{"id":1758,"date":"2010-03-03T00:43:55","date_gmt":"2010-03-02T23:43:55","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=1758"},"modified":"2010-03-03T00:43:55","modified_gmt":"2010-03-02T23:43:55","slug":"mjerim-i-letersise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/","title":{"rendered":"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Refleksione rreth romanit t\u00eb Ben Blushit, \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Faik Islami<\/strong>, shkrimtar, <em>02 Mars 2010<\/em><\/p>\n<p>Ministria e Kultur\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb ceremonie festive p\u00ebr gjinin\u00eb e romanit, ia dhuroi vendin e par\u00eb Ben Blushit, me romanin e tij t\u00eb ri \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d. Prisja q\u00eb te krijuesi Blushi t\u00eb g\u00eblonin idet\u00eb sociale, reagimi ndaj fenomeneve negative t\u00eb koh\u00ebs, q\u00eb p\u00ebrjeton shoq\u00ebria, sidomos shtresa s\u00eb cil\u00ebs i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkushtuar. Mendova se do t\u00eb kishim t\u00eb b\u00ebnim me nj\u00eb vep\u00ebr me karakter t\u00eb thell\u00eb shoq\u00ebror, me ide politike aktuale t\u00eb hapura, jasht\u00eb shpjegimeve jo fort t\u00eb qarta e t\u00eb sakta, eklektike, p\u00ebrtej surealizmave (q\u00eb pak u kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb shtresave n\u00eb nevoja t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb kurse ky lloj arti, i cili u shfaq n\u00eb piktur\u00eb dhe poezi qysh pas gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb vitit 1850), p\u00ebr t\u00eb na mund\u00ebsuar nj\u00eb sintez\u00eb t\u00eb ideve vizionare p\u00ebr shekullin e ri. K\u00ebshtu mund t\u00eb ishte v\u00ebrtet nj\u00eb vep\u00ebr artistike, me t\u00eb cil\u00ebn autori t\u00eb shihej si p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i nj\u00eb brezi intelektual\u00ebsh dhe akoma m\u00eb shum\u00eb, krijuesish vizionar\u00eb, me forca dhe energji t\u00eb reja, p\u00ebr t\u00eb arritur drejt nj\u00eb kulture mir\u00ebfilltazi t\u00eb re, t\u00eb lir\u00eb dhe t\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/p>\n<p>Sepse e kemi m\u00eb t\u00eb nevojshme se kurr\u00eb, q\u00eb n\u00eb kushtet e krijuara, p\u00ebr krejt kombin, na duhet nj\u00eb konceptim i ri, p\u00ebr nj\u00eb kultur\u00eb, e cila t\u2019u p\u00ebrgjigjet dhe t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb si realitetet, ashtu dhe sfidat e koh\u00ebs dhe problematikat jo t\u00eb vogla, n\u00eb kushtet e reja t\u00eb zhvillimit. Por edhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar xhelozit\u00eb dhe intrigat n\u00eb form\u00ebn e st\u00ebrholluar, q\u00eb duksh\u00ebm shfaqen si nj\u00eb agresion politiko-kulturor mbi themelet e kultur\u00ebs gjith\u00ebshqiptare dhe fizionomin\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Nuk kan\u00eb  qen\u00eb e as jan\u00eb t\u00eb rastit pickimet n\u00eb mitet, n\u00eb traditat dhe n\u00eb krejt kultur\u00ebn ton\u00eb, q\u00eb nga epoka para Sk\u00ebnderbeut e gjer tek epoka e Kadares\u00eb. Do t\u00eb ma donte shpirti, q\u00eb Blushi me krijimet e tij t\u00eb ishte v\u00ebrtet nj\u00eb militant, p\u00ebrfaq\u00ebsues n\u00eb \u00e7arjen e brazdave t\u00eb para n\u00eb k\u00ebto drejtime. M\u00eb duhet ta them qysh n\u00eb krye t\u00eb her\u00ebs, se ai s\u00eb paku me k\u00ebt\u00eb roman nuk \u00ebsht\u00eb kurrsesi nj\u00eb i till\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb  bie n\u00eb sy q\u00eb n\u00eb krye t\u00eb her\u00ebs, \u00ebsht\u00eb tematika q\u00eb ka kapur autori. Trajtimi me surealiz\u00ebm i nj\u00eb kryevepre t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore. Zhvendosja e ngjarjeve t\u00eb saj nga Venediku n\u00eb Vlor\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb romanin e tij \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d, autori nuk nxjerr asgj\u00ebkund se nga cilat q\u00ebllime, nga cilat pozita ideoestetike \u00ebsht\u00eb nisur n\u00eb shtjellimin e k\u00ebtij romani. Duke e par\u00eb me k\u00ebt\u00eb sy, qysh n\u00eb fillim v\u00ebrehet se aty ndeshen tema pa tem\u00eb, me subjekt t\u00eb krijuar, t\u00eb stisur dhe me burim historik t\u00eb ngat\u00ebrruar n\u00eb ide, karaktere, terma dhe data. Blushi si p\u00ebrfaq\u00ebsues i nj\u00eb l\u00ebvizjeje politike p\u00ebr mendimin ndryshe, \u00ebsht\u00eb munduar q\u00eb edhe n\u00eb let\u00ebrsi t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman nj\u00eb surrealist, sot e pas mbi dyqind vitesh si lindi kjo rrym\u00eb.