{"id":13839,"date":"2014-11-22T09:17:31","date_gmt":"2014-11-22T08:17:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=2291"},"modified":"2014-11-22T09:17:31","modified_gmt":"2014-11-22T08:17:31","slug":"nje-jete-ne-lufte-per-liri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri"},"content":{"rendered":"

\"\" ZEQIR HALILI<\/strong> (1853-1918<\/em>)<\/p>\n

Kryengrit\u00ebsi i pavdeksh\u00ebm dhe prij\u00ebsi e idealisti i p\u00ebrjetsh\u00ebm i kauz\u00ebs “Ja vdekje-ja Liri” gjat\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb tij heroike n\u00ebp\u00ebr flak\u00ebt e luft\u00ebrave t\u00eb pareshtura m\u00ebse 30, vje\u00e7are p\u00ebr \u00e7lirimin e atdheut, pas 65 vitesh,nj\u00eb her\u00eb t\u00eb vetme do t\u00eb ndalonte p\u00ebr pak koh\u00eb atje, ku nga t\u00eb tjer\u00ebt njihej si vendpushim p\u00ebr familje dhe shoq\u00ebri.
\nPor,i prer\u00eb n\u00eb bes\u00eb, “pushimi” n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Markofq\u00ebs, ishte dhe mbeti i fundit takim me pjes\u00ebtar\u00ebt e familjes p\u00ebr gjallje t\u00eb tij,nd\u00ebrsa Bjeshka e Gjarprit, brenda pak minutash u kthye n\u00eb vend-p\u00ebrjet\u00ebsim, ku ai ra p\u00ebr t\u00eb gjetur p\u00ebrgjithmon\u00eb qet\u00ebsin\u00eb.
\nNdaj sot,n\u00eb at\u00eb vend pran\u00eb nj\u00ebra tjetr\u00ebs q\u00ebndrojn\u00eb dy simbole me dy histori, nj\u00eb pllak\u00eb p\u00ebrkujtimore e cila mban\u00eb t\u00eb sh\u00ebnuara vitet e jet\u00ebs dhe t\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr liri, si dhe nj\u00eb gur i madh varri, q\u00eb tregon vend r\u00ebnien e tij.
\nZeqir Halili i Krasniqes,ishte djali i vet\u00ebm dhe f\u00ebmija i par\u00eb i Halil Binakut, djalit t\u00eb madh t\u00eb Binak Alis\u00eb, t\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb Mal\u00ebsi, Kosov\u00eb dhe gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Ep\u00ebrme. Ai u lind n\u00eb vitin 1853 n\u00eb nj\u00ebrin nga vendet m\u00eb heroike, t\u00eb njohur p\u00ebr b\u00ebmat e m\u00ebdha komb\u00ebtare, n\u00eb Bujanin historik t\u00eb Mic Sokolit dhe vdiq m\u00eb 18 gusht t\u00eb vitit 1918, i vrar\u00eb n\u00eb pabesi nga nj\u00eb ekspedit\u00eb austro-hungareze, pran\u00eb vendit t\u00eb quajtur Qafa e Markofqes, n\u00eb Bjeshk\u00ebt e Gjarprit, t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb.
\nOdat shqiptare nuk ishin thjesht\u00eb,vet\u00ebm vend ku njer\u00ebzit tuboheshin p\u00ebr \u00e7lodhje e bashk\u00ebbisedime, por edhe qend\u00ebr e grumbullimit t\u00eb dijes, arsimit dhe edukimit t\u00eb brezave,n\u00eb t\u00eb cilat flitej p\u00ebr luft\u00ebra e heroizma, m\u00ebsohej historia dhe tradita si dhe takoheshin burrat m\u00eb me nam p\u00ebr luft\u00ebra e kryengritje,ku lidhej Besa p\u00ebr bashkim dhe merreshin vendime me r\u00ebnd\u00ebsi, duke filluar nga peshimi i drejt\u00ebsis\u00eb kanunore deri te shqyrtimi i \u00e7\u00ebshtjeve madhore komb\u00ebtare p\u00ebr \u00e7lirimin e atdheut dhe mbrojtjen e tij.
