{"id":13985,"date":"2015-02-05T20:33:00","date_gmt":"2015-02-05T19:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=2964"},"modified":"2015-02-05T20:33:00","modified_gmt":"2015-02-05T19:33:00","slug":"sekreti-i-atlantides","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/","title":{"rendered":"&#8220;Sekreti i Atlantid\u00ebs&#8221;&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Nga <strong>Agron Luka<\/strong>, <em>studiues<\/em><\/p>\n<blockquote><p><em>Sipas mitologjis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb pellazgo-ilire, &#8220;Plaku i Detit&#8221;, Nereu, q\u00eb je tonte bashk\u00eb me t\u00eb bijat nereidat e oqeanidat, n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00ebnujore t\u00eb Detit Jon, e dinte &#8220;Sekretin e rrug\u00ebs p\u00ebr te Atlanti dhe Atlantida, n\u00eb fund t\u00eb Tok\u00ebs n\u00eb Perendim&#8221; dhe ishte ai, q\u00eb ia tregoi k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb eksploratorit Herakli&#8230;<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Agron Luka, studiues\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/agron_luka.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/> <strong>Mitologjia dhe autor\u00ebt antik\u00eb p\u00ebr Atlasin dhe ishull-kontinentin Atlantida.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb emision t\u00eb fundit shkencor televiziv, t\u00eb titulluar &#8220;N\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb Atlantid\u00ebs&#8221;, hidheshin disa hipoteza se ndoshta Atlantida duhej k\u00ebrkuar n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn ishullore vullkanike mesdhetare, si n\u00eb Kreta, madje deri edhe n\u00eb Troj\u00ebn e famshme etj. Nd\u00ebr hipotezat kandidate ka pasur supozime edhe p\u00ebr ishujt Britanik\u00eb, p\u00ebr ishujt vullkanik\u00eb t\u00eb Kanarieve dhe Azoreve, p\u00ebr nj\u00eb zon\u00eb n\u00eb Meksik\u00eb etj. Duke u bazuar tek Platoni se Atlantida ndodhej p\u00ebrtej &#8220;Shtyllave t\u00eb Herakliut&#8221;-Gjibraltarit, hipoteza m\u00eb e fundit, t\u00eb cil\u00ebs i kushtohej edhe pjesa m\u00eb interesante, k\u00ebrkonte t\u00eb demostronte se Atlantida dhe kryeqendra e saj mund t\u00eb kishin qen\u00eb edhe n\u00eb hemisfer\u00ebn perendimore, n\u00eb kontinentin amerikan. Atje jan\u00eb gjetur edhe rr\u00ebnojat arkeologjike t\u00eb nj\u00eb qyteti &#8220;me mure t\u00eb lar\u00eb n\u00eb ar&#8221; dhe t\u00eb nj\u00eb perandorie gjigande etj.<\/p>\n<p>Sipas mitologjis\u00eb helene, e cila kishte p\u00ebrveht\u00ebsuar e rregulluar edhe nga mitologji m\u00eb t\u00eb lashta egjiptiane, asiro-babilonase, fenikase, pellazge etj, Atlanti\/Atlasi ishte bir i Japetit dhe i nj\u00eb Oqeanine (Klimenes ose Asia n\u00eb nj\u00eb varjante tjet\u00ebr). Atlasi, i rrac\u00ebs s\u00eb gjigand\u00ebve, kishte tre v\u00ebllez\u00ebr Menezin, Prometeun dhe Epimeteun. Nj\u00eb varjante tjet\u00ebr e sjell Atlasin si birin e Uranit, dhe v\u00eblla me Kronin, pra si xhaxhai i Zeusit. Kur Zeusi i shpalli dhe e fitoi luft\u00ebn ndaj gjigand\u00ebve, Atlasin e d\u00ebnoi t\u00eb mbante &#8220;globin qiellor n\u00eb fund t\u00eb bot\u00ebs n\u00eb perendim&#8221;, diku atje te Gjibraltari e te shkret\u00ebtira marokene.<\/p>\n<p>Po atje, me sa duket e kishte &#8220;internuar-d\u00ebbuar&#8221; edhe bazileusin e lasht\u00eb Gerionin e Trefisht\u00eb t\u00eb Epirit me kopet\u00eb e tij, madje e kishte ngarkuar t\u00eb ruante edhe Hesperidat e Bukura, Pem\u00ebn e Hesperideve me moll\u00ebt e arta, atje kishte edhe nj\u00eb gjarp\u00ebr tinzar. Po ashtu edhe Prometeun e famsh\u00ebm, q\u00eb ua vodhi zjarrin perendive p\u00ebr njer\u00ebzit, Zeusi e d\u00ebnoi t\u00eb lidhur n\u00eb nj\u00eb maj\u00eb shk\u00ebmbore n\u00eb Kaukaz, ku nj\u00eb shqiponj\u00eb i hante m\u00ebl\u00e7in\u00eb. Njihet pastaj mitologjia, se si Herakliu shkoi t\u00eb vizitonte Atlasin, se la si shenj\u00eb &#8220;Shtyllat e Herakliut&#8221; n\u00eb ngushtic\u00ebn e Gjibraltarit etj. N\u00eb mitologjin\u00eb helene njihej ideja se duke shkuar nga perendimi arrihej n\u00eb lindje! (<em>Shih, P. Grimal, &#8220;Enciclopedia dei miti&#8221;, 1990, f 80 etj.<\/em>)<br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Nerea me Heraklitin\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/nerea_me_heraklitin.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p><center><strong>Nerea me Heraklitin<\/strong><\/center>Ish mitologjit\u00eb e hershme, t\u00eb p\u00ebrziera edhe me dijenit\u00eb m\u00eb t\u00eb hershme gjeografike njer\u00ebzore u reflektuan t\u00eb shkruara edhe n\u00eb nj\u00eb varg autor\u00ebsh t\u00eb m\u00ebvonsh\u00ebm antik\u00eb, si edhe n\u00eb arte t\u00eb tjera, sikurse v\u00ebrtetohet nga shum\u00eb zbulime t\u00eb objekteve arkeologjike. (<em>shih figurat<\/em>)<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se vepra &#8220;Odiseja\/Uliksi&#8221; e Homerit realisht, ishte edhe nj\u00eb lloj hart\u00eb detare mesdhetare, n\u00eb t\u00eb kat\u00ebr kordinatat. Aristoteli m\u00eb von\u00eb do t&#8217;a p\u00ebrkufizonte: se n\u00eb saje t\u00eb hegjemonizmit helen, koloni-qytetet helene kuaknin, p\u00ebrreth detit Mesdhe, si bretkocat rreth nj\u00eb pellgu.<\/p>\n<p><strong>Detar\u00ebt ilir\u00eb e dinin rrug\u00ebn q\u00eb t\u00eb \u00e7onte n\u00eb Atlantid\u00eb!<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb tem\u00ebn e Atlantit dhe Atlantid\u00ebs, n\u00eb mitologjit\u00eb e lashta t\u00eb gadishullit Evropa, nj\u00eb vend z\u00ebn\u00eb edhe teritoret e popullsit\u00eb iliro-epirote, madje nj\u00eb vend edhe me pik\u00eb-nisjen e eksploratorit Herakli! Dhe t\u00eb vjen mjaft hidhur q\u00eb kjo tem\u00eb, sado e mod\u00ebs mitologjike, nuk duhej l\u00ebn\u00eb n\u00eb harres\u00eb nga autor\u00ebt ton\u00eb dhe as n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn e fund detit, p\u00ebr munges\u00ebn e k\u00ebrkimeve arkeologjike n\u00ebnujore.