<\/p>\n<p>Lexuesi nuk merret vesh se p\u00ebrse u lodh shkrimtari Blushi, ky intelektual i ri, q\u00eb shkon aq larg n\u00eb histori, \u00e7far\u00eb e ka nxitur, pse gjer mu n\u00eb mesjet\u00eb, kur ka jo pak arsye, tema, por edhe obligime p\u00ebr t\u00eb sotmen, p\u00ebr shtresa q\u00eb thot\u00eb se p\u00ebrfaq\u00ebson, p\u00ebr plot gj\u00ebra q\u00eb do ta justifikonin si lodhjen dhe ndonj\u00eb mang\u00ebsi. \u201cKa krijuar e sjell nj\u00eb etyd p\u00ebr dashurin\u00eb\u201d, na thon\u00eb vler\u00ebsuesit. Mir\u00ebpo duke lexuar romanin, aty vet\u00ebm dashuri nuk na z\u00ebn\u00eb syt\u00eb. Ca m\u00eb shum\u00eb b\u00ebhet i paqart\u00eb, m\u00eb s\u00eb shumti dyshues, sepse na habit, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb e shushat lexuesin, kur rreket t\u00eb huazoj\u00eb e trajtoj\u00eb ngjarje e personazhe prej nj\u00eb teme t\u00eb madhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore. Dhe e gjen rrug\u00ebn e p\u00ebrdorimit, n\u00ebp\u00ebrmjet gjuh\u00ebs s\u00eb nj\u00eb gazetarie t\u00eb veshur me eklektizma dhe llafollogji sofiste. Otelloja i Blushit, krejt ndryshe prej atij t\u00eb Shekspirit\u2026, na \u201ckishte ardhur nga shkret\u00ebtira, p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar vdekjes dhe kishte nxjerr\u00eb nga vdekja nj\u00eb grua q\u00eb nuk e njihte (faqe 15). Kur dihet q\u00eb Otelloja i Shekspirit, n\u00eb mesazhin e gjeniut Shekspir, personifikon njeriun e dashur, fryma e t\u00eb cilit p\u00ebrshkohet prej luft\u00ebs kund\u00ebr dallimit racial, zhg\u00ebnjimin e tij prej shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb koh\u00ebs dhe normave t\u00eb saj hipokrite. Otelloja i Blushit, n\u00eb roman, \u00ebsht\u00eb vendosur kok\u00eb posht\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn ngjyr\u00eb l\u00ebkure. Otelloja i Benit, me maj\u00eb t\u00eb thoit, g\u00ebrvisht l\u00ebkur\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs s\u00eb vdekur t\u00eb nj\u00eb Albano Contarinit, pak\u00ebz shqiptar e shum\u00eb italian, q\u00eb na e mbajtkej n\u00eb dhom\u00eb kufom\u00ebn e m\u00ebm\u00ebs, t\u00eb lyer me dhjam\u00eb\u2026!<\/p>\n<p>Tragjedia e Otellos nuk \u00ebsht\u00eb aq tragjedi e xhelozis\u00eb, ca m\u00eb pak t\u00eb nj\u00eb xhelozie erotike, sesa tragjedi e burr\u00ebris\u00eb, e burrave me karaktere tep\u00ebr t\u00eb fort\u00eb. E kur shohim vler\u00ebsimin e romanit t\u00eb Blushit, si nj\u00eb vep\u00ebr q\u00eb e merituaka t\u00eb ngrihet n\u00eb nivelet sip\u00ebrore t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebse, krahasuar me sa na shohin syt\u00eb n\u00eb roman, shushatemi. Sepse kur na thon\u00eb: \u201cPor gjetja m\u00eb origjinale dhe intriga m\u00eb e pabesueshme e autorit jan\u00eb personazhet q\u00eb gjallojn\u00eb n\u00eb lib\u00ebr, t\u00eb cilat i ka marr\u00eb nga Shekspiri\u2026\u201d, na lind vetvetiu pyetja: k\u00ebtu apo mos gjetk\u00eb?.. T\u00eb nj\u00ebjtat role, &#8211; vler\u00ebson botuesi n\u00eb paskapakun e romanit, &#8211; por t\u00eb vendosura n\u00eb koh\u00eb nj\u00eb qind vjet m\u00eb par\u00eb se tragjediani i njohur t\u00eb kishte lindur\u2026 Otello, Dezdemona, Emilia, Jago e Kasi, jan\u00eb figura t\u00eb njohura t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore, por q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman veprojn\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb Venedik, por m\u00eb shum\u00eb n\u00eb Vlor\u00eb, n\u00eb bashk\u00ebpunim