![\"Naser](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/naser_aliu.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Naser Aliu<\/strong><\/p>\n Ja, shikojeni at\u00eb sht\u00ebpi, atje n\u00eb breg! Zoti Hans Baumgarten ktheu kok\u00ebn n\u00eb drejtimin e nj\u00eb sht\u00ebpie t\u00eb ul\u00ebt me nj\u00eb pullaz t\u00eb vjet\u00ebr, rrethuar me nj\u00eb mur t\u00eb shtremb\u00ebr dhe t\u00eb lart\u00eb. U fut\u00ebn n\u00eb makin\u00eb dhe pas gjysm\u00eb ore shoq\u00ebruesi tregoi p\u00ebrs\u00ebri me gisht. Zoti Baumgarten ofshani thell\u00eb dhe b\u00ebri edhe disa fotografi, pastaj u nis\u00ebn drejt makin\u00ebs. Nderi p\u00ebrmbushet kur vritet nj\u00eb shqiptar tjet\u00ebr dhe kur tani familja e tij mbyllet si te k\u00ebto sht\u00ebpi, q\u00eb pam\u00eb sot. Nd\u00ebrrohen rolet. Nj\u00ebra der\u00eb hapet, tjetra mbyllet, k\u00ebshtu deri sa t\u00eb mos ket\u00eb nevoj\u00eb m\u00eb: as t\u00eb mbyllet, as t\u00eb hapet dera. Ndoshta mbetet e hapur p\u00ebrgjithmon\u00eb. Ndoshta mbetet e mbyllur p\u00ebrgjithmon\u00eb. Dukuri e kauzalitetit! Zoti Baumgarten i b\u00ebri edhe disa fotografi n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Tiran\u00ebs dhe u ngrit p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb hotel i furnizuar mir\u00eb me tregime t\u00eb shekullit XV, t\u00eb mbledhura dhe t\u00eb krijuara n\u00eb shekullin XXI. Botuar ne Gazet\u00ebn Shqiptare <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Naser Aliu Ja, shikojeni at\u00eb sht\u00ebpi, atje n\u00eb breg! Zoti Hans Baumgarten ktheu kok\u00ebn n\u00eb drejtimin e nj\u00eb sht\u00ebpie t\u00eb ul\u00ebt me nj\u00eb pullaz t\u00eb vjet\u00ebr, rrethuar me nj\u00eb mur t\u00eb shtremb\u00ebr dhe t\u00eb lart\u00eb. Edhe aty? Po, edhe aty. Ka disa vite tashm\u00eb… E k\u00ebrc\u00ebnuesi, dometh\u00ebn\u00eb ekzekutori i mundsh\u00ebm, ku jeton ?, pyeti ai. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2353","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n
\nEdhe aty?
\nPo, edhe aty. Ka disa vite tashm\u00eb…
\nE k\u00ebrc\u00ebnuesi, dometh\u00ebn\u00eb ekzekutori i mundsh\u00ebm, ku jeton ?, pyeti ai. Shoq\u00ebruesi u p\u00ebrkul\u00eb,mori nj\u00eb gur n\u00eb dor\u00eb dhe hodhi drejt nj\u00eb qeni, q\u00eb po lehte n\u00eb drejtimin e tyre. Qeni ndali vrapin dhe vazhdoi lehjen duke i shikuar ata. Nj\u00eb grumbull i pulave u shp\u00ebrndan\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt, vet\u00ebm gjeli i ngrefosur q\u00ebndroi n\u00eb vend duke zgjatur qaf\u00ebn dhe duke shikuar p\u00ebr rreth me krenari. As gomari q\u00eb kulloste nuk u shqet\u00ebsua. Gjeli k\u00ebtu nuk paska frik\u00eb, as gomari, mendoi ai zoti Baumgarten, por pulat, po.
\nKu jeton ekzekutori, p\u00ebrs\u00ebriti ai.
\nPas k\u00ebsaj kodre, n\u00eb fshatin tjet\u00ebr, tregoi ai p\u00ebrs\u00ebri me gishtin tregues. Gati kat\u00ebr kilometra larg.<\/p>\n![\"Orgjit\u00eb](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/orgji_ilustrim.jpg\")
<\/p>\n
\nEdhe ajo sht\u00ebpi atje!
