![\"Ndue](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/ndue_ukaj.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ndue Ukaj<\/strong><\/p>\n P\u00ebrderisa politika \u00ebsht\u00eb forma e jashtme, kompozicionale dhe strukturore e nd\u00ebrtimit dhe funksionimit t\u00eb nj\u00eb shteti a kombi, kultura \u00ebsht\u00eb esenca e brendshme e qen\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij, shpirti q\u00eb i jep frym\u00eb dhe identitet. Pra, qen\u00ebsisht mund t\u00eb thuhet se kultura \u00ebsht\u00eb substanca e nj\u00eb shteti a kombi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb linj\u00eb t\u00eb mendimeve, ekziston nj\u00eb pajtueshm\u00ebri se pik\u00ebrisht zhvillimet e hovshme kulturore, ju paraprijn\u00eb zhvillimeve t\u00eb hovshme dhe t\u00eb shpejta pozitive, politike dhe ekonomike brenda nj\u00eb shteti a kombi. Nj\u00eb politike e avancuara dhe n\u00eb funksion t\u00eb interesave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, nj\u00eb politike q\u00eb intenc\u00eb ka zhvillimin e jo pushtetin, sigurisht se send\u00ebrtohet mbi baza t\u00eb fuqishme kulturore e edukative, t\u00eb cilat rezultojn\u00eb nga nj\u00eb ambient i bujsh\u00ebm kulturor, i cili krijon elita t\u00eb fuqishme dhe t\u00eb pa thyeshme karshi sfidave t\u00eb ndryshme. <\/p>\n N\u00eb fakt, n\u00ebse e p\u00ebrdorim pak empirin\u00eb, ajo na shpije drejt nj\u00eb konstatimi t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, se vet\u00ebm ato shoq\u00ebri q\u00eb kan\u00eb kaluar n\u00ebp\u00ebr fazat e mir\u00ebfillta t\u00eb zhvillimeve kulturore, mund t\u00eb jen\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb mir\u00ebqenies n\u00eb plot\u00ebni, shoq\u00ebri t\u00eb lira plot\u00ebnisht, t\u00eb konsoliduara, t\u00eb afta t\u00eb tejkalojn\u00eb sfidat e ndryshme dhe t\u00eb gatshme t\u00eb b\u00ebjn\u00eb kompromise p\u00ebr t\u00eb send\u00ebrtuar idealet e p\u00ebrbashk\u00ebta komb\u00ebtare e shtet\u00ebnore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb shembull, mjafton t\u00eb shohim e analizojm\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb per\u00ebndimore, kombet e p\u00ebrparuara, t\u00eb cilat, n\u00eb esenc\u00eb politik\u00ebn e kan\u00eb kultur\u00eb, nd\u00ebrkaq kultur\u00ebn pjes\u00eb funksionale t\u00eb politik\u00ebs. N\u00eb k\u00ebto shoq\u00ebri, edukimi kulturor, \u00ebsht\u00eb bazik, substrati mbi t\u00eb cilin nd\u00ebrtohen gjitha paradigma tjera politike shtet\u00ebrore, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb motivueshme prej kultur\u00ebs dhe e kan\u00eb shenj\u00eb e sh\u00ebnjues t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kultur\u00ebn.<\/p>\n Nj\u00eb shteti dhe komb me elita kulturore t\u00eb zhvilluara, t\u00eb men\u00e7ura dhe kreative, nuk ka sesi t\u00eb mos jet\u00eb i pa zhvilluar politikisht, apo anasjelltas. Dhe hiq m\u00eb pak, nuk mund t\u00eb mbetet prapa kombeve t\u00eb zhvilluara. Kjo, nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb nuk ka raste p\u00ebrjashtuese, t\u00eb cilat zakonisht mund t\u00eb nxirren si shembuj nga shtetet a shoq\u00ebrit\u00eb n\u00ebn diktatura dhe autoritare, ku demokracia \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm veshje e jashtme politike, mir\u00ebpo larg t\u00eb qenit substanc\u00eb politike.