![\"Spartak](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/ngjela.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Spartak Ngjela<\/strong><\/p>\n Ja \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb ngrihen p\u00ebrpara tryez\u00ebs politike q\u00eb ka thirrur Presidenti Topi: A mund t\u00eb arrihet nj\u00eb kompromis nga pal\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb tryez\u00eb t\u00eb lart\u00eb? A ka tag\u00ebr juridik Presidenti shqiptar t\u00eb shp\u00ebrndaj\u00eb Parlamentin, n\u00ebse nga tryeza s\u2019del dot nj\u00eb kompromis?<\/p>\n Tani q\u00eb p\u00ebr k\u00ebdo \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se shoq\u00ebria shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb politike, institucionale dhe ekonomike nj\u00ebher\u00ebsh, dhe kur, si pasoj\u00eb e k\u00ebsaj krize dhe me sugjerim t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs, duhet q\u00eb pal\u00ebt, dy forcat e m\u00ebdha politike t\u00eb vendit, t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb bisedime ose n\u00eb nj\u00eb dialog n\u00ebn drejtimin e Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs; menj\u00ebher\u00eb e kupton se k\u00ebt\u00eb gjendje krize e sundojn\u00eb tre aspekte: aspekti juridik, aspekti politik dhe aspekti i autoritetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Q\u00eb t\u00eb treja k\u00ebto aspekte, n\u00ebse do t\u00eb analizohen t\u00eb nd\u00ebrlidhura me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, sigurisht q\u00eb t\u00eb japin mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb nj\u00eb konkluzion logjik p\u00ebr at\u00eb q\u00eb pritet n\u00eb ndodh\u00eb.<\/p>\n Aspekti juridik i k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje e merr konturimin e vet nga fakti q\u00eb n\u00eb zgjidhjen e saj \u00ebsht\u00eb angazhuar Presidenti i Republik\u00ebs. Konstitucionalisht ai \u00ebsht\u00eb garanti i Kushtetut\u00ebs, dhe sigurisht q\u00eb \u00ebsht\u00eb pika m\u00eb e lart\u00eb juridike e shtetit. Ai \u00ebsht\u00eb garant i Kushtetut\u00ebs, sepse ka mandat t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjidhur mosmarr\u00ebveshjet, dekreton K\u00ebshillin e Ministrave; em\u00ebron gjyqtar\u00ebt e lart\u00eb t\u00eb Gjyq\u00ebsorit dhe Gjykat\u00ebs Kushtetuese; drejton K\u00ebshillin e Lart\u00eb t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb, em\u00ebron ambasador\u00ebt dhe rektor\u00ebt e universiteteve dhe gjithashtu ka akses n\u00eb t\u00eb gjitha em\u00ebrtimet e organeve kushtetuese; dhe ka nj\u00eb her\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e vetos kundrejt \u00e7do ligji jokushtetues q\u00eb del nga Parlamenti. Kjo sigurisht p\u00ebrb\u00ebn vet\u00eb pozicionin e garantit t\u00eb Kushtetut\u00ebs, i cili, n\u00eb \u00e7do moment q\u00eb shoq\u00ebria ndodhet n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb parlamentare apo juridike, vendos zgjidhjen e saj. T\u00eb jesh garant i Kushtetut\u00ebs, \u00ebsht\u00eb pozicioni juridik i zgjidhjes s\u00eb \u00e7do krize politike q\u00eb bllokon zhvillimin shoq\u00ebror dhe k\u00ebrc\u00ebnon sistemin juridik dhe politik, dometh\u00ebn\u00eb demokracin\u00eb.