![\"Afrim](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/afrim_krasniqi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nga: AFRIM KRASNIQI <\/strong><\/p>\n Kur flitet p\u00ebr nj\u00eb shtet, p\u00ebr sistemin politik, marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare apo ndarjen e funksionimin e institucioneve presupozohet se ky shtet ka tejkaluar faz\u00ebn e identifikimit me simbolet e tij formale, si\u00e7 jan\u00eb flamuri, shtrirja gjeografike, numri i popullsis\u00eb etj. Vlera simbolike \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me nj\u00eb familje. Kur gjykohet mbi nj\u00eb familje, diskutohet mbi vlerat dhe tiparet e saj, m\u00ebnyr\u00ebn e sjelljes dhe ndikimin tej t\u00eb tjer\u00ebt, jo p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb paraprakisht duhet t\u00eb ekzistojn\u00eb dhe t\u00eb pranohen t\u00eb padiskutueshme, si\u00e7 jan\u00eb numri i banor\u00ebve t\u00eb familjes, emrat e tyre apo banesa ku jetojn\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, koncepti i inventarit shtet\u00ebror vjen si koncepti themelor, parakusht p\u00ebr funksionimin dhe identifikimin e shtetit. Shumica e Koncepti i inventarizimit t\u00eb shtetit, si shum\u00eb koncepte q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me shtetformimin dhe mir\u00ebfunksionimin, ka pak histori n\u00eb Shqip\u00ebri. Gjat\u00eb pushtimit otoman ai ishte monopol i pushtuesit, kurse gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb dhe krijimit t\u00eb shtetit t\u00eb ri, gjendja politike dhe sociale e b\u00ebri t\u00eb pamundur realizimin e tij. P\u00ebr pasoj\u00eb shifrat e para t\u00eb detajuara zyrtare mbi ekonomin\u00eb, popullsin\u00eb, arsimimin, treguesit social\u00eb, etj, erdh\u00ebn vet\u00ebm m\u00eb 1927 p\u00ebr t\u00eb vijuar pa nd\u00ebrprerje deri m\u00eb 1939. Praktika e regjimit presidencial dhe monarkist t\u00eb Zog n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim meriton vler\u00ebsimet m\u00eb pozitive. Sipas k\u00ebsaj praktike, \u00e7do vit qeveria dhe institucionet zyrtare raportonin p\u00ebr gjendjen e vendit, treguesit social\u00eb, ekonomik\u00eb, kulturor\u00eb, etj, duke na l\u00ebn\u00eb nj\u00eb model t\u00eb referuesh\u00ebm e t\u00eb krahasuesh\u00ebm m\u00eb vendet e tjera evropiane.<\/p>\n Kjo praktik\u00eb, megjith\u00ebse n\u00eb nj\u00eb form\u00eb tjet\u00ebr, jo si raport i gjendjes s\u00eb kombit, por si tregues statistikor, vijoi t\u00eb ruhej edhe n\u00eb periudh\u00ebn e diktatur\u00ebs, sidomos pas viteve 70. Pas ndryshimit t\u00eb sistemit dhe probleme t\u00eb shumta q\u00eb shoq\u00ebruan tranzicionin (emigracioni masiv, migrimi i brendsh\u00ebm, ndryshimet e pron\u00ebsis\u00eb, prishjen apo d\u00ebmtimin e rrjetit t\u00eb regjistrimit etj), u b\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb identifikimi i gjendjes reale t\u00eb shtetit dhe sidomos, inventarit njer\u00ebzor, t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb apo t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb t\u00eb mirave materiale. Sipas vet\u00eb institucioneve zyrtare gjat\u00eb k\u00ebtyre viteve kemi pasur shfaqje masive t\u00eb rasteve t\u00eb mbivendosjes s\u00eb pronave, krijimin e identiteteve fiktive (pron\u00ebsis\u00eb mbi tok\u00ebn, banesat n\u00eb procesin e legalizimit, migrimit dhe emigrimit etj) apo deformimin e t\u00eb dh\u00ebnave identifikuese (vet\u00ebm n\u00eb zgjedhjet lokale t\u00eb vitit 2000\/2003 rezultuan rreth 500 mij\u00eb zgjedh\u00ebs t\u00eb zhvendosur, fiktiv\u00eb apo me identitet t\u00eb dyfisht\u00eb).