{"id":13851,"date":"2014-12-02T21:26:18","date_gmt":"2014-12-02T20:26:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=2331"},"modified":"2014-12-02T21:26:18","modified_gmt":"2014-12-02T20:26:18","slug":"studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/","title":{"rendered":"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Prof. Gjon Frani Ivezaj<\/strong><\/p>\n<p>Historia e popullit shqiptar, \u00ebsht\u00eb e mbushur me ngjarje t\u00eb lavdishme dhe data t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme plot fitore dhe humbje tragjike, q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella, gjat\u00eb shekujve t\u00eb kaluar.<br \/>\nMe k\u00ebt\u00eb tem\u00eb t\u00eb preferuar, gjithnj\u00eb jan\u00eb marr\u00eb dje dhe sot autor\u00eb vendas dhe t\u00eb huaj, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb par\u00eb historin\u00eb e popullit ton\u00eb n\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrime t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Illyria\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/a><\/p>\n<p>Shum\u00eb zona dhe qytete t\u00eb civilizuara (p\u00ebr koh\u00ebn), kan\u00eb qen\u00eb objekt studimi dhe p\u00ebrshkrimi t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, por edhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sipas pesh\u00ebs dhe r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb, q\u00eb z\u00eb secili nga k\u00ebto qendra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb banuara.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe Mal\u00ebsis\u00eb, sipas autor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr, banor\u00ebt e qytetit t\u00eb mir\u00ebnjohur antik, nuk quheshin popull barbar\u00eb.<br \/>\nHistorian\u00ebt, flasin shum\u00eb p\u00ebr studimet ilirike dhe shkruan shum\u00eb p\u00ebr ilirizmin. Mbi t\u00eb gjith\u00eb, dominonte mendimi i konsoliduar dhe provuar historikisht, se ilir\u00ebt kishin qen\u00eb gjithnj\u00eb n\u00eb k\u00ebto territore, ku, ende jan\u00eb sot. Ka shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna nga historian\u00ebt, gjeograf\u00ebt, filozof\u00ebt t\u00eb ndrysh\u00ebm, q\u00eb kan\u00eb shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr Ilirizmin dhe shum\u00eb fise t\u00eb tjera ilire.<br \/>\nK\u00ebshtu, sipas autor\u00ebve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm antik\u00eb, q\u00eb nga ato (letrare) nga Homeri, Hesiodi, Virgjili, Herodoti, Turkiditi, Isokrati, Skylaksi, Skymna, Pilibi, Apollodori, Straboni, Plini, Lukami, Ptolemeo, q\u00eb luajn\u00eb rolin e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb dardan\u00ebve dhe fiseve t\u00eb etrusk\u00ebve.<br \/>\nMe themelimin e Rom\u00ebs e t\u00eb Athin\u00ebs, Raguz\u00ebs, Kret\u00ebs dhe t\u00eb Troj\u00ebs, Nissusit (Nishi i sot\u00ebm), Mikena, e t\u00eb gjith\u00eb qyteteve t\u00eb nd\u00ebrtuara prej fisit estruk\u00ebve dardan\u00eb dhe fiseve t\u00eb tjera, q\u00eb ishin prej trungut t\u00eb pellazg\u00ebve.<br \/>\nT\u00eb gjitha k\u00ebto fise, sipas burimeve historike, njihen qysh nga shekulli i VIII para Krishtit. Kjo vlen m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr estruk\u00ebt dhe p\u00ebr shtrirjen e pellazg\u00ebve n\u00eb Ballkanin Qendror. Po ashtu n\u00eb Perendim dhe Veri t\u00eb Europ\u00ebs, sikurse do t\u00eb d\u00ebshmohet edhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn e brigjeve t\u00eb Detit Mesme, n\u00eb Veri t\u00eb kontinentit t\u00eb Afrik\u00ebs, n\u00eb Azin\u00eb e Vog\u00ebl dhe deri n\u00eb Indi. Kjo \u00e7\u00ebshtje megjithat\u00eb hap rolin politik dhe ekonomik t\u00eb pellazg\u00ebve, si nj\u00eb Mbret\u00ebri me nj\u00eb shtrirje t\u00eb gj\u00ebr\u00eb Euro-Aziatike.