<\/p>\n Duhet t\u00eb kujtohemi nd\u00ebrkaq se, n\u00eb historin\u00eb e parlamentarizmit demokratik dhe t\u00eb vet\u00eb demokracive republikane parlamentare, Presidenti duhet t\u00eb jet\u00eb garanti i vet\u00eb Republik\u00ebs; dhe ekuilibruesi i gjith\u00eb luft\u00ebs pasionante politike q\u00eb b\u00ebjn\u00eb pal\u00ebt n\u00eb funksion t\u00eb fitimit t\u00eb pushtetit ekzekutiv.<\/p>\n Aspekti politik i k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje e krijon konturimin e vet te fakti q\u00eb e gjith\u00eb shoq\u00ebria \u00ebsht\u00eb e angazhuar n\u00eb p\u00ebrplasjen e nxeht\u00eb politike q\u00eb kan\u00eb krijuar t\u00eb dyja forcat e m\u00ebdha politike n\u00eb vend, p\u00ebr pasoj\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs nuk mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb funksionim real dhe normal t\u00eb Parlamentit. Dhe kjo p\u00ebrplasje nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr pasion, por p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje thelb\u00ebsore t\u00eb vet\u00eb sistemit aktual politik: \u00e7\u00ebshtjen e zgjedhjeve t\u00eb lira n\u00eb Shqip\u00ebri. Sigurisht q\u00eb ky moment politik pa dyshim ka sjell\u00eb kriz\u00ebn politike t\u00eb vendit, dhe nuk kishte sesi t\u00eb ndodhte ndryshe. Askush sot nuk beson n\u00eb zgjedhjet politike n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe prandaj momenti par\u00ebsor i kriz\u00ebs s\u00eb sotme politike \u00ebsht\u00eb pa dyshim hetimi i zgjedhjeve t\u00eb 18 qershorit. Kjo \u00ebsht\u00eb Thembra e Akilit, dhe k\u00ebtu ndahen edhe forcat; nj\u00ebra q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb ruaj\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb manipulimin e zgjedhjeve; dhe tjetra q\u00eb k\u00ebrkon ta b\u00ebj\u00eb t\u00eb qart\u00eb dhe publik k\u00ebt\u00eb manipulim. Por si mund t\u00eb b\u00ebhen bisedime n\u00eb k\u00ebto q\u00ebndrime. T\u00eb dy q\u00ebndrimet jan\u00eb: vjedh\u00ebsi dhe i vjedhuri. \u00c7far\u00eb bisedimesh mund t\u00eb b\u00ebhen midis tyre? Natyrsh\u00ebm mund t\u00eb mendojm\u00eb se ose i vjedhuri do t\u00eb t\u00ebrhiqet nga k\u00ebrkimi i sendit t\u00eb vjedhur, ose vjedh\u00ebsi do t\u2019i dor\u00ebzohet t\u00eb vjedhurit. Histori p\u00ebrrallash dhe aspak politike, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb roman\u00ebsh, por nj\u00eb kriz\u00eb politike, dometh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb pasionesh e karakteresh. N\u00eb fakt, si e till\u00eb, asnj\u00eb bisedim nuk mund t\u00eb ket\u00eb; do t\u00eb ket\u00eb vet\u00ebm shthurje, sepse t\u00eb dyja pal\u00ebt humbasin ve\u00e7 e ve\u00e7, n\u00ebse pranohet k\u00ebrkesa e nj\u00ebr\u00ebs pal\u00eb. At\u00ebher\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb politike q\u00eb nuk mund t\u00eb zgjidhet n\u00eb tryez\u00eb bisedimesh, sepse praktikisht nuk ka asnj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mesme. Dometh\u00ebn\u00eb kompromisi, duke par\u00eb q\u00ebndrimet e deritanishme t\u00eb pal\u00ebve, \u00ebsht\u00eb i pamundur, sepse kompromis do t\u00eb thot\u00eb marr\u00ebveshje, dhe n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje duhet t\u00eb fitojn\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt. \u00cbsht\u00eb e pamundur t\u00eb gjendet kjo rrug\u00eb e mesme, sepse q\u00ebndrimet jan\u00eb ekstreme. Ashtu