\nNdaj, edhe Zeqiri u rrit dhe burr\u00ebrua para kohe n\u00eb Od\u00ebn e gjyshit t\u00eb tij em\u00ebr-madh, t\u00eb d\u00ebgjuar p\u00ebr pleq\u00ebrim e dije kudo, por edhe p\u00ebr trim\u00ebri e luft\u00ebra si dhe udh\u00ebheqje kuvendesh t\u00eb m\u00ebdha, t\u00eb cilat u b\u00ebn\u00eb shembujt m\u00eb sublim,patriotik dhe komb\u00ebtar n\u00eb histori.
\nBinak Alia, qysh nga rinia e hershme e Mic Sokolit, t\u00eb mbetur jetim si \u00e7un13 vje\u00e7ar dhe n\u00ebn p\u00ebrkujdesjen e tij, e kishte kthyer n\u00eb ritual burr\u00ebrimi, vendimin q\u00eb posa djemt\u00eb t\u00eb arrinin mosh\u00ebn e pjekuris\u00eb ,ai personalisht tu epte atyre lek\u00ebt nga xhepi i vet, p\u00ebr blerjen e nj\u00eb Plisi t\u00eb Bardh\u00eb, Jatagani dhe Pistolete, dit\u00eb nga e cila ata konsideroheshin t\u00eb rritur dhe kishin p\u00ebr obligim ti dilnin zot Atdheut si dhe t\u00eb b\u00ebheshin argat t\u00eb mir\u00eb t\u00eb vendit t\u00eb tyre.
\nAshtu si\u00e7 veproi me Micin dhe t\u00eb kat\u00ebr djemt\u00eb e tij, Binak Alia t\u00eb nj\u00ebjtin veprim do ta p\u00ebrs\u00ebriste edhe me t\u00eb nipin, Zeqir Halilin i cili do t\u00eb jetonte e vepronte me k\u00ebshillat e zgjedhura dhe porosit\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse t\u00eb gjyshit,duke i bartur ato gjithmon\u00eb n\u00eb mendje e zem\u00ebr,p\u00ebr t\u00eb mos i harruar asnj\u00ebher\u00eb, n\u00eb luft\u00eb as n\u00eb paqe,derisa ishte gjall\u00eb.
\nNdaj,p\u00ebrve\u00e7 betimit p\u00ebr mbajtjen e fjal\u00ebs s\u00eb dh\u00ebn\u00eb dhe respektimit t\u00eb Bes\u00ebs,nga gjyshi i tij, Zeqir Halili m\u00ebsoi se si t\u00eb mbetej \u00e7do her\u00eb i ndersh\u00ebm dhe t\u00eb ruhej gjithmon\u00eb nga interesi e pavendosm\u00ebria, dob\u00ebsi t\u00eb cilat ia prishin trimit- burr\u00ebrin\u00eb.
\nMadje,edhe n\u00eb veprimtarin\u00eb atdhetare, ai e sprovoi n\u00eb l\u00ebkur\u00ebn e vet, se p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr liri, vet\u00ebm mbajtja e bes\u00ebs dhe bashkimi i v\u00ebrtet\u00eb, edhe n\u00eb \u00e7astet m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, i b\u00ebn\u00eb shqiptar\u00ebt “m\u00eb t\u00eb fort\u00eb se guri”, t\u00eb pamposhtur n\u00eb q\u00ebndres\u00eb dhe t\u00eb pavdeksh\u00ebm n\u00eb histori.
\nNdaj,Zeqir Halili, si prij\u00ebs sublim i Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb,p\u00ebrher\u00eb mbajti nj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb atill\u00eb burr\u00ebror, t\u00eb cilin vet\u00ebm bijt\u00eb e trojeve epike shqiptare pat\u00ebn forc\u00eb, trim\u00ebri dhe guxim ta p\u00ebrjet\u00ebsonin dhe kthenin n\u00eb frym\u00ebzim brezash p\u00ebr besnik\u00ebri ndaj atdheut dhe idol t\u00eb luft\u00ebrave p\u00ebr liri.