me shum\u00eb figura interesante vlonjate, t\u00eb krijuara nga autori, si mjeku i famsh\u00ebm Stefan Gjika, trimi lab Andrea, turku pushtues Hamiti etj\u2026\u201d! Pyesim: K\u00ebto vler\u00ebsime q\u00eb na thon\u00eb, jan\u00eb brenda k\u00ebtij romani q\u00eb lexojm\u00eb ne apo n\u00eb ndonj\u00eb tjet\u00ebr? Mir\u00eb q\u00eb nuk u ka shp\u00ebtuar t\u00eb na thon\u00eb edhe se\u2026 \u201cgjynah q\u00eb nuk rrojti Shekspiri, t\u00eb k\u00ebndonte romanin e Blushit, se do ta kishte hedhur t\u00eb tijin! Do t\u2019i k\u00ebrkonim t\u00eb falur botuesit n\u00ebse ka v\u00ebn\u00eb autor\u00ebsin\u00eb n\u00eb paskapak, n\u00eb p\u00ebrpilimin e vler\u00ebsimit n\u00eb fjal\u00eb, prej vet\u00eb autorit. Mir\u00ebpo kur m\u00ebsuam se botuesi e ftoi autorin n\u00eb nj\u00eb duel p\u00ebr ta rrahur, u qet\u00ebsuam se pam\u00eb m\u00eb s\u00eb fundi reflektimin.<\/p>\n<p>Si n\u00eb  rastin e Otellos, ashtu edhe t\u00eb Desdemon\u00ebs apo t\u00eb cilitdo prej personazheve t\u00eb trajtuara, autori i ka katandisur si mos m\u00eb keq gjith\u00eb ato vlera, at\u00eb m\u00ebshirim artistik t\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetave universale t\u00eb psikologjis\u00eb njer\u00ebzore, me p\u00ebrmbajtjen m\u00eb t\u00eb thell\u00eb humane, q\u00eb u dha Shekspiri personazheve, por q\u00ebkur i ran\u00eb n\u00eb dor\u00eb Blushit, i p\u00ebr\u00e7udnoi me surealiz\u00ebm. \u201c\u2026Otello kishte m\u00ebsuar t\u00eb kontrollonte ethet e shpirtit t\u00eb tij. Ai b\u00ebri sikur nuk i shihte shenjat e dashuris\u00eb, q\u00eb Kasi dhe Desdemona linin n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpi. Natyrisht q\u00eb etja p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se sa larg kishin shkuar trupat e tyre, disa her\u00eb e nxiti t\u00eb p\u00ebrgjonte pas der\u00ebs apo t\u00eb fuste syt\u00eb n\u00ebp\u00ebr bravat e thella, duke par\u00eb sesi dashuria (ku xhan\u00ebm ishte dashuria, me se l\u00ebvizte, me trupa apo me shpirt e zem\u00ebr? &#8211; sh\u00ebnimi im) zhvishej, djersitej, kafshonte dhe pastaj flinte n\u00ebn dehjen e avujve q\u00eb krijonte, kullonte dhe pastaj flinte (si mundet q\u00eb dhe ta zinte gjumi xhan\u00ebm! &#8211; sh. im) n\u00ebn dehjen e avujve q\u00eb krijonte\u2026\u201d. Megjithat\u00eb, sa her\u00eb gjente shenjat e harruara t\u00eb Kasit dhe Desdemon\u00ebs, i pastronte. (fakiri\u2026! sh. im).\u201d<\/p>\n<p>\u2026\u201cOtello u kthye n\u00eb nj\u00eb fshes\u00eb t\u00eb dashuris\u00eb tyre. Duke ndjekur gjurm\u00ebt, ai m\u00ebsoi gjith\u00e7ka q\u00eb nj\u00eb njeri mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb nga lidhja e nj\u00eb burri dhe nj\u00eb gruaje, por Otello nuk donte q\u00eb shenjat e tyre t\u00eb shkujdesura t\u00eb binin n\u00eb sy\u2026 Kishte pranuar t\u00eb jetonte me tradhtin\u00eb, por nuk donte q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt ta dinin se Kasi (ai burr\u00eb i martuar) me Desdemon\u00ebn \u2026\u201d! &#8211; b\u00ebnin at\u00eb q\u00eb b\u00ebnin edhe ai: kodoshi ia u fshinte me lecka! (faqe 306). Nj\u00eb personazh i stisur k\u00ebshtu, i r\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb derexhe dhe ku pa&#8230; n\u00eb Vlor\u00ebn e mesjet\u00ebs, vet\u00ebm e vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb surealist autori, t\u00eb habit me guximin q\u00eb merr. Sepse me nj\u00eb studim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb figur\u00ebs qendrore t\u00eb romanit, figur\u00ebs qendrore t\u00eb tragjedis\u00eb, zb\u00ebrthyer nj\u00ebkoh\u00ebsisht si n\u00eb rrafshin psikologjik, edhe at\u00eb social-historik, nevojitet t\u00eb nxirren vlerat ideoartistike. Kjo e ndihmon lexuesin q\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb se autori me idet\u00eb e tij na tregon di\u00e7ka reale n\u00eb irealen e vet. Dhe na mund\u00ebson t\u00eb b\u00ebjm\u00eb vet\u00eb konkluzionet.