![\"Rudina](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/rudina_seseri.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rudina Seseri<\/strong><\/p>\n Pyetja a \u00ebsht\u00eb prekur apo jo ekonomia shqiptare nga kriza, tani nuk \u00ebsht\u00eb ve\u00e7se retorike, p\u00ebrgjigjen e s\u00eb cil\u00ebs gjithkush e di. Ekspert\u00ebt e opozit\u00ebs e kan\u00eb parashikuar me koh\u00eb r\u00ebnien e thell\u00eb ekonomike, duke paralajm\u00ebruar pasojat e r\u00ebnda p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb popullin dhe duke b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr masa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme antikriz\u00eb n\u00eb favor t\u00eb bizneseve dhe individ\u00ebve m\u00eb t\u00eb ekspozuar ndaj saj. Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb viti ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen p\u00ebr p\u00ebrkeq\u00ebsimin e treguesve ekonomik\u00eb, duke rekomanduar uljen drastike t\u00eb shpenzimeve buxhetore p\u00ebr t\u00eb shmangur p\u00ebrkeq\u00ebsimin e vet\u00ebdijsh\u00ebm t\u00eb ekonomis\u00eb. Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb \u00e7do raport t\u00eb tij ka pasqyruar kund\u00ebrshti t\u00eb hapura me statistikat e manipuluara zyrtare, aq sa \u201ce mbushi kup\u00ebn\u201d dhe nuk iu rinovua m\u00eb marr\u00ebveshja e bashk\u00ebpunimit me Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n Bizneset, duke filluar nga biznesi i nd\u00ebrtimit, prodhuesit p\u00ebr eksport dhe biznesi i vog\u00ebl, jetuan konsekuencat e menj\u00ebhershme t\u00eb frenimit ekonomik dhe shum\u00eb prej tyre kan\u00eb ndaluar t\u00ebr\u00ebsisht aktivitetin, duke nxjerr\u00eb n\u00eb rrug\u00eb si t\u00eb papun\u00eb mij\u00ebra njer\u00ebz. D\u00ebrgesat e emigrant\u00ebve jan\u00eb n\u00eb pak\u00ebsim t\u00eb vazhduesh\u00ebm; \u00e7mimet jan\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb larta, por asistenca p\u00ebr familjet e varfra dhe pensionist\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb rr\u00ebnuar m\u00eb tej p\u00ebrball\u00eb pak\u00ebsimit t\u00eb t\u00eb ardhurave, nuk ekziston; dhe zhvler\u00ebsimi i lekut ka arritur n\u00eb nivele shum\u00eb shqet\u00ebsuese, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb borxhi i jasht\u00ebm vazhdon t\u00eb rritet.<\/p>\n P\u00ebrkundrejt gjith\u00eb k\u00ebtyre vler\u00ebsimeve, qeveria gjithnj\u00eb b\u00ebri t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e asaj q\u00eb kishte p\u00ebr detyr\u00eb t\u00eb b\u00ebnte. Propagandoi me kok\u00ebfort\u00ebsi Shqip\u00ebrin\u00eb si t\u00eb vetmin vend n\u00eb rajon, n\u00eb Europ\u00eb, madje dhe m\u00eb gjer\u00eb, t\u00eb paprekur nga kriza, duke aluduar qart\u00eb se ishte merit\u00eb e saj q\u00eb e kuptoi me koh\u00eb kriz\u00ebn dhe mori masa efikase p\u00ebr ta parandaluar at\u00eb. K\u00ebto bro\u00e7kulla nuk u than\u00eb vet\u00ebm n\u00eb mitingje elektorale dhe debate televizive, por edhe n\u00eb forume nd\u00ebrkomb\u00ebtare ekonomike, t\u00eb shoq\u00ebruara me v\u00ebshtrimet shpotit\u00ebse t\u00eb ekspert\u00ebve t\u00eb huaj. Ishte nj\u00ebfar\u00eb kthimi n\u00eb identitet i qeveritar\u00ebve tan\u00eb dhe nj\u00eb analogji e frikshme me t\u00eb kaluar\u00ebn komuniste.<\/p>\n E nd\u00ebrsa t\u00eb gjith\u00eb treguesit makroekonomik\u00eb mund t\u00eb manipuloheshin dhe keqraportoheshin, treguesit e buxhetit rezultuan kok\u00ebfort\u00eb se, n\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs, aritmetika e buxhetit ka nj\u00eb kufi manipulimi dhe e nxjerr g\u00ebnjeshtr\u00ebn n\u00eb shesh. Kjo tashm\u00eb ka ndodhur me Ministrin\u00eb ton\u00eb t\u00eb Financave dhe i ka ngelur n\u00eb dor\u00eb qeveris\u00eb shqiptare. Loja e pandershme me treguesit fiskal\u00eb e makroekonomik\u00eb t\u00eb vitit 2009 \u00ebsht\u00eb prova m\u00eb e qart\u00eb e paaft\u00ebsis\u00eb s\u00eb atyre q\u00eb drejtojn\u00eb financat.