<br \/>\nFilozofi i njohur gjerman Gotfried \u00cbilhem Laibnez (1647-1717), ishte nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt, q\u00eb u muar me historin\u00eb e studimeve rreth gjuh\u00ebs dhe popullit shqiptar n\u00eb letr\u00ebn e tij t\u00eb 10 dhjetorit 1707, e cila u citua n\u00eb vitin 1897 n\u00eb revist\u00ebn \u201cAlbania\u201d t\u00eb Bukureshtit, deklarohet, se studimet e tij t\u00eb librave shqipe, midis t\u00eb cil\u00ebve, \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb fjalor, q\u00eb e bindi, se shqipja \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb e ilir\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb. K\u00ebshtu, sipas shkrimeve t\u00eb tjera, e n\u00eb gjurmimet e arkivave europiane, cil\u00ebsojn\u00eb, se gjuha shqipe \u00ebsht\u00eb e para gjuh\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb Ballkan.<br \/>\nStudiuesi Hans Erik Tunman (1746-1788), historian suedez, professor n\u00eb Universitetin e Halles n\u00eb Gjermani, ishte nj\u00eb nga albanolog\u00ebt e par\u00eb, ku, studio shkenc\u00ebrisht origjin\u00ebn e gjuh\u00ebs dhe t\u00eb popullit shqiptar. Ai, b\u00ebri k\u00ebrkime n\u00eb burimet antike greke dhe byzantine dhe studioj fjalorin tre gjuh\u00ebsh greqisht-sllavisht dhe shqip (t\u00eb botuar n\u00eb vitin 1770), t\u00eb historianit t\u00eb mir\u00ebnjohur Theodor Kavaljotit, n\u00eb vepr\u00ebn e tij: \u201cHulumtime p\u00ebr historin\u00eb e popujve t\u00eb Europ\u00ebs Lindore\u201d.<br \/>\nN\u00eb vitin 1774, ai arriti n\u00eb p\u00ebrfundimin shkencor\u00eb se shqiptar\u00ebt jan\u00eb populli i par\u00eb n\u00eb Gadishullin e Ballkanit dhe vijues autokton t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb Ilire dhe se ata nuk kan\u00eb asgj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt as me sllav\u00ebt as me grek\u00ebt.<br \/>\nPo ashtu historian gjerman Bopp Franz, n\u00eb vepr\u00ebn e tij: \u201cUber das Albanesischen\u201d, shkruan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb hapur ose sikurse thuhet bot\u00ebrisht, se gjuha shqipe dhe shqiptar\u00ebt, nuk kan\u00eb asnj\u00eb mot\u00ebr n\u00eb kontinentin e Europ\u00ebs. Ai, bazohet n\u00eb struktur\u00ebn gramatikore t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb shqipe.<br \/>\nHistoriani austriak John Georg Von Hahn (1811-1869), i diplomuar n\u00eb Universitetin e mir\u00ebnjohur Haidelbergut. Ai sh\u00ebrbei si gjykat\u00ebs n\u00eb shtetin e sapoformuar grek, n\u00ebn drejtimin e Mbretit t\u00eb Bavaris\u00eb (Oton).<br \/>\nAi, p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb b\u00ebri nj\u00eb seri studimesh me arvanitasit e Greqis\u00eb dhe me gjuh\u00ebn e tyre shqipe, ku, n\u00eb vitin 1854, botoi t\u00eb plot\u00eb vepr\u00ebn themelore n\u00eb tre v\u00ebllime: \u201cAlbanesische studien\u201d (Studimet shqiptare), mbi kultur\u00ebn, gjuh\u00ebn dhe historin\u00eb e tyre.<br \/>\nPo ashtu me burimet antike u bind, se ilir\u00ebt epirot\u00eb dhe maqedon\u00ebt, nuk ishin grek\u00eb, por ishte populli m\u00eb i vjetr\u00eb se ata kishin prejardhjen nga pellazg\u00ebt e lasht\u00eb. Ai, ishte i pari, q\u00eb studioj fjalorin e ilirishtes s\u00eb vjet\u00ebr, ku, drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti arriti t\u00eb p\u00ebrfundimin, se gjuha shqipe ishte vijuese e ilirishtes, kurse ilirishtja rridhte nga pellazgjishtja. (Shih \u201cStudimet shqiptare\u201d, Tiran\u00eb, f.13-27, 378-339).<br \/>\nSipas historianit gjerman Karl O\u2019Muller, p\u00ebrshkruhet, se populli shqiptar, \u00ebsht\u00eb populli m\u00eb i vjet\u00ebr parahistotik dhe origjina historike e tyre vjen nga antikiteti. (Shih, Muller Karl O \u201cPralegomena\u201d, 1825)<br \/>\nStudiuesi Italo Arberesh (1846), b\u00ebri studimet e rr\u00ebnj\u00ebs, sankristishtes, persishtes, latinishtes, greqisht\u00ebn klasik\u00eb dhe shqipe. Nga analiza kritike e shum\u00eb burimeve shkencore, ai arriti n\u00eb p\u00ebrfundimin, se gjuha e popullit shqiptar, ishte nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb vjetrat e t\u00eb gjith\u00eb popujve t\u00eb Europ\u00ebs.