\nAi,sa her\u00eb u vu n\u00eb pyetje fati i atdheut, nuk toleroi asnj\u00eb pushtues si\u00e7 nuk njohu as u pajtua kurr\u00eb,me pash\u00eb as mbret.<\/p>\n

Ishte koha kur “Himnin Komb\u00ebtar” “Mos shikoni kisha e xhamia” -si t\u00eb shenjt\u00ebruar nga Per\u00ebndia,e donin t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt pa dallim, mote kur populli yn\u00eb zhvillonte luft\u00eb komb\u00ebtare p\u00ebr jet\u00eb a vdekje, n\u00eb vitet e para t\u00eb fillim shekulli nj\u00ebzet, nj\u00ebqindvit\u00ebsh sprovash e peripecish t\u00eb panum\u00ebrta t\u00eb shqiptar\u00ebve, i cili do t\u00eb hynte n\u00eb histori si shekulli i \u00e7lirimit (ani pse jo t\u00ebr\u00ebsisht) t\u00eb popullit ton\u00eb.
\nNdaj, ashtu si\u00e7 kishte vepruar p\u00ebr vite e dekada m\u00eb par\u00eb,Kosova me gjith\u00eb plag\u00ebt e r\u00ebnda q\u00eb i thernin kudo n\u00eb trupin e saj t\u00eb plagosur nga luft\u00ebrat e pareshtura p\u00ebr \u00e7lirim,p\u00ebrs\u00ebri do t\u00eb kthehej n\u00eb qendr\u00ebn e zhvillimit t\u00eb kryengritjeve komb\u00ebtare,duke gjetur forc\u00eb p\u00ebr tu ri-ngritur edhe nj\u00eb her\u00eb m\u00eb fuqish\u00ebm se kurr\u00eb, n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr d\u00ebbimin p\u00ebrfundimtar t\u00eb pushtuesve osman nga trojet shqiptare.<\/p>\n

Tradita luftarake e pinjoll\u00ebve t\u00eb Binak Alis\u00eb<\/strong><\/p>\n

N\u00eb Bujanin Historik si vend me inspirime t\u00eb pashtershme komb\u00ebtare,n\u00eb mesin e kullave t\u00eb bardha,q\u00eb nga koha e lindjes s\u00eb heronjve t\u00eb tyre,dy nga to ruajt\u00ebn p\u00ebrher\u00eb shk\u00eblqim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb popull dhe n\u00eb histori; ajo e Mic Sokolit dhe e Binak Alis\u00eb.
\nN\u00eb odat e k\u00ebtyre kullave -kala, her\u00eb pas here do t\u00eb mblidheshin udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb njohur krahinash shqiptare dhe prij\u00ebs t\u00eb dalluar luft\u00ebrash komb\u00ebtare, n\u00eb t\u00eb cilat q\u00eb nga aprovimi i Tanzimatit, lidhej besa p\u00ebr bashkim fisesh dhe merreshin vendime mbi shpallje kryengritjesh p\u00ebr luftimin e pushtuesit dhe \u00e7lirimin e vendit me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb.
\nP\u00ebrpjekjet e pareshtura gjith\u00eb-popullore dhe kryengritjet e nj\u00ebpasnj\u00ebshme komb\u00ebtare q\u00eb pasonin nj\u00ebra tjetr\u00ebn,e kalit\u00ebn Zeqir Halilin, qysh t\u00eb vog\u00ebl, me aktet m\u00eb sublime t\u00eb trim\u00ebrive t\u00eb Krasniqes dhe Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb.