\nNga ajo q\u00eb del tymi?, pyeti ai.
\nPo, pik\u00ebrisht nga ajo, tha shoq\u00ebruesi dhe vazhduan drejt brendis\u00eb s\u00eb fshatit. N\u00eb dy an\u00ebt e rrug\u00ebs f\u00ebmij\u00ebt, q\u00eb sapo kishin dal\u00eb nga shkolla, largoheshin majtas e djathtas p\u00ebr t\u00b4i mund\u00ebsuar kalimin makin\u00ebs. Ishte koha e drek\u00ebs. Era e gjell\u00ebve ndjehej jasht\u00eb dhe ishte \u00e7asti kur familjet uleshin n\u00eb tryez\u00eb. Shpesh tryeza t\u00eb varfra vet\u00ebm me nj\u00eb tav\u00eb fasule dhe shum\u00eb buk\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb sofra e tranzicionit nj\u00ebzet vje\u00e7ar… Ata zbrit\u00ebn nga makina, ndez\u00ebn nga nj\u00eb cigare dhe p\u00ebrgjuan z\u00ebrat e grave dhe f\u00ebmij\u00ebve, q\u00eb d\u00ebgjoheshin nga oborri i rrethuar i nj\u00eb sht\u00ebpie dykat\u00ebshe me pullaz t\u00eb pa p\u00ebrfunduar dhe dritare t\u00eb mbyllura me d\u00ebrrasa.
\nEdhe kjo sht\u00ebpi, pyeti ai?
\nPo, tha ai, edhe k\u00ebta jan\u00eb t\u00eb ngujuar!, dhe ofshani thell\u00eb.
\nF\u00ebmij\u00ebt! \u00c7far\u00eb faji kan\u00eb f\u00ebmij\u00ebt dhe grat\u00eb? Deshi t\u00eb thot\u00eb p\u00ebr k\u00ebto orgji t\u00eb p\u00ebrgjakshme mashkullore, por pati frik\u00eb se do t\u00eb pezmatonte shoq\u00ebruesin. Nxori fotoaparatin dhe fokusoi sht\u00ebpin\u00eb. Pastaj port\u00ebn e oborrit, ku plasat e d\u00ebrrasave ishin mbyllur me najlon. Nj\u00eb qen p\u00ebrplasej n\u00eb der\u00ebn e madhe duke g\u00ebrvishtur me shputa dhe duke lehur.
\nJu pyeta p\u00ebr grat\u00eb dhe f\u00ebmij\u00ebt, p\u00ebrs\u00ebriti ai.
\nNuk e di, tha shoq\u00ebruesi dhe hodhi cigaren p\u00ebrtok\u00eb. Gjakmarrjet jan\u00eb p\u00ebr ne si ret\u00eb: t\u00eb zakonshme, normale, vijn\u00eb dhe ikin, ikin e vijn\u00eb. Tradit\u00eb, e drejt\u00eb zakonore. Gjakmarrja \u00ebsht\u00eb m\u00eb e fuqishme se e drejta romake. M\u00eb e fuqishme se ligjet e demokracis\u00eb…
\nMir\u00ebpo jo m\u00eb e fuqishme se ligjet e diktatur\u00ebs, e nd\u00ebrpreu ai.
\nShoq\u00ebruesi buz\u00ebqeshi duke e tundur kok\u00ebn n\u00eb shenj\u00eb pajtimi.
\nGjakmarrja mir\u00ebpo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e shpesht\u00eb n\u00eb vendet malore, pse?
\nShoq\u00ebruesi u ndal, shikoi p\u00ebrtok\u00eb dhe ngriti kok\u00ebn. Nuk e di, tha ai. E dini, H\u00ebna ndikon n\u00eb oqeanet, ndoshta edhe bishat e malit ndikojn\u00eb n\u00eb formimin e karakterit te ndonj\u00eb mal\u00ebsor: n\u00eb vetit\u00eb e tija. N\u00eb reaksionet e tija shp\u00ebrthyes, t\u00eb pap\u00ebrmbajtura. N\u00eb gjaknxeht\u00ebsin\u00eb. N\u00eb fikjen e racionales dhe ndezjen e emocionales. Kall\u00ebzimin e dh\u00ebmb\u00ebve, shputave dhe thonjve. K\u00ebrc\u00ebnimin. N\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tija me rrethin. N\u00eb tiparet morale, shtoi ai duke dyshuar edhe vet, a duhet t\u00b4i besoj\u00eb k\u00ebtij pohimi apo jo.