<br \/>\nFilozofi dhe historian i mir\u00ebnjohur Jacques Ed\u00ebin, n\u00eb vepr\u00ebn \u201cShqiptar\u00ebt\u201d (f.64), p\u00ebrshkruan, se pellazg\u00ebt erdh\u00ebn n\u00eb Ballkan, diku nga fillimi i mileniumit t\u00eb dyt\u00eb para Krishtit, ku, soll\u00ebn me vete gjurm\u00ebt e qytet\u00ebrimit t\u00eb hersh\u00ebm, q\u00eb ishin zhvilluar n\u00eb brigjet e dy lumenj\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj lindor\u00eb Eufratit dhe Nilit.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim t\u00eb gjat\u00eb, pellazg\u00ebt, u p\u00ebrhap\u00ebn n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pellgun e Detit Egje, n\u00eb Gadishullin Ballkanik edhe n\u00eb Itali. Por, ata q\u00ebndruan m\u00eb s\u00ebshumti n\u00eb trev\u00ebn jugore t\u00eb Ballkanit, q\u00eb m\u00eb von\u00eb u quajt Greqi. Ky autor vler\u00ebson, se gjith\u00eb k\u00ebto rajone njieshin si shtete pellazgjike, ku, asokohe Athina, Sparta, Mikena dhe Agrosi, ishin qendra t\u00eb forta ekonomike e shoq\u00ebrore pellazge. (Shih, \u201cPellazge\u201d, f.43).<br \/>\nHistorian Hesiodi, ishte nd\u00ebr poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb njohur dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm grek. Ai jetoi n\u00eb shek. VIII-VII para Krishtit. Hesiodi, shkroi dy poema n\u00eb Heksamet\u00ebr, ku, n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn poem\u00eb \u201cTheogonia\u201d, u muar me krijimin e perendive, me p\u00ebrmbatje t\u00ebr\u00ebsisht mitologjike. Autori, nd\u00ebr t\u00eb tjera shkruan, se per\u00ebndit\u00eb grek\u00eb, u muar\u00ebn krejt\u00ebsisht nga populli autokton pellazg\u00ebt. Gjithashtu, kultura dhe shkrimi, prej bot\u00ebs pellazge u p\u00ebrhap n\u00ebp\u00ebr Greqi dhe gradualisht n\u00eb Gadishullin Ballkanik.<br \/>\nPo ashtu, historian tjet\u00ebr Thukididi (Thucididis), lindi n\u00eb Athin\u00eb rreth vitit 460 para Krishtit. N\u00eb vitin 424, ai ishte komandant i nj\u00eb nj\u00ebsie detare n\u00eb Athin\u00eb, pran\u00eb ishullit Thasos. Ai, u muar edhe me studime historike, duke prekur shum\u00eb kultur\u00ebn dhe trajtoi tema t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr gjuh\u00ebn dhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje pellazge.<br \/>\nStudiuesi, la edhe shum\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta, p\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb e ilir\u00ebve dhe sidomos p\u00ebr fisin e Taulant\u00ebve, q\u00eb hyri n\u00eb luft\u00eb n\u00eb p\u00ebrkrahje t\u00eb Spart\u00ebs, gjat\u00eb luftimeve n\u00eb Gadishullin e Peloponezit. Ky fis ilir, tregoi trim\u00ebri t\u00eb fort\u00eb e t\u00eb patrembur, kund\u00ebr ushtar\u00ebve t\u00eb Gadishulllit t\u00eb Peloponezit.<br \/>\nSipas historianit grek Homeri, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike, ai p\u00ebrshkruan Luft\u00ebn e famshme t\u00eb Troj\u00ebs n\u00eb kryevepr\u00ebn e tij t\u00eb mir\u00ebnjohur \u201cIlida\u201d, ku, populli ilir t\u00eb fisit dardan me Mbretitn e tij Priami, luftuan heroikisht, p\u00ebr nderin e vendlindjes s\u00eb tyre Troja. (Homeri, \u201cIliada\u201d, III, 38.VII.89).<br \/>\nHistoriani grek Apiani, i lindur n\u00eb Aleksandri t\u00eb Egjiptit, nga fundi i shekullit i para Krishtit, n\u00eb vitin 70, shkroi historin\u00eb e Rom\u00ebs me 24 libra. Aty gjenden gj\u00ebra shum\u00eb t\u00eb vlefshme, p\u00ebr ilir\u00ebt dhe pellazg\u00ebt, shtrirjen e tyre gjeografike si dhe p\u00ebr hisotrin\u00eb e tyre, sepse \u00ebsht\u00eb populli m\u00eb i lasht\u00eb para grek\u00ebve dhe romak\u00ebve. (Apiani, \u201cHistoria Romana\u201d 4, Illyrike, 1 f.250).<br \/>\nP\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, thuhet se ata, pra ilir\u00ebt, ishin t\u00eb par\u00ebt, q\u00eb mor\u00ebn civilizimin n\u00eb Ballkan, ku, n\u00eb vijimsi nd\u00ebr shekuj kultivuan kultur\u00ebn e vlerave t\u00eb Europ\u00ebs.