<\/p>\n Nga janari i vitit 2008, deri n\u00eb janar t\u00eb vitit 2010, treguesi i rritjes s\u00eb Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto (PBB) \u00ebsht\u00eb ndryshuar nga qeveria kat\u00ebr her\u00eb. N\u00eb Kuadrin Fiskal e Makroekonomik 2009\u20132011, t\u00eb miratuar n\u00eb janar 2008, Ministria e Financave, \u201cbazuar n\u00eb gjendjen ekonomike dhe n\u00eb vler\u00ebsimin e hipotezave makroekonomike\u201d, ka parashikuar p\u00ebr vitin 2009 nj\u00eb rritje ekonomike prej 6.5% dhe t\u00eb gjith\u00eb treguesit e tjer\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb dhe projekt-buxhetin e vitit 2009, jan\u00eb bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb rritje. N\u00eb janar 2009, qeveria ka miratuar Kuadrin Fiskal e Makroekonomik 2010\u20132012 dhe e parashikon rritjen ekonomike t\u00eb vitit 2009 m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, vet\u00ebm 6%, \u201cduke marr\u00eb parasysh plot\u00ebsisht edhe situat\u00ebn e pafavorshme t\u00eb krijuar n\u00eb ambientin e jasht\u00ebm, q\u00eb pritet t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn edhe p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb afatshkurt\u00ebr\u201d, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shifrat e buxhetit mbeten t\u00eb pandryshuara. Ky dokument ndryshohet p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb prill 2009 dhe, me k\u00ebt\u00eb rast, rritja ekonomike e vitit 2009 parashikohet vet\u00ebm 4.8%. N\u00eb janar t\u00eb 2010, qeveria miratoi Kuadrin Fiskal e Makroekonomik 2011\u20132013 dhe i la pa mend t\u00eb gjith\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ekonomist\u00ebt e saj, t\u00eb cil\u00ebt kishin mbrojtur me stoiciz\u00ebm rritjen e lart\u00eb t\u00eb ekonomis\u00eb, duke deklaruar p\u00ebr vitin 2009 nj\u00eb rritje t\u00eb pranuar zyrtarisht prej 3%, apo m\u00eb pak se gjysm\u00ebn e rritjes ekonomike t\u00eb parashikuar nga ajo vet\u00eb n\u00eb janar t\u00eb vitit 2008. Kjo mbetet shifra e pranuar zyrtarisht, ndon\u00ebse analizat tregojn\u00eb se rritja reale ka qen\u00eb negative dhe ekonomia shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00eb recension. Nj\u00eb situat\u00eb e ngjashme \u00ebsht\u00eb edhe me parashikimin e rritjes ekonomike t\u00eb vitit 2010, e cila ka ndryshuar 3 her\u00eb nga 7% q\u00eb ishte parashikuar n\u00eb fillim, n\u00eb 5.5% dhe mbetet vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb par\u00eb dhe sa her\u00eb t\u00eb tjera do t\u00eb ndryshoj\u00eb ajo.<\/p>\n Kjo nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb loj\u00eb shifrash apo nj\u00eb lapsus teknokratesh. Rritja ekonomike \u00ebsht\u00eb treguesi themelor i planifikimit t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb element\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb ekonomik\u00eb dhe \u00e7do pasakt\u00ebsi n\u00eb programimin e saj kushton shtrenjt\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb keqmenaxhim me pasoja t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr ekonomin\u00eb e nj\u00eb vendi q\u00eb d\u00ebshmon pap\u00ebrgjegjshm\u00ebri dhe paaft\u00ebsi n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb ministrit t\u00eb Financave q\u00eb harton Kuadrin Fiskal e Makroekonomik dhe, pas tij, t\u00eb qeveris\u00eb q\u00eb miraton me kaq leht\u00ebsi ndryshime t\u00eb tilla shifrash.