<\/p>\n<p>Plot shkrimtar\u00eb  t\u00eb m\u00ebdhenj, sepse kan\u00eb qen\u00eb realist\u00eb, n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ndryshme, kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb vepra t\u00eb m\u00ebdha, edhe pse si pika referimi p\u00ebr veprat e tyre kan\u00eb sh\u00ebrbyer krijimet e dramaturg\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj, ose vepra t\u00eb s\u00eb tjer\u00ebve. Vete Shekspiri, subjektin p\u00ebr Otellon e mori nga Hekatomiti (Nj\u00ebmij\u00eb p\u00ebrralla) t\u00eb novelistit italian Xhiraldi \u00c7inito (Giraldi Cinthio) Nga p\u00ebrralla pa ndonj\u00eb pesh\u00eb letrare e \u00c7initos, krijoi nj\u00eb kryevep\u00ebr artistike nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat\u00eb q\u00eb pa bota. Po k\u00ebshtu edhe Ibseni. Me dram\u00ebn e tij \u201cZonja Ingra e Ostrotit\u201d, e p\u00ebraf\u00ebrt me dy dramat e Shekspirit \u201cJul Cezari\u201d dhe \u201cMakbethi\u201d, jo vet\u00ebm si koh\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt, kur zhvilloheshin ngjarjet, por edhe nga figurat, po ashtu edhe nga problematika e shoq\u00ebris\u00eb mesjetare. Ibseni, si mjesht\u00ebr i madh q\u00eb ishte, jo q\u00eb nuk kopjoi keqas personazhet e Shekspirit, pa le m\u00eb t\u2019i deformonte, por e b\u00ebri lexuesin q\u00eb, duke ecur n\u00eb brendin\u00eb e nd\u00ebrlikuar t\u00eb ngjarjeve q\u00eb shtjelloi, t\u00eb sqaronte mjesht\u00ebrisht rrethanat historike t\u00eb ngjarjeve q\u00eb zhvilloheshin n\u00eb Norvegji, duke i m\u00ebshuar ides\u00eb s\u00eb kryengritjes t\u00eb popullit norvegjez kund\u00ebr pushtuesve danez\u00eb. Ai i dha popullit t\u00eb vet dhe mbar\u00eb bot\u00ebs nj\u00eb dram\u00eb t\u00eb p\u00ebrshkuar t\u00ebr\u00ebsisht prej frym\u00ebs s\u00eb thell\u00eb patriotike, nd\u00ebrtuar mbi situata heroike. Nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb e provoi dhe Kadareja te \u201cHamleti, ky princ i v\u00ebshtir\u00eb\u201d, por ku e ku me guximin e Blushit me \u201cOtellon\u2026\u201d. Cilat konkluzione na mund\u00ebson ky shkrimtar me k\u00ebt\u00eb katandisje t\u00eb heronjve t\u00eb huazuar nga kryevepra bot\u00ebrore? Tentoi t\u2019i b\u00ebj\u00eb shqiptar\u00eb heronjt\u00eb e tij apo t\u00eb p\u00ebrngjasonte problematik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb mesjet\u00ebs me at\u00eb t\u00eb Venedikut. Apo q\u00eb lexuesi t\u00eb lodh\u00eb gjat\u00eb mendjen dhe i lodhur n\u00eb k\u00ebto hamend\u00ebsime m\u00eb s\u00eb fundi t\u00eb pranoj\u00eb se aty nxin nj\u00eb gj\u00eb e bardh\u00eb dhe zbardh nj\u00eb gj\u00eb e zez\u00eb\u2026 Ardhur prej shamis\u00eb s\u00eb Desdemon\u00ebs s\u00eb Blushit. K\u00ebshtu Beni jo vet\u00ebm q\u00eb nuk ec\u00ebn vet\u00eb mir\u00eb dot m\u00eb tutje, por na pret k\u00ebmb\u00ebt q\u00eb t\u00eb hedhim edhe nj\u00eb \u00e7ap m\u00eb tej n\u00eb vepr\u00ebn e tij ne lexuesve.<\/p>\n<p>Surealizmi i tij arrin deri n\u00eb parashtrimin e ideve jo m\u00eb letrare, por antikomb\u00ebtare, kur lodron me historin\u00eb. Sidomos te pjesa ku Komit\u00ebs s\u00eb Muzak\u00ebs, vejush\u00ebs s\u00eb Balsh\u00ebs (nuk na thot\u00eb se cili nga Balsh\u00ebt, i ati apo nj\u00ebri prej dy t\u00eb bijve, por ne e marrim me mendje se p\u00ebr cilin e ka fjal\u00ebn), i lind shqet\u00ebsimi, p\u00ebr martes\u00ebn e s\u00eb bij\u00ebs, Rugin\u00ebs. (Me siguri autori evokon p\u00ebr Rexhina Balsh\u00ebn, mbret\u00ebresh\u00ebn e Kanin\u00ebs). Se sipas autorit\u2026 \u201cajo vajz\u00eb ishte rritur p\u00ebr t\u2019u martuar\u201d. (Pse vajzat e tjera n\u00eb Vlor\u00eb e n\u00eb bot\u00eb mos jan\u00eb rritur ndryshe vall\u00eb?) Sipas filozofis\u00eb s\u00eb autorit\u2026 \u201cn\u00eb luft\u00eb (me turqit q\u00eb sulmuan radhazi trojet shqiptare n\u00eb vitet 1380, \u201885, \u201886, \u201889, \u2018417 e n\u00eb vijimet) vajzat nuk kan\u00eb asnj\u00eb detyr\u00eb tjet\u00ebr. Ato duhet t\u00eb martohen q\u00eb burrat t\u00eb shkojn\u00eb t\u00eb qet\u00eb n\u00eb luft\u00eb, me shpres\u00ebn q\u00eb n\u00ebse kthehen, do t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb grua q\u00eb i pret\u2026\u201d (kur