\nN\u00eb Gjermani kam lexuar se jan\u00eb dy mij\u00eb familje t\u00eb ngujuara, \u00ebsht\u00eb ky num\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb?, pyeti zoti Hans Baumgarten, pasi sh\u00ebnoi mendimin e shoq\u00ebruesit.
\nAi e v\u00ebshtroi me habi dhe ngriti supet. Zot\u00ebri, ne nuk dinim as sa p\u00ebr qind keqtrajtojn\u00eb grat\u00eb; e mor\u00ebm vesh nga Amnesty International. P\u00ebr dhun\u00ebn psikologjike as t\u00eb mos flasim, nuk kemi numra, ndoshta \u00e7do e dyta… As k\u00ebto nuk i dim\u00eb. Qeveris\u00eb son\u00eb nuk i intereson kjo luft\u00eb, deshi t\u00eb thot\u00eb kjo luft\u00eb qytetare me marr\u00ebveshje konceptuale, strukturore, serike, legale, por nuk e tha. Shteti jon\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb vendit, por t\u00eb vetvetes, m\u00eb kuptoni?
\nJo shum\u00eb, ju kuptoj pak, por po p\u00ebrpiqem, tha ai. Pak m\u00eb par\u00eb pam\u00eb stacionin e policis\u00eb, apo jo?
\nPo, tha ai.
\nDhe policia e din se kush \u00ebsht\u00eb ekzekutori?
\nNdoshta e din, tha ai.
\nPolicia mir\u00ebpo ka informata se kjo familje k\u00ebtu, ato q\u00eb pam\u00eb m\u00eb par\u00eb, jan\u00eb t\u00eb ngujuara nga k\u00ebrc\u00ebnimi?
\nPo e din, u p\u00ebrgjigj ai shkurt. N\u00eb fakt e dim\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, korrigjoi ai veten.
\nDhe nuk merr masa?
\nJo, nuk merr masa! Policia reagon pasi ekzekutori ta vras\u00eb dik\u00eb. Pastaj i japin bes\u00eb nj\u00ebri tjetrit…
\nDometh\u00ebn\u00eb edhe shteti i lejon hap\u00ebsir\u00eb veprimi, e nd\u00ebrpreu ai. Mund\u00ebsi ekzekutimi. \u00c7ka dometh\u00ebn\u00eb besa?
\nBesa i jepet familjes s\u00eb vras\u00ebsit, nj\u00eb muaj dy, tre, p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb jasht\u00eb…
\nJet\u00eb me k\u00ebste?
\nN\u00ebse gjykohet k\u00ebshtu, po!
\nT\u00eb themi se nuk jan\u00eb dymij\u00eb, por pes\u00ebqind, vazhdoi zoti Baumgarten. Pra policia din se p\u00ebr pes\u00ebqind veta mund t\u00eb hapen gropat, varret qysh tani. Policia e din se duhet burgosur s\u00eb paku edhe pes\u00ebqind veta. Dihet k\u00ebrc\u00ebnuesi dhe ekzekutori, tha ai duke e par\u00eb n\u00eb sy shoq\u00ebruesin.
\nPo, tha ia duke kruar kok\u00ebn. Ashtu \u00ebsht\u00eb!
\nQeveria shqiptare mundohet t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb anulimin e vizave drejt BE-s\u00eb, k\u00ebtu kemi shqiptar\u00eb, q\u00eb u duhet viza p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga sht\u00ebpia n\u00eb treg, mungon parim\u00ebsia…, tha zoti Baumgarten. Familjet e ngujuara kan\u00eb f\u00ebmij\u00eb, gra dhe pleq. A e din Qeveria shqiptare se ka njer\u00ebz, q\u00eb jetojn\u00eb t\u00eb gozhduar brenda mureve, pa pasur kontakt me bot\u00ebn?
\nNatyrisht se e din, tha ai dhe p\u00ebrsh\u00ebndeti nj\u00eb plak q\u00eb mezi ecte me bastun.