<\/p>\n \u00c7oroditja e t\u00eb ardhurave t\u00eb vitit 2009 e pasqyron shum\u00eb qart\u00eb k\u00ebt\u00eb pasoj\u00eb. N\u00eb buxhetin e shtetit, t\u00eb ardhurat p\u00ebr vitin 2009 ishin parashikuar 335 miliard\u00eb lek\u00eb, n\u00eb buxhetin e rishikuar u zbrit\u00ebn n\u00eb 326 miliard\u00eb lek\u00eb dhe n\u00eb Aktin Normativ t\u00eb Qeveris\u00eb u zbrit\u00ebn m\u00eb tej n\u00eb 319 miliard\u00eb lek\u00eb. Jo vet\u00ebm kaq, por n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb m\u00eb pak se 2-mujore, 26 n\u00ebntor 2009\u20137 janar 2010, qeveria ka miratuar tri shifra t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb ardhurat e buxhetit t\u00eb shtetit, me diferenc\u00eb deri n\u00eb rreth 25 miliard\u00eb lek\u00eb, me t\u00eb nj\u00ebjtin burim: Ministrin\u00eb e Financave. Tani s\u00eb fundmi, qeveria u shpreh se t\u00eb ardhurat si 11-mujor ishin vet\u00ebm 268.2 miliard\u00eb lek\u00eb dhe se n\u00eb fund t\u00eb vitit duhet t\u00eb rezultojn\u00eb rreth 13 miliard\u00eb lek\u00eb m\u00eb pak. \u00c7oroditje t\u00eb ngjashme vihen re edhe n\u00eb t\u00eb ardhurat e vitit 2010, p\u00ebr t\u00eb cilat, fill pasi Parlamenti miratoi buxhetin, Ministria e Financave k\u00ebrkoi korrigjimin me nj\u00eb ulje prej 30 miliard\u00eb lek\u00ebsh.<\/p>\n N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb ket\u00eb guxim t\u00eb pranoj\u00eb kriz\u00ebn dhe t\u00eb marr\u00eb masat e tejvonuara p\u00ebr rikuperimin e ekonomis\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb zbutur pasojat, qeveria b\u00ebn ekzakt\u00ebsisht t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn: shpik lloj-lloj trukimesh p\u00ebr t\u00eb rritur t\u00eb ardhurat e buxhetit, pa e vrar\u00eb mendjen se veprime t\u00eb tilla q\u00ebllimisht dhe qartazi e p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjendjen e ekonomis\u00eb.<\/p>\n Shembulli m\u00eb tipik \u00ebsht\u00eb \u201cpolitika\u201d me biznesin e vog\u00ebl. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb parashikonte masa p\u00ebr ta shp\u00ebtuar k\u00ebt\u00eb kategori t\u00eb biznesit nga falimentimi dhe p\u00ebr ta nxitur t\u00eb zgjerohet, qeveria zgjodhi ta mbitaksoj\u00eb biznesin e vog\u00ebl me xhiro vjetore mbi 5 mil. lek\u00eb, duke e konsideruar artificialisht si biznes t\u00eb madh. E shprehur ndryshe, n\u00eb vend q\u00eb t\u2019i jepte mund\u00ebsi biznesit t\u00eb vog\u00ebl t\u2019i riinvestonte ato pak fitime p\u00ebr t\u2019u zgjeruar ose t\u2019i shpenzonte ato p\u00ebr konsum, veprime q\u00eb do t\u00eb kishin ndihmuar aktivitetin ekonomik n\u00eb vend, qeveria vendosi t\u2019i taksonte bizneset p\u00ebr t\u00eb mbushur hap\u00ebsirat e saj buxhetore. Rezultati negativ i k\u00ebsaj politike abuzive tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: PBB nuk u rrit, t\u00eb ardhurat buxhetore nuk u realizuan dhe p\u00ebr \u00e7do 1 lek t\u00eb mbledhur nga riklasifikimi i bizneseve t\u00eb vogla, u humb\u00ebn disa her\u00eb m\u00eb shum\u00eb lek\u00eb nga falimentimet e tyre, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb familjeve, t\u00eb cilat mbaheshin me k\u00ebto t\u00eb ardhura, iu nd\u00ebrpre nj\u00eb burim pun\u00ebsimi dhe jetese.