sikund\u00ebr q\u00eb e analizuam m\u00eb lart. Dometh\u00ebn\u00eb, n\u00ebse qeveria pranon t\u00eb hap\u00eb kutit\u00eb, ajo padyshim \u00ebsht\u00eb e humbur, sepse manipulimi i zgjedhjeve \u00ebsht\u00eb evident. Por kjo pastaj nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb humbje dosido, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb humbje drastike, q\u00eb t\u00eb nxjerr jo vet\u00ebm nga politika, por edhe nga rrjedha normale e morale e jet\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Po k\u00ebshtu mund t\u00eb thuhet edhe p\u00ebr pal\u00ebn tjet\u00ebr, opozit\u00ebn: n\u00ebse ajo t\u00ebrhiqet nga pozicioni i hapjes s\u00eb kutive t\u00eb votimit dhe rinum\u00ebrimit t\u00eb votave; ajo pa dyshim q\u00eb \u00ebsht\u00eb e humbur, sepse jo vet\u00ebm q\u00eb nuk ka m\u00eb shans t\u00eb shpresoj\u00eb se me k\u00ebt\u00eb lidership mund t\u00eb fitoj\u00eb zgjedhjet e radh\u00ebs, por as q\u00eb mund t\u00eb mendohet se do t\u00eb ket\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb zgjedhje t\u00eb lira n\u00eb Shqip\u00ebri, nj\u00eblloj sikund\u00ebr edhe sot.<\/p>\n Kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt analiza logjike q\u00eb duhet t\u2019i b\u00ebhet tryez\u00ebs s\u00eb pritshme presidenciale t\u00eb bisedimeve. Por gjithsesi, analiza logjike vijon sepse n\u00eb tryez\u00eb nuk jan\u00eb vet\u00ebm pal\u00ebt, por edhe Presidenti i Republik\u00ebs, madje k\u00ebt\u00eb tryez\u00eb e ka thirrur ai, pasi e ka k\u00ebrkuar m\u00eb par\u00eb K\u00ebshilli i Europ\u00ebs. Pik\u00ebrisht k\u00ebtu tryeza merr trajt\u00ebn e nj\u00eb afere serioze, sepse drejtuesit e tryez\u00ebs, Presidenti i Republik\u00ebs dhe K\u00ebshilli i Europ\u00ebs, kan\u00eb n\u00eb dor\u00eb \u00e7el\u00ebsin juridik t\u00eb zgjidhjes s\u00eb kriz\u00ebs, edhe n\u00ebse pal\u00ebt nuk gjejn\u00eb nj\u00eb solucion. Dhe ky \u00ebsht\u00eb \u00e7el\u00ebsi i zgjedhjeve t\u00eb parakohshme.<\/p>\n Dikur, dymij\u00eb e treqind vjet m\u00eb par\u00eb, n\u00eb Gord, nj\u00eb aventurier i madh, luft\u00ebtar dhe strateg i ri n\u00eb mosh\u00eb, q\u00eb shkoi p\u00ebr t\u00eb pushtuar Babilonin\u00eb dhe Hindin\u00eb, nuk tentoi fare q\u00eb ta zgjidhte Nyj\u00ebn Gordiane: ai nxori shpat\u00ebn dhe e preu at\u00eb. Ja, kjo \u00ebsht\u00eb zgjidhja: prerja e Nyj\u00ebs Gordiane. Po kush do ta pres\u00eb k\u00ebt\u00eb nyj\u00eb gordiane q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb ulur k\u00ebmb\u00ebkryq e po pret n\u00eb Tiran\u00eb? Dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nyje e vjet\u00ebr, pothuaj po aq e vjet\u00ebr sa ajo e Gordit edhe kjo shqiptarja; q\u00eb ka ardhur koha t\u00eb pritet e t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb edhe shqiptar\u00ebt nga nj\u00eb marr\u00ebzi e p\u00ebrs\u00ebritur q\u00eb nuk po i lejon t\u00eb ecin p\u00ebrpara. A mund ta pres\u00eb nyj\u00ebn e Tiran\u00ebs sot Presidenti shqiptar?