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Atlantis\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/atlantis.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p><center><strong>Antlantida n\u00ebn uj\u00eb, ilustrim<\/strong><\/center>Nga Apollodori (shek II p.e.r.) nxirret informata se Herakliu fillimisht, kur doli nga Argosi, nuk e dinte rrug\u00ebn q\u00eb t\u00eb \u00e7onte te gjigandi Atlasi, i cili &#8220;mbante sfer\u00ebn qiellore, n\u00eb fundin e bot\u00ebs n\u00eb Perendim&#8221;. Me k\u00ebt\u00eb preokupacion, ai erdhi me rrug\u00eb tok\u00ebsore n\u00eb Iliri dhe k\u00ebtu mori nj\u00eb informat\u00eb nga nimfet lumore ilire, q\u00eb jetonin n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb diku andej pran\u00eb Epidamnit. T\u00eb kujtojm\u00eb &#8220;Shpell\u00ebn e P\u00ebllumbit&#8221;, &#8220;Shpell\u00ebn e Zez\u00eb&#8221; af\u00ebr Tiran\u00ebs. T\u00eb kujtojm\u00eb se vet\u00eb Epidamni-Dyrahioni, pas v. 627 p.e.r. ishte si Hong-Kongu i antikitetit! Vet\u00eb legjenda mitologjike e Epidamnit na sinjalizon p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb qyteze-qendre detare edhe m\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb instaloheshin aty kolonist\u00ebt nga Korinti, Korkyra dhe Dorida e Peloponezit. N\u00eb po k\u00ebt\u00eb legjend\u00eb na del me pjesmarrje edhe vet\u00eb Herakliu. (Etimologjia, &#8220;Sip\u00ebr Demi, Rrasht\u00eb\/Koka e Demit&#8221;? Sipas linguist\u00ebve evropian\u00eb, miratuar edhe nga \u00c7abej, St. Etim. III, 1987, f 190-192, te Epidamn dallohet etimoni &#8220;damn\/dem&#8221; i ilirishtes s\u00eb lasht\u00eb. Edhe paraqitja hartografike na jep pamjen e nj\u00eb koke demi!)<\/p>\n<p>Dhe t\u00eb kthehemi te rruga e Atlantid\u00ebs. Nimfat lumore ilire i than\u00eb Herakliut se nuk e dinin at\u00eb rrug\u00eb, por megjithat\u00eb i dhan\u00eb informat\u00ebn se vet\u00ebm Plaku i Detit Nereu, i cili jetonte n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00ebnujore detare diku nga bregdeti i Jonit bashk\u00eb me t\u00eb bijat nereidet e oqeanidet, e dinte sekretin e asaj rruge. Herakliu shkoi atje dhe vet\u00ebm pasi e shtr\u00ebngoi me forc\u00eb Nereun, arriti t&#8217;a m\u00ebsonte nga ai intinerarin e asaj rruge. Ai duhej t\u00eb kalonte ngushtic\u00ebn e AkroKarav\u00ebs (Anija e madhe feake si nj\u00eb vargmal lart\u00eb i ngurrosur, Akrokeraunia, sipas mitologjis\u00eb s\u00eb Homerit. K\u00ebtu, ngushtica e Japigjis\u00eb\/Otrantos. A.L.), pastaj t\u00eb lundronte brigjeve t\u00eb Si\u00e7ilis\u00eb dhe n\u00eb pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt duhej t\u00eb hidhej n\u00eb Libi dhe q\u00eb andej t\u00eb shkonte te Oqeani Perendimor Atllantik, nga ku mund t\u00eb arrinte te ishull\/kontinenti i Atlasit.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Herakliu fluturon me vazo\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/herakliu_fluturon_me_vazo.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p><center><strong>Herakliu fluturon me vazo<\/strong><\/center>Kujtojm\u00eb se Homeri e p\u00ebrmend Nereun (ose Forkyni) dhe gjithashtu n\u00ebnvizon se n\u00eb Ishullin Skeria\/Korfuz kishte porte, shkoll\u00eb lundrimi, kantjere anijend\u00ebrtuese dhe se detar\u00ebt feakas t\u00eb Korfuzit i binin kryq e t\u00ebrthor detrave deri n\u00eb fundet e bot\u00ebs. (&#8220;Mbi t\u00eb tjer\u00ebt n&#8217;art t\u00eb lundrimit shquheshin feakasit&#8230;\/ nam kishin si lund\u00ebrtar\u00eb t\u00eb aft\u00eb\/ zot\u00ebr lundrash, detar\u00eb me rrema t\u00eb gjat\u00eb&#8230;\/kryq e t\u00ebrthor detrave u binin\/ &#8230;.&#8221; Odiseja, 1976, VIII; XIII, etj) Sipas disa autor\u00ebve antik\u00eb, Korfuzi qysh m\u00eb p\u00ebrpara se shek VIII p.e.r., dmth p\u00ebrpara atij q\u00eb quhet si &#8220;kolonizimi i madh korintian&#8221;, kishte qen\u00eb nj\u00eb baz\u00eb detare me nj\u00eb dominim iliro-epirot dhe q\u00eb ia kalonte si tradit\u00eb e flot\u00eb detare edhe vet\u00eb Korintit. Ka mjaft pika t\u00eb supozohet se detar\u00ebt jonik\u00eb epirot\u00eb kishin p\u00ebrveht\u00ebsuar edhe mitologji nga kontaktet e tyre direkte me navigator\u00ebt fenikas e egjiptian\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ishin ngjitur deri n\u00eb Jon-Adriatik, n\u00eb importimin e mineraleve, skllev\u00ebrve, mjaltit e dyllit p\u00ebr mumifikimin etj. Herodoti e pohonte se fenikasit i kishin shitur tempullit t\u00eb Zeusit t\u00eb Dodon\u00ebs dy prift\u00ebresha t\u00eb zeza dhe se ky tempull profetizonte nj\u00ebsoj si tempulli i Teb\u00ebs s\u00eb Egjiptit. (&#8220;Historiae&#8221;, IX.)<\/p>\n<p>P\u00ebrs\u00ebri nga Apollodori informohemi se diku nga Egjipti dhe nga Arabia, Herakliu m\u00ebsoi se atje dinin edhe disa rrug\u00eb t\u00eb tjera me t\u00eb cilat kordinatat tok\u00ebsore p\u00ebrshkoheshin duke u imbarkuar n\u00eb nj\u00eb &#8220;Kup\u00eb Fluturuese t\u00eb Diellit&#8221;. Me k\u00ebt\u00eb kup\u00eb mund t&#8217;i bihej tok\u00ebs, n\u00eb t\u00eb kat\u00ebr kordinatat, madje mund t\u00eb shkohej edhe te Hiperborean\u00ebt verior\u00eb etj. Llogjika t\u00eb shtyn t\u00eb mendosh se k\u00ebto ide, sado realizime d\u00ebshirash njer\u00ebzore me fantazi, bazoheshin jo vet\u00ebm te toka e shesht\u00eb me kat\u00ebr kordinata, por diku-diku edhe te toka glob. (Apollodori, &#8220;Biblotheca&#8221;. Lib. II, 114 etj; shih m\u00eb holl\u00ebsisht Grimal, cit. f 231-232 dhe f 442-443 etj.)