![\"Shk\u00eblzen](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/shkelzen_maliqi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ajo q\u00eb propozon Zhizhek v\u00ebrtet duket se \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb me q\u00ebllimin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe mund t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb zgjidhje e arsyeshme, por ka edhe disa pasoja t\u00eb pamenduara mir\u00eb, q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb zgjidhjeve racionale mund t\u00eb krijojn\u00eb kriza t\u00eb reja.<\/strong><\/em><\/p>\n Nga Shk\u00eblzen Maliqi<\/strong><\/p>\n Para 25 vjet\u00ebsh ka qen\u00eb nj\u00eb intelektual i famsh\u00ebm slloven, shkrimtari Taras Kermauner (1930-2008), i cili ua tha n\u00eb sy serb\u00ebve se Kosova \u00ebsht\u00eb e humbur p\u00ebr ta. N\u00eb nj\u00eb seri letrash q\u00eb i pati botuar e p\u00ebrjavshmja NIN dhe q\u00eb i adresoheshin mikut serb t\u00eb paem\u00ebr, por q\u00eb supozohej se ishte Dobrica Qosiqi, \u201cbabai\u201d i nacionalizmit modern serb, Kermauneri pohonte se miti serb p\u00ebr Kosov\u00ebn \u00ebsht\u00eb i ngjash\u00ebm me nj\u00eb mit t\u00eb slloven\u00ebve mbi Gosposvetsko Polje (gjermanisht Zollfeld), n\u00eb lugin\u00ebn e Klagenfurtit\/Celovecit, q\u00eb n\u00eb Mesjet\u00eb ka qen\u00eb vend i kuror\u00ebzimit t\u00eb mbret\u00ebrve t\u00eb slloven\u00ebve t\u00eb Karantanis\u00eb, kurse sot \u00ebsht\u00eb zon\u00eb e banuar me shumic\u00eb austriake.<\/p>\n Ai pohonte se slloven\u00ebt, edhe pse e mbajn\u00eb n\u00eb kujtes\u00eb k\u00ebt\u00eb vend historik t\u00eb tyre, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb racional\u00eb dhe prej koh\u00ebsh kan\u00eb hequr dor\u00eb nga pretendimet q\u00eb t\u00eb risundojn\u00eb k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb shenjt\u00eb t\u00eb tyre. Kermauner, pra, i k\u00ebshillonte serb\u00ebt q\u00eb edhe t\u00eb b\u00ebhen racional\u00eb si slloven\u00ebt, duke hequr dor\u00eb nga Kosova, duke pas parasysh se dominimi i shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00ebn e tyre \u201cmitike\u201d prej koh\u00ebsh ishte b\u00ebr\u00eb absolut. M\u00eb pastaj edhe shume politikan\u00eb dhe intelektual\u00eb slloven\u00eb, para dhe pas shk\u00ebputjes s\u00eb Sllovenis\u00eb nga Jugosllavia, dhe viteve t\u00eb fundit n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e zyrtar\u00ebve t\u00eb shtetit an\u00ebtar t\u00eb BE-s\u00eb ose t\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb Brukselit dhe t\u00eb NATO-s, kan\u00eb vazhduar t\u00eb mbajn\u00eb po k\u00ebt\u00eb koncept t\u00eb Kermaunerit mbi nevoj\u00ebn q\u00eb Serbia t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb nga qasja mitike ndaj Kosov\u00ebs.<\/p>\n Jav\u00ebn q\u00eb shkoj s\u00ebrish nj\u00eb intelektual slloven me fam\u00eb bot\u00ebrore, filozofi Slavoj Zhizhek, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr edicionin n\u00eb gjuh\u00ebn serbe t\u00eb radios \u201cDeutsche Welle\u201d, ka trajtuar \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs nga aspekti i nj\u00eb qasjeje racionale, duke k\u00ebshilluar k\u00ebshtu jo vet\u00ebm opinionin serb, por para s\u00eb gjithash faktor\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe opinionin shqiptar. I pyetur p\u00ebr Kosov\u00ebn, Zhizhek konstaton se situata me k\u00ebt\u00eb shtet \u00ebsht\u00eb \u201ctejet irracionale\u201d, dhe krahas situat\u00ebs n\u00eb Bosnje e Hercegovin\u00eb, cil\u00ebsohet si zgjidhje e p\u00ebrkohshme: \u201cM\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb kjo gjendje, sesa lufta, thot\u00eb Zhizhek.