beograd A. Llavrentiev me J. B. Titon, ky i fundit ishte shprehur “shum\u00eb i pak\u00ebnaqur me pozit\u00ebn e N. Spirut, q\u00eb sipas mendimit t\u00eb tij, ndjek politik\u00ebn e shk\u00ebputjes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga Jugosllavia. Vitin e kaluar N. Spiru, duke qen\u00eb n\u00eb Jugosllavi, ka folur shum\u00eb keq p\u00ebr E. Hoxh\u00ebn.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa tani ata jan\u00eb n\u00eb kontakt t\u00eb ngusht\u00eb me nj\u00ebri-tjetrin. (N\u00eb vitin 1948, pasi u prish\u00ebn marr\u00ebdh\u00ebniet midis Jugosllavis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb jugosllavet botuan “Librin e Bardh\u00eb” lidhur me marr\u00ebdh\u00ebniet midis dy vendeve tona. N\u00eb k\u00ebt\u00eb liber botonin nj\u00eb let\u00ebr (autentike, t\u00eb shkruar italisht nga N. Spiru. K\u00ebt\u00eb let\u00ebr ai ia kishte d\u00ebrguar n\u00eb vitin 1946, KQ to PK jugosllave. N\u00eb t\u00eb Nakua shkruante kund\u00ebr E. Hoxh\u00ebs, duke a paraqitur at\u00eb si t\u00eb paaft\u00eb, q\u00eb nuk g\u00ebzon simpati tek komunist\u00ebt, si antijugosIlav etj. Para se ta botonin jugosllav\u00ebt, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb let\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri askush nuk ishte n\u00eb dijeni).<\/p>\n

…Udh\u00ebheq\u00ebsi m\u00eb i fort\u00eb dhe m\u00eb konsekuent -sipas Titos,- \u00ebsht\u00eb Ko\u00e7i Xoxe. ” (“Evropa Lindore n\u00eb dokumentet e arkivave ruse”, v\u00ebll. I fq. 687, botimi rus).
\nPra Titua paralajm\u00ebron sovjetik\u00ebt se me E. Hoxh\u00ebn duhen q\u00ebruar hesapet. Kaq i vendosur ishte Titua n\u00eb k\u00ebt\u00eb synim t\u00eb tij, sa edhe m\u00eb von\u00eb, n\u00eb vitin 1956, n\u00eb nj\u00eb fjalim t\u00eb mbajtur n\u00eb Pula t\u00eb Jugosllavis\u00eb, ai b\u00ebn thirrje dhe u thot\u00eb hapur sovjetik\u00ebve se, “pa hequr E. Hoxh\u00ebn nuk mund t\u00eb zbatohen vendimet e Kongresit XX”.<\/p>\n

Megjithat\u00eb E. Hoxha nuk mund t\u00eb justifikohet p\u00ebr q\u00ebndrimin e “ftoht\u00eb”, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb “indiferent”, q\u00eb ka mbajtur ndaj nj\u00eb shoku t\u00eb af\u00ebrt, nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi t\u00eb njohur dhe t\u00eb shquar t\u00eb Partis\u00eb, ndaj N. Spirut. Ai duhet t\u00eb priste, duhet t\u00eb bisedonte dhe duhet t’i jepte koh\u00ebn q\u00eb k\u00ebrkonte p\u00ebr p\u00ebrgatitje. N\u00eb fund t\u00eb fundit kjo ishte edhe detyra e tij si udh\u00ebheq\u00ebsi kryesor i Partise. Duke theksuar sa m\u00eb sip\u00ebr, mendimi im \u00ebsht\u00eb q\u00eb, pavar\u00ebsisht se Nakos i mungoi mb\u00ebshtetja, si nga jasht\u00eb (sovjetik\u00ebt), ashtu edhe nga brenda (Enveri), fajtor kryesor dhe nxit\u00ebs p\u00ebr vet\u00ebvrasjen e N. Spirut ishin jugosllav\u00ebt me Titon n\u00eb krye, t\u00eb cil\u00ebt donin t’i b\u00ebnin varrin Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb e mbronin ate. Nakua ishte viktim\u00eb e synimeve antishqiptare t\u00eb jugosllav\u00ebve dhe e agjentit t\u00eb tyre K. Xoxe.<\/p>\n

Kur u vet\u00ebvra N. Spiru un\u00eb punoja n\u00eb organizat\u00ebn e Rinis\u00eb, si Sekretar i P\u00ebrgjithshem i saj. E njihja mire Nakon, ashtu si\u00e7 njihja edhe familjen e tij, n\u00ebn\u00ebn, motr\u00ebn dhe v\u00ebllain, t\u00eb cil\u00ebt banonin n\u00eb Durr\u00ebs. E mbaj mend mir\u00eb nat\u00ebn e vet\u00ebvrasjes s\u00eb Nakos. Kishte kaluar mesnata, kur m\u00eb njoftojn\u00eb t\u00eb paraqitesha menj\u00ebher\u00eb n\u00eb zyrat e KQ t\u00eb Partis\u00eb. Shkova atje dhe, M. Myftiu, i cili at\u00ebher\u00eb drejtonte sektorin e agjitacionit e propagandes n\u00eb Parti, m\u00eb tha:<\/p>\n

