![\"Sk\u00ebnder](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/skender_minxhozi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sk\u00ebnder Minxhozi<\/strong><\/p>\n N\u00ebse heqim m\u00ebnjan\u00eb periudh\u00ebn \u201clatente\u201d t\u00eb demokracis\u00eb shqiptare, n\u00eb vitet 1991-\u201892, vendi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me kalvarin e zgjedhjeve t\u00eb kontestuara tri her\u00eb. N\u00eb vitin 1996, kur opozita braktisi procesin e votimit dhe dy dit\u00eb m\u00eb von\u00eb u dhunua n\u00eb shesh, n\u00eb vitin 2001, kur socialist\u00ebt fituan zgjedhjet e kontestuara me an\u00eb t\u00eb formul\u00ebs s\u00eb \u201cDushkut\u201d dhe opozita e djatht\u00eb bojkotoi Parlamentin dhe tani, kur prej tet\u00eb muajsh, nj\u00eb opozit\u00eb e majt\u00eb po k\u00ebrkon hetimin e votimeve, duke k\u00ebrkuar rihapjen e kutive n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn tre qarqe.<\/p>\n Shqip\u00ebria po kalon kriz\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb thell\u00eb q\u00eb lidhet direkt me kontestimin e zgjedhjeve. \u00cbsht\u00eb ndoshta kriza m\u00eb e koklavitur nga shum\u00eb pik\u00ebpamje. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb n\u00eb horizont nuk q\u00ebndron m\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi i piramidave financiare dhe as kultura e eg\u00ebr e viteve \u201890, kur shteti dhe politika kishin ende forma t\u00eb lexueshme tribale dhe autoritare. Nuk \u00ebsht\u00eb gjithashtu as periudha e fillimit t\u00eb viteve 2000, kur antagonizmi politik ishte ende i lart\u00eb, si inerci e p\u00ebrplasjeve t\u00eb 1997-\u201898. \u00cbsht\u00eb di\u00e7ka n\u00eb mes, me shum\u00eb an\u00eb t\u00eb ngjashme, por me shum\u00eb aspekte t\u00eb ndryshme e specifike. Sepse specifikat e secil\u00ebs prej krizave elektorale jan\u00eb t\u00eb lexueshme dhe pasqyrojn\u00eb periudha t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb zhvillimit t\u00eb vendit dhe t\u00eb dinamik\u00ebs s\u00eb jet\u00ebs politike e sociale.<\/p>\n Viti 1996 ishte nj\u00eb moment unik elektoral, n\u00eb panoram\u00ebn 20- vje\u00e7are t\u00eb zgjedhjeve shqiptare. Fundi i mandatit t\u00eb par\u00eb presidencial t\u00eb zotit Berisha, piramidat me pesh\u00ebn e tyre vendimtare ekonomike n\u00eb jet\u00ebn e nj\u00eb numri t\u00eb st\u00ebrmadh shqiptar\u00ebsh, fakti q\u00eb kreu i opozit\u00ebs gjendej n\u00eb burg, beteja e p\u00ebrditshme p\u00ebr lirit\u00eb n\u00eb nj\u00eb shtet q\u00eb kishte r\u00ebn\u00eb nga diktatura komuniste, n\u00eb nj\u00eb regjim autoritar me shum\u00eb prej veseve t\u00eb komunizmit ende n\u00eb stilin e qeveris\u00ebsve t\u00eb rinj, situata p\u00ebrreth, sidomos n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb ish-Jugosllavi \u2013 t\u00eb gjitha k\u00ebto i b\u00ebnin zgjedhjet e 26 majit nj\u00eb p\u00ebrballje mes rrymave t\u00eb moderuara n\u00eb vend (ende t\u00eb ndrojtura n\u00ebn presionin e luft\u00ebs kund\u00ebr komunizmit q\u00eb predikonte papushim e djathta) dhe nj\u00eb pushteti t\u00eb dominuar nga gjuha e dhun\u00ebs dhe e intoleranc\u00ebs thuajse totale. R\u00ebnia e reform\u00ebs kushtetuese t\u00eb vitit 1994 kishte b\u00ebr\u00eb q\u00eb shteti i koh\u00ebs t\u00eb ndjente qart\u00eb rrezikun e humbjes s\u00eb mb\u00ebshtetjes popullore, \u00e7ka ndikoi jo pak fars\u00ebn elektorale q\u00eb pasoi dy vjet m\u00eb pas.