\nLufta kund\u00ebr t\u00eb ashtuquajturave reforma turke,nisi q\u00eb n\u00eb vitin 1845, p\u00ebr tu p\u00ebrs\u00ebritur edhe n\u00eb vitin 1862,kur Zeqir Halili ishte i ri dhe vet\u00ebm n\u00eb mosh\u00ebn 9 vje\u00e7are,vit n\u00eb t\u00eb cilin Mehmet Ali Pash\u00eb Maxhari me ushtar\u00ebt otoman do ta sulmonin edhe nj\u00eb her\u00eb Bujanin herorik dhe kullat historike t\u00eb tij,duke tentuar n\u00ebnshtrimin e Mal\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr t\u2019u t\u00ebrhequr pas pak koh\u00ebsh t\u00eb thyer dhe t\u00eb shpartalluar nga mal\u00ebsor\u00ebt trima t\u00eb prir\u00eb mjesht\u00ebrisht prej Binak Alis\u00eb, gjyshit t\u00eb Zeqir Halilit dhe Sokol Ram\u00ebs,babait t\u00eb Mic Sokolit, t\u00eb cil\u00ebt mbi t\u00eb gjitha \u00e7monin jet\u00ebn e lir\u00eb dhe pa ligjet shtyp\u00ebse t\u00eb Perandoris\u00eb,n\u00eb Atdheun e tyre.
\nKull\u00ebn z\u00ebmadhe t\u00eb Binak Alis\u00eb do ta trash\u00ebgonte Halili, babai i Zeqirit e pastaj ai vet i cili me trim\u00ebrit\u00eb e rralla q\u00eb d\u00ebshmoi gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij heroike p\u00ebr tridhjet\u00eb vjet me radh\u00eb do t\u00eb shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00ebrin nd\u00ebr protagonist\u00ebt kryesor t\u00eb ngjarjeve t\u00eb m\u00ebdha, jo vet\u00ebm n\u00eb Bujan e Mal\u00ebsi, por n\u00eb Kosov\u00eb dhe Shqip\u00ebrin\u00eb e ep\u00ebrme t\u00eb cilat kudo n\u00eb trevat kryengrit\u00ebse shqiptare, do ta ngritnin dhe p\u00ebrjet\u00ebsonin emrin e tij n\u00eb piedestalin e udh\u00ebheq\u00ebsve m\u00eb t\u00eb lart\u00eb ushtarak.
\nNdaj, treva prej nga ai vinte, do ta shpallte gjeneral t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb, apo “vojvod\u00eb” si\u00e7 quhej n\u00eb gjuh\u00ebn popullore, titull i huazuar nga vendi fqinj-Mali i zi,ku me emrin “vojvod\u00eb” nderoheshin udh\u00ebheq\u00ebsit e arrir\u00eb t\u00eb ushtris\u00eb dhe artit luftarak, aso kohe.
\nZeqir Halili udh\u00ebhoqi luftime t\u00eb panum\u00ebrta dhe u priu po aq shum\u00eb betejave , jo vet\u00ebm kund\u00ebr turqve, por edhe kund\u00ebr serb\u00ebve e malazez\u00ebve, akte trim\u00ebrie k\u00ebto t\u00eb cilat k\u00ebt\u00eb luft\u00ebtar t\u00eb p\u00ebrbetuar t\u00eb kauz\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare e kthyen n\u00eb legjend\u00eb t\u00eb q\u00ebndres\u00ebs dhe p\u00ebrpjekjeve atdhetare p\u00ebr liri.
\nQ\u00eb nga vitit 1800 e k\u00ebtej, p\u00ebrgjat\u00eb nj\u00eb periudhe mbi dy shekullore, nuk mund t\u00eb kalosh asnj\u00eb faqe historie t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb dhe Kosov\u00ebs,pa hasur disa her\u00eb n\u00eb b\u00ebmat heroike t\u00eb Binak Alis\u00eb, Mic Sokolit e Qerim Binakut i cili do t\u00eb binte heroikisht duke mbrojtur Plav\u00ebn dhe Gucin\u00eb nga malazez\u00ebt, Zeqir Halilit etj.
\nAta, si pinjoll t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs familje historike me veprat sublime q\u00eb lan\u00eb pas, u ngrit\u00ebn n\u00eb lart\u00ebsit\u00eb e heroizmave komb\u00ebtare, ndaj me t\u00eb drejt\u00eb, emrat e tyre u sh\u00ebnuan me germa t\u00eb arta n\u00eb analet e historis\u00eb s\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr bashkimin e kombit dhe \u00e7lirimin e atdheut, do t\u00eb thuhej n\u00eb mes tjerash edhe n\u00eb nj\u00eb dokumentar kushtuar k\u00ebtyre trimave.