– Nakua u plagos r\u00ebnd\u00eb aksidentalisht dhe m\u00eb pas ka vdekur.
\n– “Si aksidentalisht”? – e pyeta
\nAi m\u00eb p\u00ebrgjigjet:
\n– Duke e pastruar, i kishte shp\u00ebrthyer arma q\u00eb mbante n\u00eb dor\u00eb. Vetem kaq. Asgj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr. M\u00eb porositi q\u00eb t\u00eb nisesha menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr n\u00eb Durr\u00ebs dhe t\u00eb njoftoja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00ebm\u00eb familjen e Nakos.<\/p>\n

Ishte nj\u00eb mision shum\u00eb i r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr mua, jo vet\u00ebm sepse vet\u00eb lajmi m\u00eb tronditi thell\u00eb, por si do t\u00eb flisja me n\u00ebn\u00ebn dhe motr\u00ebn e Nakos, si t’ua njoftoja vdekjen e tij?! Vendosa t\u00eb marr me vete edhe ndonj\u00eb shok tjet\u00ebr. M\u00eb shkoi mendja t\u00eb N. Nishku, i cili gjithashtu punonte me rinin\u00eb dhe ishte nga Durr\u00ebsi. U nis\u00ebm menj\u00ebher\u00eb dhe shkuam drejt e tek sht\u00ebpia e familjes s\u00eb Nakos. I ram\u00eb der\u00ebs dhe shum\u00eb shpejt na e hapi motra e Nakos. Ajo sa na pa, menj\u00ebher\u00eb b\u00ebrtiti: “\u00c7far\u00eb i ka ndodhur Nakos?” dhe filloi t\u00eb qaj\u00eb. Erdhi edhe n\u00ebna, e cila gjithashtu u trondit shum\u00eb. M\u00eb k\u00ebrkuan t’iu tregoja \u00e7far\u00eb dhe si ka ndodhur, por un\u00eb, m\u00eb tep\u00ebr se aq sa m\u00eb tha Manushi, nuk dija tjet\u00ebr.<\/p>\n

Pas pak u largova nga Durr\u00ebsi dhe u ktheva n\u00eb Tiran\u00eb. Doja t\u00eb shkoja tek Liri Belishova p\u00ebr ta ngush\u00eblluar at\u00eb, por m\u00eb than\u00eb “mos e shqet\u00ebso, se ajo nuk pret njeri dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e tronditur”. P\u00ebrs\u00ebri asgj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr. Natyrisht, ky qendrim m\u00eb habiti dhe fillova t\u00eb dyshoj se m\u00eb fshihej di\u00e7ka nga sa ka ndodhur. Sidoqoft\u00eb, meqen\u00ebse nuk mora p\u00ebrgjigje p\u00ebr pyetjet q\u00eb b\u00ebra, nuk e zgjata m\u00eb tej.<\/p>\n

M. Myftiu m\u00eb njoftoi, gjithashtu, se t\u00eb nes\u00ebrmen do t\u00eb b\u00ebhej varrimi i Nakos dhe se un\u00eb duhet t\u00eb mbaja fjalimin n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Rinise Shqiptare. Shkova drejt e n\u00eb zyr\u00eb dhe aty u mbylla p\u00ebr t\u00eb shkruar. Ne, t\u00eb rinjte, e kishim Nakon si idhull, e donim at\u00eb dhe e \u00e7monim shum\u00eb p\u00ebr aft\u00ebsit\u00eb e tij. Nakua ishte nj\u00eb shok shum\u00eb i p\u00ebrgatitur, me kultur\u00eb t\u00eb lart\u00eb, i mpreht\u00eb, i qart\u00eb dhe lakonik n\u00eb shprehjen e mendimeve. Nuk ka dyshim se, ashtu si e vler\u00ebsonim ne kuadrot e rinis\u00eb, at\u00eb e respektonte edhe kushdo tjet\u00ebr q\u00eb kishte t\u00eb b\u00ebnte me t\u00eb. Pas \u00e7lirimit, Nakua drejtoi ekonomin\u00eb, qoft\u00eb si Minist\u00ebr i Ekonomis\u00eb, qoft\u00eb si Kryetar i Komisionit t\u00eb Planit t\u00eb Shtetit. Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb ai u shqua si nj\u00eb njohes i mir\u00eb i k\u00ebtij sektori kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb vendit.
\nDuke pasur parasysh konsideratat tona m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr pun\u00ebn e veprimtarin\u00eb e Nakos pas clirimit, dhe n\u00eb ve\u00e7anti si ish udh\u00ebheq\u00ebs i rinis\u00eb gjat\u00eb Luft\u00ebs N\u00c7L, un\u00eb p\u00ebrgatita fjalimin q\u00eb do t\u00eb mbaja n\u00eb varrimin e tij. U p\u00ebrpoqa ta shkruaj sa m\u00eb mir\u00eb dhe me dashuri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb dashur t\u00eb rinis\u00eb.<\/p>\n