<br \/>\nK\u00ebshtu Straboni, p\u00ebr pjes\u00ebn Qendrore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb sotshme thot\u00eb, se: \u201cN\u00eb Illyricum, jetonte nj\u00eb popull me em\u00ebrin Epiriot, n\u00eb vitin 20 t\u00eb er\u00ebs son\u00eb.\u201d<br \/>\nEdhe Georgaj grek, thoshte t\u00eb vertet\u00ebn, se aty ishin me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb banor\u00ebt autokton\u00eb epirot\u00ebt, duke v\u00ebrtetuar bindjen, se ky popull ishte i Epirit, i cili, me heroiz\u00ebm luftonte shum\u00eb kund\u00ebr forcave t\u00eb armatosura t\u00eb Perandoris\u00eb Romake asokohe.<br \/>\nEpiriot\u00ebt, p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrshkruheshin nga kronist\u00ebt e koh\u00ebs antike, si luft\u00ebtar\u00eb trima, t\u00eb gatsh\u00ebm gjithmon\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur Atdheun e tyre t\u00eb shtrenjt\u00eb.<br \/>\nSipas autor\u00ebve t\u00eb huaj Skylaks dhe Appionit, thuhet, se popullsia autoktone e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme, t\u00eb zonave t\u00eb Kruj\u00ebs, Lezh\u00ebs, Shkodr\u00ebs deri tek tokat e Malit t\u00eb Zi (pra deri tek Birizinjumi i Serbis\u00eb s\u00eb sotme), thuhej se ishte ilire. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, ata shkruajn\u00eb: \u201cPopullsia e atyre trevave ishte Kalaja e Mbret\u00ebris\u00eb Ilire e pamposhtur. Ajo vijonte deri n\u00eb Bok\u00ebn e Kotorrit, t\u00eb cil\u00ebt, luftonin kund\u00ebr armiqve helen\u00eb dhe m\u00eb von\u00eb edhe kund\u00ebr pushtuesve romak\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur tokat dhe vijimsin\u00eb e kultur\u00ebs ilire.\u201d (Skylaks &amp; Appion, V. Kaptina 2 f.221).<br \/>\nEdhe m\u00eb von\u00eb, do t\u00eb shohim se kronist\u00ebt dhe historin\u00ebt e koh\u00ebs, do t\u00eb vijojn\u00eb t\u00eb trajtojn\u00eb temen shqiptare dhe t\u00eb historis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb t\u00eb saj.<br \/>\nI till\u00eb, \u00ebsht\u00eb historiani i njohur Stefan Byzantini (\u201cUrbibus et Populis\u201d, Prishtin\u00eb, f.417)<br \/>\nLeksikografi i shquar me prejardhje nga Konstandinpoli, q\u00eb jetoi n\u00eb shek.VI mbas Krishtit, trajton shum\u00eb tem\u00ebn shqiptare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, shohim se leksioni i tij, ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb madhe, p\u00ebr vet\u00eb faktin, se ai trajtoi historin\u00eb e Iliris\u00eb, mbasi ai shkruan shum\u00eb gjer\u00eb dhe jep p\u00ebrshkrime mbi territorin e Ilirikumit dhe fiset e hershme autoktone ilire, kultur\u00ebn e pasur t\u00eb tyre p\u00ebr koh\u00ebn, t\u00eb cilat natyrsh\u00ebm jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb botimet e vjetra.<br \/>\nP\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ai shkruan p\u00ebr disa qytete ilirike, q\u00eb nuk jan\u00eb trajtuar nga shkrimtar\u00ebt paraardh\u00ebs. Po ashtu, autori shkruan, se n\u00eb k\u00ebto t\u00ebrritore t\u00eb pasura zhvillimi t\u00eb administrat\u00ebs dhe qendrave t\u00eb banimit, jan\u00eb ruajtur disa fise t\u00eb hershme autoktone ilire, q\u00eb nuk ishin p\u00ebrmendur deri n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<br \/>\nN\u00eb p\u00ebrshkrimet e tij, autori i quan ato banor\u00eb si qytetar\u00eb ilir\u00eb, pra me nj\u00eb prejardhje autoktone pellazgjike t\u00eb lasht\u00eb autoktone. N\u00eb k\u00ebt\u00eb grup fisesh, b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb epirot\u00ebt, sipas autorit t\u00eb sip\u00ebrcituar.<br \/>\nSipas studiuesit bashk\u00ebatdhetar\u00eb Spiro N. Konda, n\u00eb librin: \u201cShqiptar\u00ebt dhe problem pellazgjik\u201d (Tiran\u00eb, 1964, f.231), thuhet se grek\u00ebt, gjithnj\u00eb jan\u00eb munduar t\u00eb na shuajn\u00eb si popullsi autoktone ilire.