<\/p>\n Aspekti i autoritetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar \u00ebsht\u00eb ndoshta aspekti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i zgjidhjes s\u00eb kriz\u00ebs aktuale shqiptare, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb i vetmi. Aspekti nd\u00ebrkomb\u00ebtar, n\u00eb epiqend\u00ebr t\u00eb vet ka vendosur k\u00ebt\u00eb her\u00eb Asamblen\u00eb e P\u00ebrgjithshme t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs. Ajo n\u00eb fakt, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb rezolute, ka njohur kriz\u00ebn politike n\u00eb Shqip\u00ebri; ka k\u00ebrkuar hetimin e zgjedhjeve t\u00eb 28 qershorit; dhe i ka k\u00ebrkuar Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs q\u00eb t\u00eb th\u00ebrras\u00eb pal\u00ebt n\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb bisedimesh. Tryeza e bisedimeve drejtohet nga Presidenti Topi, por edhe ky ka nj\u00eb mandat nd\u00ebrkomb\u00ebtar, ku i thuhet t\u00eb zgjidh\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb dhe t\u00eb pranoj\u00eb hetimin e zgjedhjeve t\u00eb 28 qershorit. Kuptohet se, n\u00eb k\u00ebt\u00eb pozicion, Presidenti Topi ka t\u00eb drejta t\u00eb pakufizuara p\u00ebr t\u00eb mosceduar platform\u00ebn e rezolut\u00ebs s\u00eb Asambles\u00eb Europiane. Jemi p\u00ebrpara nj\u00eb trysnie institucionale t\u00eb nj\u00eb institucioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmit n\u00eb bot\u00ebn per\u00ebndimor\u00eb ku jemi an\u00ebtar. K\u00ebshilli i Europ\u00ebs ka n\u00eb objektin e veprimtaris\u00eb s\u00eb vet demokracin\u00eb, t\u00eb drejtat e njeriut dhe shtetin e s\u00eb drejt\u00ebs. Kurse Kushtetuta shqiptare e ka pranuar me nj\u00eb norm\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb vendimet e institucioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare ku jemi an\u00ebtar\u00ebsuar dhe konventat nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb kemi firmosur, prevalojn\u00eb mbi Kushtetut\u00ebn dhe legjislacionin shqiptar. Si pasoj\u00eb e k\u00ebsaj, n\u00ebse tryeza e bisedimeve nuk jep rezultat dhe kriza vijon, nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb e Asambles\u00eb Parlamentare t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs, e detyron Presidentin Topi t\u00eb shp\u00ebrndaj\u00eb Parlamentin dhe t\u00eb caktoj\u00eb nj\u00eb dit\u00eb p\u00ebr zgjedhjet e parakohshme parlamentare.<\/p>\n Po ta shoh\u00ebsh n\u00ebn nj\u00eb priz\u00ebm juridik dhe kushtetues nj\u00ebher\u00ebsh, Asambleja Parlamentare e K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs i ka dh\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00eb Presidentit ta zgjidh\u00eb kriz\u00ebn, duan apo nuk duan pal\u00ebt. K\u00ebshtu q\u00eb, p\u00ebrball\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs, ku Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare, p\u00ebrball\u00eb Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs, ku pal\u00ebt jan\u00eb t\u00eb shtr\u00ebnguara t\u00eb pranojn\u00eb pushtetin juridik t\u00eb garantit t\u00eb Kushtetut\u00ebs; intrasigjenca e Kryeministrit Sali p\u00ebr hetimin e zgjedhjeve t\u00eb 28 qershorit me hapjen dhe k\u00ebqyrjen e kutive t\u00eb votimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim i pavler\u00eb, sepse, n\u00ebse nuk do t\u00eb pranoj\u00eb hetimin e zgjedhjeve, Presidentit t\u00eb republik\u00ebs, si\u00e7 e arsyetuam m\u00eb lart, i lind detyra q\u00eb ta zgjidh\u00eb kriz\u00ebn me an\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb Parlamentit dhe caktimit t\u00eb nj\u00eb date kur do t\u00eb zhvillohen zgjedhjet e parakohshme. Kjo