M\u00eb kishin porositur q\u00eb, pasi t\u00eb mbaroja ta d\u00ebrgoja n\u00eb aparatin e KQ, sepse duhet ta shihnin edhe atje. Nj\u00eb \u00e7udi tjet\u00ebr! E \u00e7ova vet\u00eb dhe ia dhash\u00eb M. Myftiut, i cili ishte ngarkuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pun\u00eb. Manushi e lexoi, por nuk mbeti i k\u00ebnaqur, sepse:
\n– “Paske shkruar me shume ndjenje dhe me vler\u00ebsime superlativ\u00eb”-m\u00eb tha.
\nIu p\u00ebrgjigja:
\n– “P\u00ebrkundrazi, un\u00eb dyshoj n\u00ebse kam arritur t\u00eb p\u00ebrshkruaj figur\u00ebn e Nakos ashtu si\u00e7 e meriton ai”.
\nPas k\u00ebsaj, Manushi m\u00eb tregoi t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, se Nakua kishte vrar\u00eb veten dhe nuk kishte qen\u00eb aksident. Natyrisht, shtoi se vet\u00ebvrasja e tij \u00ebsht\u00eb e d\u00ebnueshme nga Partia.
\n-“Tani, – vazhdoi Manushi, – shko dhe shkruaje fjalimin ndryshe, m\u00eb t\u00eb moderuar, n\u00eb p\u00ebrshtatje me k\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb Partis\u00eb”.
\nU ktheva n\u00eb zyre p\u00ebr t\u00eb “rregulluar” fjalimin, por k\u00ebt\u00eb radh\u00eb e pata m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, sepse duhej t’i radhisja fjal\u00ebt, jo ashtu si\u00e7 i mendoja, por si\u00e7 e k\u00ebrkonte “gjendja” e krijuar. B\u00ebra nj\u00eb fjalim pa ngjyr\u00eb, as mish, as peshk.<\/p>\n

Vet\u00ebvrasja e N. Spirut u shfryt\u00ebzua nga ana e K. Xoxes p\u00ebr t\u00eb forcuar pozitat e veta dhe p\u00ebr t’i krijuar terren m\u00eb t\u00eb favorsh\u00ebm nd\u00ebrhyrjes jugosllave n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektoret e veprimtaris\u00eb shoq\u00ebrore dhe ekonomike.
\nN\u00eb muajin shkurt t\u00eb vitit 1948 u mblodh i famshmi Plenum i 8-t\u00eb i KQ t\u00eb Partis\u00eb, ku N. Spiru u shpall armik i Partis\u00eb dhe agjent i imperializmit. Nd\u00ebrsa t\u00eb gjitha lidhjet ekonomike, shoq\u00ebrit\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebta, heqja e doganave dhe \u00e7do veprim tjet\u00ebr i titisteve p\u00ebr t\u00eb n\u00ebnshtruar vendin ton\u00eb, u quajt\u00ebn t\u00eb drejta. Vendimet e k\u00ebtij Plenumi krijuan nj\u00eb gjendje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb n\u00eb parti.<\/p>\n

U godit\u00ebn shum\u00eb kuadro t\u00eb sektor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt u quajt\u00ebn si p\u00ebrkrah\u00ebs t\u00eb N. Spirut dhe t\u00eb vij\u00ebs s\u00eb tij antijugosllave. Midis t\u00eb tjer\u00ebve, e “p\u00ebsuam” edhe ne, kuadrot e rinis\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb ne, drejtuesit kryesore t\u00eb Rinise, L. Belishova dhe R. Alia, si edhe sekretar\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb BRASH-it (Q. Buxheli, P. Mitrojorgji etj.), u shkarkuam nga detyrat dhe u d\u00ebrguam n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb pune dhe n\u00eb nj\u00eb nivel m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt. Un\u00eb u caktova si instruktor pran\u00eb sektorit t\u00eb agjitacionit e propagand\u00ebs t\u00eb KQ t\u00eb Partis\u00eb. Masa t\u00eb tilla u mor\u00ebn edhe ndaj disa kuadrove q\u00eb kishin punuar bashke me Nakon n\u00eb Komisionin e Planit ose n\u00eb Ekonomi. Edhe M. Shehu, i cili atehere ishte Shef i Shtatmadhoris\u00eb s\u00eb Ushtris\u00eb, por edhe kandidat i Byros\u00eb Politike t\u00eb KQ t\u00eb Partis\u00eb, u p\u00ebrjashtua nga Byroja dhe u largua nga ushtria. Ai u em\u00ebrua Minist\u00ebr i Komunikacionit. Po keshtu F. Pa\u00e7rami, q\u00eb gjithashtu ishte kandidat i Byros\u00eb Politike t\u00eb KQ, u p\u00ebrjashtua dhe u caktua n\u00eb nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb.<\/p>\n