\nDhe, nuk b\u00ebn gj\u00eb kund\u00ebr?
\nP\u00ebr shembull? \u00c7ka duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb?
\nT\u00eb arrestohen t\u00eb gjith\u00eb ata, q\u00eb nuk falin gjakun, sepse k\u00ebtu konsumohet ajo q\u00eb parasheh ligji p\u00ebr kanosjen, k\u00ebrc\u00ebnimin. A keni ligj q\u00eb ndalon k\u00ebrc\u00ebnimin serioz?
\nNatyrisht se kemi, n\u00eb kodin penal, n\u00ebse nuk gabohem \u00ebsht\u00eb neni 83\/a. N\u00ebse nuk e ka rr\u00ebzuar Gjykata Kushtetuese… Koh\u00ebve t\u00eb fundit Qeveria aprovon ligje nj\u00ebrin pas tjetrit, Kushtetuesja i rr\u00ebzon nj\u00ebrin pas tjetrit, por tani Qeveria ka vendosur ta nd\u00ebshkoj\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese, duke mos u paguar pagat! Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb synim p\u00ebr ta mbushur me mend Gjykat\u00ebn…
\nAha, po pse nuk zbatohet at\u00ebher\u00eb ky ligj, neni 83\/a mendoj?
\nNuk mund t\u00eb b\u00ebhet kjo…
\nPse jo?, e pyeti ai me kureshtje.
\nSepse i nd\u00ebrpritet hovi kanunit, pezullohet ai: rrjedha shekullore, fluiditeti, shfaqja e befasishme sporadike e dram\u00ebs, e disiplinimit social, e tendosjes, e trishtimit. Do t’i nd\u00ebrpritej burimi l\u00ebnd\u00ebs, tragjedis\u00eb, realitetit empirik, m\u00eb kuptoni?
\nJo!, nuk ju kuptoj tha ai prerazi. Po a i besojn\u00eb Zotit k\u00ebta njer\u00ebz?
\nNdoshta i besojn\u00eb, ndoshta jo!, shtoi ai, por Lek\u00ebs i besojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Leka q\u00ebndron m\u00eb lart se \u00e7do profet, \u00ebsht\u00eb profeti jon\u00eb. Leka \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se Krishti, q\u00eb n\u00eb kalvar fali gozhduesit. N\u00eb fakt, aty Leka ka vler\u00eb m\u00eb shum\u00eb se gjith\u00eb profet\u00ebt dhe kushtetutat s\u00eb bashku. Zoti Baumgarten e shikoi me huti dhe shkroi p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb fletoren e vet.
\nMir\u00ebpo Qeveria reagoi kund\u00ebr gripit t\u00eb derrave, e nuk reagon kund\u00ebr epidemis\u00eb shekullore, e v\u00ebrtet\u00eb kjo?
\nPo! Qeveria ka frik\u00eb nga derrat, tha ai shkurt e pa keqkuptim. N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn familje p\u00ebrgatitet vras\u00ebsi, n\u00eb tjetr\u00ebn p\u00ebrgatitet mbrojtja dhe f\u00ebmija tjet\u00ebr p\u00ebr hakmarrje. Pra pasi t\u00eb burgoset dorasi…
\nDometh\u00ebn\u00eb vras\u00ebsi burgoset, nd\u00ebrhyri ai. Kjo \u00ebsht\u00eb mir\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb shteti reagon, tregon prani ekzistenciale?
\nPo, shteti reagon pas vrasjes, n\u00ebse mund ta arrestoj\u00eb. N\u00ebse vras\u00ebsi njeh njer\u00ebz me pushtet, \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb…
\nPo pse gjakmarr\u00ebsi nuk e vret menj\u00ebher\u00eb?