Desdemona e tij, edhe pse e kishte n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb Otellon, nuk e kishte t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb rrinte me k\u00ebmb\u00eb p\u00ebrpjet\u00eb me Kasin, mos ato t\u00eb tjerat, ecur n\u00eb logjik\u00ebn e Benit, do t\u00eb rrinin duke pritur ata q\u00eb mund t\u00eb mos vinin? Dhe \u201cKomita kishte b\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka kishte mundur, p\u00ebr t\u2019i gjetur Vlor\u00ebs burra, por pa u martuar. (Edhe burra, edhe pa u martuar\u2026 vet\u00ebm k\u00ebtu e shikojm\u00eb!) K\u00ebt\u00eb detyr\u00eb lufte, q\u00eb dikur e kishte kryer vet\u00eb, tani ia kishte kaluar t\u00eb bij\u00ebs. Ndryshe nga vajzat e varfra q\u00eb u jepen burrave p\u00ebr t\u2019i ushqyer, vajzat e princave duhet t\u00eb martohen, (vini re p\u00ebrdorimet e koh\u00ebve t\u00eb foljeve!) p\u00ebr t\u00eb siguruar pronat familjes, qytetet e tyre, pasurin\u00eb dhe emrin\u2026\u201d, (faqe 258). Dhe pasi na lebetit me filozofin\u00eb e tij, jasht\u00eb kontekstit historik, se Golem Araniti i Golemit t\u00eb Lab\u00ebris\u00eb, feudal edhe i krahin\u00ebs e Vlor\u00ebs, nj\u00ebr\u00ebn prej bijave t\u00eb tij ia pati dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb dukagjinasi, por kurrsesi p\u00ebr motivet q\u00eb thot\u00eb Blushi) \u2026Komita ia dha t\u00eb bij\u00ebn nj\u00eb Mrk\u00ebzha Kasimir Zharkovi\u00e7i, i cili me bukurin\u00eb e tij pataksi krejt Vlor\u00ebn\u2026\u201d, qysh se turqit pat\u00ebn ardhur n\u00eb k\u00ebto troje p\u00ebrpara nj\u00ebqind vjet\u00ebsh\u2026\u201d! Nuk gjeti n\u00eb t\u00ebr\u00eb Ilirin\u00eb e koh\u00ebs nj\u00eb shqiptar t\u00eb bukur, por medoemos i vajti mendja te nj\u00eb serb?<\/p>\n<p>T\u00eb habit diskordanca historike e autorit, i cili nuk paska haberin se turqit osman\u00eb i shkel\u00ebn trojet shqiptare p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitet 1380, t\u00eb nd\u00ebrsyer prej despotit serb t\u00eb Janin\u00ebs, Thoma Prelubovi\u00e7i dhe jo si ia k\u00ebput kot s\u00eb koti autori, nj\u00ebqind vjet p\u00ebrpara. Zharkovi\u00e7in vlonjat\u00ebt e thirr\u00ebn Kasi\u2026\u201d, sepse (sipas autorit) shqiptar\u00ebt, ndryshe nga serb\u00ebt, nuk i thon\u00eb emrat me shum\u00eb bashk\u00ebting\u00ebllore q\u00eb duken si meshkuj, pa i \u00e7ift\u00ebzuar me zanore femrash. Kur pas disa muajsh Kasi erdhi n\u00eb Vlor\u00eb, qyteti doli n\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb shijuar bukurin\u00eb e tij\u201d. I hipur mbi nj\u00eb kal\u00eb t\u00eb bardh\u00eb ai dukej si nj\u00eb diell q\u00eb ka (e tanishmja\u2026!) shaluar nj\u00eb re\u2026 Koka i qeshte nga lumturia (se ku e ka par\u00eb autori, q\u00eb dhe koka qesh, askush nuk e merr dot me mendje, ve\u00e7 neosurealistit Blushi) dhe syt\u00eb e kalt\u00ebr kullonin nj\u00eb \u00ebmb\u00eblsi t\u00eb ngroht\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebn Vlora, e uritur p\u00ebr burra, (q\u00ebkur e paska ditur Blushi se Lab\u00ebria, Vlora e djemve e burrave levend\u00eb, paskej mbetur thar\u00eb p\u00ebr burra?)\u2026 u ngop duke l\u00ebpir\u00eb buz\u00ebt, p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb\u2026\u201d (faqe 259). \u00cbsht\u00eb e tep\u00ebrt t\u00eb themi se Blushi jo q\u00eb nuk e njeh Vlor\u00ebn, humorin, ironin\u00eb vlonjate, sedr\u00ebn dhe kapri\u00e7on vlonjate, (t\u00eb dajave t\u00eb tij), por fetishizon n\u00eb pakuptim t\u00eb tjer\u00ebt. E ku ka b\u00ebr\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb Vlora njeri p\u00ebr mbi ta, q\u00eb i paskej ardhur radha Zharkovi\u00e7it t\u00eb Benit! E kjo jo vet\u00ebm gjat\u00eb Mesjet\u00ebs, por gjer n\u00eb dit\u00ebt e sotme.