<\/p>\n<p>Nj\u00eb informat\u00eb interesante jep edhe Diodori i Si\u00e7ilis\u00eb, i cili shkruante se, Pirrua i Epirit, mbasi i kishte mundur kartagjenasit duke ua marr\u00eb pothuajse t\u00eb gjitha portet e Si\u00e7ilis\u00eb, kishte grumbulluar nj\u00eb flot\u00eb t\u00eb madhe. Pirrua, n\u00ebnvizonte Diodori, synonte t\u00eb hidhej nga Si\u00e7lia p\u00ebr t\u00eb pushtuar Libin\u00eb, duke &#8220;ndjekur gjurm\u00ebt e Herakliut&#8221;. (Exerpt. Hoeschel, f 497-499, cit, sip. &#8220;Ilir\u00ebt dhe Iliria n\u00eb autor\u00ebt antik\u00eb&#8221;, 1965, f 146-147) E njejta th\u00ebnie &#8220;p\u00ebr ndjekjen e gjurm\u00ebve t\u00eb Herakliut&#8221; ishte p\u00ebrdorur edhe p\u00ebr Aleksandrin e Madh, por n\u00eb drejtimin e kund\u00ebrt nga lindja. N\u00eb dokumentin e zbuluar n\u00eb &#8220;Statutet e Shkodr\u00ebs&#8221;, n\u00eb vitin 1997, &#8220;Testamenti dhe Privilegjet dhe Aleksandrit t\u00eb Madh dh\u00ebn\u00eb popujve ilirik\u00eb&#8221;, na del shprehja: &#8220;Aleksandri i Madh, biri i Zeusit, Zot i Tok\u00ebs prej ku lind e ku perendon e nga veriu n\u00eb jug&#8221; etj. (Shih shkrimin ton\u00eb botuar i shkurtuar nga red. &#8220;Koha Jon\u00eb&#8221;, dt. 18-19 shtator 2006 etj).<\/p>\n<p>E k\u00ebtu na duhet t\u00eb sh\u00ebnojm\u00eb se dinastia e parardh\u00ebsve t\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh e mbante veten me prejardhje nga Herakliu. N\u00eb nj\u00eb rast Aleksandri u mburr disi se ja kishte kaluar deri edhe Herakliut, me arritjen e tij n\u00eb Indi. Dhe ishte e kuptueshme simpatia dhe mburrja me Herakliun, n\u00eb gadishullin ton\u00eb; me k\u00ebt\u00eb eksplorator tok\u00ebsor, navigator detar dhe fluturues ajror; me k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrtues qytetesh dhe muresh fortifikuese; me k\u00ebt\u00eb mbrojt\u00ebs t\u00eb njer\u00ebzimit, i cili n\u00eb nj\u00eb varg rastesh theu edhe dogmat e tabut\u00eb e lashta.<\/p>\n<p>Herodoti, i pari, shkruante se n\u00eb Afrik\u00ebn veriperendimore ndodhen malet Atlas. Por, informatat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme e befasuese vijn\u00eb nga Platoni, i cili i referohej Solonit, i cili ishte bazuar n\u00eb nj\u00eb informat\u00eb me prejardhje nga nj\u00eb prej prift\u00ebrinjve t\u00eb Egjiptit, q\u00eb jetonte n\u00eb Sais n\u00eb delt\u00ebn e Nilit. Platoni shkruante se ai ishull gjigand Atlantida, p\u00ebrtej &#8220;Shtyllave t\u00eb Herakliut&#8221; n\u00eb Oqeanin Atlantik, ishte fundosur\/goj\u00eb g\u00eblltitur nga oqeani, nga nj\u00eb shp\u00ebrthim katakliz\u00ebm vullkanik rreth n\u00ebnt\u00eb mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb se koha e tij. Ky ishull na ishte n\u00ebn dominimin e Poseidonit, Hyu i Detit dhe i T\u00ebrmeteve. Si\u00e7, mund t\u00eb kuptohet, &#8220;Fundet e Tok\u00ebs&#8221;, rezultonin vazhdimisht m\u00eb tutje, kur njerzit arrin deri atje detyroheshin t\u00eb shtyheshin akoma m\u00eb thell\u00eb Dhe k\u00ebshtu ngjau me sa duket edhe me &#8220;perendimin e diellit n\u00eb fund t\u00eb tok\u00ebs&#8221;, i cili u shty edhe p\u00ebrtej brigjeve afrikane n\u00eb Oqeanin Atlantik.<\/p>\n<p>Sipas p\u00ebrshkrimeve t\u00eb Platonit, ishull-kontinenti gjigand i Atlantid\u00ebs na kishte pasuri t\u00eb m\u00ebdha bujq\u00ebsore e blegtorale dhe sidomos pasuri mineralogjike, si ar dhe n\u00eb nj\u00eb lloj metali &#8220;orikalku&#8221; i cili shk\u00eblqente si zjarr, kishte nj\u00eb qytet p\u00ebrrallor t\u00eb rrethuar me mure t\u00eb lar\u00eb me ar, me tynele n\u00ebntok\u00ebsore, me kanale t\u00eb lundrueshme, ku vlonte treg\u00ebtia. Atlasi ishte mbreti i k\u00ebtij vendi, nj\u00eb njeri i ditur me njohuri astronomike etj. Nisur nga fakti se kjo informat\u00eb vinte nga Egjipti, shum\u00eb studiues mendojn\u00eb se ndoshta detar\u00ebt egjiptian\u00eb dhe fenikas kishin arritur ndonj\u00eb far\u00eb komunikimi e dijenie p\u00ebr brigjet e kontinentit amerikan dhe qytet\u00ebrimin e atjesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nga mitologjia dhe nga navigimet e fenikasve sot njihet se ata lund\u00ebrtar\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm e kishin pag\u00ebzuar m\u00eb p\u00ebrpara ngushtic\u00ebn e Gjibraltarit si &#8220;Shtyllat e Melkartit&#8221; dhe se ata kishin lundruar thell\u00eb edhe p\u00ebrtej k\u00ebtyre shtyllave, p\u00ebrgjat\u00eb brigjeve afrikane. Zbulimet m\u00eb t\u00eb fundit arkeologjike kan\u00eb nxjerr\u00eb ekzistenc\u00ebn reale t\u00eb ish kolonive fenikase n\u00eb brigjet e Gjibraltarit, si stacione lundrimi, pas m\u00eb pas. K\u00ebshtu pra mendohet se edhe vet\u00eb Platoni mund t\u00eb ket\u00eb ekzagjeruar me at\u00eb datimin e para 9 mij\u00eb vjet\u00ebve, sepse nj\u00eb informacion i till\u00eb ishte thuajse e pamundur t\u00eb ruhej i transmetuar gojarisht qysh nga koha kur nuk ekzistonte as shkrimi e as vet\u00eb civilizimi egjiptian. Studiuesit kan\u00eb v\u00ebrtetuar se \u00e7far\u00ebdo kataklizme nuk mund t&#8217;a fundoste e t&#8217;a zhdukte komplet nj\u00eb ishull t\u00eb atill\u00eb gjigand, pavar\u00ebsisht se mund t\u00eb ket\u00eb pasur nj\u00eb kataklizm\u00eb vullkanike n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb caktuar.<\/p>\n<p>Sigurisht se kjo mitologji dhe &#8220;Bota qiellore sferike&#8221; njihej e studiohej edhe n\u00eb shkollat e qyteteve tona antike.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Rizbulimi i Atlantid\u00ebs&#8221; dhe &#8220;Zbritja n\u00eb H\u00ebn\u00eb&#8221;, n\u00eb shek II-t\u00eb!<\/strong><\/p>\n<p>Shkrimtari grek Lukiani (shek II), i cil\u00ebsuar si &#8220;Volteri dhe Zhyl Verni i antikitetit&#8221;, duke sintetizuar nj\u00eb paraqitje t\u00eb dijetar\u00ebve e filozof\u00ebve helen\u00eb, q\u00eb shkonin shum\u00eb koh\u00eb para Er\u00ebs s\u00eb Re, shkruante: &#8220;Duke v\u00ebn\u00eb re gjithfar\u00eb dukurish t\u00eb jet\u00ebs un\u00eb arrita t\u00eb kuptoja\u2026vendosa t&#8217;i ngrija syt\u00eb dhe t\u00eb soditja mbar\u00eb rruzullimin. N\u00eb fillim e ndjeva veten ngusht\u00eb, sepse nuk merrja vesh \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb filozof\u00ebt e quajn\u00eb kozmos: n\u00eb \u00e7&#8217;m\u00ebnyr\u00eb ishte krijuar ky kozmos dhe kush ishte krijuesi i tij. Nuk dija gjithashtu ku e kishte ai zanafill\u00ebn e vet dhe cili ishte q\u00ebllimi i tij i fundit. Zura t\u00eb vrojtoja bot\u00ebn pjes\u00eb-pjes\u00eb, por kjo m\u00eb b\u00ebri ta vrisja