![\"Afrim](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/afrim_krasniqi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Afrim Krasniqi<\/strong> (botuar ne \u201cShekulli\u201d, 7.10.2009)<\/p>\n N\u00eb shkrimet akademike, k\u00ebrkimet shkencore, analizat profesionale apo edhe n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, n\u00eb debate publike, shkrime artikujsh, biseda ulitare, replika profesioni, etj, \u00ebsht\u00eb krijuar tradita e p\u00ebrdorimit t\u00eb citateve apo e referimit t\u00eb th\u00ebnieve nga persona t\u00eb vecant\u00eb, kryessisht mendimtar\u00eb politik\u00eb, politikan\u00eb e personalitete t\u00eb njohura. Ky fenomen \u00ebsht\u00eb global dhe ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nevoj\u00ebn e shtryt\u00ebzimit t\u00eb k\u00ebtyre th\u00ebnieve t\u00eb gjith\u00ebpranuara, si argument ekstra n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb mendimit apo tez\u00ebs son\u00eb. <\/p>\n Nj\u00eb person q\u00eb citon nj\u00eb th\u00ebnie, nj\u00eb fjali apo nj\u00eb konkluzion t\u00eb vecant\u00eb t\u00eb nj\u00eb personaliteti t\u00eb till\u00eb, e ka m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb bind\u00eb auditorin, ta b\u00ebj\u00eb m\u00eb t\u00eb besueshme q\u00ebndrimin e tij dhe t\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb, se mendimi i tij \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb me at\u00eb t\u00eb personalitetit t\u00eb cituar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, t\u00eb cituar jan\u00eb nj\u00eb elit\u00eb mendimtar\u00ebsh, krijuesish apo burra shteti, filozof\u00eb apo shtetar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt, me pun\u00ebn, vepr\u00ebn dhe krijimtarin\u00eb e tyre kan\u00eb arritur t\u00eb shohin tej p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb frym\u00ebzues p\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb, kan\u00eb ditur t\u00eb gjejn\u00eb fjalin\u00eb e duhur p\u00ebr t\u00eb shprehur nj\u00eb mesazh t\u00eb madh, q\u00eb i kap\u00ebrc\u00ebn vitet e jet\u00ebs s\u00eb tyre, dekadat dhe shekujt. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasuri e cmuar e mendimit politik e profesional, e cila p\u00ebrcill\u00ebt nd\u00ebr breza, b\u00ebhet objekt studimi, i mbijeton kohrave dhe krijon deri diku, auror\u00ebn e magjis\u00eb dhe t\u00eb mitit. N\u00eb cdo rast, shoq\u00ebrit\u00eb t\u00eb cilave u p\u00ebrkasin shtetar\u00eb e mendimtar\u00eb t\u00eb till\u00eb, d\u00ebshmojn\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb mendimi dhe ligj\u00ebrimi, emancipim dhe kulture, vlera dhe trash\u00ebgimi.<\/p>\n N\u00eb tradit\u00ebn shqiptare nuk mungojn\u00eb raste t\u00eb citateve dhe th\u00ebnieve, por q\u00eb kryesisht ato i p\u00ebrkasin nj\u00eb kohe t\u00eb hershme, kryesisht, periudh\u00ebs s\u00eb rilindjes apo t\u00eb krijimit t\u00eb shtetit. Kjo periudh\u00eb vijon deri n\u00eb fillim t\u00eb viteve 40, kur edhe Shqip\u00ebria iu bashkua nj\u00eb modeli t\u00eb ri politik e shoq\u00ebror, t\u00eb bazuar n\u00eb monopolin zyrtar t\u00eb citateve nga vet\u00ebm diktatori dhe partia shtet e drejtuar prej tij. N\u00ebse n\u00eb periudh\u00ebn e m\u00ebparshme gjenden fjali \u2013 citate me vlera t\u00eb vecanta nga v\u00ebllez\u00ebrit Frash\u00ebri apo Asdreni deri tek Konica, Noli, Koliqi e Fishta, periudha e diktatur\u00ebs i dha fund tradit\u00ebs duke krijuar nj\u00eb sistem uniform parullash dhe mendimesh, me baz\u00eb fjalimet e