\nSepse do t’i mungonte familjes kund\u00ebrshtare zezona e p\u00ebrditshme. Procedura rr\u00ebqeth\u00ebse. Aq sa m\u00eb von\u00eb, aq m\u00eb shum\u00eb shkaktohet d\u00ebmi psikik te f\u00ebmij\u00ebt, te grat\u00eb. Volumi i d\u00ebnimit zhvillohet, rritet, trashet! K\u00ebshtu f\u00ebmij\u00ebt e dy familjeve p\u00ebrgatiten dhe kaliten p\u00ebr vrasje dhe vdekje, qysh nga f\u00ebmij\u00ebria. Kjo \u00ebsht\u00eb edukata q\u00eb marrin ata n\u00eb disa familje. Aty humbet vlera e jet\u00ebs dhe jetohet n\u00eb nj\u00eb ambient vdekjeje dhe trishtimi. Dit\u00ebt num\u00ebrohen. Num\u00ebrohen an\u00ebtar\u00ebt e sht\u00ebpis\u00eb dhe \u00e7do dit\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dit\u00eb jete m\u00eb shum\u00eb, deri sa t\u00b4i pllakos\u00eb krejt befasisht ngjarja e r\u00ebnd\u00eb dhe trondit\u00ebse, por jo e papritur. N\u00ebse nuk hakmerret, jeta mund t\u00eb p\u00ebsoj\u00eb nj\u00eb ndryshim, gati nj\u00eb shnd\u00ebrrim algjebrik, jo vet\u00ebm n\u00eb form\u00eb, por edhe n\u00eb brendi, n\u00eb struktur\u00eb…
\n\u00c7\u00b4ka dometh\u00ebn\u00eb kjo, pyeti zoti Baumgarten i m\u00ebrrolur ca duke e par\u00eb n\u00eb sy.
\nKjo dometh\u00ebn\u00eb se jeta b\u00ebhet turp, vdekja e tjetrit krenari, burr\u00ebri. Zhvendosje semantike. Shk\u00ebmbim vlerash n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb morale. Vdekja b\u00ebhet vler\u00eb, jeta antivler\u00eb! Metafiksion! Teat\u00ebr epik.<\/p>\n
\nE grat\u00eb?, tha ai duke hapur der\u00ebn.
\nGrat\u00eb nuk i pyet askush, shtoi ai. N\u00eb familjet e tilla ato nuk jan\u00eb subjekt t\u00eb jet\u00ebs, por objekte, gjallesa an\u00ebsore, t\u00eb shp\u00ebrfillura. Ato nuk mund t\u00eb vendosin a duhet t\u00eb burgoset djali, foshnja e dikurshme apo jo! Ato kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb vajtojn\u00eb dhe t\u00eb qajn\u00eb fatin e bijve, t\u00eb burrave. Atyre u falet mjerimi, si dhurat\u00eb. Ato duhet t\u00eb kujdesen n\u00eb gjendje t\u00eb mjerueshme t\u00b4i rrisin f\u00ebmij\u00ebt, shpesh her\u00eb me skamje dhe pa rrug\u00ebdalje.<\/p>\n
\nZoti Baumgarten solli kok\u00ebn i trishtuar. Pra vras\u00ebsi p\u00ebrve\u00e7 d\u00ebnimit, q\u00eb i b\u00ebn familjes tjet\u00ebr nd\u00ebshkon edhe familjen e vet! A dometh\u00ebn\u00eb kjo se fatkeq\u00ebsin\u00eb e madhe, mjerimin dhe varf\u00ebrin\u00eb, q\u00eb i shkakton gjakmarr\u00ebsi familjes s\u00eb vet, shpjegohet si nder dhe dashuri sublime ndaj familjes s\u00eb vet?
\nPo! Nder dhe krenari, edhe dashuri! E thash m\u00eb par\u00eb, zhvendosje kuptimore, vlerash morale…
\nGjermani kafshoi buz\u00ebt. Barbare, primitive deshi t\u00eb thot\u00eb, por heshti. Kjo dometh\u00ebn\u00eb se familja e vras\u00ebsit \u00ebsht\u00eb e armatosur?, vazhdoi ai pasi u mendua nj\u00eb cop\u00eb her\u00eb.
\nNatyrisht!
\nK\u00ebt\u00eb e din edhe policia?
\nDuhet ta dij\u00eb, tha ai duke pohuar me kok\u00eb.
\nNuk mbik\u00ebqyret e bastis\u00ebt?
\nJo! Mendoj e se jo, tha shoq\u00ebruesi duke e par\u00eb pjerrtas.
\nPo vras\u00ebsi a ka p\u00ebrkrahjen e familjes p\u00ebr t\u00eb pushkatuar nj\u00eb njeri?