mendjen edhe m\u00eb shum\u00eb, sepse shihja yjet e shp\u00ebrndar\u00eb kuturu n\u00ebp\u00ebr qiell, shihja diellin, dhe at\u00ebher\u00eb digjesha nga d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vesh se \u00e7&#8217;jan\u00eb t\u00ebr\u00eb k\u00ebto\u2026rrufeja q\u00eb p\u00ebrshkon ret\u00eb, gj\u00ebmimi q\u00eb shp\u00ebrthen me aq forc\u00eb, shiu, d\u00ebbora dhe bresh\u00ebri &#8211; t\u00eb gjitha k\u00ebto ishin p\u00ebr mua nj\u00eb enigm\u00eb e pazgjidh\u00ebshme. \u2026vendosa t&#8217;i drejtohesha filozof\u00ebve\u2026pagova nj\u00eb shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb hollash t\u00eb mbaroja kursin e filozofis\u00eb\u2026ata ma mbush\u00ebn kok\u00ebn \u00e7do dit\u00eb me teori t\u00eb ndryshme, si at\u00eb mbi shkaqet e para e shkaqet e fundit, atomet, zbraz\u00ebtirat, elementet, idet\u00eb etj\u2026.ata njer\u00ebz t\u00eb ditur grindeshin me nj\u00ebri-tjetrin lidhur me doktrinat e veta dhe kishin pik\u00ebpamje t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtin send!\u2026<\/p>\n<p>Shpesh her\u00eb ata nuk ishin n\u00eb gjendje t\u00eb thoshin se sa stade \u00ebsht\u00eb larg Megara nga Athina, e prap\u00ebseprap\u00eb dinin me sakt\u00ebsi \u00e7&#8217;larg\u00ebsi ndan h\u00ebn\u00ebn nga dielli; guxonin ta masnin at\u00eb me kut, p\u00ebrcaktonin trash\u00ebsin\u00eb e ajrit, thell\u00ebsin\u00eb e detit, periferin\u00eb e tok\u00ebs, perimetrin, vizatonin rrath\u00eb, nd\u00ebrtonin trek\u00ebnd\u00ebsha mbi kat\u00ebrk\u00ebnd\u00ebshat, studionin gjithfar\u00eb sferash, bile edhe vet\u00eb qiellin. \u2026Para s\u00eb gjithash, tek ata v\u00ebrehet nj\u00eb ndryshim i plot\u00eb mendimesh lidhur me bot\u00ebn (universin): disa thon\u00eb se bota nuk \u00ebsht\u00eb krijuar e as ka p\u00ebr t&#8217;u prishur ndonj\u00ebher\u00eb, kurse t\u00eb tjer\u00ebt guxojn\u00eb t\u00eb flasin p\u00ebr krijuesin dhe p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar ajo. K\u00ebta t\u00eb fundit m\u00eb habitnin m\u00eb shum\u00eb se kushdo, p\u00ebr ar\u00ebsye se pranonin nj\u00eb Zot si krijues t\u00eb gjith\u00ebsis\u00eb, por nuk thoshin as nga kishte ardhur ky Zot, as se ku ndodhej ai, kur e krijoi bot\u00ebn, sepse nuk \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb mendohet koha dhe hap\u00ebsira para se t\u00eb lindte gjith\u00ebsia. \u2026Pa le pastaj sikur t\u00eb d\u00ebgjoje \u00e7&#8217;thoshin p\u00ebr idet\u00eb dhe elementet jo trupore, ose ato teorit\u00eb e tyre p\u00ebr fund\u00ebsin\u00eb dhe pafund\u00ebsin\u00eb! \u2026disa i vinin nj\u00eb kufi gjith\u00ebsis\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt e shihnin si t\u00eb pa kufizuar.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pal\u00eb thoshin se ka nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh bot\u00ebsh dhe i shanin ata q\u00eb thoshin se ka vet\u00ebm nj\u00eb bot\u00eb\u2026Sa p\u00ebr perendit\u00eb, as q\u00eb \u00ebsht\u00eb nevoja t\u00eb flas, sepse disa e p\u00ebrfytyronin Zotin n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb numri\u2026 disa m\u00eb n\u00eb fund i d\u00ebbonin t\u00eb gjith\u00eb perendit\u00eb e tjera dhe ia jepnin qeverisjen e bot\u00ebs nj\u00eb Hyjnie t\u00eb vetme\u2026disa t\u00eb tjer\u00eb njihnin shum\u00eb zota dhe i ndanin k\u00ebta n\u00eb kategori, duke e quajtur njerin Zot t\u00eb Par\u00eb dhe duke u caktuar t\u00eb tjer\u00ebve vende t\u00eb dyta e t\u00eb treta sipas shkall\u00ebs s\u00eb hyjnis\u00eb s\u00eb tyre. Ve\u00e7 k\u00ebsaj disa mendonin se Perendia nuk ka as trup, as form\u00eb, kurse t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebrkundrazi, thoshin se ka trup. Jo t\u00eb gjith\u00eb filozof\u00ebt ishin t\u00eb mendimit se per\u00ebndit\u00eb p\u00ebrzihen n\u00eb pun\u00ebt e njerzve; disa i lironin zotat nga \u00e7do lloj kujdesi, ashtu si\u00e7 jemi m\u00ebsuar ne t&#8217;i lirojm\u00eb pleqt\u00eb nga detyrat shoq\u00ebrore\u2026nj\u00eb pakic\u00eb shkonin edhe m\u00eb tej dhe as q\u00eb besonin t\u00eb ket\u00eb per\u00ebndi, por e linin bot\u00ebn n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e fatit, pa prij\u00ebs e pa sundimtar\u2026Epikurian\u00ebt nuk e mohonin ekzistenc\u00ebn e perendive, por mendonin se ato rrin\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn midis yjeve dhe nuk p\u00ebrzihen n\u00eb pun\u00ebt e tok\u00ebs&#8230;filozof\u00ebt arsyetojn\u00eb pse h\u00ebna nganj\u00ebher\u00eb merr form\u00ebn e nj\u00eb gjys\u00ebm rrethi dhe pse form\u00ebn e nj\u00eb drapri. Disa filozof\u00eb thon\u00eb se h\u00ebna \u00ebsht\u00eb e banuar, disa t\u00eb tjer\u00eb se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb paqyr\u00eb e varur mbi det\u2026K\u00ebto koh\u00ebt e fundit thon\u00eb se edhe drita e h\u00ebn\u00ebs \u00ebsht\u00eb e vjedhur, sepse vjen nga lart nga dielli\u2026 se vet\u00eb dielli \u00ebsht\u00eb nj\u00eb l\u00ebmsh i zjarrt\u00eb prej metali t\u00eb shkrir\u00eb\u2026&#8221;<\/p>\n<p>(shih, Lukiani, &#8220;Vepra t\u00eb Zgjedhura&#8221;, p\u00ebrkth. shqip, 1979, f 36-40 etj)<\/p>\n<p>Lukiani p\u00ebrmblidhte k\u00ebtu shkrimtar\u00eb, dijetar\u00eb e filozof\u00eb si Homeri, Leukipi, Talesi, Anaksimandri, Anaksimeni, Platoni, Herodoti, Anaksagora, Demokriti, Herakliti, Pitagora, Sokrati, Epikuri, Krateti i Mallosit, Aristoteli, Empedokli, Eratosteni, Ptolemeu, Apollodori, Diodori i Si\u00e7ilis\u00eb etj. Ai i kritikonte disa filozof\u00eb sepse ata nuk shpjegonin dot l\u00ebvizjen, si nj\u00eb veti e p\u00ebrjetshme e materies etj. Me fantazi, madje edhe me nj\u00eb doz\u00eb ironie, &#8220;Volteri dhe Zhul Verni i antikitetit&#8221;, Lukiani kishte shkruar edhe p\u00ebr &#8220;Rizbulimin e kontinentit Atlantida, n\u00eb an\u00ebn e kund\u00ebrt t\u00eb kontinentit tuaj sferik&#8221;, duke n\u00ebnkuptuar kryesisht Platonin. Ai kishte shkruar edhe p\u00ebr fluturime n\u00eb H\u00ebn\u00eb, n\u00eb Qiell e