<\/p>\n<p>Surealizmi i krijuesit arrin \u201ckulmin\u201d, kur autori v\u00eb n\u00eb shtratin martesor Rugin\u00ebn me serbin Kasi\u2026 Sipas tradit\u00ebs labe, dh\u00ebndri, kur e p\u00ebrcjellin p\u00ebr n\u00eb dhom\u00ebn e nuses, o do t\u2019i jepnin nj\u00eb shqelm n\u00eb prapanic\u00eb (n\u00eb rastin n\u00eb fjal\u00eb, pse ishte serb, mundet dy a tre nj\u00ebher\u00ebsh) o do t\u00eb shkrepnin ndonj\u00eb fishek pushke). Blushi ngaq\u00eb nuk i di apo b\u00ebn sikur nuk i di ja sesi na thot\u00eb: \u201cKur pas nj\u00eb jave Kasi dhe Rugina fjet\u00ebn bashk\u00eb, gjith\u00eb qyteti (Vlora me demek) e priti ngjarjen n\u00eb rrug\u00eb. Burrat qeshnin me shpoti, grat\u00eb q\u00eb e kishin kaluar at\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjakshme (sa me tmerr e shikojn\u00eb neosurealist\u00ebt at\u00eb pun\u00eb per\u00ebndie!) shtynin or\u00ebt me ankth, nd\u00ebrsa f\u00ebmij\u00ebt i mbyllnin n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpia, sepse \u00e7\u00ebshtjet e nderit, (sesi ata e shikojn\u00eb \u00e7\u00ebshtje nderi kur dikush bie n\u00eb shtrat me gruan e vet k\u00ebt\u00eb hajde merre p\u00ebr art..!). Megjithat\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt e dinin se \u00e7far\u00eb priste qyteti dhe kur \u00e7ar\u00e7af\u00ebt me njolla gjaku t\u00eb vajz\u00ebris\u00eb s\u00eb Rugin\u00ebs u var\u00ebn si flamur mbi bedena, heshtja u kthye n\u00eb g\u00ebzim\u2026\u201d! (faqe 261). K\u00ebt\u00eb lloj llafollogjie bajate e marr\u00eb p\u00ebr art, ku\u2026\u201d grat\u00eb jan\u00eb ato t\u00eb vetmet q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn e nat\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb martes\u00ebs, kurse\u2026. burrat vlonjat\u00eb prisnin se \u00e7\u2019do t\u00eb b\u00ebnte nj\u00eb serb i bukur, brenda bedenave t\u00eb kalas\u00eb s\u00eb mbret\u00ebresh\u00ebs s\u00eb Kanin\u00ebs dhe ku \u00e7ar\u00e7af\u00ebt e gjakosur nga pellgu i gjakut virgj\u00ebror t\u00eb Rugin\u00ebs, (tamam sikur aty t\u00eb ishte therur nj\u00eb dem i ushqyer\u2026 mesarak\u00ebve t\u00eb Armenit,) vareshin faqeve t\u00eb sht\u00ebpive vlonjate\u2026 p\u00ebr haren\u00eb e jetuar!\u201d &#8211; vet\u00ebm Blushi n\u00eb e marrt\u00eb vesh. Pa le m\u00eb kur\u2026\u201cf\u00ebmij\u00ebt e mbyllur haureve dinin ca m\u00eb shum\u00eb se vet\u00eb baballar\u00ebt e tyre, gj\u00eb q\u00eb heshtjen e ktheu n\u00eb g\u00ebzim popullor\u2026! \u201cVlora l\u00ebshoi nj\u00eb frym\u00ebmarrje t\u00eb gjat\u00eb, q\u00eb pasi u end si dallg\u00eb mbi qytet\u2026 p\u00ebrfundoi mu n\u00eb fund t\u00eb detit! K\u00ebto krahasime pa sens nuk b\u00ebjn\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr krijim. Por nuk mbaroi k\u00ebtu historia e t\u00eb bukurit Kas\u2026 \u201cAi si u zgjua nga gjumi, pa Komit\u00ebn me nj\u00eb tas mjalt\u00eb dhe lug\u00ebn n\u00eb dor\u00eb. Kurse Rugina i tha s\u00eb \u00ebm\u00ebs: \u201cM\u2019u duk se dinte m\u00eb tep\u00ebr sesa duhet\u2026 (ky trapi\u2026 mbase deshi t\u2019i thoshte)\u201d. Dhe vijon ajo apo e \u00ebma, autori nuk na e b\u00ebn t\u00eb ditur, por na thot\u00eb se: \u201cDuhet t\u00eb jet\u00eb f\u00ebrkuar me shum\u00eb zuska para se ta merrnim\u2026 (faqe 261) (t\u00eb bukur fem\u00ebr labe paska gdhendur n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn surealiste Blushi!).<\/p>\n<p>P\u00ebr dijeni t\u00eb tij, Rexhina Balsha, mbret\u00ebresha e Kanin\u00ebs, sapo turqit shkel\u00ebn Vlor\u00ebn, iku dhe u strehua n\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebn e Gjonbo\u00e7ar\u00ebve. Aty, pasi mbushi dy karave (anije druri me vela- sh. im) me dhe` Lab\u00ebrie u hodh n\u00eb Korfuz, ngaq\u00eb nuk pati mund\u00ebsi t\u00eb hidhej n\u00eb Itali. Aty nd\u00ebrroi jet\u00eb duke u varrosur\u2026 n\u00eb dhe` t\u00eb saj. Blushi guxon e katandis Otellon e tij n\u00eb nj\u00eb p\u00ebr\u00e7udnim tipik, teksa i v\u00eb n\u00eb qaf\u00eb nj\u00eb trast\u00eb t\u00eb turkut Hamit, shoq\u00ebruar me nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb dhurate p\u00ebr Komit\u00ebn. Dhe ai si teveqel q\u00eb nuk dinte, nuk u b\u00eb as kurioz p\u00ebr t\u00eb par\u00eb \u00e7\u2019kishte brenda trast\u00ebs, p\u00ebr ta m\u00ebsuar si ai q\u00eb \u201cE di Kola \u00e7\u2019ka n\u00eb torb\u00eb\u201d, e merr dhe ia shpie Komit\u00ebs kok\u00ebn e burrit t\u00eb saj, Andreas, q\u00eb asaj\u2026\u201d i dogji kur e hapi si nj\u00eb kaktus i pagjum\u00eb\u2026\u201d. Si k\u00ebto krahasime q\u00eb ngjajn\u00eb me poezit\u00eb baritore t\u00eb shekullit t\u00eb tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb, romani ka me boll\u00ebk .