<\/p>\n Por fantazia e qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb rritur t\u00eb ardhurat n\u00eb buxhet nuk ndalet. Pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb ajo vendosi t\u00eb njoh\u00eb parat\u00eb e padeklaruara, me kusht q\u00eb ato t\u00eb taksohen me 10%. Kjo \u201cpolitik\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb tejet e gabuar, sepse parat\u00eb e padeklaruara kan\u00eb pak a shum\u00eb tre burime: para t\u00eb pista, fitime t\u00eb padeklaruara nga biznesi dhe d\u00ebrgesa emigrant\u00ebsh. T\u00eb legalizosh parat\u00eb e pista vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb fituar 10%, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb lejosh, t\u00eb pranosh dhe t\u00eb mb\u00ebshtes\u00ebsh trafiqet, falsifikimin dhe korrupsionin. Amnistit\u00eb fiskale njihen dhe ekzistojn\u00eb, por ato b\u00ebhen p\u00ebr rivitalizimin e kapitaleve, jo p\u00ebr t\u00eb mbushur me ngut boshll\u00ebqet e buxhetit t\u00eb shtetit, dhe sipas rregullave t\u00eb qarta e transparente, t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb nj\u00eb kuad\u00ebr ligjor strikt e t\u00eb diskutuar me institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. T\u00eb taksosh fitimin e padeklaruar nga biznesi pa p\u00ebrcaktuar kritere t\u00eb qarta ligjore vler\u00ebsimi, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb hapesh nj\u00eb shteg t\u00eb ri abuzimi e korrupsioni. T\u00eb taksosh parat\u00eb e emigrant\u00ebve, nuk do t\u00eb thot\u00eb thjesht nj\u00eb taksim i dyfisht\u00eb, sepse ato para jan\u00eb taksuar nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vendet nga ku origjinojn\u00eb. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb thjesht krijim i motivimit p\u00ebr t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbur m\u00ebnyrat informale t\u00eb transportit t\u00eb paras\u00eb. T\u00eb taksosh d\u00ebrgesat nga jasht\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb tentativ\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar p\u00ebr t\u00eb mbuluar falimentimin n\u00eb menaxhimin e buxhetit do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb luash me djers\u00ebn e t\u00eb gjith\u00eb emigrant\u00ebve dhe t\u00eb frenosh \u00e7do iniciativ\u00eb t\u00eb tyre p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur financiarisht familjet e tyre dhe p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb investime n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n Paniku i pak\u00ebsimit t\u00eb t\u00eb ardhurave e shtyn qeverin\u00eb t\u00eb shpik\u00eb edhe \u201cpolitika\u201d t\u00eb paparashikuara n\u00eb Kuadrin Afatmes\u00ebm Fiskal e Makroekonomik t\u00eb sapomiratuar prej saj. P\u00ebrfundimi i shpejt\u00eb i privatizimeve strategjike \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra nga k\u00ebto shpikje befasuese. Qeveria po ngutet t\u00eb privatizoj\u00eb gjith\u00e7ka, pa llogaritur pasojat apo vler\u00ebsuar n\u00eb se po optimizon p\u00ebr interesat ekonomike t\u00eb qytetar\u00ebve, vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb futur disa t\u00eb ardhura n\u00eb buxhet. Dhe \u00e7udit\u00ebrisht qeveria harron t\u00eb shoh\u00eb, masi apo vler\u00ebsoj\u00eb se sa t\u00eb d\u00ebmshme kan\u00eb qen\u00eb privatizimet e saj t\u00eb nxituara. P\u00ebr shembull, cilat kan\u00eb qen\u00eb pasojat e privatizimit t\u00eb KESH-it? Si u prek\u00ebn konsumator\u00ebt nga ky privatizim? Si mund t\u00eb konsiderohet qeveria nj\u00eb mbrojt\u00ebse e interesave t\u00eb qytetar\u00ebve dhe nj\u00eb menaxhuese e besuar e pron\u00ebs shtet\u00ebrore kur OSSH-ja e privatizuar del me humbje m\u00eb t\u00eb thella se\u00e7 pritej, dhe akuzon p\u00ebr shifra t\u00eb gatuara nga qeveria, nd\u00ebrsa \u00e7do janar parashikohet q\u00eb faturat e familjar\u00ebve t\u00eb jen\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb kripura?!