n\u00ebp\u00ebr t\u00ebr\u00eb Galaksin\u00eb e banuar nga qenie njer\u00ebzore dhe nga gjithfar\u00eb qeniesh t\u00eb tjera. Meq\u00ebn\u00ebse paraqet mjaft interes dhe \u00ebsht\u00eb e domosdoshme p\u00ebr shkrimin ton\u00eb, duke k\u00ebrkuar pak ndjes\u00eb p\u00ebr citimin e gjat\u00eb, po e citoj me p\u00ebrzgjedhje: &#8220;&#8230;Shum\u00eb autor\u00eb po g\u00ebnjejn\u00eb&#8230;Injoranca ka fituar qytetarin\u00eb e nderit&#8230; Un\u00eb p\u00ebr vete mendoj se ky shkrim i imi ka p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb nj\u00eb lexim \u00e7&#8217;lodh\u00ebs, i bukur e i k\u00ebnd\u00ebsh\u00ebm, k\u00ebtu lexuesin do ta t\u00ebrheqin jo vet\u00ebm ve\u00e7antia e p\u00ebrmbajtjes dhe bukuria e ides\u00eb fillestare, jo vet\u00ebm larmia e trillimeve t\u00eb paraqitura me nj\u00eb gjuh\u00eb bind\u00ebse e plot v\u00ebrtet\u00ebsi, por edhe fakti se \u00e7do njeri nga tregimet p\u00ebrmban nj\u00eb aluzion t\u00eb holl\u00eb p\u00ebr disa poet\u00eb, historian\u00eb dhe filozof\u00eb t\u00eb lasht\u00eb, q\u00eb kan\u00eb shkruar aq e aq gj\u00ebra t\u00eb jashtzakonshme e t\u00eb paqena;&#8230;un\u00eb nuk iu v\u00eb shum\u00eb faj atyre q\u00eb tregojn\u00eb t\u00eb tilla p\u00ebrralla, sepse kam pasur rastin fatlum t\u00eb shoh se me trillime merren edhe njer\u00ebz, t\u00eb cil\u00ebt si\u00e7 thon\u00eb vet\u00eb, ia kushtojn\u00eb koh\u00ebn vet\u00ebm filozofis\u00eb&#8230;un\u00eb dua t&#8217;a p\u00ebrdor trillimin n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb fisnike&#8230; E v\u00ebrtet\u00eb k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kjo, q\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb do t\u00eb tregoj k\u00ebtu nuk i p\u00ebrgjigjet aspak t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs&#8230; pra do t\u00eb shkruaj p\u00ebr gj\u00ebra q\u00eb jo vet\u00ebm s&#8217;jan\u00eb, por as q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>5. Mbasi u nisa me anije, kalova &#8220;Shtyllat e Herakliut&#8221; (mitologjia e fenikasve lund\u00ebrtar\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara i kishte quajtur si &#8220;Shtyllat e Melkartit&#8221;. A.L) dhe, me ndihm\u00ebn e er\u00ebs s\u00eb mbar\u00eb, dola n\u00eb Oqeanin Perendimor (k\u00ebtu, Oqeani Atlantik. A.L.). Shkak p\u00ebr t&#8217;i hyr\u00eb k\u00ebtij udh\u00ebtimi qen\u00eb pjes\u00ebrisht kureshtja , pjes\u00ebrisht dashuria e flakt\u00eb p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb t\u00eb jashtzakonshme si dhe d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se ku mbaronte Oqeani e \u00e7&#8217;lloj njer\u00ebzish rronin matan\u00eb. Prandaj, pasi ngarkova nj\u00eb sasi t\u00eb madhe ushqimesh dhe uji, mblodha pes\u00ebdhjet\u00eb veta q\u00eb afroheshin n\u00eb mendime me mua, grumbullova gjithfar\u00eb arm\u00ebsh, pajtova timonierin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe e paisa anijen time &#8211; anije e leht\u00eb dhe e shpejt\u00eb &#8211; me \u00e7do gj\u00eb q\u00eb nevoitej p\u00ebr nj\u00eb lundrim t\u00eb gjat\u00eb e t\u00eb rreziksh\u00ebm.<\/p>\n<p>(N\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn tem\u00eb, pak m\u00eb posht\u00eb, por, n\u00eb sferat qiellore Lukiani shprehet: &#8220;&#8230;Pas tij gjendet uj\u00ebdhesa e Kalipsos\u00eb. Pasi t\u00eb kalosh t\u00ebr\u00eb k\u00ebta ishuj, do t\u00eb arrish n\u00eb nj\u00eb kontinent t\u00eb madh, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb an\u00ebn e p\u00ebrkund\u00ebrt t\u00eb kontinentit ku jetoni ju. Atje ti do t\u00eb heq\u00ebsh shum\u00eb t\u00eb zeza; do t\u00eb shteg\u00ebtosh midis gjithfar\u00eb popujve dhe, mbasi t\u00eb jetosh ca koh\u00eb n\u00eb mes t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb eg\u00ebr, do t\u00eb sos\u00ebsh m\u00eb n\u00eb fund n\u00eb kontinentin tjet\u00ebr&#8230;)<\/p>\n<p>6. T\u00ebr\u00eb dit\u00ebn dhe nat\u00ebn lundruam me er\u00eb t\u00eb mbar\u00eb dhe, p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb dukej s\u00eb largu toka, vel\u00ebzuam qet\u00eb-qet\u00eb. Mir\u00ebpo t\u00eb nes\u00ebrmen, pasi lindi dielli, u ngrit nj\u00eb er\u00eb e marr\u00eb, deti zuri t\u00eb trazohej, pllakosi err\u00ebsira dhe ne nuk mund\u00ebm kurrsesi t&#8217;i ulnim velat. T\u00eb mbetur n\u00eb m\u00ebshir\u00eb t\u00eb er\u00ebrave, kaluam mes rreziqeve plot shtat\u00ebdhjet\u00eb e n\u00ebnt\u00eb dit\u00eb, kurse t\u00eb tet\u00ebdhjet\u00ebn, me t\u00eb dal\u00eb dielli, pam\u00eb jo larg nesh nj\u00eb ishull t\u00eb lart\u00eb, t\u00eb veshur krejt me pyll&#8230; kur u ngrit\u00ebm zgjodh\u00ebm tridhjet\u00eb veta p\u00ebr t\u00eb ruajtur anijen, kurse nj\u00ebzet t\u00eb tjer\u00ebt i mora me vete p\u00ebr t\u00eb par\u00eb ishullin.<\/p>\n<p>7. Pasi b\u00ebm\u00eb nja tre stade udh\u00eb, nga bregdeti n\u00eb pyll, pam\u00eb nj\u00eb shtyll\u00eb bronzi me nj\u00eb mbishkrim, q\u00eb ishte pothuajse i shuar dhe q\u00eb thoshte: &#8220;Deri k\u00ebtu arrit\u00ebn Herakliu dhe Dionisi&#8221;. Atje af\u00ebr mbi disa shk\u00ebmbinj pam\u00eb edhe dy gjurm\u00eb k\u00ebmb\u00ebsh, njera me madh\u00ebsi sa nj\u00eb plet\u00ebr e Herakliut dhe tjetra m\u00eb e vog\u00ebl e Dionisit&#8230;<\/p>\n<p>8. Sa kaluam lumin n\u00eb va&#8230; has\u00ebm n\u00eb disa qenie njer\u00ebzore, disa gra amazona gjys\u00ebm njer\u00ebz gjys\u00ebm hardhia&#8230;ato na p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebn.. .disa prej tyre flisnin lidisht, t\u00eb tjera indisht, kurse shumica greqisht&#8230;<\/p>\n<p>9. Rreth mesdit\u00ebs, shp\u00ebrtheu befas nj\u00eb tufan q\u00eb e ngriti anijen ton\u00eb p\u00ebrpjet\u00eb nja tri mij\u00eb stade, duke e sjell\u00eb rrotull pezull n\u00eb aj\u00ebr. Era rrihte velat e anijes dhe duke i fryr\u00eb ato, na shtyu tej e m\u00eb tej.