U b\u00ebn\u00eb mbledhje t\u00eb shumta, karakteristike e t\u00eb cilave ishin intrigat, shpifjet, ambiciet personale, b\u00ebrrylat ndaj nj\u00ebrit apo tjetrit. N\u00eb k\u00ebto mbledhje “demaskohej” veprimtaria e N. Spirut, por n\u00eb k\u00ebto kritika b\u00ebhej aluzion edhe p\u00ebr vet\u00eb E. Hoxh\u00ebn, i cili “nuk kishte qen\u00eb vigjilent”, nd\u00ebrsa ngrihej roli i K. Xoxes. Nd\u00ebrkoh\u00eb propaganda p\u00ebr Jugosllavin\u00eb dhe p\u00ebr marshallin Tito, si miq dhe shp\u00ebtimtar\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, mori dimensione tep\u00ebr t\u00eb m\u00ebdha. P\u00ebr Bashkimin Sovjetik dhe Stalinin nuk flitej aq shum\u00eb dhe me ato epitete q\u00eb p\u00ebrdoreshin p\u00ebr fqinj\u00ebt verior\u00eb.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa n\u00eb fush\u00ebn praktike, at\u00eb t\u00eb kursit drejt “gllab\u00ebrimit” t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, u shtuan p\u00ebrpjekjet p\u00ebr realizimin e planit aneksionist titist. Gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb ekonomia jon\u00eb po integrohej, ose m\u00eb mir\u00eb po vihej n\u00ebn tutel\u00ebn jugosllave. Titoja nxitohej. N\u00ebp\u00ebrmjet agjent\u00ebve t\u00eb tij, u shtuan nd\u00ebrhyrjet n\u00eb ushtri, u k\u00ebrkua nj\u00ebsimi i komand\u00ebs shqiptare me at\u00eb jugosllave si edhe largimi i k\u00ebshilltar\u00ebve sovjetik\u00eb, me arsyetimin se p\u00ebrvoja e Ushtris\u00eb s\u00eb Kuqe nuk i p\u00ebrshtatej ushtrive tona, t\u00eb cilat kishin dal\u00eb nga lufta partizane. N\u00eb k\u00ebt\u00eb nxitim, jugosllav\u00ebt hodh\u00ebn edhe hapin tjet\u00ebr. N\u00ebn pretekstin e rrezikut t\u00eb gjoja nj\u00eb agresioni nga Greqia, k\u00ebrkuan nga pala shqiptare me urgjenc\u00eb lejen p\u00ebr dergimin n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb dy divizioneve t\u00eb ushtrive jugosllave, duke synuar k\u00ebshtu ta pushtonin vendin ton\u00eb edhe ushtarakisht.<\/p>\n

Por ky hap i Titos, p\u00ebr sa u p\u00ebrket planeve t\u00eb tij ndaj Shqip\u00ebris\u00eb, rezultoi fatal p\u00ebr at\u00eb vet\u00eb. E. Hoxha dyshoi, sepse nuk kishte asnj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb q\u00eb grek\u00ebt po p\u00ebrgatiteshin p\u00ebr ndonj\u00eb sulm kund\u00ebr Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb i sigurt, Enveri informoi Qeverin\u00eb Sovjetike p\u00ebr k\u00ebt\u00eb propozim t\u00eb Titos dhe njekoh\u00ebsisht k\u00ebrkoi nga pala sovjetike q\u00eb ta informonte n\u00ebse ata kishin ndonj\u00eb informacion q\u00eb fliste p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb agresioni kund\u00ebr Shqip\u00ebris\u00eb nga ana e Greqis\u00eb. P\u00ebrgjigja nuk vonoi. Qeveria Sovjetike njoftonte se, sipas t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb ajo kishte n\u00eb dispozicion, asnj\u00eb rrezik imediat nuk e k\u00ebrc\u00ebnonte Shqip\u00ebrin\u00eb nga Greqia. Pasi mori k\u00ebt\u00eb p\u00ebrgjigje nga Moska, E. Hoxha, jo vet\u00ebm e refuzoi k\u00ebrkes\u00ebn jugosllave p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar dy divizionet n\u00eb vendin ton\u00eb, por filloi t\u00eb dyshoj\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr politik\u00ebn dhe q\u00ebndrimin titist ndaj Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n

Nuk vonoi shum\u00eb, dhe aty nga muaji mars i vitit 1948, sovjetiket vun\u00eb n\u00eb dijeni E. Hoxh\u00ebn p\u00ebr kontradiktat q\u00eb kishin lindur midis Titos dhe Udh\u00ebheqjes Sovjetike. Atij i dhane letrat e njohura q\u00eb Stalini dhe Molotovi i d\u00ebrgonin KQ t\u00eb PKJ, me an\u00ebn e t\u00eb cilave kritikohej vija jugosllave si vij\u00eb oportuniste, antimarksiste dhe politika jugosllave si proper\u00ebndimore. Natyrisht k\u00ebto letra u prit\u00ebn me k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse ato grisnin mask\u00ebn e titist\u00ebve jugosllav\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt e hiqnin veten si “marksist\u00eb t\u00eb kulluar” dhe luft\u00ebtar\u00eb parimor\u00eb t\u00eb socializmit. Ato me t\u00eb vertete ishin “shp\u00ebtimtare”, si\u00e7 u quajt\u00ebn n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, sepse i dhan\u00eb mundesi E. Hoxhes dhe shok\u00ebve t\u00eb tij q\u00eb t\u00eb shihnin m\u00eb qart\u00eb veprimet jugosllave ndaj Shqiperise dhe t\u00eb merrnin masa p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar vendin nga rreziku q\u00eb i kanosej.<\/p>\n

Filloi keshtu faza tjeter, tashm\u00eb e kund\u00ebrt me at\u00eb q\u00eb kishte ndodhur pas vet\u00ebvrasjes s\u00eb Nakos. Tani analizoheshin gabimet q\u00eb ishin b\u00ebr\u00eb si rrjedhim i nd\u00ebrhyrjes jugosllave dhe iu n\u00ebnshtruan kritik\u00ebs ata q\u00eb kishin qen\u00eb p\u00ebrkrah\u00ebs dhe p\u00ebr\u00e7ues t\u00eb k\u00ebsaj politike. K. Xoxe dhe grupi i tij u vune n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr. K\u00ebshtu u d\u00ebnuan P. Kristo dhe K. Themelko, q\u00eb ishin an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Byros\u00eb Politike, N. Kerenxhi dhe V. Koleci, Zv\/Ministra t\u00eb Brendshem, Xh. Blushi dhe N. Huta, ndihm\u00ebs to K. Xoxes etj. P\u00ebr Partin\u00eb Komuniste Shqiptare fillon nj\u00eb periudhe e re historike.<\/p>\n

