![\"Afrim](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/afrim_krasniqi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
NGA AFRIM KRASNIQI<\/strong><\/p>\n N\u00eb teorit\u00eb politike, \u201cfundi i politik\u00ebs\u201d vjen at\u00ebher\u00eb kur ajo (vepra, akti politik) e humb sensin qytetar e p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ligjore dhe transformohet n\u00eb nj\u00eb mall tregu, ku nuk kan\u00eb vler\u00eb fjal\u00ebt dhe vlerat, ku vendin e ideve e z\u00ebn\u00eb interesat dhe ku vendin e burrave t\u00eb shtetit e z\u00ebn\u00eb demagog\u00ebt e radh\u00ebs. N\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e emancipuara politika ende ka moral, b\u00ebhet nga njer\u00ebz t\u00eb ditur e t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm, ka ndjeshm\u00ebri, bazohet n\u00eb vlera e virtyte, ka respekt p\u00ebr fjal\u00ebn dhe ligjin, \u00ebsht\u00eb mjet kund\u00ebr sjelljeve jopolitike dhe rrug\u00ebs, ofron gjithnj\u00eb zgjidhje dhe konkurron me ide e projekte. Politika pra, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigje ndaj populizmit, aventur\u00ebs dhe destabilitetit; ajo bazohet n\u00eb besimin e qytetar\u00ebve dhe kur e humb k\u00ebt\u00eb besim, ajo korrigjohet, ndryshohet, largohet dhe lejon q\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb t’i kalojn\u00eb ideve t\u00eb reja, njer\u00ebzve t\u00eb rinj, vizioneve t\u00eb reja mbi shtetin dhe shoq\u00ebrin\u00eb. NGA AFRIM KRASNIQI N\u00eb teorit\u00eb politike, \u201cfundi i politik\u00ebs\u201d vjen at\u00ebher\u00eb kur ajo (vepra, akti politik) e humb sensin qytetar e p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ligjore dhe transformohet n\u00eb nj\u00eb mall tregu, ku nuk kan\u00eb vler\u00eb fjal\u00ebt dhe vlerat, ku vendin e ideve e z\u00ebn\u00eb interesat dhe ku vendin e burrave t\u00eb shtetit e z\u00ebn\u00eb demagog\u00ebt e radh\u00ebs. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1924","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n
\nVet\u00eb politika institucionale bazohet n\u00eb sjellje institucionale dhe ushtrohet nga partit\u00eb politike, si forma me e lart\u00eb e grupimit t\u00eb ideve institucionale. Partit\u00eb kan\u00eb detyrimin t\u00eb konkurrojn\u00eb me programe dhe individ\u00eb, t\u00eb synojn\u00eb pushtetin jo si mund\u00ebsi privilegji, por si shans p\u00ebr realizimin e k\u00ebtyre programeve. Ato mund ta ushtrojn\u00eb k\u00ebt\u00eb funksion kur kan\u00eb potencial, kan\u00eb nivel p\u00ebrgjegj\u00ebsie dhe sjellje politike t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb me premtimet q\u00eb ofrojn\u00eb p\u00ebr shtetin dhe shoq\u00ebrin\u00eb. Nuk mund t\u00eb ndodh\u00eb kurr\u00eb q\u00eb nj\u00eb parti q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb demokratike nga brenda t\u00eb jet\u00eb demokratike nga jasht\u00eb, nj\u00eb parti q\u00eb nuk siguron funksionim t\u00eb brendsh\u00ebm demokratik, t\u00eb siguroj\u00eb funksionim demokratik t\u00eb shtetit kur ajo vjen n\u00eb pushtet ose q\u00ebndron n\u00eb opozit\u00eb parlamentare. Nuk mundet q\u00eb nj\u00eb parti n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn nuk num\u00ebrohet e nuk respektohet vota e fsheht\u00eb, nes\u00ebr n\u00eb pushtet ose n\u00eb opozit\u00eb t\u00eb garantoje votim t\u00eb fsheht\u00eb e t\u00eb drejt\u00eb edhe p\u00ebr kund\u00ebrshtar\u00ebt politik\u00eb. Nuk mundet q\u00eb nj\u00eb parti e cila d\u00ebshmon sjellje antishtet, t\u00eb jet\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh edhe model e shpres\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e shtetit.