<\/p>\n – Mir\u00ebpo, as n\u00eb Bosnje, e as n\u00eb Kosov\u00eb, si\u00e7 po shihet, kam frik\u00eb se ende nuk e kemi nj\u00eb formul\u00eb afatgjat\u00eb\u201d. Duke u nisur nga ky konstatim, Zhizhek propozon me mjaft rezerva nj\u00eb zgjidhje afatgjat\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn: \u201cDo t\u00eb them tash di\u00e7ka q\u00eb duket absurde: ndoshta \u00ebsht\u00eb m\u00eb s\u00eb miri q\u00eb Kosova t\u00eb bashkohet me Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb koordinimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Kjo do t\u00eb ishte nj\u00eb zgjidhje racionale afatgjate. Sepse \u00ebsht\u00eb marr\u00ebzi t\u00eb kihen dy shtete me nj\u00eb popull krejt\u00ebsisht t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb\u201d.<\/p>\n Kjo ide e Zhizhekut, kuptohet, nuk \u00ebsht\u00eb ndonj\u00eb risi n\u00eb bot\u00ebn shqiptare. Bashkimi i trojeve shqiptare, n\u00eb variante t\u00eb ndryshme dhe me harta t\u00eb ndryshme, \u00ebsht\u00eb teme e p\u00ebrhershme n\u00eb politik\u00ebn dhe publicistik\u00ebn shqiptare prejse n\u00eb vitin 1913 n\u00eb Konferenc\u00ebn e Londr\u00ebs fuqit\u00eb e m\u00ebdha mor\u00ebn vendimin q\u00eb t\u00eb cop\u00ebtohen trojet shqiptare. Pas krijimit t\u00eb shtetit t\u00eb dyt\u00eb me popullsi shumic\u00eb shqiptare, Kosov\u00ebs, dy vjet m\u00eb par\u00eb, boshti i k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje sillet rreth mund\u00ebsis\u00eb s\u00eb bashkimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs n\u00eb nj\u00eb shtet.<\/p>\n Duhet th\u00ebn\u00eb se politikat zyrtare n\u00eb dy shtete nuk trajtojn\u00eb fare k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, dhe edhe Tirana edhe Prishtina jan\u00eb t\u00eb interesuara q\u00eb t\u00eb stabilizohet n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi dhe pa asnj\u00eb shkarje pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs, pasi ende \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebrisht e kontestuar n\u00eb rrafshin e politik\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Kosova deri m\u00eb sot \u00ebsht\u00eb njohur si shtet vet\u00ebm nga nj\u00eb e treta e shteteve an\u00ebtare t\u00eb OKB-s\u00eb, dhe para vetes ka edhe nj\u00eb cop\u00eb rruge p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb an\u00ebtare e barabart\u00eb n\u00eb institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n T\u00eb hap\u00ebsh sot \u00e7\u00ebshtjen e bashkimit t\u00eb Kosov\u00ebs me Shqip\u00ebrin\u00eb duket jo vet\u00ebm e parakohshme, por edhe si nj\u00eb ngat\u00ebrrim e ndoshta edhe rrezikim t\u00eb s\u00eb arritur\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe, se edhe Kosova \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shtet i pavarur dhe demokratik, dhe n\u00eb rendin e prioriteteve q\u00eb kan\u00eb Shqip\u00ebria dhe Kosova, si edhe shqiptar\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb shtetet fqinje (Maqedoni, Mal t\u00eb Zi dhe Serbi), \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto shtete t\u00eb b\u00ebhen an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, t\u00eb NATO-s q\u00eb n\u00ebnkupton edhe arritjen e standardeve m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb demokracis\u00eb dhe hapjen e perspektiv\u00ebs p\u00ebr zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb ekonomis\u00eb dhe mir\u00ebqenies t\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve.<\/p>\n Ajo \u00e7ka propozon Zhizheku v\u00ebrtet duket se \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb me q\u00ebllimin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe mund t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb zgjidhje e arsyeshme, por ka edhe disa pasoja t\u00eb pamenduara mir\u00eb, q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb zgjidhjeve racionale mund t\u00eb krijojn\u00eb kriza t\u00eb reja N\u00ebse konsiderohet si Zhizheku se Kosova dhe Bosnja e Hercegovina jan\u00eb dy \u00e7\u00ebshtje t\u00eb pap\u00ebrfunduara, dhe k\u00ebtu un\u00eb sipas k\u00ebsaj logjike do t\u00eb shtoja edhe Maqedonin\u00eb, at\u00ebher\u00eb bashkimi i Kosov\u00ebs me Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00ebnkupton ndjekjen e nj\u00eb skenari tjet\u00ebr nga ai q\u00eb tani e aplikojn\u00eb fuqit\u00eb e m\u00ebdha dhe institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb kontrollojn\u00eb rajonin ton\u00eb ushtarakisht dhe politikisht.