<br \/>\nEdhe pse t\u00eb gjith\u00eb tokat greke, ishin toka pellazgjike, helen\u00ebt, thonin se ishin ata t\u00eb par\u00ebt n\u00eb Ballkan. Por historia, flet t\u00eb kund\u00ebrten, ndon\u00ebse \u2018Enciklopedia e Madhe Greke\u2019, vijon t\u00eb k\u00ebmbngul\u00eb n\u00eb k\u00ebnv\u00ebshtrimin e saj t\u00eb nj\u00ebansh\u00ebm dhe aspak objektiv, duke e futur historin\u00eb n\u00eb situat\u00eb t\u00eb mjegullta.<br \/>\nN\u00eb opinionet e tyre t\u00eb botuar si d\u00ebshmi prove sot, n\u00eb shum\u00eb libra me karakter historik, shohim se n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi ata p\u00ebrputhen n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, kur ruajn\u00eb udhen e vijimsis\u00eb s\u00eb autoktonis\u00eb s\u00eb trevave tona, t\u00eb banuar natyrsh\u00ebm, qysh her\u00ebt nga paraardh\u00ebsit tan\u00eb pellazg\u00eb dhe ilir\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt e ngrit\u00ebn n\u00eb nivele t\u00eb d\u00ebshiruara p\u00ebrparimin e vendit t\u00eb tyre, n\u00eb p\u00ebrshtatje me kushtet dhe koh\u00ebn kur ata vepruan.<br \/>\nN\u00eb punimet e veta hulumtuese shum\u00ebvje\u00e7are, autori shqiptar Spiro N. Konda, shkruan, nd\u00ebr t\u00eb tjera, se: \u201cIlir\u00ebt autokton\u00eb, jan\u00eb populli i par\u00eb, q\u00eb kan\u00eb populluar dhe sjell\u00eb civilizimin e hersh\u00ebm t\u00eb Gadishullit t\u00eb Ballkanit, n\u00eb pjes\u00ebn Per\u00ebndimore t\u00eb Europ\u00ebs Juglindore.\u201d<br \/>\nAutori, n\u00eb shum\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrime e kund\u00ebrshton historiografin\u00eb e pasakt\u00eb greke, e cila nga ana e saj, \u00ebsht\u00eb munduar t\u00eb mohoj\u00eb tez\u00ebn e autoktonis\u00eb dhe vijimsis\u00eb s\u00eb popullis\u00eb dhe qendrave t\u00eb banimit t\u00eb hersh\u00ebm ilir, brenda territorit t\u00eb madh t\u00eb shtetit t\u00eb Illirikumit.<br \/>\nMe dob\u00ebsimin ekonomik dhe politiko-administrativ t\u00eb trevave t\u00eb administrat\u00ebs vendase t\u00eb Iliris\u00eb, shohim, se vijn\u00eb n\u00eb trevat tona t\u00eb pastra shum\u00eb kolon\u00eb sllav\u00eb nga Stepat dhe Malet Urale t\u00eb Rusis\u00eb, q\u00eb gjenden n\u00eb pjes\u00ebn e Europ\u00ebs Lindore.<br \/>\nK\u00ebto ardhacak\u00eb sllav, kur u dynden n\u00eb shek. VI mbas Krishtit n\u00eb trevat tona, u soll\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb barbare, duke tjet\u00ebrsuar gjith\u00e7ka autoktone ilire. Ata, vazhdimisht dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike ushtruan dhun\u00eb, raprezalje, krime, shfarosje barbare t\u00eb popullis\u00eb auktone, shkat\u00ebrruan civilizmin e kultur\u00ebs ilire askohe, duke shk\u00ebputur barbarisht vijimsin\u00eb e saj shpirt\u00ebrore dhe material, me pjes\u00ebt e tjera t\u00eb trungut t\u00eb Europ\u00ebs Perendimore ose me fqinj\u00ebt e saj, m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt si helen\u00ebt dhe romak\u00ebt.<br \/>\nK\u00ebto veprime, u b\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vijueshme, q\u00eb t\u00eb zhduket sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur historia dhe kultura amtare ilire.<br \/>\nGradualisht dhe sistematikisht, shohim, se asokohe nga sllav\u00ebt filloi n\u00eb t\u00eb shkruhet dhe p\u00ebrhapet gjer\u00ebsisht metoda e g\u00ebnjeshtr\u00ebs, se: \u201cIlir\u00eb, sipas tyre jan\u00eb t\u00eb ardhur n\u00eb Gadishullin e Ballkanit\u201d, nd\u00ebrsa serb\u00ebt sllav sipas autor\u00ebve sllav, jan\u00eb autokton\u00eb, gj\u00eb e cila bie n\u00eb kund\u00ebrshtim, me realitetin e gjuh\u00ebs s\u00eb fakteve historike Ballkanike dhe Europiane.<br \/>\nPra, jabanxhit\u00eb serb, u munduan t\u00eb behen si zot t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, n\u00eb tokat e huaja iliro-shqiptare.