\nK\u00ebto kontraste t\u00eb thella midis nocioneve t\u00eb t\u00eb b\u00ebrit politik\u00eb dhe t\u00eb t\u00eb sjellit sikur po b\u00ebjm\u00eb politik\u00eb, takohen prej m\u00eb se dy dekadash n\u00eb tranzicionin shqiptar. Por, 48 or\u00ebt e debatit parlamentar n\u00eb lidhje me kriz\u00ebn politike dhe problemet q\u00eb burojn\u00eb nga zgjedhjet e 28 qershorit, ofruan nj\u00eb rast tjet\u00ebr t\u00eb qart\u00eb t\u00eb keqkuptimit t\u00eb madh midis politikes si profesion dhe atyre q\u00eb paguhen si politikan\u00eb. Politika nuk e konsideron parlamentin nj\u00eb vend ku secili mund t\u00eb “parlare”, si\u00e7 u tha nga drejtuesit e seanc\u00ebs, por nj\u00eb institucion lider kushtetues, n\u00eb t\u00eb cilin duhet t\u00eb ofrohen ide dhe merren vendime ligjore n\u00eb em\u00ebr t\u00eb vullnetit qytetar, n\u00eb dobi t\u00eb qytetar\u00ebve dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. N\u00eb kuptimin e demokracis\u00eb moderne, deputet\u00ebt nuk shkojn\u00eb n\u00eb parlament p\u00ebr t\u00eb demonstruar aft\u00ebsit\u00eb e tyre retorike, por p\u00ebr t\u00eb konkurruar me projekte e argument ligjore, p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar zgjidhjen e \u00e7do problemi n\u00eb frym\u00ebn e demokracis\u00eb dhe t\u00eb ligjit dhe me nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsie dhe transparence p\u00ebrpara elektoratit q\u00eb e ka zgjedhur dhe t\u00eb vendit q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson. Ata q\u00eb shkojn\u00eb aty jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebrpara kombit (neni kushtetues) dhe p\u00ebrpara partis\u00eb q\u00eb i ka zgjedhur (statutet e partive). N\u00eb dallim nga ky model modern i politik\u00ebs parlamentare, ata q\u00eb paguhen si politikan\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb model tjet\u00ebr t\u00eb politikes, jan\u00eb individ\u00eb e grupe q\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb parlament p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah aft\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr retorike, p\u00ebr replika, p\u00ebr batuta, p\u00ebr agjitacion e propagande, p\u00ebr bllokim seancash apo fushat\u00eb agresive personale ndaj atyre q\u00eb konsiderohen e keqja e madhe e vendit dhe q\u00eb n\u00eb fakt jan\u00eb vet\u00ebm kund\u00ebrshtar\u00ebt politik\u00eb t\u00eb radh\u00ebs.
\nN\u00eb seancat e 18-19 marsit, ne pam\u00eb shum\u00eb pak deputet\u00eb q\u00eb ofruan politik\u00eb dhe stil t\u00eb t\u00eb menduarit si politikan\u00eb, nd\u00ebrsa pam\u00eb nj\u00eb shumic\u00eb t\u00eb dukshme deputet\u00ebsh q\u00eb ofruan fjalime boshe propagandistike dhe stil t\u00eb t\u00eb menduarit, si njer\u00ebz q\u00eb paguhen si politikan\u00eb. N\u00eb nj\u00eb parlament serioz dhe t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm do t\u00eb duhej q\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb e till\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi politike t\u00eb programohej dhe zhvillohej me t\u00eb gjith\u00eb seriozitetin q\u00eb meriton. P\u00ebr shembull, n\u00eb praktikat per\u00ebndimore, kryetar\u00ebt e grupeve, me nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e kryetarit t\u00eb parlamentit negociojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb periudh\u00ebn dhe seanca parlamentare mbetet n\u00eb pritje t\u00eb negociatave, kurse n\u00eb rastin ton\u00eb nuk pati asnj\u00eb kontakt midis drejtuesve t\u00eb grupeve apo nd\u00ebrmjet\u00ebsim nga drejtuesit e seanc\u00ebs, por vet\u00ebm p\u00ebrqendrim t\u00eb t\u00eb gjitha baterive dhe energjive parlamentare n\u00eb nj\u00eb parad\u00eb akuzash e kund\u00ebrakuzash, pa vler\u00eb politike dhe juridike. E gjith\u00eb seanca ishte nj\u00eb zhg\u00ebnjim, nj\u00eb teat\u00ebr absurd, me aktor\u00eb ata q\u00eb e konsiderojn\u00eb veten elita politike e vendit, t\u00eb deputet\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr q\u00eb ushqehen me politik\u00ebn prej nj\u00eb dekade dhe deputet\u00eb t\u00eb rinj, t\u00eb cil\u00ebt pat\u00ebn rastin t\u00eb prezantojn\u00eb vet\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb publik. Absurditeti q\u00ebndron n\u00eb faktin se dy pal\u00ebt, fillimisht, p\u00ebrpara seanc\u00ebs ishin t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr d\u00ebshtimin e saj, p\u00ebr pamund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb kompromisi dhe n\u00eb k\u00ebto rrethana, n\u00eb vend q\u00eb n\u00eb t\u00ebrhiqeshin n\u00eb negociata zyrtare, mor\u00ebn vendimin e kund\u00ebrt, tipik p\u00ebr vendet me mentalitetin politik t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb revolucionit kulturor kinez – urdh\u00ebruan deputet\u00ebt t\u00eb mbajn\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr dy dit\u00eb, pa nd\u00ebrprerje dhe pa nj\u00eb objektiv t\u00eb caktuar.