<\/p>\n<p>10. Plot shtat\u00eb dit e shtat\u00eb net lundruam n\u00eb aj\u00ebr, t\u00eb tet\u00ebn dit\u00eb pam\u00eb n\u00eb aj\u00ebr nj\u00eb tok\u00eb t\u00eb madhe, q\u00eb dukej si ndonj\u00eb ishull vezullues n\u00eb form\u00eb sfere dhe q\u00eb l\u00ebshonte nj\u00eb drit\u00eb t\u00eb fort\u00eb. &#8230;Posht\u00eb pam\u00eb nj\u00eb sfer\u00eb tjet\u00ebr, ku kishte qytete dhe lumenj, dete, pyje dhe male. At\u00ebher\u00eb e mor\u00ebm me mend se p\u00ebrfund nesh ndodhej ajo Toka ku ne banojm\u00eb.<\/p>\n<p>11. Vendos\u00ebm t\u00eb shkonim m\u00eb tej&#8230; kur pam\u00eb disa kuaj-skifter\u00eb-shqiponja&#8230; pasi na kap\u00ebn na shpun\u00eb te Mbreti. Kur, na pa dhe na njohu si\u00e7 duket nga m\u00ebnyra e veshjes, na pyeti: &#8220;Grek\u00eb jeni ju o t\u00eb huaj&#8221;? Ne iu p\u00ebrgjigj\u00ebm me &#8220;po&#8221; dhe ia treguam t\u00ebr\u00eb pun\u00ebn&#8230; dhe ai na tregoi historin\u00eb e vet&#8230; Dhe ky vend, &#8211; tha ai &#8211; nuk \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se H\u00ebna, e cila ju ndrin juve q\u00eb banoni atje posht\u00eb&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>12. &#8220;Po t\u00eb m\u00eb ec\u00eb fati n\u00eb luft\u00ebn q\u00eb do t&#8217;u hap banor\u00ebve t\u00eb Diellit dhe mbretit t\u00eb saj Faetonit (Dielli \u00ebsht\u00eb i banuar si\u00e7 \u00ebsht\u00eb edhe H\u00ebna), do t\u00eb rroni tek un\u00eb me t\u00ebr\u00eb t\u00eb mirat. &#8230;Nes\u00ebr do t&#8217;ia nisim fushat\u00ebs&#8230;<\/p>\n<p>14. &#8230;erdh\u00ebn edhe forca aleate p\u00ebr t\u00eb dyja pal\u00ebt&#8230;<\/p>\n<p>16. &#8230;Faetonit i erdh\u00ebn p\u00ebr ndihm\u00eb banor\u00ebt e Siriusit&#8230; u vonuan hobetar\u00ebt e Kasht\u00ebs s\u00eb Kumtrit dhe Re Centaur\u00ebt&#8230;<\/p>\n<p>19. Mbret\u00ebria e Diellit e fitoi luft\u00ebn&#8230; ata vendos\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb mur n\u00eb aj\u00ebr me q\u00ebllim q\u00eb asnj\u00eb rreze dielli t\u00eb mos binte n\u00eb H\u00ebn\u00eb, ky mur i dyfisht\u00eb p\u00ebrb\u00ebhej prej resh\u00eb&#8230; K\u00ebshtu H\u00ebna u err\u00ebsua n\u00eb nj\u00eb nat\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme&#8230;<\/p>\n<p>20. &#8220;Banor\u00ebt e Diellit bashk\u00eb me aleat\u00ebt e vet vendos\u00ebn t\u00eb b\u00ebjn\u00eb paqe me banuesit e H\u00ebn\u00ebs dhe aleat\u00ebt me k\u00ebto kushte: &#8230;ta shembin murin q\u00eb i pengonte drit\u00ebn H\u00ebn\u00ebs&#8230;<\/p>\n<p>22. Tani dua t\u00eb flas, p\u00ebr gjith\u00e7ka t\u00eb re dhe t\u00eb jashtzakonshme q\u00eb pam\u00eb n\u00eb H\u00ebn\u00eb&#8230; S\u00eb pari f\u00ebmij\u00ebt atje lindnin jo nga grat\u00eb, por nga burrat. Martesat b\u00ebheshin midis burrave dhe fjala &#8220;grua&#8221; nuk njihej fare. Deri n\u00eb mosh\u00ebn 25 vje\u00e7 banori i H\u00ebn\u00ebs ishte si grua dhe e \u00e7onin te burri, kurse pas k\u00ebsaj moshe ai merrte vet\u00eb p\u00ebr grua nj\u00eb burr\u00eb. F\u00ebmij\u00ebt ata i rritnin jo n\u00eb bark, por n\u00eb pulp\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>23. Kur plaket njeriu, nuk vdes, por tretet si tymi, b\u00ebhet aj\u00ebr&#8230;<\/p>\n<p>26. N\u00eb pallatin e mbretit pash\u00eb edhe nj\u00eb send tjet\u00ebr t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm: nj\u00eb pus jo shum\u00eb t\u00eb thell\u00eb, mbuluar me nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb madhe. Po t\u00eb zbres\u00ebsh n\u00eb k\u00ebt\u00eb pus mund t\u00eb d\u00ebgjosh gjith\u00e7ka flitet n\u00eb tok\u00ebn ton\u00eb. Dhe po t\u00eb v\u00ebshtrosh n\u00eb at\u00eb pasqyr\u00eb, do t\u00eb shoh\u00ebsh gjith\u00eb qytetet dhe popujt, sikur t&#8217;i kishe p\u00ebrpara syve. (Vini re: nj\u00eb lloj p\u00ebrgjuesi dhe nj\u00eb lloj teleskopi filmues A.L.) Un\u00eb pash\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit e mij dhe t\u00ebr\u00eb atdheun; n\u00ebse m\u00eb kan\u00eb par\u00eb edhe ata nuk mund t\u00eb them asgj\u00eb me siguri. Kush t\u00eb mos besoj\u00eb, le t\u00eb vej\u00eb vet\u00eb atje t&#8217;a verifikoj\u00eb &#8230;<\/p>\n<p>45. Pas nj\u00eb far\u00eb kohe, n\u00eb uj\u00eb u duk\u00ebn peshq dhe p\u00ebrreth nesh zun\u00eb t\u00eb fluturonin zog &#8211; shenja k\u00ebto q\u00eb tregonin se aty af\u00ebr kishte tok\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>47. &#8230;T\u00eb nes\u00ebrmen kur zbardhi dita , pam\u00eb Tok\u00eb dhe at\u00ebhere menduam se ky do t\u00eb ishte kontinenti, q\u00eb ndodhej n\u00eb an\u00ebn e p\u00ebrkund\u00ebrt t\u00eb kontinentit ton\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>Nuk ka asnj\u00eb dyshim se Lukiani i kishte njohur shkrimet e dijetar\u00ebve gjenial\u00eb helen\u00eb dhe m\u00eb konkretisht disa nga shkrimet e Platonit, Talesit dhe Eratostenit. Eratosteni (shek III p.e.r.), mbi baz\u00ebn e gjat\u00ebsis\u00eb Aleksandri-Asuan q\u00eb ishte nj\u00eb rrug\u00eb lumore e Nilit e matur, mbi baz\u00ebn e k\u00ebndit t\u00eb rrezes diellore n\u00eb nj\u00eb pus n\u00eb Aleksandri (n\u00eb Asuan n\u00eb ekuator, n\u00eb mesdit\u00eb, rrezja binte pingul mbi pus) dhe t\u00eb formulave t\u00eb gjeometris\u00eb euklidiane t\u00eb harkut dhe t\u00eb kord\u00ebs, p\u00ebrcaktoi perimetrin e globit tok\u00ebsor, me nj\u00eb gabim pre\u00e7izioni shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, duke pasur parasysh edhe metod\u00ebn primitive nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i sot\u00ebm modern, por q\u00eb ishte gjeniale p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb!<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, ironia e fatit dhe e koin\u00e7idenc\u00ebs luajti me vet\u00eb fantazistin Lukian. Rezultoi se fantazia e tij, p\u00ebr nj\u00eb tok\u00eb kontinent n\u00eb hemisfer\u00ebn perendimore, ishte v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb realitet dhe ju nd\u00ebrkoh\u00eb mendoni pak sikur ai t\u00eb kishte shkruar me iden\u00eb e profetit dhe t\u00eb mashtruesit! Lukiani, me fantazi rizbuloi jo vet\u00ebm Atlantid\u00ebn, por u nis nga ai kontinent edhe p\u00ebr n\u00eb H\u00ebn\u00eb. Ai, Zhyl Verni antik, ishte i pari q\u00eb dashje pa dashje e profetizoi nisjen p\u00ebr n\u00eb h\u00ebn\u00eb nga ai kontinent, si\u00e7 e dim\u00eb se me anijen Apollo dhe me modulin &#8220;Shqiponja&#8221; u arrit zbritja n\u00eb h\u00ebn\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>Atje ku dy detet puqen dhe kan\u00eb ndarje nj\u00eb penges\u00eb q\u00eb nuk e kap\u00ebrcejn\u00eb dot?!