<br \/>\nAta, m\u00eb von\u00eb dhe gradualisht, sipas nj\u00eb plani t\u00eb detajuar kolonizues, fal\u00eb edhe aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrshtashm\u00ebris\u00eb dhe p\u00ebrhapjes s\u00eb mitit t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs, u bind\u00ebn n\u00eb vetvete, se jan\u00eb \u201cautokton\u201d. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ata arrit\u00ebn k\u00ebshtu t\u00eb formojn\u00eb shtetin sllav dhe u b\u00ebn\u00eb nj\u00eb fuqi e madhe n\u00eb Ballkan.<br \/>\nPika m\u00eb kulmore e tyre shenohet periudha e Car Dushanit, q\u00eb arriti t\u00eb pushtoj Shqip\u00ebrin\u00eb deri n\u00eb dyert e Durr\u00ebsit dhe m\u00eb n\u00eb jug e shtrin\u00eb pushtimin e tyre, n\u00eb zon\u00ebn pjellore t\u00eb Kosov\u00ebs, Maqedonin\u00eb, Malin e Zi, Gregorin\u00eb Bullgare, gjysm\u00ebn e Bosnj\u00ebs dhe arrit\u00ebn t\u00eb zaptojn\u00eb pa nd\u00ebrprerje gjysm\u00ebn e territor\u00ebve t\u00eb Dalmacis\u00eb.<br \/>\nK\u00ebto pushtime Mbret\u00ebria e Car Dushanit, i b\u00ebri n\u00eb vitin 1321 deri m\u00eb 1355. Duke p\u00ebrdorur forc\u00ebn ushtarake, shum\u00eb territore, ran\u00eb n\u00eb duart mizore t\u00eb ushtrive pushtuese t\u00eb Car Dushanit, t\u00eb cil\u00ebt, si objektiv primar\u00eb t\u00eb tyre kan\u00eb pasur \u00e7\u2019popullimin, shkomb\u00ebtarizmin dhe asimilimin n\u00eb maksimum t\u00eb banor\u00ebve dhe popullis\u00eb autoktone.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebto mizori sllave, ran\u00eb edhe trevat Arb\u00ebrore, t\u00eb cilat, kaluan nj\u00eb kalvar t\u00eb pashembullt krimesh dhe masakrash antinjerezore p\u00ebr shekuj me radh\u00eb, duke u munduar t\u00eb shuaj shqiptar\u00ebt, gjuh\u00ebn, fen\u00eb, zakonet, traditat, pra, t\u00eb sllavizoj\u00eb cdo gj\u00eb t\u00eb identitetit t\u00eb past\u00ebr shqiptar\u00eb.<br \/>\nKur Car Dushani vdiq, tokat e pushtuara prej tij, mund\u00ebn q\u00eb t\u00eb fitojn\u00eb lirin\u00eb. Ata, ran\u00eb m\u00eb n\u00eb fund, n\u00eb dor\u00eb t\u00eb principatave arb\u00ebrore. T\u00eb till\u00eb ishin: Principatat e Balshajve, Kastriot\u00ebve, Topijasit, Muzak\u00ebt etj.<br \/>\nQysh nga viti 1355 deri me ardhjen e barbar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Perandoris\u00eb Minore Turke (n\u00eb Fush\u00eb Kosov\u00eb), populli i Arb\u00ebris\u00eb asokohe, provoi dhe jetoi n\u00eb nj\u00eb liri ekonomike, politike, sociale dhe kulturore.<br \/>\nPor kjo nuk zgjati shum\u00eb, se pushtuesit e rinj otomane, do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb s\u00ebrisht shkat\u00ebrrime dhe barbarizime edhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb ende nuk jan\u00eb zbardhur si dhe sa duhet nga historian\u00ebt e koh\u00ebs dhe ato t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb sotme modern t\u00eb historis\u00eb s\u00eb nj\u00ebr\u00ebzimit.<br \/>\nN\u00eb Arkivat e Stambollit, ruhet ende e fresk\u00ebt ngjyra e gjakut t\u00eb krimeve t\u00eb p\u00ebrbindshme, q\u00eb taborret mizore turke, kan\u00eb ushtruar p\u00ebr 5 shekuj mbi popullin shqiptar dhe popujt e tjer\u00eb t\u00eb Ballkanit.<br \/>\nTokat shqiptare, gjithnj\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb goj\u00ebn e ujkut apo synimeve shoviniste t\u00eb fqinj\u00ebve t\u00eb huaj, t\u00eb cil\u00ebt, kan\u00eb pasur dhe kan\u00eb oreks, q\u00eb t\u00eb shk\u00ebpusin cope nga torta e majme e shqiptar\u00ebve autokton\u00eb.<br \/>\nN\u00eb histori, ka mbetur e sh\u00ebnuar ardhja e barbar\u00ebve otoman\u00eb, n\u00eb Gadishullin e Ballkanit n\u00eb vitin 1392, mbas betej\u00ebs s\u00eb madhe n\u00eb Fush\u00eb Kosov\u00eb, e cila udh\u00ebhiqej nga Car Llazari i Serbis\u00eb.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb t\u00eb njohur, n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit, si luft\u00eb kryqzatash, mor\u00ebn pjes\u00eb shqiptar\u00ebt, s\u00ebrb\u00ebt, vllah\u00ebt, bullgar\u00ebt, grek\u00ebt. Ushtria pushtuese otomane, kryesohej nga p\u00ebrbindshi i famshem n\u00eb krime Sulltan Vdekjeprur\u00ebs Murati I-r\u00eb.