\nZeqir Halili, sa her\u00eb u vu n\u00eb pyetje \u00e7\u00ebshtja e trojeve etnike dhe liria e vendit, luftoi me gryk\u00eb t\u00eb pushk\u00ebs, pa asnj\u00eb hezitim si kund\u00ebr pushtuesve turq ashtu edhe kund\u00ebr pushtuesve serbo-malazez.
\nNj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb,do t\u00eb d\u00ebshmohej edhe nga nj\u00eb dokument i dat\u00ebs 15 tetor t\u00eb vitit 1912,gjetur n\u00eb arkivat ushtarake t\u00eb Malit t\u00eb Zi, n\u00eb t\u00eb cilin nga oficer\u00ebt e k\u00ebtij shteti hegjemonist fqinj,raportohej se si nga data 2 maj e atij viti, Bajram Curri dhe Zeqir Halili, nuk u lan atyre asnj\u00eb her\u00eb qet\u00ebsi dhe sulmonin \u00e7do dit\u00eb pozicionet malazeze.
\nMadje edhe p\u00ebrdorimin e dijes si tradit\u00eb familjare e pasardh\u00ebsve t\u00eb Binak Alis\u00eb, Zeqir Halili i Krasniqes do ta d\u00ebshmonte n\u00eb koh\u00eb dhe vend t\u00eb duhur,duke shk\u00eblqyer edhe n\u00eb bisedime si udh\u00ebheq\u00ebs i vendosur dhe mbrojt\u00ebs besnik i popullit t\u00eb tij.
\nThuhet se n\u00eb fillim vitet e 70-ta t\u00eb shekullit XIX, Binak Alis\u00eb do ti k\u00ebrkohej nj\u00eb mashkull, i cili p\u00ebrve\u00e7 trim\u00ebris\u00eb duhej t\u00eb kishte edhe oratori p\u00ebr udh\u00ebheqjen e delegacionit t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb, t\u00eb ftuar p\u00ebr bisedime nga Veziri n\u00eb Shkod\u00ebr.
\nBinak Alia si kryefamiljar dhe njeri i sprovuar n\u00eb jet\u00eb,i cili njihte trim\u00ebrin\u00eb dhe vendosm\u00ebrin\u00eb e t\u00eb nipit,por edhe q\u00ebndrimet e ashpra t\u00eb Vezirit, sado q\u00eb at\u00eb koh\u00eb ai ishte ende i ri,megjithat\u00eb vendosi q\u00eb p\u00ebr ballafaqim me t\u00eb, ta d\u00ebrgonte Zeqir Halilin.
\nVendimi i Binak Alis\u00eb,u d\u00ebshmua i drejt\u00eb dhe me vend, ngase Zeqir Halili, do ta nxirrte t\u00eb gjith\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb t\u00eb leht\u00ebsuar nga tatimet dhe faqebardh\u00eb n\u00eb ballafaqimin e ashp\u00ebr me Vezirin.
\nEdhe pse ende nuk kishte arritur mosh\u00ebn 18 vje\u00e7are, k\u00ebmb\u00ebnguljeve dhe k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb Vezirit p\u00ebr imponimin e pushtetit turk dhe pagimin e taksave t\u00eb v\u00ebna nga pushtuesit osman n\u00eb Mal\u00ebsi, Zeqiri do tu p\u00ebrgjigjej pa ju trembur syri dhe pa asnj\u00eb hamendje, tro\u00e7, shkurt dhe shqip; Jo!
\nUn\u00eb si p\u00ebrfaq\u00ebsues i Mal\u00ebsis\u00eb, kam ardh\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr t\u00eb flas me takatin e atyre q\u00eb m\u00eb kan\u00eb d\u00ebrguar k\u00ebtu, se po t\u00eb flisja nga pozita e Vezirit, me pasurin tuaj do ta mbaja, dy vjet Mal\u00ebsin\u00eb me buk\u00eb e t\u00eb gjitha t\u00eb mirat, do t\u00eb vazhdonte Zeqiri, ndaj u them jo, nuk mund t\u00eb japim rekrut as t\u00eb paguajm\u00eb tatimet.