\nPo, p\u00ebrkrahje t\u00eb plot\u00eb, cytje dhe mb\u00ebshtetje aktive…
\nKjo dometh\u00ebn\u00eb se ata jan\u00eb bashk\u00ebfajtor\u00eb, bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb?
\nN\u00ebse gjykohet k\u00ebshtu, po! Mund t\u00eb shihet edhe ashtu, tha shoq\u00ebruesi…
\nA keni ligj, q\u00eb sanksionon bashk\u00ebfaj\u00ebsin\u00eb?
\nNatyrisht se kemi. N\u00ebse nuk gabohem kjo nd\u00ebshkohet me nenin 26 dhe 27 t\u00eb kodit penal…
\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7ast u d\u00ebgjua sirena e makin\u00ebs s\u00eb policis\u00eb. Nj\u00ebri polic u b\u00ebnte shenj\u00eb me dor\u00eb t\u00eb ndalen. Ata paguan gjob\u00ebn p\u00ebr mosrespektimin e shpejt\u00ebsis\u00eb dhe vazhduan duke u qeshur me t\u00eb madhe. Zoti Baumgarten solli kok\u00ebn dhe ofshani : ” Ohh, mein Gott!” Kjo \u00ebsht\u00eb e pamundur!
\nPse, pyeti shoq\u00ebruesi.
\nFlasim m\u00eb von\u00eb tha ia dhe ndezi radion. Ata vazhduan rrug\u00ebn drejt Tiran\u00ebs. T\u00eb nes\u00ebrmen nga Durr\u00ebsi do t\u00eb nisej me traget p\u00ebr Bari. N\u00eb Tiran\u00eb u ndal\u00ebn n\u00eb nj\u00eb kafene. Disa t\u00eb rinj p\u00ebrball\u00eb tyre bisedonin me pasion p\u00ebr krenarin\u00eb komb\u00ebtare. Gjuh\u00ebn shqipe. Moralin shqiptar. Tradit\u00ebn shqiptare. Familjen shqiptare. Heronjt\u00eb shqiptar\u00eb. Shkrimtar\u00ebt shqiptar\u00eb. Perandor\u00ebt ilir\u00eb, vezir\u00ebt shqiptar\u00eb, q\u00eb nuk kishin b\u00ebr\u00eb gj\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr vendin, e as kishin l\u00ebn\u00eb dy fjal\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre. Shkenc\u00ebtar\u00eb, profesor\u00eb me origjin\u00eb shqiptare n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb t\u00eb huajve, q\u00eb nuk kishin dh\u00ebn\u00eb asnj\u00eb kontribut p\u00ebr vendin e vet. Pastaj p\u00ebr pellazg\u00ebt. P\u00ebr ilir\u00ebt! Thoti fliste shqip e krenari tjera mashkullore, vet\u00ebfryr\u00ebse: bjerradit\u00ebsi, bjerrafatsi…
\nZot\u00ebri Baumgarten e v\u00ebshtroi shoq\u00ebruesin duke ngritur ngadal\u00eb kok\u00ebn, sikur d\u00ebshironte t\u00eb kuptoj\u00eb bised\u00ebn me aq shum\u00eb gjall\u00ebri. Shoq\u00ebruesi i p\u00ebrktheu.
\nHistoria?! Ata q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb histori dhe vepra kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pun\u00ebn e tyre p\u00ebr vendin dhe imazhin e tij n\u00eb koh\u00ebn e duhur; kan\u00eb b\u00ebr\u00eb detyr\u00ebn e vet, jo m\u00eb shum\u00eb. Nuk e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00b4u b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm objekt krenarie shekuj m\u00eb von\u00eb, por kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb shembull si \u00e7mohet vendi. Jo vet\u00ebm p\u00ebr t\u00b4u krenuar k\u00ebta sot… \u00c7ka kan\u00eb nd\u00ebr mend t\u00eb b\u00ebjn\u00eb k\u00ebta tash, sot?, pyeti ai.