* * *<\/p>\n

Si u njoha me Enverin<\/strong><\/p>\n

Jo pa keqardhje ai thot\u00eb se ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ditar, sepse ai nuk mbante sh\u00ebnime, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim me meditime dhe kujtime p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb 70-vje\u00e7are, i cili sapo ka dal\u00eb n\u00eb treg, botuar nga sht\u00ebpia botuese “Toena”.<\/p>\n

Aty jan\u00eb vitet e rinis\u00eb s\u00eb djaloshit nga Shkodra, Lufta Nacional-\u00c7lirimtare, periudha e v\u00ebshtir\u00eb e pas\u00e7lirimit, dhe nuk mungon padyshim koha kur ai ishte n\u00eb krye t\u00eb shtetit shqiptar, pas vdekjes s\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, 25 vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n

Si protagonist dhe d\u00ebshmitar i gjysm\u00ebs s\u00eb shekullit q\u00eb lam\u00eb pas, Alia ndri\u00e7on disa nga momentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe delikate t\u00eb historis\u00eb s\u00eb popullit shqiptar. N\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb rr\u00ebfimit t \u00ebish-presidentit do t\u00eb njhemi me pun\u00ebn e tij pran\u00eb Enver Hoxh\u00ebs q\u00eb nga vitet e luft\u00ebs deri n\u00eb vitin 1985 dhe vler\u00ebsimet p\u00ebr figur\u00ebn e tij.<\/p>\n

Rr\u00ebfimi i bashk\u00ebpun\u00ebtorit m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb ish-udh\u00ebheq\u00ebsit komunist. Takimet e para q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn dhe luft\u00ebs dhe puna me t\u00eb n\u00eb drejtimin e vendit. Si sillej Enver Hoxha me bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt dhe reagimin ndaj d\u00ebshtimeve apo veprimeve armiq\u00ebsore. Dhe autokritika p\u00ebr ngritjen e kultit t\u00eb Hoxh\u00ebs n\u00eb koh\u00ebn e vitet ’60-’70<\/p>\n

Per here to pare, sic e permenda edhe me siper, kam pasur mundesi ta “njoh” E. Hoxhen diku nga fillimi i vitit 1943. E dija q\u00eb kishte qen\u00eb profesor ne Gjimnazin e Tiranes dhe me pas ne liceun e Korces, qe ishte udheheqes i PKSH dhe qe ishte ne ilegalitet.<\/p>\n

Tek ne to rinjte, aktiviste to LNCL, emri i E. Hoxhes permendej shpesh, sidomos pas demonstrates se pare antifashiste ne Tirane, asaj te 28 Tetorit t\u00eb vitit 1941.<\/p>\n

N\u00eb perleshje me policine fashiste, Profesori kishte goditur me nje grusht aq te forte sa e kishte rrezuar perdhe kolonelin italian, komandant te forcave policore, qe perpiqeshin te shperndanin demonstraten. Ky “vigan” na ra ne sy t\u00eb gjitheve.<\/p>\n

“Njohja” ime me Enverin ishte krejt e rastit. Bile me teper e pame njeri\u00actjetrin, sesa folem. Ja si ndodhi: Kam treguar se me Zeqi Agollin ishim shoke shume te ngushte. Nje dite, si shume here te tjera, une shkova ne shtepine e Zeqiut, sepse bashke do te pergatitnim mesimin e neserm te shkolles.<\/p>\n

U futem ne nje dhome dhe, pasi mbaruam mesimet, ndesha po dilnim, ne korridor ndesha me Enverin. E njoha ate burre te gjate, me trup te lidhur, te veshur me pantallona dhe nje zhile. Na foli ai i pari: “Mbaruat me mesimet?” na pyeti.<\/p>\n

Pastaj, pa pritur pergjigjen tone, iu drejtua Zeqiut: “Ky eshte ai shoku yt per te cilin me ke treguar se mesoni dhe shoqeroheni bashke?” Zeqiu pohoi. Enveri me shtrengoi doren dhe na u drejtua -Le dyve: “Ju duhet te mesoni mire. Por duhet te jeni edhe ne ball\u00eb te rinise shkollore, per to ngritur ate ne lufte kunder fashizmit. “. Ne nuk thame asnje fjale, vecse tundem kokat, si per te thene “po, ashtu eshte” dhe u larguam.<\/p>\n

Heren e dyte e pashe E. Hoxhen ne fshatin Panarit te Kor\u00e7\u00ebs, ne mars te vitit 1944, pasi mbaroi kursi politik, per te cilin kam folur me siper. Natyrisht tashme edhe paraqitja e tij ishte tjeter, me veshje gjysme ushtarake, me kilota e cizme, me kobure ne brez dhe rrip me fisheke.<\/p>\n

Edhe ne pamje kishte ndryshuar. Fytyra sikur kishte marre ngjyre tjeter, nje pamje malesore, por gjithnje e qeshur. Ndersa sjellja e tij ishte ashtu sic e kisha pare heren e pare, e ngrohte, miqesore.<\/p>\n

Me njoftoi se isha caktuar te punoja me rinine ne ushtrine partizane, konkretisht si anetar i seksionit politik te Brigades se 7-te, e cila sapo ishte formuar ne Skrapar. Me keshilloi qe, pervec punes me rinine e brigades, te kujdesesha edhe per gjendjen e rinise ne terren, kudo qe do te kalonte brigada.<\/p>\n