radh\u00ebs s\u00eb diktatorit. P\u00ebr m\u00ebse 45 vjet tekstet shkollore e universitare, pallatet, nd\u00ebrtesat kryesore, rrug\u00ebt, shkollat, kopshtet, muret rrethuese t\u00eb rrug\u00ebve nacionale, deri edhe faqet e maleve u mbush\u00ebn me citate ideologjike t\u00eb Marksit, Engelsit, Leninit, Stalinit dhe sidomos t\u00eb Enverit. <\/p>\n Ky i fundit e shpalli veten mendimtarin dhe klasikun e vet\u00ebm shqiptar, zot t\u00eb fjal\u00ebs dhe citatit, zot t\u00eb krijimit dhe jet\u00ebs njer\u00ebzore, krijues t\u00eb shtetit dhe modelin e udh\u00ebheq\u00ebsit p\u00ebr bot\u00ebn komuniste. R\u00ebnia e tyre u shoq\u00ebrua me krijimin e nj\u00eb vakuumi t\u00eb madh t\u00eb mendimit politik e shoq\u00ebror. Nj\u00eb Kadare apo nj\u00eb Nen\u00eb Tereza jan\u00eb pak pasuri citimi e krenarie, p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr mesazhe ndryshimi, shprese, ringritje dhe fitimi t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb humbur n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet e saj. Klasa e re politike, shumica t\u00eb lindur, edukuar dhe praktikuar me modelin e vjet\u00ebr politik, e pati t\u00eb pamundur t\u00eb prodhoj\u00eb ide dhe mendime politike jasht\u00eb politik\u00ebs s\u00eb dit\u00ebs. <\/p>\n Sot shqiptar\u00ebt jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb thon\u00eb shum\u00eb emra politikan\u00ebsh t\u00eb tranzicionit, por n\u00ebse u k\u00ebrkon t\u00eb p\u00ebrmendin nj\u00eb citat nga qindra e mij\u00ebra fjalimet e tyre nga sheshet n\u00eb parlament, nga selit\u00eb e partive n\u00eb ato t\u00eb qeveris\u00eb, me siguri vihen n\u00eb pozit\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb. Sepse nuk ka. <\/p>\n Ligj\u00ebrimi politik i viteve t\u00eb tranzicionit vjen si ligj\u00ebrim mohues (kund\u00ebr komunizmit), ligj\u00ebrim etiketues (kund\u00ebr kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb), ligj\u00ebrim pohues (suksese dhe arritje personale), ligj\u00ebrim imitues (fjalime t\u00eb liderit apo citate t\u00eb huaja) dhe n\u00eb thelb, si ligj\u00ebrim ditor (pa prespektiv\u00eb, pa vizion p\u00ebr t\u00eb ardhmen, pa p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e fjal\u00ebs dhe koh\u00ebs, pa pesh\u00ebn e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb thuhet). Krahasuar me volumin (numrin e faqeve dhe numrin e fjalimeve) mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb politikan\u00ebt dominues t\u00eb tranzicionit shqiptar\u00eb kan\u00eb folur e shkruar shum\u00eb me tep\u00ebr sesa fjala vjen, presidenti cek apo gjerman, ai italian apo kroat. Por kur vjen momenti p\u00ebr ti shtrydhuar k\u00ebt\u00eb sasi t\u00eb madhe fjal\u00ebsh, p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb fjali, nj\u00eb th\u00ebnie, nj\u00eb mesazh t\u00eb vecant\u00eb, e kemi shum\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb ta gjejm\u00eb k\u00ebt\u00eb tek presidenti cek Vaslav Havel apo tek ai kroat Stipe Mesic, tek kryeministri italian Andreoti apo ai cek Klaus, tek gazetaria politike italiane apo tek historian\u00ebt politik\u00eb kroat\u00eb e slloven\u00eb. <\/p>\n Kjo sepse ligj\u00ebrimi dhe mendimi politik i sot\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri ka pak gj\u00ebra t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta me ligj\u00ebrimin dhe mendimin politik t\u00eb k\u00ebtyre shoq\u00ebrive, shum\u00eb prej tyre ish komuniste. Tek ne politika dhe orator\u00ebt publik\u00eb