<br \/>\nN\u00eb betej\u00ebn e p\u00ebrgjashme, ishte n\u00eb krye t\u00eb ushtris\u00eb apo forcave ushtarake shqiptare edhe Gjon Kastrioti, babai i Gjergj Kastriotit Heroit ton\u00eb Komb\u00ebtar.<br \/>\nUshtrit\u00eb e bashkuara ballkanike, kund\u00ebr nj\u00eb armiku t\u00eb p\u00ebrbashket t\u00eb Perandoris\u00eb Otomane t\u00eb Bosforit, p\u00ebsuan disfat\u00eb t\u00eb madhe, mbasi armiqt ishin m\u00eb t\u00eb organizuar dhe t\u00eb armatosur gjer\u00eb n\u00eb dh\u00ebmb\u00eb, m\u00eb mjetet m\u00eb modern t\u00eb koh\u00ebs. Midis t\u00eb humburve n\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb sfiduese, ku, varej fati i popujve t\u00eb Ballkanit, ishin edhe shqiptar\u00ebt.<br \/>\nK\u00ebshtu deri n\u00eb vitin 1389, kur ushtrit\u00eb e panum\u00ebrta turke fituan betej\u00ebn, ata m\u00ebnjeher\u00eb filluan t\u00eb hakmarren ndaj kund\u00ebshtar\u00ebve t\u00eb tyre, duke nisur t\u00eb n\u00ebnshtrojn\u00eb shtetet, mbret\u00ebrit\u00eb dhe princat, q\u00eb i rezistuan pushtimit t\u00eb tyre. K\u00ebt\u00eb fat t\u00eb zi, kishin edhe tokat arb\u00ebrore.<br \/>\nKy pushtim i gjat\u00eb, vijoi pand\u00ebrprerje deri m\u00eb 28 N\u00ebntor 1912, kur plaku i urt\u00eb mjek\u00ebrbardh\u00eb Ismail Bej Qemali, dhe patriot\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb shquar, si: ish zv\/Kryeministri n\u00eb Qeverin\u00eb e re t\u00eb Vlor\u00ebs Imzot Nikoll\u00eb Ka\u00e7orri, Ministri i Financave liberatori Luigj Gurakuqi, etj., n\u00eb qytetin historik t\u00eb Vlor\u00ebs, shpall\u00ebn Pavar\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb nga Perandoria Otomane, e cila ishte plasaritur dhe po p\u00ebsonte kalb\u00ebzimin dhe tjet\u00ebrsimin e pashmagsh\u00ebm t\u00eb plot\u00eb\u2026<br \/>\nN\u00eb vitin 1572, p\u00ebrfundimisht trevat shqiptare arb\u00ebrore, ran\u00eb n\u00ebn sudimin e flamurit barbar t\u00eb gjysm\u00ebhen\u00ebs turke, e cila rifilloi s\u00ebrisht masakrat e p\u00ebrbindshme, kund\u00ebr popullsis\u00eb s\u00eb pafajshme, duke vra e prer\u00eb gjat\u00eb 5 shekujve qindra e mij\u00ebra gra, f\u00ebmij\u00eb, pleq etj.<br \/>\nAta, menj\u00ebher\u00eb filluan planin e islamizmimit me dhun\u00eb t\u00eb pashembullt t\u00eb trevave tona, fenomen q\u00eb vijoi pand\u00ebrpreje p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Otoman\u00ebt barbar\u00eb, p\u00ebrdoren metod\u00ebn e k\u00ebrba\u00e7it, taksen e xhizies, p\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebt katolik dhe ortodoks shqiptar\u00eb, dhe u b\u00ebnin l\u00ebshime e u jepnin privilegje atyre, q\u00eb konvertoheshin n\u00eb fen\u00eb e pushtuesit islam.<br \/>\nK\u00ebshtu trojet e shqiptar\u00ebve, gradualisht ran\u00eb n\u00eb sundimin e plot\u00eb t\u00eb mizoris\u00eb s\u00eb osman\u00ebve t\u00eb pashpirt, t\u00eb cil\u00ebt, pam\u00ebshir\u00eb kudo filluan t\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb \u00e7do gj\u00eb, tokat, kultur\u00ebn p\u00ebrparimtare ekzistuese, djegin gjith\u00e7ka, sht\u00ebpit\u00eb e qyteteve dhe qendrave t\u00eb tjera t\u00eb banimit n\u00eb periferi t\u00eb tyre, vrasin pam\u00ebshir\u00eb pleq, f\u00ebmij\u00eb, gra dhe n\u00ebna shtatz\u00ebne, q\u00eb nuk konvertoheshin n\u00eb fen\u00eb islame.<br \/>\nT\u00eb imponuar nga dhuna e madhe dhe e pap\u00ebrshkruar turke asokohe, duke mos pasur rrug\u00eb dalje tjet\u00ebr, p\u00ebr mbijetes\u00eb, popullsia arb\u00ebrore, pa d\u00ebshir\u00eb, filloi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb masive t\u00eb marr\u00eb rrug\u00ebn e emigracionit politik, n\u00eb drejtim t\u00eb vendeve t\u00eb tjera t\u00eb Europ\u00ebs, ku, nuk kishte shkelur ende k\u00ebmba barbare e pushtuesve t\u00eb huaj otoman. Atje, ku, ata, u vendos\u00ebn n\u00eb dhe t\u00eb huaj, arb\u00ebresh\u00ebt tan\u00eb, lan\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella t\u00eb identitetit t\u00eb tyre nga toka e t\u00eb par\u00ebve t\u00eb Arb\u00ebris\u00eb.