“Por -shtoi- mos u kufizo vetem me punen e rinise. Bashkepuno edhe me shoket e komandes dhe ata te partise ne brigade. Mbaj lidhje me KQ te Rinise, por shkruaji edhe Shtabit te Pergjithshem, kur ke ndonje sugjerim”.<\/p>\n

Heren e trete e kam takuar E. Hoxhen ne gusht te vitit 1944, gjate punimeve te Kongresit I te Bashkimit te Rinise Antifashiste Shqiptare, i cili njihet si Kongresi i Helmesit, si edhe ne mbledhjen e KQ te Rinise Komuniste qe u mbajt po ne Helm\u00ebs, menjehere pas Kongresit.<\/p>\n

Diten qe u hap Kongresi, pata nderin qe, ne erner te te gjithe delegateve, t’i uroja mireseardhjen ne Kongresin tone dhe t’i premtoja se rinia Shqiptare do te vazhdonte me vendosmeri luften deri ne clirimin e plote te vendit.
\nTakimi tjeter, gjate Luftes, ka qen\u00eb ne ditet e para te muajit dhjetor 1944, pak dite pasi ishte cliruar e gjithe Shqiperia.<\/p>\n

Tani ai ishte ne zyrat e Kryeministrise, ne Tiranen e cliruar. Ne kete takim, ai me foli per punen e madhe qe na priste per rindertimin e vendit te shkaterruar nga lufta dhe me njoftoi se une isha caktuar me detyren e Komisarit te Divizionit V dhe me foli gjate se si duhet te silleshim me popullin, vecanerisht ne Kosove, si dhe me forcat jugosllave.<\/p>\n

Kam treguar per kete takim edhe me pare. Pas clirimit te vendit, takimet e mia me E. Hoxhen kane qen\u00eb t\u00eb shumta, bile 25 vitet e fundit (1960-1985), mund te them pa e ekzagjeruar aspak, ato kane qen\u00eb t\u00eb perditshem.<\/p>\n

Enver Hoxha u be nje udheheqes i dashur per popullin, sepse te gjithe veprimtarine e tij revolucionare e vuri ne sherbim te lumturise se masave dhe te perparimit te Shqiperise.
\nEnver Hoxha ishte organizator dhe politikan mendjemprehte.<\/p>\n

Ai ishte arkitekt i ndertimit socialist. Por ka nje veti qe karakterizon tere qenien e tij: dashuria per popullin. Enver Hoxha nuk lindi shtetar i shquar -dashuria per popullin dhe atdheun e beri te tille.<\/p>\n

Ai nuk ishte ideolog e mendimtar i dale nga bankat e universiteteve – perkushtimi ndaj ceshtjes se revolucionit e armatosi me kete cilesi. Enver Hoxha ishte udheheqes i Luftes N\u00c7L, e cila perben faqen me to ndritur ne historine tone kombetare.<\/p>\n

Ai e udhehoqi kete Lufte ne krye te partizaneve, ne lufte te perditshme, me arme, me pene, me debate, duke pare qarte atehere kur te tjere qorollepseshin, duke frym\u00e9zuar guxim dhe vendosmeri atehere kur armiqte e tradhtaret mbilinin frike e disfatizem. Tek Enveri guximi dhe maturia ishin gjithnje bashke, ne pajtim dhe harmoni te plote.<\/p>\n

Tamam kjo, bente qe ai te ishte gjakftohte edhe ne ato momente kur fare lehte mund te humbej durimi, edhe atehere kur armiqte kerkonin “sherr” dhe i shum\u00ebfishonin provokacionet. Ne kohe te tilla, si ne rastin e largimit te flotes sovjetike nga Baza e Vlores apo denoncimi i Traktatit te Varshaves, ai shperthente fuqishem me gjithe mencurine e trimerine e tij.<\/p>\n

Enver Hoxha ishte nje intelektual me njohuri te gjera. Ai kishte nje kulture te gjere humanitare, por orientohej me kompetence edhe ne shkencat natyrore. Kishte dijeni. te shumta, si per kulturen e se kaluares, ashtu edhe per ate bashkekohore, si per kulturen klasike, ashtu edhe per drejtimet moderne e moderniste t\u00eb artit te sotem, si per trashegimine kulturore t\u00eb ilir\u00ebve dhe te shqiptareve te mocem, ashtu edhe per zhvillimet e sotme te letersise dhe te artit tone modern. Kujtesa e forte e ndihmonte se tepermi te perdorte me efikasitet te plote dhe atje ku duhej, te gjithe bagazhin e madh kulturor qe zoteronte.<\/p>\n

Njerez te ndryshem me kane bere pyetjen: “A i degjonte Enveri shoket dhe a i pyeste ata, apo vepronte ne koke te vet?”<\/p>\n

Te tilla pyetje behen, sepse propaganda e kundershtareve sidomos pas ngjarjeve te vitit 1990, e pershkruan Enverin si diktator te eger. Pergjigja ime per pyetjen e mesiperme eshte: “Po, Enveri i degjonte shoket, keshillohej me to per probleme te ndryshme dhe vepronte sipas vendimeve qe merreshin kolegjialisht”. E. Hoxha, ne veprimtarine e tij me njerezit dhe me shoket, ishte i sjellshem e korrekt.<\/p>\n