nuk d\u00ebshmojn\u00eb respektin minimal p\u00ebr fjal\u00ebn e tyre publike. Fjalimet e tyre vijn\u00eb si produkt i bashkimit t\u00eb fjalorit t\u00eb munguar politik me q\u00ebllimin populist; jan\u00eb fjalime q\u00eb i destinohen nj\u00eb auditori amator, p\u00ebr t\u00eb cilin, m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sesa fjalit\u00eb q\u00eb thon\u00eb liderit \u00ebsht\u00eb vet\u00eb prezenca e liderit n\u00eb mesin e tyre. Qytetar\u00ebt dhe media e kan\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb gjejn\u00eb prej tyre batuta me gjuh\u00ebs rrug\u00ebsh, akuza verbale dhe spekullime elektorale sesa nj\u00eb fjali, p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebs t\u00eb jen\u00eb n\u00eb sinkron, fjala e thjesht\u00eb, madh\u00ebshtia e ngjarjeve, largpam\u00ebsia e analiz\u00ebs dhe vizioni i t\u00eb ardhmes.<\/p>\n Shumica e orator\u00ebve t\u00eb sot\u00ebm politik\u00eb reflektojn\u00eb tiparin negativ t\u00eb madh\u00ebshtis\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb postit dhe pushtetit, cil\u00ebsi e trash\u00ebguar nga periudha komuniste. Ata flasin p\u00ebr gjithcka, b\u00ebjn\u00eb ekspertin e cdo fushe, b\u00ebjn\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh gjyqtarin, mjekun, historianin, inxhinierin, shkrimtarin, b\u00ebjn\u00eb mendimtarin dhe n\u00eb ndonj\u00eb rast edhe magistarin apo paralajm\u00ebruesin e fateve. P\u00ebr pasoj\u00eb, shumica e tyre, kur flasin jan\u00eb t\u00eb bindur se cdo fjal\u00eb e tyre ka vler\u00eb, se cdo fjalim ka auditor, ndaj edhe marrin nj\u00ebher\u00ebsh poza shtetari dhe mendimtari, u p\u00ebrlqen vetja, u p\u00eblqen heshtja dhe brohoritja e auditorit, u p\u00eblqen media vizive dhe e shkruar q\u00eb transmeton gjithcka q\u00eb thuhet, pa seleksionim, pa u p\u00ebrpjekur t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nj\u00eb mesazh real n\u00eb fjalime t\u00eb tilla. <\/p>\n Shumica e tyre f\u00ebrkojn\u00eb duart kur shohin gazetat besnike tua botojn\u00eb fjalimet, deklaratat, intervistat apo citatet e dit\u00ebs shoq\u00ebruar me fotot e tyre me kostume t\u00eb shtrenjta. Synimi i tyre \u00ebsht\u00eb q\u00eb emri dhe fotoja t\u00eb dalin n\u00eb faqet e para t\u00eb gazetave apo n\u00eb kronikat e para televizive, pavar\u00ebsisht se ata thon\u00eb gjithnj\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb, nuk p\u00ebrcjellin asgj\u00eb t\u00eb re, asnj\u00eb mesazh, asnj\u00eb produkt politik, asnj\u00eb mendim q\u00eb u shkon p\u00ebrshtat politikan\u00ebve profesionist\u00eb. <\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb sasiore, imazhi, t\u00eb ligj\u00ebrimit politik pa trajt\u00eb dhe p\u00ebrmbajtje, hyjn\u00eb m\u00eb pas t\u00eb gjitha institucionet dhe drejtuesit e tyre, t\u00eb cilat, t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb imitojn\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit, hartojn\u00eb deklarata, fjalime e raporte me shum\u00eb fjal\u00eb, por pa asgj\u00eb thelb\u00ebsore brenda tyre. Dhe k\u00ebshtu, opinioni publik i kualifikuar, pavar\u00ebsisht se i vog\u00ebl n\u00eb num\u00ebr, mbahet n\u00ebn presionin p\u00ebr tiu p\u00ebrshtatur gjendjes, p\u00ebr t\u00eb hequr dor\u00eb nga modele dhe mentalitete t\u00eb fituara n\u00eb shoq\u00ebri per\u00ebndimore, t\u00eb bashkohen me korin e zhurm\u00ebs politike, t\u00eb politik\u00ebs pa mendim, t\u00eb politik\u00ebs pa p\u00ebrmbajtje, t\u00eb politik\u00ebs pa vizion dhe k\u00ebshtu, pa mund\u00ebsi reale p\u00ebr tu p\u00ebrballur me efektet negative q\u00eb ajo prodhon.