<\/p>\n Zhvillime t\u00eb tilla jan\u00eb tipike p\u00ebr vende n\u00eb tranzicion, por ajo q\u00eb e b\u00ebn realitetin shqiptar shum\u00eb m\u00eb shqet\u00ebsues \u00ebsht\u00eb mungesa e politikave, mekanizmave dhe institucioneve profesionale dhe t\u00eb p\u00ebrgjegjshme q\u00eb duhet t\u00eb kryejn\u00eb inventarizimin real e shum\u00ebplan\u00ebsh t\u00eb shtetit. Le t\u00eb shohim nj\u00eb aspekt, at\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmin, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me numrin zyrtar t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr re Konkretisht, burimi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm shtet\u00ebror \u00ebsht\u00eb K\u00ebshilli i Ministrave dhe Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme. N\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat publike n\u00eb faqen zyrtare n\u00eb internet, k\u00ebto dy institucione vler\u00ebsojn\u00eb se popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb regjistruar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit m\u00eb 1999 dhe se numri i banor\u00ebve \u00ebsht\u00eb 3,364,571 banor\u00eb. Asnj\u00ebri institucion nuk jep burimin e t\u00eb dh\u00ebnave, por duke menduar se baz\u00eb e t\u00eb dh\u00ebnave ka qen\u00eb Instituti i Statistikave (INSTAT) mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb krahasim me t\u00eb dh\u00ebnat e k\u00ebtij t\u00eb fundit. INSTAT n\u00eb tabel\u00ebn e popullsis\u00eb n\u00eb vite informon se m\u00eb 1999, popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb nuk ishte 3.3 milion\u00eb, por 3.04 milion\u00eb, pra rreth 300 mij\u00eb m\u00eb pak banor\u00eb sesa shpall zyrtarisht K\u00ebshilli i Ministrave.<\/p>\n M\u00eb problematika paraqitet situate e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb popullsis\u00eb n\u00ebse analizohen dhe krahasohen t\u00eb dh\u00ebnat e publikuara nga ministrit\u00eb dhe institucionet e tjera zyrtare shtet\u00ebrore. K\u00ebshtu, Ministria e Integrimit, Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, Agjencia e Turizmit etj, n\u00eb faqet e tyre zyrtare n\u00eb internet raportojn\u00eb se popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb m\u00eb 2007 ishte 3,600,523 banor\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr INSTAT raporton se m\u00eb 2007 popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb ishte 3,152,600 banor\u00eb, pra rreth 500 mij\u00eb m\u00eb pak sesa raporti i MIE, BSH dhe institucionet e tjera. Vet\u00eb K\u00ebshilli i Ministrave n\u00eb faqen e internetit me em\u00ebrtimin \u201cPortali qeveritar i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (\u00eb\u00eb\u00eb.e-albania.al), raporton se m\u00eb 1 janar 2008 popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb ishte 3,170,048 banor\u00eb. INSTAT, n\u00eb nj\u00eb deklarim p\u00ebr median me 10.3.2009 thekson se n\u00eb regjistrimin prej tij t\u00eb popullsis\u00eb p\u00ebrjashtohen t\u00eb gjith\u00eb personat q\u00eb kan\u00eb emigruar, ndaj shifra zyrtare e tij prej 3.170.048 banor\u00eb (2008) nuk merr p\u00ebr baz\u00eb emigrant\u00ebt. Kurse n\u00eb shkurt 2009 drejtori i Drejtoris\u00eb s\u00eb Gjendjes Civile n\u00eb MB raportoi se numri zyrtar total i popullsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb 4,249,942 shtetas dhe numri total