Ne pergjithesi, ai ishte i qete, por ne rastet kur ndokush nuk zbatonte mire detyrat qe i ishin ngarkuar, ose bente ndonje gabim serioz ne pune, Enveri ishte i rrepte dhe kerkonte llogari deri ne fund. Ndaj armiqve, ose edhe ndaj atyre qe dyshoheshin si te tille, ai ishte i papajtueshem dhe i ashper.<\/p>\n

Thashe se Enveri keshillohej me shoket, por kuptohet qe ai degjonte kryesisht ata shoke qe vertete kishin mendime te vlefshme. Enveri keshillohej vecanerisht me M. Shehun dhe H. Kapon, por per probleme te vecanta, keshillohej edhe me shoke te tjere, sipas sektoreve qe drejtonin.<\/p>\n

Deri ne mesin e viteve ’70-te, pra para se to pesonte atakun. e pare ne zemer, ai gjente rastin dhe takonte njerez te shquar ne fusha te ndryshme te veprimtarise shteterore e shocjerore. Shpesh therriste ne zyr\u00e9n e tij ministra dhe specialiste, degjonte shkrimtare e intelektuale te vecante, kuadro te universitetit etj.<\/p>\n

Ne ate kohe, jo rralle udhetonte edhe neper krahina t\u00eb ndryshme te vendit, njihej nga afer me gjendjen e puneve, takonte fshatare e punetore, kuadro e intelektuale. Keto kontakte i sherbenin si burim informacioni, vec raporteve zyrtare partiake ose qeveritare, qe merrte rregullisht.<\/p>\n

Eshte folur dhe flitet shpesh per “kult” te Enverit. Sipas mendimit tim, periudha kur “kulti i Enverit” mori perpjesetime te medha, ka qen\u00eb ajo e viteve ’60-70-te. Ne ate kohe, Shqiperia kishte kaluar me sukses bllokaden sovjetike dhe i kishte neutralizuar disa veprime te tyre per minimin e Republikes se Shqiperise.<\/p>\n

Ne plan nd\u00ebrkombetar, Shqiperia po shihej me me simpati, sidomos per faktin se ajo ndiqte nje politike te pavarur, ose te pakten qe nuk i nenshtrohej ndikimeve, as te Lindjes, as te Perendimit. Ndersa ne aspektin ekonomik, pa dyshim, ishte periudha me e mire. Kishte nje zhvillim te shpejte te industrise, sidomos te energjetikes dhe te industrise kimike.<\/p>\n

Ne kete kohe perfundoi elektrifikimi i te gjithe vendit. Nga ana tjeter, bujqesia pati nje zhvillim te suksesshem. Shqiperia arriti te siguroje ne vend prodhimin e dritherave t\u00eb bukes, ndersa eksportonte perhere e me shume prodhime bujqesore-blegtorale.
\nSukseset krijuan, ne pergjithesi, nje atmosfere euforie. Ato i atribuoheshin vijes se Partise, qendrimit te saj politik, qe Conte perpara nd\u00e9rtimin socialist, duke sfiduar si imperializmin, ashtu edhe revizionizmin.<\/p>\n

Ne ate kohe, Shqiperia terhoqi edhe vemendjen e vendeve perendimore, pa folur per levizjen marksi.ste-leniniste dhe te gjithe atyre qe nuk u pajtuan me pikepamjet e Hrushovit.<\/p>\n

Kjo situate ka ndikuar per krijimin e nje klime euforike dhe te vetekenaqesise tek e gjithe udheheqja e partise, duke perfshire edhe Enverin. Natyrisht edhe per krijimin e kultit te Enver Hoxhes.<\/p>\n

Lidhur me “kultin”, mund te them se Enveri, personalisht, nuk e ka kerkuar nje gje te tille. Por ishim ne, bashkepunetoret e tij, ishte e gjithe propaganda e partise, qe ka luajtur rol per krijimin e kultit. Mund te thote ndokush: – Po Enveri perse e lejonte nje gje te tille? F verteta eshte se ai, ne disa raste, ka porositur qe te ndalen teprimet ndaj figures se tij.<\/p>\n

Por me pas, duket se edhe ai u ambientua me nje situate te tille.
\nPasojat e kesaj vetekenaqesie nuk mund te mos jene pasqyruar ne ngjarjet qe kane karakterizuar sidomos vitet ’70-te, si ne perjashtimin e disa kuadrove ne udheheqje te partise, ashtu edhe ne prishjen e marredhenieve me Kinen.<\/p>\n

Per keto do te ndalem sipas radhes, por eshte e qarte se euforia dhe vetebesimi qe rrembeu te gjithe udheheqjen e partise, penguan qe te arrihet ne konkluzionin se rruga e autarkise dhe e kufizimit te lidhjeve ekonomike me boten e jashtme, qofte edhe me ate “kapitaliste e revizioniste”, do te sillte pasoja negative ne zhvillimin e vendit.<\/p>\n

Duke vend ne dukje sa me siper, deshiroj te nenvizoj se une kam qene dhe jam i mendimit qe, si per sukseset, ashtu dhe per gabimet, pergjegjesi ka jo vetem E. Hoxha, por e gjithe udheheqja e partise.<\/p>\n

Kjo per arsye se, pergjithesisht, sic e kam thene disa here, vendimet parimore dhe kryesore jape marre ne menyre kolegjiale, ose sidoqofte, per ato kane gene ne dijeni te gjithe anetaret e udheheqjes. Asnjeri prej tyre, ne asnje rast, nuk ka ngritur zerin dhe nuk ka kundershtuar.<\/p>\n