<\/p>\n<p>N\u00eb fund, ia vlen t\u00eb p\u00ebrmendim edhe disa konsiderata q\u00eb i jep autori si bindje t\u00eb vetat n\u00eb roman. N\u00ebp\u00ebrmjet atyre mund t\u00eb kuptoj\u00eb lexuesi bot\u00ebkuptimin vertikal t\u00eb autorit, shprehur si k\u00ebtu edhe n\u00eb rastin e romanit ku Blushi\u2026 jeton n\u00eb ishull, ku ai sjell iden\u00eb se Voskopoj\u00ebn e dogj\u00ebn mysliman\u00ebt dhe turqit. Kur dihet se at\u00eb e dogji xhelozia dhe konkurrenca e brendshme e t\u00eb vet\u00ebve. E gjith\u00eb krijimtaria e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtremb\u00ebrim i t\u00eb v\u00ebrtetave historike, kamufluar pas surealizmave, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb padije e hatashme nga t\u00eb lajm\u00ebruarat e njer\u00ebzve prej mesazher\u00ebve t\u00eb krijuesit. Mund t\u00eb bindet gjithkush se Ben Blushi nuk ka lexuar, pa le m\u00eb studiuar as Bibl\u00ebn, as Kuranin. Ama, t\u00eb mos ia ham\u00eb hakun, ka nj\u00eb guxim t\u00eb \u00e7artur, p\u00ebr t\u2019i th\u00ebn\u00eb \u201cburr\u00ebrisht\u201d edhe gj\u00ebrat q\u00eb nuk ua ka iden\u00eb. Me siguri e ka fjal\u00ebn p\u00ebr turqit, por thot\u00eb me goj\u00ebn e Albano Contarinit\u2026 \u201cata p\u00ebrtej\u201d, mundet edhe p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Por n\u00eb t\u00eb dyja rastet me ato q\u00eb thot\u00eb ia k\u00ebput kot, sepse t\u00eb v\u00ebrtetat nuk jan\u00eb sikurse i p\u00ebrshkruan ai. \u201cMbi t\u00eb gjitha, ndryshe nga ata, ne kemi organizim. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ne (vendasit e Albanos -sh. im) dim\u00eb t\u00eb bashkohemi (dihet, por do t\u00eb duhej Garibaldi dhe shqiptari Antonio Kripsi &#8211; sh. im) p\u00ebr t\u00eb arritur nj\u00eb q\u00ebllim dhe k\u00ebshtu kemi krijuar ushtrin\u00eb, kish\u00ebn, gjyqin, senatin, bibliotek\u00ebn, hipotek\u00ebn, qytetet dhe portet. Ata nuk i kan\u00eb, sepse jetojn\u00eb pa organizim. Kur zihen ata vrasin nj\u00ebri-tjetrin, nd\u00ebrsa ne kur zihemi shkojm\u00eb n\u00eb gjyq. Ne kemi shtet, ata kan\u00eb fise dhe ky \u00ebsht\u00eb ndryshimi m\u00eb i madh q\u00eb kemi\u2026\u201d. N\u00ebse k\u00ebto u drejtohen turqve, ahere autori nuk e ditka se shteti i sulltan\u00ebve ishte shteti m\u00eb i organizuar ushtarakisht i koh\u00ebs q\u00eb e b\u00ebri Per\u00ebndimin t\u00eb jetonte n\u00ebn tmerr p\u00ebr shekuj me radh\u00eb. N\u00ebse e ka p\u00ebr shqiptar\u00ebt, ai duhet ta dij\u00eb se k\u00ebtu kishte shtet, kur t\u00eb tjer\u00ebt b\u00ebnin jet\u00eb primitive. N\u00eb universitetin e k\u00ebtejm\u00eb pat\u00ebn m\u00ebsuar perandor\u00eb romak\u00eb, q\u00eb lan\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb histori. Dyndjet osmane nd\u00ebrpren\u00eb rrug\u00ebn e zhvillimit t\u00eb lir\u00eb e per\u00ebndimor t\u00eb shqiptar\u00ebve, por asnj\u00ebher\u00eb d\u00ebshir\u00ebn e tyre p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi.<\/p>\n<p>Idet\u00eb  e Blushit shkojn\u00eb edhe m\u00eb tej, duke na qart\u00ebsuar se ai ka ide-bindje ksenofobe, p\u00ebr besimin q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb bindjen e vet&#8230; \u201cPrandaj ne jemi m\u00eb t\u00eb fort\u00eb, sepse Zoti n\u00eb t\u00eb cilin ne besojm\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i ditur se Zoti i tyre q\u00eb, si\u00e7 ju thash\u00eb, \u00ebsht\u00eb i eg\u00ebr dhe nuk \u00ebsht\u00eb aq i zgjuar sa Zoti yn\u00eb\u2026.!