<br \/>\nArb\u00ebresh\u00ebt e gjakut t\u00eb shprishur, asnj\u00ebher\u00eb nuk harruan, se jan\u00eb arb\u00ebror\u00eb t\u00eb Gjergj Kastriotit, ku, n\u00eb vendet apo zonat e tjera, ku u vendos\u00ebn ruajt\u00ebn dashurin\u00eb p\u00ebr familjen, varret e t\u00eb par\u00ebve t\u00eb tyre, t\u00eb cil\u00ebt, i kujtonin me shum\u00eb nostalgji, duke i p\u00ebrjetuar n\u00eb shum\u00eb k\u00ebng\u00eb dhe vjersha me tharm t\u00eb theksh\u00ebm patriotik. Atje ata vijuan t\u00eb ruajn\u00eb gjuh\u00ebn, kultur\u00ebn, fen\u00eb, zakonet, traditat, doket etnike, em\u00ebrat e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre, nipave dhe mbesave si arb\u00ebror\u00eb, i trash\u00ebguan gjat\u00eb shekujve brez mbas brezi\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Gjon Frani Ivezaj Historia e popullit shqiptar, \u00ebsht\u00eb e mbushur me ngjarje t\u00eb lavdishme dhe data t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme plot fitore dhe humbje tragjike, q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella, gjat\u00eb shekujve t\u00eb kaluar. Me k\u00ebt\u00eb tem\u00eb t\u00eb preferuar, gjithnj\u00eb jan\u00eb marr\u00eb dje dhe sot autor\u00eb vendas dhe t\u00eb huaj, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb par\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prof. Gjon Frani Ivezaj Historia e popullit shqiptar, \u00ebsht\u00eb e mbushur me ngjarje t\u00eb lavdishme dhe data t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme plot fitore dhe humbje tragjike, q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella, gjat\u00eb shekujve t\u00eb kaluar. Me k\u00ebt\u00eb tem\u00eb t\u00eb preferuar, gjithnj\u00eb jan\u00eb marr\u00eb dje dhe sot autor\u00eb vendas dhe t\u00eb huaj, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb par\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-12-02T20:26:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb\",\"datePublished\":\"2014-12-02T20:26:18+00:00\",\"dateModified\":\"2014-12-02T20:26:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/\"},\"wordCount\":3479,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/\",\"name\":\"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg\",\"datePublished\":\"2014-12-02T20:26:18+00:00\",\"dateModified\":\"2014-12-02T20:26:18+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Prof. Gjon Frani Ivezaj Historia e popullit shqiptar, \u00ebsht\u00eb e mbushur me ngjarje t\u00eb lavdishme dhe data t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme plot fitore dhe humbje tragjike, q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella, gjat\u00eb shekujve t\u00eb kaluar. Me k\u00ebt\u00eb tem\u00eb t\u00eb preferuar, gjithnj\u00eb jan\u00eb marr\u00eb dje dhe sot autor\u00eb vendas dhe t\u00eb huaj, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb par\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2014-12-02T20:26:18+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb","datePublished":"2014-12-02T20:26:18+00:00","dateModified":"2014-12-02T20:26:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/"},"wordCount":3479,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/","name":"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg","datePublished":"2014-12-02T20:26:18+00:00","dateModified":"2014-12-02T20:26:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/illyria.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/studiuesit-boterore-mbi-iliret-ne-rrjedhat-e-historise\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Studiuesit bot\u00ebrore mbi Ilir\u00ebt n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13851"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13851"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13851\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}