Pavaresisht nga sa eshte shkruar e thene per E. Hoxhen, duhet theksuar se E. Hoxha ka qene udheheqesi me i shquar i popullit shqiptar gjate gjystnes se fundit te shekullit XX. Nen drejtimin e tij, populli shqiptar u bashkua gjate Luftes dhe arriti te fitoje lirin\u00eb dhe pavaresine e humbur.<\/p>\n

Nen udheheqjen e E. Hoxhes, Shqiperia e lire dhe e pavarur, me pune dhe perpjekje kolosale, kaperceu prapambetjen shekullore dhe hyri ne rrugen e zhvillimit dhe te perparimit ne te gjitha drejtimet, ekonomike e kulturore.<\/p>\n

Nen udheheqjen e E. Hoxhes, Shqiperia fitoi ne syte e botes nderin dhe krenarine qe i takonte, duke respektuar miqesine per te tjeret dhe duke ruajtur me vendosmeri, te paprekur, Brine dhe pavaresine e atdheut.<\/p>\n

Enver Hoxha eshte vazhdues i denje i Rilindesve te Kombit shqiptar. Ai ka luftuar dhe punuar per Shqiperine e per viset shqiptare, sidomos per Kosoven, me te njejtin pasion e vendosmeri sic luftuan ne kohen e tyre Rilindesit.<\/p>\n

4 Maj<\/em><\/p>\n

Ish-Presidenti i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn komuniste Ramiz Alia ka botuar librin e jet\u00ebs, mes tyre kujtime t\u00eb shumta me politikan\u00eb edhe t\u00eb dit\u00ebve t\u00eb sotme, si kryeministri Sali Berisha apo ish-kryeministri Fatos Nano.<\/p>\n

N\u00eb librin e kujtimeve, Ramiz Alia, i cili drejtoi vendin q\u00eb nga vdekja e Enver Hoxh\u00ebs deri n\u00eb vitet 90, shpjegon n\u00eb dhjet\u00eb kapituj, ngjarjet politike m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb koh\u00ebs. Ai flet p\u00ebr raportet e Shqip\u00ebris\u00eb me Bashkimin Sovjetik e m\u00eb pas me Kin\u00ebn, vitet pas vdekjes s\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, etj. Libri p\u00ebrmban 500 faqe dhe pasqyron ngjarje t\u00eb jetuara prej tij n\u00eb harkun kohor t\u00eb 70 viteve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ramiz Alia: N\u00eb krye t\u00eb PD s’e vura un\u00eb Shekulli Online, 13.05.2010 N\u00eb vijim t\u00eb kujtimeve t\u00eb ish-presidentit Ramiz Alia, marr\u00eb nga libri “jeta ime” hedhur n\u00eb treg nga sht\u00ebpia botuese “Toena” vjen takimi i gushtit 1990 mes tij dhe emrave m\u00eb t\u00eb spikatur t\u00eb koh\u00ebs. Sali Berisha me Hysni Kapon dhe mjek\u00ebt e bllokut […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2641","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\nRamiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ramiz Alia: N\u00eb krye t\u00eb PD s’e vura un\u00eb Shekulli Online, 13.05.2010 N\u00eb vijim t\u00eb kujtimeve t\u00eb ish-presidentit Ramiz Alia, marr\u00eb nga libri “jeta ime” hedhur n\u00eb treg nga sht\u00ebpia botuese “Toena” vjen takimi i gushtit 1990 mes tij dhe emrave m\u00eb t\u00eb spikatur t\u00eb koh\u00ebs. Sali Berisha me Hysni Kapon dhe mjek\u00ebt e bllokut […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-05-13T21:33:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2010\/sali_berisha_komunist.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"56 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit\",\"datePublished\":\"2010-05-13T21:33:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/\"},\"wordCount\":11191,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.shkoder.net\\\/images\\\/fjala\\\/2010\\\/sali_berisha_komunist.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/\",\"name\":\"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.shkoder.net\\\/images\\\/fjala\\\/2010\\\/sali_berisha_komunist.jpg\",\"datePublished\":\"2010-05-13T21:33:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.shkoder.net\\\/images\\\/fjala\\\/2010\\\/sali_berisha_komunist.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.shkoder.net\\\/images\\\/fjala\\\/2010\\\/sali_berisha_komunist.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Ramiz Alia: N\u00eb krye t\u00eb PD s’e vura un\u00eb Shekulli Online, 13.05.2010 N\u00eb vijim t\u00eb kujtimeve t\u00eb ish-presidentit Ramiz Alia, marr\u00eb nga libri “jeta ime” hedhur n\u00eb treg nga sht\u00ebpia botuese “Toena” vjen takimi i gushtit 1990 mes tij dhe emrave m\u00eb t\u00eb spikatur t\u00eb koh\u00ebs. Sali Berisha me Hysni Kapon dhe mjek\u00ebt e bllokut […]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2010-05-13T21:33:25+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2010\/sali_berisha_komunist.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"56 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit","datePublished":"2010-05-13T21:33:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/"},"wordCount":11191,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2010\/sali_berisha_komunist.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/","name":"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2010\/sali_berisha_komunist.jpg","datePublished":"2010-05-13T21:33:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2010\/sali_berisha_komunist.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2010\/sali_berisha_komunist.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ramiz-alia-berisha-ishte-fanatik-kudo-fliste-me-citate-te-enverit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ramiz Alia: Berisha ishte fanatik, kudo fliste me citate t\u00eb Enverit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2641"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2641\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}