<\/p>\n E ndodhur para faktit q\u00eb t\u00eb ardhurat nuk po rriten dhe para detyrimeve marramend\u00ebse p\u00ebr t\u00eb paguar qindra miliona euro borxhe e shp\u00ebrdorime n\u00eb investime, qeveria e bumit t\u00eb investimeve, q\u00eb nuk ka aft\u00ebsi as t\u00eb menaxhoj\u00eb borderon\u00eb e saj e paguaj\u00eb rregullisht rrogat e n\u00ebpun\u00ebsve, po i drejtohet p\u00ebrs\u00ebri marrjes s\u00eb kredive. T\u00eb kuptohemi, t\u00eb marr\u00ebsh kredi nuk \u00ebsht\u00eb e keqe n\u00eb vetvete, p\u00ebrkundrazi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm efikas p\u00ebr akses kapitali t\u00eb cilin biznesi e p\u00ebrdor p\u00ebr t\u2019u zhvilluar e zgjeruar m\u00eb tej. Por t\u00eb marr\u00ebsh kredi, duke fshehur pse e merr dhe me \u00e7far\u00eb eficence do t\u00eb p\u00ebrdoren parat\u00eb, si dhe pa u shqet\u00ebsuar p\u00ebr rritjen jasht\u00eb \u00e7do kufiri t\u00eb borxhit publik, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201cpolitik\u00eb\u201d e d\u00ebmshme. Aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb kjo kredi merret n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ekonomike krize dhe kushtet e kreditimit nuk kan\u00eb se si t\u00eb mos t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Pagesa e kredive t\u00eb marra \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lak i shtr\u00ebnguar q\u00eb n\u00eb vite nuk do ta ler\u00eb buxhetin e shtetit t\u00eb marr\u00eb frym\u00eb.<\/p>\n T\u00eb jesh n\u00eb kriz\u00eb ekonomike n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00ebkat i madh, n\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs, e gjith\u00eb bota ka qen\u00eb n\u00eb kriz\u00eb dhe po del vet\u00ebm gradualisht prej saj. Por t\u00eb mos pranosh kriz\u00ebn p\u00ebr efekte elektorale, deliri madh\u00ebshtie t\u00eb tipit fanar i vet\u00ebm ndri\u00e7imi, dhe ta thellosh me vet\u00ebdije at\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet \u201cpolitikave\u201d drit\u00ebshkurtra \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr Ministrin\u00eb e Financave dhe qeverin\u00eb. \u00cbsht\u00eb e pafalshme t\u00eb shkruash n\u00eb Kuadrin Fiskal e Makroekonomik se \u201ct\u00eb ardhurat nga emigrant\u00ebt jan\u00eb parashikuar t\u00eb rriten rreth 7% \u00e7do vit\u201d, kur t\u00eb gjith\u00eb e din\u00eb q\u00eb ato vazhdojn\u00eb t\u00eb ulen duksh\u00ebm \u00e7do vit.<\/p>\n \u00cbsht\u00eb e pafalshme t\u00eb shkruash se \u201ckursi i k\u00ebmbimit me euron parashikohet t\u00eb jet\u00eb i q\u00ebndruesh\u00ebm \u00e7do vit n\u00eb nivelin 122 lek\u00eb\/euro\u201d, kur t\u00eb gjith\u00eb e shohin zhvler\u00ebsimin galopant t\u00eb lekut. \u00cbsht\u00eb e pafalshme t\u00eb flas\u00ebsh p\u00ebr ekonomin\u00eb me \u00e7far\u00ebdo rritje pozitive, kur \u00e7do sektor i vendit tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb frenuar, kur t\u00eb ardhurat nga TVSH-ja jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta se parashikimi si rezultat i r\u00ebnies drastike t\u00eb importeve; kur t\u00eb ardhurat vjetore nga industria kan\u00eb r\u00ebn\u00eb 24% si rezultat i falimentimit t\u00eb bizneseve n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor; dhe kur mosrealizimi i t\u00eb ardhurave nga tatimet, doganat dhe pushteti vendor ka arritur n\u00eb nivele rekord.