<\/p>\n Kur nuk bashk\u00ebjetojn\u00eb kultura dhe politika, at\u00ebher\u00eb zakonisht krijohen mitet p\u00ebr politikaj, krijohen mite t\u00eb rreme p\u00ebr nacionin, krijohen ideologji t\u00eb rrezikshme, \u00e7far\u00eb kemi p\u00ebrjetuar edhe ne shqiptar\u00ebt, dukuri k\u00ebto t\u00eb cilat n\u00eb p\u00ebrmasa paksa m\u00eb t\u00eb reduktuara, i p\u00ebrjetom\u00eb \u00e7udit\u00ebrisht edhe sot. Kjo rezulton, pastaj, me politika nj\u00ebmend\u00ebsie, t\u00eb cilat b\u00ebjn\u00eb ndarje, diferencime, je me k\u00ebt\u00eb ose kund\u00ebr k\u00ebtij. E gjith\u00eb kjo ndodh, sepse mungojn\u00eb reflektimet e fuqishme t\u00eb elitave kulturore, t\u00eb cilat, realisht asnj\u00ebher\u00eb nuk do tw duhej tw v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim parimet e tyre.<\/p>\n Kultura duhet t\u00eb jet\u00eb faktori ky\u00e7 brenda nj\u00eb shteti a kombi. Kjo, p\u00ebrve\u00e7 tjerash edhe p\u00ebr t\u00eb mbajtur balance mes fuqis\u00eb s\u00eb pushtetit\/ politik\u00ebs dhe shoq\u00ebris\u00eb. Ekziston nj\u00eb premis\u00eb logjik\u00eb e interpretimit t\u00eb k\u00ebtyre argumenteve, t\u00eb cilat p\u00ebr baz\u00eb marrin shoq\u00ebrit\u00eb me demokraci liberale dhe ato autoritare. N\u00eb fakt, n\u00eb demokracit\u00eb liberale, elitat politike jan\u00eb ato q\u00eb shpeshher\u00eb determinojn\u00eb form\u00ebn e proceseve, nd\u00ebrkaq n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb autoritare, elitat jan\u00eb pjesa m\u00eb e n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbur, e cila p\u00ebr t\u00eb mbijetuar a ekzistuar, duhet t\u2019iu n\u00ebnshtrohen autoritetit t\u00eb shtetit dhe t\u00eb veprojn\u00eb kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tyre. Nd\u00ebrsa n\u00eb variante tjera, ato kan\u00eb emigruar, ashtu si\u00e7 ndodh edhe me ne shqiptar\u00ebt. Kur ndrydhet liria e mendimit, e shprehjes, apo, kur ajo \u201ckorruptohet\u201d p\u00ebr ndonj\u00eb arsye, \u00e7far\u00ebdo qoft\u00eb ajo, aty nuk mund t\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb m\u00eb p\u00ebr liri t\u00eb nj\u00ebmend, p\u00ebrpos p\u00ebr liri t\u00eb fragmentuar dhe t\u00eb diferencuar. Prandaj, edhe kultura \u00ebsht\u00eb e pap\u00ebrfillshme, s\u00eb k\u00ebndejmi edhe jo influencuese. <\/p>\n Nd\u00ebrkaq, elitat kulturore, ky komunitet kaq i fuqish\u00ebm, mbeten n\u00eb margjina t\u00eb jet\u00ebs. Ky rrezik po e k\u00ebrc\u00ebnon edhe kombin shqiptar, i cili, p\u00ebrkund\u00ebr historive t\u00eb shumta tragjike, nuk diti t\u00eb nxjerr shembuj t\u00eb motivuesh\u00ebm p\u00ebr ndryshme pozitive q\u00eb t\u2019i p\u00ebrfillt\u00eb elitat kulturore dhe jo t\u2019i luftoi ato, ose t\u2019i p\u00ebrbuz\u00eb si \u00ebsht\u00eb m\u00eb s\u00eb keqi. Pik\u00ebrisht nga mungesa e nj\u00eb z\u00ebri autoritar t\u00eb elitave kulturore, t\u00eb cilat ekzistojn\u00eb, por jan\u00eb t\u00eb ndrydhura, \u00e7do pun\u00eb e madhe tek shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb e adresuar n\u00eb duart e nj\u00eb elite politike, jo shum\u00eb t\u00eb dashur p\u00ebr shqiptar\u00ebt, realitet ky q\u00eb \u00ebsht\u00eb i padiskutuesh\u00ebm, qoft\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, Kosov\u00eb, Maqedoni, t\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Mal t\u00eb Zi, apo vende tjera ku ka shqiptar.