<\/p>\n Shoq\u00ebria shqiptare ka nevoj\u00eb p\u00ebr shum\u00eb ndryshime n\u00eb ekonomi, n\u00eb infrastruktur\u00eb dhe n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb vital\u00eb. P\u00ebrvoja e vendeve dhe shoq\u00ebrive t\u00eb tjera na m\u00ebson se asnj\u00eb ndryshim n\u00eb k\u00ebto fusha, nuk mund t\u00eb jet\u00eb real, i plot\u00eb dhe i q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00ebse nuk ndodh s\u00eb pari ndryshimi n\u00eb mentalitetin e sjelljes dhe mendimit, n\u00eb kultur\u00ebn demokratike e politike, n\u00eb kultur\u00ebn e zbatimit t\u00eb ligjit, respektit p\u00ebr tjetrin dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb morale e qytetare. <\/p>\n N\u00eb 20 vjet tranzicion kemi nd\u00ebrtuar rrug\u00eb e nd\u00ebrtesa moderne, por ende nuk kemi nj\u00eb sistem t\u00eb besuesh\u00ebm e t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm demokracie. Sepse ende mungon abc-ja e saj, besimi n\u00eb testet zgjedhore, besimi tek vendimmarr\u00ebsit, shnd\u00ebrrimi i institucioneve politike (partit\u00eb dhe parlamenti) nga kooperativat e fundit t\u00eb mentalitetit komunist n\u00eb institucione moderne t\u00eb respektit p\u00ebr fjal\u00ebn dhe vlerat; dhe keshtu, edhe shnd\u00ebrrimi i ligj\u00ebrimit politik t\u00eb dit\u00ebs nga ligj\u00ebrim zhurm\u00ebmadh ideologjik, n\u00eb ligj\u00ebrim vlerash dhe vizionesh p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhshme ndryshe, ku politika nuk sillet si pronar i sovranit, por si z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs moral, qytetar dhe i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm i tij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Afrim Krasniqi (botuar ne \u201cShekulli\u201d, 7.10.2009) N\u00eb shkrimet akademike, k\u00ebrkimet shkencore, analizat profesionale apo edhe n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, n\u00eb debate publike, shkrime artikujsh, biseda ulitare, replika profesioni, etj, \u00ebsht\u00eb krijuar tradita e p\u00ebrdorimit t\u00eb citateve apo e referimit t\u00eb th\u00ebnieve nga persona t\u00eb vecant\u00eb, kryessisht mendimtar\u00eb politik\u00eb, politikan\u00eb e personalitete t\u00eb njohura. Ky fenomen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\n
\nPeriudha e tranzicionit t\u00eb viteve 90 solli ndryshime t\u00eb m\u00ebdha, n\u00eb cdo aspekt, p\u00ebrfshir\u00eb edhe n\u00eb ligj\u00ebrimin politik e shoq\u00ebror. Ata individ\u00eb q\u00eb p\u00ebr shkaqe ideologjike u ngrit\u00ebn n\u00eb mite gjat\u00eb diktatur\u00ebs, duke u shpallur prej saj poet\u00eb, krijues\u00eb, shkrimtar\u00eb e akademik\u00eb zyrtar\u00eb, e humb\u00ebn pesh\u00ebn e tyre sapo tekstet m\u00ebsimore dhe vet\u00eb shoq\u00ebria nisi procesin e spastrimit ideologjik. <\/p>\n
\nCdo dit\u00eb kemi d\u00ebgjuar e d\u00ebgjojm\u00eb politikan\u00eb q\u00eb flasin, mbajn\u00eb fjalime me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra, q\u00eb japin intervista apo edhe botojn\u00eb libra me diskutimet e tyre. Cdo dit\u00eb botohen gazeta t\u00eb shumta ditore me autor\u00eb persona publik\u00eb e politik\u00eb. Ne kemi n\u00eb dispozicion edhe nj\u00eb memorie parlamentare p\u00ebrmes botimit t\u00eb t\u00eb gjitha diskutimeve t\u00eb deputet\u00ebve n\u00eb vite apo memorie qeveritare, me deklaratat dhe fjalimet e drejtuesve t\u00eb qeverive n\u00eb k\u00ebto vite. <\/p>\n