<\/p>\n<p>N\u00eb Kuran shkruhet: &#8220;Ne, edhe ty ta zbrit\u00ebm Librin e v\u00ebrtet\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuesi i librave t\u00eb m\u00ebparshme dhe garantues i tyre&#8221; (El Maide, 48)<\/p>\n<p>Ja nj\u00eb nga k\u00ebto v\u00ebrtetim-garantime, te Libri i Jobit, shkruhej: &#8220;Hyji pa ndihm\u00eb t\u00eb kujt e shtrin\/zgjeron Qiellin&#8230;\/ Ai krijoi Arush\u00eb e Orion, Shenj\u00ebzat e Yjet e jugut\/ Shtrin veriun p\u00ebrmbi zbrazti\/ e mban Tok\u00ebn varur prej asgj\u00ebje&#8230;\/ Dora e tij shpon sh&#8217;llig\u00eb fluturuesen\/ Cak rrethues u vuri ujrave\/ N&#8217;kufi t&#8217;drit\u00ebs e t&#8217;err\u00ebsir\u00ebs\/ N\u00eb shkofsha n&#8217;lindje Ai s&#8217;do t\u00eb m\u00eb d\u00ebftohet\/ as n\u00eb Perendim s&#8217;do ta takoja\/, majt\u00eb-jug n&#8217;u sjellsha, askund s&#8217;do ta ndeshja\/ n\u00ebse marr djathtas-veri, syri s&#8217;do t\u00eb ma shoh\u00eb&#8230;&#8221; (Cit me p\u00ebrzgjedhje &#8220;Bibla&#8221;, bot. 1994, &#8220;Libri i Jobit&#8221;, f 623-657)<\/p>\n<p>N\u00eb Kur&#8217;an-i shkruhet: &#8220;Ne me forc\u00ebn ton\u00eb e ngrit\u00ebm qiellin dhe Ne e zgjerojm\u00eb at\u00eb&#8221; (Edh Dharijat\u00eb, 47); &#8220;Ai \u00ebsht\u00eb q\u00eb krijoi nat\u00ebn e dit\u00ebn, diellin e h\u00ebn\u00ebn dhe secili prej tyre noton n\u00eb orbit\u00eb&#8221; (Suria El Enbija, 33). &#8220;Ai krijoi qiejt e tok\u00ebn me q\u00ebllim t\u00eb caktuar; Ai nat\u00ebn ia mb\u00ebshtjell (vendit t\u00eb) dit\u00ebs dhe dit\u00ebn ia mb\u00ebshtjell nat\u00ebs;&#8230;&#8221; (Ez Zumer, 5; sh\u00ebn me *, f 638); &#8220;Dhe i sheh kodrat e mendon se ato jan\u00eb t\u00eb pa l\u00ebviz\u00ebshme, nd\u00ebrsa ato ecin sikurse ecin ret\u00eb&#8221; . (En Neml, 88, flitet p\u00ebr rrotullimin e tok\u00ebs);<\/p>\n<p>Dhe t\u00eb vijm\u00eb te tema konkrete. N\u00eb Kuran, n\u00eb disa ajete shkruhet se &#8220;All&#8217;llahu \u00ebsht\u00eb Zot i Lindjes dhe i Perendimit t\u00eb Tok\u00ebs&#8221; (El Muzemil, 9 etj). N\u00eb kuptimin e v\u00ebshtrimin e par\u00eb, si kordinata gjeografike, kjo do t\u00eb kuptohej si nj\u00eb lindje e nj\u00eb perendim. Por ja ku gjendet edhe nj\u00eb \u00e7eshtje mjaft enigmatike, n\u00eb Suren Er Rrahman, Ajeti 17, ku shkruhet e flitet &#8220;p\u00ebr dy lindje dhe dy perendime&#8221;! Po e citojm\u00eb edhe disi m\u00eb t\u00eb plot\u00eb tekstin e Sures: &#8220;5. Dielli dhe H\u00ebna udh\u00ebtojn\u00eb sipas nj\u00eb p\u00ebrcaktimi t\u00eb sakt\u00eb&#8221;&#8230;; 16. E cil\u00ebn begati t\u00eb All&#8217;llahut ju e mohoni?; 17. Zot i dy Lindjeve dhe i dy Perendimeve&#8221;; 18. E cil\u00ebn t\u00eb mir\u00eb t\u00eb All&#8217;llahut tuaj ju e mohoni?; &#8220;19. Ai i lejoi dy detet t\u00eb puqen nd\u00ebrmjet vete&#8221;; 20. Nd\u00ebrmjet atyre t\u00eb dyve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pengues q\u00eb ata t\u00eb dy nuk e kap\u00ebrcejn\u00eb&#8221;; 21. E cil\u00ebn t\u00eb mir\u00eb t\u00eb All&#8217;llahut tuaj ju po e mohoni?; 22. Prej atyre t\u00eb dyve nxirren margaritar\u00eb e diamant\u00eb; 23. E cil\u00ebn t\u00eb mir\u00eb t\u00eb All&#8217;llahut tuaj po e mohoni?; 24. Dhe t\u00eb Atij jan\u00eb anijet lundruese t\u00eb ngritura lart si kodra n\u00eb det.; 25. E cil\u00ebn t\u00eb mir\u00eb t\u00eb All&#8217;llahut tuaj po e mohoni?; 26. \u00c7&#8217;do gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb \u00ebsht\u00eb e zhdukur.; 33. O turm\u00eb e xhin\u00ebve dhe e njerzve, n\u00ebse keni mund\u00ebsi t\u00eb dilni p\u00ebrtej kufijve t\u00eb qiejve dhe t\u00eb tok\u00ebs, dep\u00ebrtoni pra, po nuk mundeni vet\u00ebm me ndonj\u00eb fuqi t\u00eb fort\u00eb&#8221;. (Duke shmangur forc\u00ebn e gravitetit?!)<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb Suren &#8220;El Mearixh, 40, shkruhet: &#8220;40. Pra betohem n\u00eb Zotin e lindjeve e t\u00eb perendimeve, se Ne kemi fuqi&#8221; dhe gjithashtu n\u00eb Suren En Neml, 61: &#8220;\u2026dhe n\u00eb mes t\u00eb dy deteve b\u00ebri ndarje&#8221;.<\/p>\n<p>At\u00ebhere ku duhet t&#8217;a k\u00ebrkojm\u00eb k\u00ebt\u00eb vend me nj\u00eb ndarje midis dy deteve?! N\u00eb Suren El Kehf, ajeti 61, shkruhet edhe p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr rrip toke ndar\u00ebs, si vendafrim detesh, i cili sipas kontekstit dhe interpretuesit kuptohet qart\u00eb se jan\u00eb Deti i Kuq dhe Deti Mesdhe, dometh\u00ebn\u00eb rripi tok\u00ebsor i Suezit. Ky identifikim p\u00ebrforcohet edhe nga fakti se tregimi aty lidhet konkretisht edhe me Moisiun\/Musan\u00eb dhe me disa rrug\u00eb k\u00ebmb\u00ebsore e karvanesh t\u00eb njohura. Realisht pozicioni i dy k\u00ebtyre deteve nuk bie lindje-perendim, por vet\u00eb rripi i tok\u00ebs, si meridian, sa duket sh\u00ebnonte nj\u00eb lloj ish kufiri ndar\u00ebs midis lindjes dhe perendimit t\u00eb vet\u00eb Orjentit, ku lidhej edhe Azia me Afrik\u00ebn.