(faqe 25). (Ky i ri q\u00eb ka m\u00ebsuar di\u00e7ka nga dialektika dhe historia e saj, do ta kishte marr\u00eb vesh se ai q\u00eb do t\u00eb vij\u00eb gjasht\u00ebqind vjet pas Blushit (si Muhamedi) do t\u00eb dij\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn gjasht\u00ebqind her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se vet\u00eb Blushi. Tashm\u00eb gjithkush e di, ve\u00e7 Blushit, se nuk ka, nuk ka ve\u00e7se nj\u00eb Zot. Ndaj gjith\u00eb ata q\u00eb besojn\u00eb te nj\u00eb Zot mbeten v\u00ebllez\u00ebr&#8230; n\u00eb besim. N\u00eb faqen pas k\u00ebtyre xhevahireve, ka plot thagma t\u00eb tjera, p\u00ebr t\u00eb cilat nj\u00eb intelektual q\u00eb di t\u00eb b\u00ebj\u00eb dallimin mes Zoti dhe mesazher\u00ebve, ve\u00e7 n\u00eb past\u00eb lig\u00ebsin\u00eb, q\u00eb ta nxis\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb hullit\u00eb q\u00eb vet\u00ebm t\u00eb k\u00ebqija sjellin dhe asgj\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Por duke par\u00eb se t\u00eb gjitha sa ofron intelektuali e krijuesi Blushi nuk jan\u00eb ide, por slogane, motamo me ato q\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb n\u00ebp\u00ebr foltoret e shumta, ku Blushi del p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur vetveten edhe ia falim. I japim dhe nj\u00eb \u00e7mim inkurajues, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb. Ani pse let\u00ebrsis\u00eb i b\u00ebjm\u00eb d\u00ebmin m\u00eb t\u00eb madh. E mjerojm\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Refleksione rreth romanit t\u00eb Ben Blushit, \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d Faik Islami, shkrimtar, 02 Mars 2010 Ministria e Kultur\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb ceremonie festive p\u00ebr gjinin\u00eb e romanit, ia dhuroi vendin e par\u00eb Ben Blushit, me romanin e tij t\u00eb ri \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d. Prisja q\u00eb te krijuesi Blushi t\u00eb g\u00eblonin idet\u00eb sociale, reagimi ndaj [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1758","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Refleksione rreth romanit t\u00eb Ben Blushit, \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d Faik Islami, shkrimtar, 02 Mars 2010 Ministria e Kultur\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb ceremonie festive p\u00ebr gjinin\u00eb e romanit, ia dhuroi vendin e par\u00eb Ben Blushit, me romanin e tij t\u00eb ri \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d. Prisja q\u00eb te krijuesi Blushi t\u00eb g\u00eblonin idet\u00eb sociale, reagimi ndaj [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-03-02T23:43:55+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb\",\"datePublished\":\"2010-03-02T23:43:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/\"},\"wordCount\":3967,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/\",\"name\":\"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-03-02T23:43:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mjerim-i-letersise\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Refleksione rreth romanit t\u00eb Ben Blushit, \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d Faik Islami, shkrimtar, 02 Mars 2010 Ministria e Kultur\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb ceremonie festive p\u00ebr gjinin\u00eb e romanit, ia dhuroi vendin e par\u00eb Ben Blushit, me romanin e tij t\u00eb ri \u201cOtello, Arapi i Vlor\u00ebs\u201d. Prisja q\u00eb te krijuesi Blushi t\u00eb g\u00eblonin idet\u00eb sociale, reagimi ndaj [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2010-03-02T23:43:55+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb","datePublished":"2010-03-02T23:43:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/"},"wordCount":3967,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/","name":"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"datePublished":"2010-03-02T23:43:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mjerim-i-letersise\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MJERIM I LET\u00cbRSIS\u00cb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1758"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1758\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}