sepse, nga t\u00eb dyja q\u00ebndrimet, q\u00ebndrimi i opozit\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb luajali, ngaq\u00eb ajo k\u00ebrkon transparenc\u00eb p\u00ebr zgjedhje. Cili \u00ebsht\u00eb ai institucion nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb mund t\u00eb mos ta pranoj\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb? Asnj\u00eb, sidomos K\u00ebshilli i Europ\u00ebs, i cili ka dal\u00eb n\u00eb pahun e historis\u00eb politike t\u00eb Europ\u00ebs dhe gjith\u00eb Per\u00ebndimit, si nj\u00eb instrument qendror i ruajtjes s\u00eb sistemit demokratik; sistem ky q\u00eb mbahet dhe lind vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet votimit t\u00eb lir\u00eb e t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb shtetasve. At\u00ebher\u00eb, \u00e7\u00ebshtja shihet se demokratikisht \u00ebsht\u00eb e zgjidhur: ose nj\u00eb hetim i thell\u00eb i zgjedhjeve t\u00eb 28 qershorit dhe k\u00ebqyrja e p\u00ebrgjegjshme e kutive t\u00eb votimit, ose vendimi p\u00ebr zgjedhje t\u00eb reja. T\u00eb gjitha krizat politike n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike jan\u00eb zgjidhur e vijojn\u00eb t\u00eb zgjidhen me an\u00eb t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb parakohshme. Por a mund t\u00eb pranojn\u00eb pal\u00ebt q\u00eb hetimi i zgjedhjeve t\u00eb 28 qershorit dhe hapja e kutive p\u00ebr rinum\u00ebrimin e flet\u00ebve t\u00eb votimit t\u00eb b\u00ebhet n\u00ebn mbik\u00ebqyrjen e K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht Asambles\u00eb Parlamentare t\u00eb tij? Patjet\u00ebr q\u00eb mund t\u00eb vendoset edhe k\u00ebshtu, sepse gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb brenda kontekstit juridik t\u00eb vet\u00eb k\u00ebshillit dhe nj\u00eb an\u00ebtari t\u00eb vet.<\/p>\n P\u00ebrfundimisht, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb trajtimin analitik q\u00eb i b\u00ebm\u00eb k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje, mund t\u00eb theksojm\u00eb se, Presidentit Topi i ka ardhur mund\u00ebsia historike q\u00eb t\u00eb tregohet burr\u00eb shteti, q\u00eb me personalitetin e tij di t\u00eb mbroj\u00eb interesat jetike t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb vet, dhe K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsia q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb p\u00ebr t\u00eb konsoliduar p\u00ebrfundimisht demokracin\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00ebp\u00ebrmjet garantimit institucional q\u00eb duhet t\u2019i b\u00ebj\u00eb vot\u00ebs s\u00eb lir\u00eb si proces.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Spartak Ngjela Ja \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb ngrihen p\u00ebrpara tryez\u00ebs politike q\u00eb ka thirrur Presidenti Topi: A mund t\u00eb arrihet nj\u00eb kompromis nga pal\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb tryez\u00eb t\u00eb lart\u00eb? A ka tag\u00ebr juridik Presidenti shqiptar t\u00eb shp\u00ebrndaj\u00eb Parlamentin, n\u00ebse nga tryeza s\u2019del dot nj\u00eb kompromis? Tani q\u00eb p\u00ebr k\u00ebdo \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se shoq\u00ebria shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1562","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n