<\/p>\n Kurse kriza e dyt\u00eb e thell\u00eb zgjedhore, ajo e vitit 2001, u luajt n\u00eb nj\u00eb terren krejt t\u00eb ndrysh\u00ebm. Pasi kishin fituar n\u00eb ver\u00ebn e 1997 n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb surreale, t\u00eb mbushur me arm\u00eb dhe frik\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin, socialist\u00ebt kishin mundur t\u00eb aprovonin nj\u00eb Kushtetut\u00eb t\u00eb re, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb e djathta endej n\u00eb pozit\u00ebn e nj\u00eb militantizmi arkaik dhe nj\u00eb gjysm\u00eb-bojkoti nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Berisha ishte shum\u00eb i dob\u00ebt n\u00eb syt\u00eb e t\u00eb huajve, q\u00eb e shihnin akoma si shkaktar t\u00eb ngjarjeve t\u00eb vitit \u201897, kurse brenda PD, nj\u00eb rrym\u00eb e dob\u00ebt kontestuese me n\u00eb krye ish-asistentin e tij Pollo, mundohej t\u00eb niste nj\u00eb proces reflektimi ndaj pozicionit politik t\u00eb Partis\u00eb Demokratike.<\/p>\n N\u00eb vitin 2001, e majta nuk e diskutonte \u00e7\u00ebshtjen e fitores s\u00eb zgjedhjeve, por t\u00eb p\u00ebrmasave t\u00eb saj. Shumica presidenciale (e gjith\u00eb e majta fitoi 88 deputet\u00eb) q\u00eb doli nga kutit\u00eb e 24 qershorit, hyri n\u00eb histori m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebr zon\u00ebn me 12500 banor\u00eb t\u00eb Dushkut, n\u00eb Lushnj\u00eb, prej ku dol\u00ebn 10 mandate parlamentar\u00ebsh, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb kombinacioni q\u00eb rishp\u00ebrndante votat te partit\u00eb e vogla.<\/p>\n Megjithat\u00eb, ajo q\u00eb pasoi k\u00ebto zgjedhje ishte ndoshta e vetmja stin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb e kompromisit politik t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm mes pal\u00ebve, n\u00eb dy dekadat e fundit. Zgjedhja e Presidentit Moisiu dhe e Prokurorit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm, ishte kompromisi q\u00eb e majta pranoi, pas presionit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, i cili dha mesazhin se zgjedhjet kishin nxjerr\u00eb nj\u00eb fitues, por jo nj\u00eb triumfator. Qeverisjen s\u00eb majt\u00ebs, institucionet e tjera s\u00eb djatht\u00ebs \u2013 ky qe verdikti nd\u00ebrkomb\u00ebtar, t\u00eb cilin Nano nuk e kontestoi.<\/p>\n K\u00ebsaj radhe po luhet nj\u00eb loj\u00eb krejt tjet\u00ebr. Shum\u00eb\u00e7ka dhe shum\u00ebkush ka ndryshuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb hark kohor thuajse dhjet\u00ebvje\u00e7ar. Me p\u00ebrjashtim t\u00eb Sali Berish\u00ebs, i cili vijon t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb ai q\u00eb ka qen\u00eb. Fatos Nano nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb n\u00eb krye t\u00eb PS, Ilir Meta \u00ebsht\u00eb konvertuar politikisht pas 28 qershorit 2009, nga antagonist i PD, n\u00eb garantin kryesor t\u00eb saj, Edi Rama ka marr\u00eb p\u00ebrve\u00e7 bashkis\u00eb, edhe kreun e Partis\u00eb Socialiste, kurse vet\u00eb Shqip\u00ebria ka b\u00ebr\u00eb jo pak rrug\u00eb drejt zhvillimit, ndon\u00ebse me nj\u00ebmij\u00eb halle dhe ferra n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb. Kjo kriz\u00eb po shkon sot, me shum\u00eb gjas\u00eb, drejt nj\u00eb kolapsi t\u00eb ri.