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq duhet t\u00eb v\u00ebrejm\u00eb se n\u00eb Suren Er Rrahman, nuk ka ndonj\u00eb sh\u00ebnim e interpretim identifikim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vendtakim detesh! Sikur t&#8217;a mendonim se edhe k\u00ebtu, flitet p\u00ebr rripin e Suezit, v\u00ebrehet se aty nuk ka asgj\u00eb q\u00eb t\u00eb lidhet sadopak me Moisiun e me pasurit\u00eb minerare! Duke pasur parasysh p\u00ebrshkrimin dhe rastin se sa vend-takime t\u00eb tilla ka n\u00eb globin tok\u00ebsor, ekziston mund\u00ebsia se p\u00ebr rripin e dy lindjeve dhe dy perendimave b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr rripin e tok\u00ebs midis dy n\u00ebnkontinenteve amerikane, aty ku kufizohen dy Oqeanet dhe n\u00ebnkuptohet edhe t\u00ebr\u00eb hapsira tok\u00ebsore e hemisfer\u00ebs perendimore. Por, mbetet p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrcaktuar se nga mund t\u00eb ishte konstatuar ky kontinent: nga lart\u00ebsia qiellore dhe i zbritur si informacion hyjnor, apo nga mitologji t\u00eb popujve t\u00eb hersh\u00ebm dhe nga libra fantastik\u00eb t\u00eb dijetar\u00ebve antik\u00eb (Talesi, Platoni, Lukiani etj), sigurisht edhe nga informacione t\u00eb lund\u00ebrtar\u00ebve antik\u00eb, q\u00eb orjentoheshin me shenja dhe me an\u00eb t\u00eb yjeve?! (Shih En Nahl, 14-16; 24)<\/p>\n<p>Dihet dhe duhet t\u00eb v\u00ebrejm\u00eb k\u00ebtu, se antik\u00ebt i kishin studiuar disa veti q\u00eb v\u00ebreheshin tek sferat dhe kjo do t\u00eb thoshte se konceptet e koordinatave gjeografike, ndryshonin edhe n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb l\u00ebvizjes rrotullimit, pozicionit etj. Tek sfera, nj\u00eb perendim ka nj\u00eb perendim tjet\u00ebr dhe p\u00ebr vehte b\u00ebhet lindje e anasjelltas si\u00e7 edhe tek jug-veri dhe kjo ide tek dijetar\u00ebt e n\u00eb mitologji ka ekzistuar.<\/p>\n<p>Por, duhet pranuar se Kurani ka sjellur edhe vertetime, garantime e magazinime t\u00eb arritjeve t\u00eb jashtzakonshme t\u00eb vet\u00eb popujve arab\u00eb, si\u00e7 duket se ishte edhe kuptimi tjet\u00ebr se globi ka dy lindje dhe perendime diellore e h\u00ebnore n\u00eb t\u00eb dy hemisferat.<\/p>\n<p><em>E Premte, 16 Nentor 2007<\/em>, <em>Gazeta Ndryshe<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Agron Luka, studiues Sipas mitologjis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb pellazgo-ilire, &#8220;Plaku i Detit&#8221;, Nereu, q\u00eb je tonte bashk\u00eb me t\u00eb bijat nereidat e oqeanidat, n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00ebnujore t\u00eb Detit Jon, e dinte &#8220;Sekretin e rrug\u00ebs p\u00ebr te Atlanti dhe Atlantida, n\u00eb fund t\u00eb Tok\u00ebs n\u00eb Perendim&#8221; dhe ishte ai, q\u00eb ia tregoi k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb eksploratorit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-13985","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj","7":"category-histori"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&quot;Sekreti i Atlantid\u00ebs&quot;... - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;Sekreti i Atlantid\u00ebs&quot;... - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Agron Luka, studiues Sipas mitologjis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb pellazgo-ilire, &#8220;Plaku i Detit&#8221;, Nereu, q\u00eb je tonte bashk\u00eb me t\u00eb bijat nereidat e oqeanidat, n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00ebnujore t\u00eb Detit Jon, e dinte &#8220;Sekretin e rrug\u00ebs p\u00ebr te Atlanti dhe Atlantida, n\u00eb fund t\u00eb Tok\u00ebs n\u00eb Perendim&#8221; dhe ishte ai, q\u00eb ia tregoi k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb eksploratorit [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-02-05T19:33:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/agron_luka.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"&#8220;Sekreti i Atlantid\u00ebs&#8221;&#8230;\",\"datePublished\":\"2015-02-05T19:33:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/\"},\"wordCount\":5602,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2015\\\/agron_luka.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/\",\"name\":\"\\\"Sekreti i Atlantid\u00ebs\\\"... - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2015\\\/agron_luka.jpg\",\"datePublished\":\"2015-02-05T19:33:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2015\\\/agron_luka.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2015\\\/agron_luka.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/sekreti-i-atlantides\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8220;Sekreti i Atlantid\u00ebs&#8221;&#8230;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Sekreti i Atlantid\u00ebs\"... - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"\"Sekreti i Atlantid\u00ebs\"... - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Nga Agron Luka, studiues Sipas mitologjis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb pellazgo-ilire, &#8220;Plaku i Detit&#8221;, Nereu, q\u00eb je tonte bashk\u00eb me t\u00eb bijat nereidat e oqeanidat, n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00ebnujore t\u00eb Detit Jon, e dinte &#8220;Sekretin e rrug\u00ebs p\u00ebr te Atlanti dhe Atlantida, n\u00eb fund t\u00eb Tok\u00ebs n\u00eb Perendim&#8221; dhe ishte ai, q\u00eb ia tregoi k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb eksploratorit [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2015-02-05T19:33:00+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/agron_luka.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"28 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"&#8220;Sekreti i Atlantid\u00ebs&#8221;&#8230;","datePublished":"2015-02-05T19:33:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/"},"wordCount":5602,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/agron_luka.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/","name":"\"Sekreti i Atlantid\u00ebs\"... - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/agron_luka.jpg","datePublished":"2015-02-05T19:33:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/agron_luka.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/agron_luka.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sekreti-i-atlantides\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8220;Sekreti i Atlantid\u00ebs&#8221;&#8230;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13985\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}