<\/p>\n Nuk mund t\u00eb kuptohet nj\u00eb shtet apo etni pa kulture, ashtu sikurse nuk mund t\u00eb funksionoj mir\u00eb nj\u00eb shtet pa politik\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb. K\u00ebto dy komponente, jan\u00eb aq shum\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura me nj\u00ebra tjetr\u00ebn, edhe p\u00ebrkund\u00ebr asaj se vazhdon t\u00eb ekzistoi nj\u00eb stereotip i t\u00eb menduarit se kultura dhe politika jan\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshti dhe e p\u00ebrjashtojn\u00eb nj\u00ebra tjetr\u00ebn. N\u00eb fakt, kjo kund\u00ebrshti \u00ebsht\u00eb e n\u00ebnkuptueshme, kur kihet parasysh roli i tyre fundamental n\u00eb konstituimin shpirt\u00ebror e fizik t\u00eb nj\u00eb kombi a shteti. P\u00ebr t\u00eb funksionuar mir\u00eb nj\u00eb shtet, lypset k\u00ebto dy komponente t\u2019i ket\u00eb t\u00eb zhvilluara paralelisht, t\u00eb cilat duhet ta stimulojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn dhe jo assesi ta luftojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn.<\/p>\n \u00cbsht\u00eb koha q\u00eb edhe tek shqiptar\u00ebt t\u00eb k\u00ebndellet politika dhe t\u00eb mos i p\u00ebrbuz\u00eb pafund\u00ebsisht elitat kulturore. Sepse nj\u00eb bashk\u00ebpunim i natyrsh\u00ebm, do t\u00eb stimulonte shum\u00eb procese dhe do t\u00eb ndihmonte n\u00eb uljen e shum\u00eb tendosjeve t\u00eb panevojshme politike brenda politik\u00ebs shqiptare, si n\u00eb Shqip\u00ebri, ashtu edhe n\u00eb Kosov\u00eb e gjetiu ku ka shqiptar.<\/p>\n M\u00eb shum\u00eb se shqiptar\u00ebt pak kush ka arsye me besu pse nuk duhet t\u00eb p\u00ebrbuz\u00ebn elitat kulturore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, vet\u00ebm pak duhet t\u00eb kthehemi mbrapa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ndue Ukaj P\u00ebrderisa politika \u00ebsht\u00eb forma e jashtme, kompozicionale dhe strukturore e nd\u00ebrtimit dhe funksionimit t\u00eb nj\u00eb shteti a kombi, kultura \u00ebsht\u00eb esenca e brendshme e qen\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij, shpirti q\u00eb i jep frym\u00eb dhe identitet. Pra, qen\u00ebsisht mund t\u00eb thuhet se kultura \u00ebsht\u00eb substanca e nj\u00eb shteti a kombi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb linj\u00eb t\u00eb mendimeve, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\n
\nKultura dhe politika, duke qen\u00eb fushat themelore t\u00eb nj\u00eb shteti, gjithsesi duhet t\u00eb sillen me shum\u00eb kujdes dhe sens ndjeshm\u00ebri ndaj nj\u00ebra-tjetr\u00ebs. P\u00ebrjashtimi i kultur\u00eb nga politika apo anasjelltas, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i rrezikshme p\u00ebr sh\u00ebndetin e nj\u00eb kombi dhe shteti.<\/p>\n