\nPasojat ishin t\u00eb dukshme. Nj\u00eb retorik\u00eb e ashp\u00ebr, e ushqyer nga vet\u00eb lider\u00ebt partiak\u00eb, b\u00ebri q\u00eb pap\u00ebrgjegjshm\u00ebria e tyre ndaj pozit\u00ebs q\u00eb kan\u00eb dhe detyrimin ligjor e moral ndaj qytetar\u00ebve, t\u00eb kthehej n\u00eb pap\u00ebrgjegjshm\u00ebri t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb parlamentit. Deputet\u00eb q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb gjat\u00eb politike, ata q\u00eb njihen si liberal\u00eb dhe moderator\u00eb, figura arti, sporti, kulture, jurist\u00eb apo oficer\u00eb t\u00eb forcave speciale t\u00eb policis\u00eb, fol\u00ebn me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjuh\u00eb, ishin n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin provim, u gjykuan me t\u00eb nj\u00ebjtin kriter dhe p\u00ebr pasoj\u00eb, dhan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin produkt – nj\u00eb shfaqje aspak dinjitoze, nj\u00eb zhg\u00ebnjim t\u00eb madh p\u00ebr ata q\u00eb mendonin se parlamenti i vitit 2010 ka l\u00ebn\u00eb pas parlamentin e koh\u00ebs s\u00eb Bardhyl Faskos. Lajmi m\u00eb i keq nuk ishin hartimet e gjata, n\u00ebn nivel letrat mesatar dhe pa mendim politik.
\nLajmi m\u00eb i keq ishte se shfaqja absurde q\u00eb pam\u00eb ishte produkti i sistemit t\u00eb ri zgjedhor, listave t\u00eb mbyllura proporcionale, p\u00ebr t\u00eb cilat qytetar\u00ebt nuk kan\u00eb e nuk do t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi zgjedhjeje, dhe q\u00eb gjith\u00e7ka ishte e mbetet vullnet personal i hartuesit t\u00eb list\u00ebs, kryetarit t\u00eb partis\u00eb respektive. M\u00eb 2008 u premtua me t\u00eb madhe se ligji i ri elektoral do t\u00eb krijonte nj\u00eb parlament ndryshe, pa t\u00eb fort\u00eb dhe biznesmen\u00eb, pa militant\u00eb dhe deputet\u00eb q\u00eb ngat\u00ebrronin parlamentin me ringun e boksit. N\u00eb dy seancat e mesjav\u00ebs, \u00e7do shqiptar pa t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, nj\u00eb parlament formal, m\u00eb t\u00eb fort\u00eb dhe militant\u00eb, pa mendime liberale, mendimtar\u00eb apo elit\u00eb politike. Ne pame nj\u00eb sken\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb t\u00eb debatit politik n\u00eb rrug\u00eb e konferenca shtypi midis dy lider\u00ebve kryesor\u00eb, me dallimin se n\u00eb sall\u00eb, lider\u00ebt z\u00ebvend\u00ebsoheshin her\u00eb nga burra flok\u00ebthinjur, here nga gra, her\u00eb nga anonime t\u00eb veshur me kostume firmato, her\u00eb nga aktore, her\u00eb nga sportist\u00eb, her\u00eb nga polic\u00eb, her\u00eb nga zyrtar\u00eb dhe n\u00ebpun\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt ende nuk e kan\u00eb t\u00eb qart\u00eb se p\u00ebrse ndodhen n\u00eb at\u00eb sall\u00eb parlamenti. Ne pam\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb q\u00eb nuk pati respekt p\u00ebr veten, p\u00ebr institucionin e parlamentit, p\u00ebr zgjedh\u00ebsit, p\u00ebr qytetar\u00ebt, dhe ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, nuk pati respekt p\u00ebr fjal\u00ebn dhe politik\u00ebn si profesion.