<\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb skenar aktual synohet kalimi i but\u00eb nga gjendja e m\u00ebparshme konflikteve, dhe nga tranzicionet e kontrolluara nga fuqit\u00eb e m\u00ebdha, n\u00eb procesin e integrimeve euroatlantike q\u00eb mund t\u00eb zgjas\u00eb diku rreth 10 vjet, pas t\u00eb cilit do t\u00eb b\u00ebhet relativisht irelevante \u00e7\u00ebshtja e bashkimit komb\u00ebtar t\u00eb shqiptar\u00ebve, por edhe t\u00eb serb\u00ebve dhe kroat\u00ebve. Kurse, skenari q\u00eb propozon Zhizhek, duke qen\u00eb edhe vet\u00eb i vet\u00ebdijsh\u00ebm se \u00ebsht\u00eb absurd, n\u00ebnkupton nj\u00eb p\u00ebrmbysje n\u00eb qasjen e Brukselit dhe t\u00eb SHBA-ve, q\u00eb mund t\u00eb ndodh\u00eb vet\u00ebm n\u00ebse do t\u00eb shp\u00ebrthente kriza e cila do t\u00eb bindte bot\u00ebn se nuk ka zgjidhje tjet\u00ebr pos bashkimit t\u00eb shqiptar\u00ebve, por edhe t\u00eb serb\u00ebve, dhe vizatimit t\u00eb hartave t\u00eb reja t\u00eb rajonit.<\/p>\n Zhizheku mbase pavet\u00ebdijsh\u00ebm me k\u00ebt\u00eb ide, u shkon p\u00ebr shtati aspiratave t\u00eb Serbis\u00eb q\u00eb t\u00eb rikomponohet mbi bazat etnike harta e rajonit, \u00e7ka n\u00ebnkupton jo vet\u00ebm bashkimin e Kosov\u00ebs me Shqip\u00ebrin\u00eb, por edhe t\u00eb Republik\u00ebs Serbe me Serbin\u00eb, dhe ndoshta edhe negociatat p\u00ebr k\u00ebmbim territoresh mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, t\u00eb Veriut t\u00eb Mitrovic\u00ebs, me Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs dhe Bujanovcit. Ky opsion edhe pse n\u00eb dukje racional, \u00e7on n\u00eb dridhje dhe t\u00ebrmete t\u00eb m\u00ebdha politike e ndoshta edhe konflikte t\u00eb reja, q\u00eb thjesht, nga konstelacion i aktual i forcave, nuk shihet sesi do t\u00eb mund t\u00eb ndodhin dhe t\u00eb provokoheshin.<\/p>\n Imagjinoni nj\u00eb konflikt t\u00eb ri n\u00eb Kosov\u00eb pas rebelimit t\u00eb serb\u00ebve n\u00eb Veri? A do t\u00eb shikonin forcat e NATO-s k\u00ebt\u00eb konflikt me neutralitet? Nuk m\u00eb besohet. P\u00ebr serb\u00ebt ky do t\u00eb ishte opsion vet\u00ebvras\u00ebs, t\u00eb konfrontimit t\u00eb hapur me Per\u00ebndimin, q\u00eb nuk do t\u2019u sillte asgj\u00eb. \u201cBashkimi\u201d mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs megjithat\u00eb mund t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb format alternative t\u00eb bashk\u00ebpunimit dhe t\u00eb marr\u00ebveshjeve mes dy vendeve, p\u00ebrmes traktit p\u00ebr mbrojtje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb rast t\u00eb rreziqeve, vendosjes s\u00eb bashk\u00ebpunimit dhe koordinimit sa m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb dhe komplementar ekonomik, arsimor, kulturor etj., dhe arritjen e standardeve m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb demokracis\u00eb\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ajo q\u00eb propozon Zhizhek v\u00ebrtet duket se \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb me q\u00ebllimin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe mund t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb zgjidhje e arsyeshme, por ka edhe disa pasoja t\u00eb pamenduara mir\u00eb, q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb zgjidhjeve racionale mund t\u00eb krijojn\u00eb kriza t\u00eb reja. Nga Shk\u00eblzen Maliqi Para 25 vjet\u00ebsh ka qen\u00eb nj\u00eb intelektual i famsh\u00ebm […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2216","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n