\nK\u00ebta, k\u00ebta k\u00ebtu nuk kan\u00eb nd\u00ebrmend t\u00eb b\u00ebjn\u00eb gj\u00eb; nuk kan\u00eb mund\u00ebsi, por kan\u00eb koh\u00eb t\u00eb arg\u00ebtohen me t\u00eb kaluar\u00ebn. K\u00ebta kan\u00eb profesion krenarin\u00eb!, tha ai duke humbur durimin. N\u00eb at\u00eb tryez\u00eb nuk d\u00ebgjohej gj\u00eb p\u00ebr planet e tyre, p\u00ebr vendin sot e nes\u00ebr, por vegjetojn\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. P\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn ishin shkruar qindra libra dhe mund t\u00eb lexohet edhe p\u00ebr mir\u00ebnjohjen. E sotmja nuk prodhon fakte p\u00ebr krenari, por fakte p\u00ebr rezignacion dhe zhg\u00ebnjim irracional…
\nPorosit\u00ebn edhe nga nj\u00eb pije dhe z. Baumgarten shkroi gati gjysm\u00eb ore n\u00eb nj\u00eb fletore p\u00ebrshtypjet dhe bisedat, q\u00eb kishte frik\u00eb se do t\u00b4i harronte. E futi fletoren e vet n\u00eb nj\u00eb \u00e7ant\u00eb, rregulloi flok\u00ebt dhe l\u00ebshoi fotoaparatin mbi tryez\u00eb. Atij iu duk se gjendej n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb tjet\u00ebr. Tirana nj\u00eb metropol e bukur, q\u00eb nuk dallonte nga Europa. N\u00eb tryez\u00ebn tjet\u00ebr student\u00ebt vital e studente t\u00eb bukura, me plot vullnet e shpresa, por pa mund\u00ebsi shpalosjeje, pastaj Lek\u00eb Dukagjini duke qeverisur njer\u00ebzit me nenet e paragraf\u00ebt e para disa shekujve, pa pasur askush mund\u00ebsi t\u00b4 i abrogoj\u00eb apo ndryshoj\u00eb ato. Si librat e shenjt\u00eb. Pas vdekjes s\u00eb profetit, vdes edhe l\u00ebvizja para: ndryshimi, p\u00ebrparimi, plot\u00ebsimi dhe korrigjimi. K\u00ebshtu shnd\u00ebrrohen n\u00eb penges\u00eb bashk\u00ebjetese dhe progresi. N\u00eb vend se t\u00b4i sh\u00ebrbej\u00eb njeriut, d\u00ebmton at\u00eb.<\/p>\n
\nShoq\u00ebruesi u largua duke e p\u00ebrsh\u00ebndetur edhe nj\u00eb her\u00eb me dor\u00ebn e ngritur n\u00eb aj\u00ebr. Ka nj\u00ebqind vite q\u00eb emancipojm\u00eb femr\u00ebn shqiptare dhe ka pes\u00ebqind vite q\u00eb kemi harruar mashkullin. Aty k\u00ebtu ka ngelur gjeli i ngrefosur dhe i krekosur mbi pleh ashtu si ishte shekuj m\u00eb par\u00eb. Edhe ndonj\u00eb gomar ka mbetur duke p\u00ebrtypur san\u00eb. Nuk i p\u00eblqen bari, q\u00eb ka pran\u00eb turirit. \u00c7far\u00eb neglizhence tragjike! E Kanuni? Kanuni \u00ebsht\u00eb doracak me udh\u00ebzime p\u00ebr vrasje, pushkatime, ekzekutime. Kjo ka mbijetuar nga ky manual mbifetar. Sy p\u00ebr sy, dh\u00ebmb\u00eb p\u00ebr dh\u00ebmb\u00eb. Syt\u00eb i verbuam nj\u00ebri tjetrit, dh\u00ebmb\u00ebt i kemi akoma, dh\u00ebmb\u00ebt i kemi akoma, p\u00ebrs\u00ebriti shoq\u00ebruesi duke folur vet me vete.
\nEpilog: Kanuni i Lek\u00eb Dukagjinit qe zbuluar p\u00ebr koh\u00ebn kur nuk ekzistonin gjykata. Me t\u00eb lindi vet-gjyq\u00ebsia. P\u00ebr shekullin XV ishte normale. N\u00eb shekullin XXI \u00ebsht\u00eb shfaqe makabre. D\u00ebmtohen t\u00eb pafajshmit: f\u00ebmij\u00eb dhe grat\u00eb!<\/p>\n