i zgjedh\u00ebsve \u00ebsht\u00eb 3,133,248. Kat\u00ebr muaj m\u00eb von\u00eb KQZ raportoi zyrtarisht se numri total i popullsis\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb vote ishte 3.084.946 banor\u00eb, shif\u00ebr e p\u00ebraf\u00ebrt me at\u00eb t\u00eb DGJC. Pra, duke marr\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00ebn zyrtare (DGJC) mbi numrin total t\u00eb popullsis\u00eb (4.2 milion\u00eb), praktikisht kemi nj\u00eb shif\u00ebr prej 1.1 milion\u00eb banor\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa raportohet n\u00eb portalin zyrtar t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare. Kjo ndodh kur vet\u00eb qeveria amerikane p\u00ebrmes Agjencis\u00eb Qendrore e Inteligjenc\u00ebs (CIA) raporton se m\u00eb 2009 popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb 3,639,453 banor\u00eb, 500 mij\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa raporton qeveria shqiptare dhe 600 mij\u00eb banor\u00eb m\u00eb pak sesa raporton Ministria e Brendshme p\u00ebrmes Drejtoris\u00eb s\u00eb Gjendjes Civile.<\/p>\n Mjafton kjo analiz\u00eb e t\u00eb dh\u00ebnave mbi popullsin\u00eb, diferenc\u00ebn e madhe midis t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb vet\u00eb enteve m\u00eb t\u00eb larta zyrtare n\u00eb shtetin shqiptar, p\u00ebr t\u00eb kuptuar problemet e m\u00ebdha q\u00eb ekzistojn\u00eb n\u00eb identifikimin dhe inventarizimin e potencialeve njer\u00ebzore dhe materiale t\u00eb shtetit. Mund t\u00eb vlejn\u00eb disa argumente mbi vendimin e BE-s\u00eb p\u00ebr mosliberalizimin e vizave p\u00ebr shqiptar\u00ebt m\u00eb 1 janar 2010, por mjaftojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e m\u00ebsip\u00ebrme p\u00ebr t\u00eb kuptuar se p\u00ebrgjegj\u00ebsia nuk ndodhet n\u00eb Bruksel, por n\u00eb Tiran\u00eb. Sepse \u00e7do politik\u00eb dhe vendimmarrje politike, strategji dhe projekt q\u00eb ngrihet mbi t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb pasakta dhe t\u00eb diskutueshme p\u00ebrve\u00e7se jo efektive dhe t\u00eb besueshme, fush\u00eb me lule p\u00ebr spekulant\u00ebt, abuzuesit dhe ekonomin\u00eb informale, mund t\u00eb jen\u00eb edhe kund\u00ebrproduktive, ireale dhe me pasoja n\u00eb vet\u00eb mekanizmin funksionues t\u00eb shtetit.<\/p>\n Kjo gjendje kaotike shprehet m\u00eb tej edhe n\u00eb diskordancat e m\u00ebdha midis institucioneve shqiptare dhe Regjimi i ri i pajisjes me kartat e identitetit dhe pasaportat biometrike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap serioz n\u00eb ndihm\u00ebn p\u00ebr Kjo praktik\u00eb vijon t\u00eb jet\u00eb efektive n\u00eb shtete t\u00eb m\u00ebdha si SHBA, Britani, Franc\u00eb, Gjermani apo edhe n\u00eb vende m\u00eb t\u00eb vogla si Kroacia, Sllovenia e republikat baltike. Parlamenti dhe qeveria kan\u00eb mund\u00ebsin\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb mekanizmat ligjore dhe administrativ\u00eb p\u00ebr zgjidhjen afatgjat\u00eb t\u00eb k\u00ebtij problemi, pa t\u00eb cilin shteti e qytetar\u00ebt e tij do t\u00eb vijojn\u00eb t\u00eb ndjehen jetim, pa identitet t\u00eb qart\u00eb dhe me dyshime n\u00eb raportet me shtetet e tjera dhe institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nga: AFRIM KRASNIQI Kur flitet p\u00ebr nj\u00eb shtet, p\u00ebr sistemin politik, marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare apo ndarjen e funksionimin e institucioneve presupozohet se ky shtet ka tejkaluar faz\u00ebn e identifikimit me simbolet e tij formale, si\u00e7 jan\u00eb flamuri, shtrirja gjeografike, numri i popullsis\u00eb etj. Vlera simbolike \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me nj\u00eb familje. Kur gjykohet mbi nj\u00eb familje, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1432","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n