<\/p>\n Ka pak shpresa q\u00eb Parlamenti t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb kthes\u00eb t\u00eb fort\u00eb drejt kompromisit sonte n\u00eb mbr\u00ebmje, me gjith\u00eb ultimatumin num\u00ebr dy t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e cila k\u00ebrkon nj\u00eb zgjidhje brenda dit\u00ebs s\u00eb sotme, para vizit\u00ebs s\u00eb komisionerit Fyle n\u00eb Tiran\u00eb. T\u00eb dyja pal\u00ebt i jan\u00eb dor\u00ebzuar thuajse p\u00ebrfundimisht logjik\u00ebs \u201cmur me mur\u201d dhe instinktit t\u00eb njohur shkat\u00ebrrues q\u00eb dallon klas\u00ebn ton\u00eb politike. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sens, kjo kriz\u00eb ngjan shum\u00eb me t\u00eb par\u00ebn, at\u00eb t\u00eb vitit 1996.<\/p>\n T\u00eb nj\u00ebjtat tone, i nj\u00ebjti antagoniz\u00ebm politik, e nj\u00ebjta munges\u00eb perspektive, shprese dhe drite. N\u00eb kushtet aktuale si Sali Berisha, si Edi Rama, e kan\u00eb edhe vet\u00eb t\u00eb paqart\u00eb se cila \u00ebsht\u00eb rruga p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga ky tunel. E megjithat\u00eb, kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb nj\u00eb zgjidhje t\u00eb gjendet dhe q\u00eb vendi t\u00eb mos prek\u00eb limitet e tensionit politik, q\u00eb po sabotojn\u00eb edhe procesin e afrimit me Europ\u00ebn. Hapje e kutive me short, hetim i zonave q\u00eb nuk jan\u00eb n\u00ebn vendim gjykate, dh\u00ebnie s\u00eb drejt\u00ebs q\u00eb k\u00ebt\u00eb ta kryej\u00eb nj\u00eb koalicion mediatik apo qytetar \u2013 mund\u00ebsit\u00eb e nj\u00eb akordi kan\u00eb qen\u00eb dhe jan\u00eb mes politikan\u00ebve. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebve persona q\u00eb po minojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb disat\u00ebn her\u00eb stabilitetin politik e social t\u00eb vendit, duke u kthyer nga faktor jetik i zhvillimit t\u00eb vendit, n\u00eb \u201cgjirizin\u201d m\u00eb t\u00eb keq e t\u00eb rreziksh\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis gjith\u00e7ka ngjan me titullin filozofik t\u00eb filmit t\u00eb njohur hollivudian \u201cPak njer\u00ebz t\u00eb mir\u00eb\u201d. N\u00eb fund t\u00eb k\u00ebsaj krize elektorale (dhe fundin askush nuk e di sesi do ta ket\u00eb pamjen), kurdo dhe sido q\u00eb ai t\u00eb vij\u00eb, klasa politike shqiptare del me brinj\u00eb t\u00eb thyera. Duke nisur sot rrug\u00ebtimin e gjat\u00eb drejt betej\u00ebs s\u00eb radh\u00ebs \u201cp\u00ebr jet\u00eb a vdekje\u201d, qeveria m\u00eb e para dhe pas saj opozita, po sanksionojn\u00eb edhe nj\u00eb her\u00eb ligjin e xhungl\u00ebs, n\u00eb vend t\u00eb ligjit t\u00eb institucioneve. P\u00ebr turpin e tyre, q\u00eb luajn\u00eb teat\u00ebr para shqiptar\u00ebve t\u00eb hutuar q\u00eb s\u2019din\u00eb nga t\u2019ia mbajn\u00eb. Ve\u00e7se t\u00eb presin dit\u00ebn kur t\u00eb hapen kufijt\u00eb e t\u00eb ikin nga syt\u00eb k\u00ebmb\u00ebt nga ky vend.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sk\u00ebnder Minxhozi N\u00ebse heqim m\u00ebnjan\u00eb periudh\u00ebn \u201clatente\u201d t\u00eb demokracis\u00eb shqiptare, n\u00eb vitet 1991-\u201892, vendi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me kalvarin e zgjedhjeve t\u00eb kontestuara tri her\u00eb. N\u00eb vitin 1996, kur opozita braktisi procesin e votimit dhe dy dit\u00eb m\u00eb von\u00eb u dhunua n\u00eb shesh, n\u00eb vitin 2001, kur socialist\u00ebt fituan zgjedhjet e kontestuara me an\u00eb t\u00eb formul\u00ebs […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1903","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n