<\/p>\n Kriza jo vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb e pranishme, por ajo po thellohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb frikshme. K\u00ebsaj po i shtohet edhe zhvler\u00ebsimi i pandalsh\u00ebm i lekut dhe rritja e \u00e7mimeve. Prandaj duhet hequr dor\u00eb urgjentisht nga \u201cpolitikat\u201d e sajuara ekonomike nga njer\u00ebz t\u00eb prapambetur. Duhet hartuar e zbatuar me urgjenc\u00eb nj\u00eb plan shp\u00ebtimi \u2013 v\u00ebrtet jemi b\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u2019u shp\u00ebtuar \u2013 q\u00eb t\u2019i asistoj\u00eb biznesit, t\u00eb rikthej\u00eb mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr krijimin e vendeve t\u00eb pun\u00ebs dhe rritjen e t\u00eb ardhurave t\u00eb shqiptar\u00ebve si\u00e7 kan\u00eb b\u00ebr\u00eb vende edhe m\u00eb t\u00eb fuqishme se Shqip\u00ebria. Dhe p\u00ebr t\u00eb mos thyer pritshm\u00ebrin\u00eb e \u00e7uditshme ku zgjidhjet p\u00ebr kriza duhet t\u00eb ofrohen nga opozita, ndon\u00ebse vendimmarrjen e b\u00ebn mazhoranca qeveris\u00ebse, \u00ebsht\u00eb momenti t\u00eb krijohet dhe t\u00eb vihet n\u00eb jet\u00eb nj\u00eb paket\u00eb e mir\u00ebfillt\u00eb antikriz\u00eb.<\/p>\n Kjo paket\u00eb shum\u00ebdimensionale duhet t\u00eb nis\u00eb me stimulimin e aktivitetit t\u00eb biznesit si motorin m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb p\u00ebr rim\u00ebk\u00ebmbjen e ekonomis\u00eb, duke filluar me uljen e p\u00ebrkohshme t\u00eb taksave e duke shkuar deri te revokimi i klasifikimit t\u00eb shum\u00eb prej bizneseve t\u00eb vogla si biznese t\u00eb m\u00ebdha. Duhet k\u00ebrkuar ndihma e FMN-s\u00eb dhe institucioneve t\u00eb tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtare, si\u00e7 po b\u00ebjn\u00eb jo vet\u00ebm vendet e Lindjes, por edhe vende an\u00ebtare t\u00eb Bashkimit Europian, p\u00ebr t\u00eb pasur asistenc\u00eb financiare dhe jo spekulime me kredi t\u00eb r\u00ebnda (dhe JO!, prezenca dhe p\u00ebrfshirja e FMN-s\u00eb si aktor n\u00eb ekonomin\u00eb shqiptare dhe ulja e p\u00ebrkohshme e taksave nuk bien ndesh me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, sidomos n\u00eb se paketa antikriz\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb plani t\u00eb bashk\u00ebhartuar).<\/p>\n Duhen rinegociuar kredit\u00eb ekzistuese dhe, ku \u00ebsht\u00eb e mundur, z\u00ebvend\u00ebsuar me kredi t\u00eb buta nga institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Duhet bashk\u00ebpunuar m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb me Bank\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar dhe rritur likuiditetin p\u00ebr sip\u00ebrmarrje dhe individ\u00eb. Duhen mb\u00ebshtetur pensionist\u00ebt e t\u00eb varfrit e k\u00ebtij vendi, ndon\u00ebse me nj\u00eb ark\u00eb boshe ky mbetet nj\u00eb mision i v\u00ebshtir\u00eb. S\u00eb fundi, duhet k\u00ebrkuar ndihma dhe pjes\u00ebmarrja n\u00eb ekonomi e \u00e7do qytetari p\u00ebr t\u00eb konsumuar e bler\u00eb produkte sot me besimin se pun\u00ebsimi do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb ekzistoj\u00eb sepse vet\u00ebm k\u00ebshtu mund t\u00eb dilet nga cikli vicioz i k\u00ebtij recesioni. T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto hapa duhen nd\u00ebrmarr\u00eb menj\u00ebher\u00eb sot, se nes\u00ebr v\u00ebrtet do t\u00eb jet\u00eb von\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rudina Seseri Pyetja a \u00ebsht\u00eb prekur apo jo ekonomia shqiptare nga kriza, tani nuk \u00ebsht\u00eb ve\u00e7se retorike, p\u00ebrgjigjen e s\u00eb cil\u00ebs gjithkush e di. Ekspert\u00ebt e opozit\u00ebs e kan\u00eb parashikuar me koh\u00eb r\u00ebnien e thell\u00eb ekonomike, duke paralajm\u00ebruar pasojat e r\u00ebnda p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb popullin dhe duke b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr masa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme antikriz\u00eb n\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1476","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n