\nShqiptar\u00ebt m\u00eb 28 qershor kan\u00eb votuar nj\u00ebsoj p\u00ebr dy pal\u00ebt, diferenca u b\u00eb nga formula zgjedhore, por n\u00eb seanc\u00eb ne pam\u00eb nj\u00eb pal\u00eb q\u00eb sillet sikur i ka fituar t\u00eb gjitha votat dhe nj\u00eb pal\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb sillet sikur i ka humbur t\u00eb gjitha, nj\u00eb maxhoranc\u00eb q\u00eb mendon se \u00ebsht\u00eb caktuar nga Zoti p\u00ebr t\u00eb qeverisur Shqip\u00ebrin\u00eb, dhe nj\u00eb opozit\u00eb q\u00eb mendon se Zoti nuk \u00ebsht\u00eb treguar i drejt\u00eb me votat e saj. N\u00eb fakt, jan\u00eb dy pal\u00eb politike t\u00eb cilat n\u00eb prill 2008, p\u00ebr kat\u00ebr or\u00eb t\u00eb dashuris\u00eb s\u00eb madhe ndryshuan Kushtetut\u00ebn dhe sistemin politik, kurse tani, n\u00eb urrejtje t\u00eb madhe, jan\u00eb t\u00eb gatshme q\u00eb n\u00eb emer t\u00eb Kushtetut\u00ebs t\u00eb mos lejojn\u00eb as transparenc\u00ebn e votave dhe qeverisjes, as plot\u00ebsimin e standardeve t\u00eb afrimit me BE, as realizimin e parametrave minimal\u00eb t\u00eb stabilitetit demokratik dhe as shansin p\u00ebr t\u00eb ndryshuar n\u00eb t\u00eb ardhmen. \u00cbsht\u00eb e nj\u00ebjta sjellje, e nj\u00ebjta gjell\u00eb q\u00eb na k\u00ebrc\u00ebnon se do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet e nj\u00ebjt\u00eb edhe n\u00eb t\u00eb ardhmen. Mund\u00ebsit\u00eb e zgjedhjes nuk ekzistojn\u00eb, sepse nuk kemi politik\u00eb, nuk kemi oferta politike, nuk kemi ide, por vet\u00ebm sjellje e forma veprimi t\u00eb nj\u00ebjta si 120 vjet m\u00eb par\u00eb, n\u00eb periudh\u00ebn e sundimit t\u00eb perandoris\u00eb otomane.
\nCila \u00ebsht\u00eb zgjidhja? Jo t\u00eb gjitha jan\u00eb zgjidhje q\u00eb vijn\u00eb nga politika, edhe qytetar\u00ebt kan\u00eb pushtet, thjesht nuk kan\u00eb mund\u00ebsi ta p\u00ebrdorin ose nuk kan\u00eb instrumente p\u00ebrfaq\u00ebsues. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb e sistemit politik, e aktor\u00ebve politik\u00eb, e sjelljes dhe kultur\u00ebs se tyre politike, ndaj edhe zgjidhjet gjithnj\u00eb mund t\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrmes mekanizmave politik\u00eb. Nj\u00eb p\u00ebrgjigje afatgjat\u00eb dhe e q\u00ebndrueshme do t\u00eb ishte korrektimi i sistemit politik, firmosja e nj\u00eb peticioni komb\u00ebtar p\u00ebr kalimin e zgjedhjes presidenciale direkt nga populli, ndryshimi i ligjit elektoral p\u00ebr rikthimin e list\u00ebs se hapur konkurruese, korrigjimi i proporcionalit me vot\u00ebn komb\u00ebtare p\u00ebr partit\u00eb e vogla, p\u00ebrfshirja n\u00eb votim e emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb bot\u00eb, kalimi nga nj\u00eb sistem nj\u00ebdhom\u00ebsh me 140 deputet\u00eb n\u00eb nj\u00eb sistem dydhom\u00ebsh me 100 plus 36 deputet\u00eb, si dhe heqja p\u00ebrfundimtare e monopolit t\u00eb partive politike mbi procesin zgjedhor, p\u00ebrgatitjes, zhvillimit dhe administrimit t\u00eb votave. Pa reforma t\u00eb tilla, t\u00eb thella, serioze, afatgjata dhe kushtetuese, historia e jon\u00eb e luft\u00ebs p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar “djaj dhe engj\u00ebj” n\u00eb nj\u00eb pellg politik ku t\u00eb gjith\u00eb na duken djaj, vet\u00ebm do t\u00eb rip\u00ebrs\u00ebritet, n\u00eb forma t\u00eb ndryshme, por me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn p\u00ebrmbajtje dhe t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pasoj\u00eb.
\n(g.sh\/BalkanWeb<\/em>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"