\nshteteve evropiane e kan\u00eb kaluar prej dy e m\u00eb shum\u00eb shekujsh faz\u00ebn e vetorganizimit si nj\u00ebsi, inventarizimit t\u00eb t\u00eb mirave dhe potencialeve t\u00eb tyre. Gjat\u00eb shekujve e dekadave ato kan\u00eb rifreskuar t\u00eb dh\u00ebnat, duke e pasur m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb programojn\u00eb projekte e q\u00ebllime konkrete p\u00ebr t\u00eb ardhmen e tyre.<\/p>\n
\ngjistrimin e popullsis\u00eb i ngarkohet me ligj disa institucioneve si\u00e7 jan\u00eb INSTAT, Drejtoria e Gjendjes Civile, Ministria e Pun\u00ebs dhe Emigracionit, Ministria e Brendshme, Pushteti Vendor, etj. N\u00eb fakt, mjafton nj\u00eb hetim dhe analiz\u00eb e t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare mbi popullsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar situat\u00ebn kaotike zyrtare dhe munges\u00ebn totale t\u00eb inventarit njer\u00ebzor t\u00eb shtetit shqiptar.<\/p>\n
\nN\u00ebse kjo e dh\u00ebn\u00eb e KM dhe e MIE besohet, at\u00ebher\u00eb na rezulton se brenda nj\u00eb viti (2007-2008) popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb ulur me rreth 430,475 banor\u00eb.<\/p>\n
\nnd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb raportimet p\u00ebr nivelin e varf\u00ebris\u00eb dhe papun\u00ebsis\u00eb (18 \u2013 32%), p\u00ebr nivelin e rritjes ekonomike (1.8 \u2013 8%), t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb zez\u00eb (12-28%), t\u00eb pagesave informave n\u00eb tregun e sh\u00ebrbimeve (11 \u2013 35%), etj. Kur t\u00eb dh\u00ebnat zyrtare t\u00eb popullsis\u00eb kan\u00eb diferenc\u00eb 300-600 mij\u00eb banor\u00eb, imagjinohet sa probleme dhe \u00e7far\u00eb diference krijohet n\u00eb evidentimin e aseteve t\u00eb tjera, si\u00e7 jan\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e pron\u00ebs, t\u00eb arsimit, t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb t\u00eb mirave materiale, t\u00eb sistemit t\u00eb taksave, t\u00eb p\u00ebrfitimit t\u00eb ndihm\u00ebs sociale, t\u00eb treguesve t\u00eb papun\u00ebsis\u00eb, t\u00eb listave t\u00eb zgjedh\u00ebsve, etj.<\/p>\n
\nzgjidhjen e k\u00ebtij problemi, por jo gjith\u00e7ka. \u00cbsht\u00eb m\u00ebse e nevojshme q\u00eb sistemi shtet\u00ebror informative (INSTAT, pushteti vendor, rrjeti i gjendjes civile dhe pun\u00ebsimit, pikat e kalimit kufitar, sistemi arsimor, sistemi sh\u00ebndet\u00ebsor, sistemi i pron\u00ebsis\u00eb mbi tok\u00ebn, i biznesit, hipotekave, emigracionit, etj) t\u00eb modernizohen dhe t\u00eb bashk\u00ebrendojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr nj\u00eb regjist\u00ebr unik t\u00eb potencialeve njer\u00ebzore dhe materiale. \u00cbsht\u00eb gjithashtu koha q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb kthej\u00eb kok\u00ebn pas p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar nga praktika e viteve 30 kur qeveria e asaj kohe \u00e7do fundviti paraqiste n\u00eb publik, n\u00eb botime, n\u00eb parlament dhe n\u00eb kanale diplomatike gjendjen reale t\u00eb shtetit p\u00ebr nj\u00eb vit, problemet, t\u00eb dh\u00ebnat, potencialet dhe sfidat e tij.<\/p>\n