\nNj\u00eb jo e fort\u00eb, e cila do ta lironte nga barra e r\u00ebnd\u00eb e taksave,rekrutimet e t\u00eb rinjve dhe ngarkesat tjera t\u00eb shumta otomane , gjith\u00eb trev\u00ebn e tij kreshnike.<\/p>\n

Lufta e vitit 1885 dhe lirimi i Sylejman Vokshit e Abdyl Frash\u00ebrit<\/strong><\/p>\n

Zeqir Halili po-ashtu,d\u00ebshmoi trim\u00ebri t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb shum\u00eb lufta dhe beteja t\u00eb Lidhjes s\u00eb Prizrenit, p\u00ebrpjekjet e t\u00eb cilit do t\u00eb vazhdonin edhe pas shuarjes s\u00eb saj,me \u00e7`rast vlen t\u00eb ve\u00e7ohen luftimet e vitit 1885 kund\u00ebr forcave t\u00eb Vesel Pash\u00ebs n\u00eb Gjakov\u00eb e rrethin\u00eb.
\nSi\u00e7 m\u00ebsojm\u00eb nga historia jon\u00eb komb\u00ebtare,n\u00eb shkurt t\u00eb vitit 1885, n\u00eb fshatrat e Prizrenit, do t\u00eb shp\u00ebrthente nj\u00eb kryengritje e re,kurse m\u00eb 1 mars t\u00eb atij viti,pasi pren\u00eb lidhjet telegrafike,kryengrit\u00ebsit shqiptar do ta sulmonin Prizrenin,ku edhe p\u00ebrkund\u00ebr zjarrit t\u00eb fort\u00eb t\u00eb ushtris\u00eb turke, ata arrit\u00ebn t\u00eb dep\u00ebrtonin n\u00eb qytet dhe \u00e7lironin sht\u00ebpit\u00eb e para t\u00eb tij. (https:\/\/www.shqiperia.com\/Kryengritjet-kunderosmane.)
\nKund\u00ebr tyre,si r\u00ebndom, edhe k\u00ebsaj here Perandoria osmane, do t\u00eb d\u00ebrgonte nj\u00eb ekspedit\u00eb t\u00eb madhe ushtarake, me n\u00eb krye mareshalin turk, Vesel Pasha, t\u00eb cilit p\u00ebrkund\u00ebr forcave t\u00eb m\u00ebdha iu nevojit\u00ebn, jo dit\u00eb a jav\u00eb, por edhe muaj, p\u00ebr ta qet\u00ebsuar gjendjen n\u00eb qytet.
\nI informuar nga bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt,se di\u00e7ka e madhe po p\u00ebrgatitej edhe atje, ai papritmas m\u00eb 1 gusht t\u00eb vitit 1885, do ta m\u00ebsynte Gjakov\u00ebn,ku n\u00eb befasi do ta arrestonte Sylejman Vokshin me bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb,n\u00ebn drejtimin e t\u00eb cilit b\u00ebheshin p\u00ebrgatitjet e fundit p\u00ebr formimin e nj\u00eb lidhje t\u00eb re antiosmane.
\nPas arrestimit t\u00eb Sylejman Vokshit,ashtu si\u00e7 ishin v\u00ebrsul n\u00eb shtatorin e vitit 1878,dhe kishin vrar\u00eb Mehmet Ali Pash\u00eb Maxharin,shqiptar\u00ebt e zem\u00ebruar, do t\u00eb m\u00ebsynin edhe tani nga t\u00eb gjitha an\u00ebt ushtrin\u00eb e Vesel Pash\u00ebs e cila kishte bllokuar Gjakov\u00ebn,ku do t\u00eb shk\u00eblqente trimi dhe martiri i kombit,Zeqir Halili me luft\u00ebtar\u00ebt nga Mal\u00ebsia.
\nMegjith\u00ebse Vesel Pash\u00ebs, do ti vinin p\u00ebrforcime nga Prishtina, luftimet e ashpra nuk do t\u00eb pushonin p\u00ebr disa koh\u00eb, ndaj derisa n\u00eb mes t\u00eb luft\u00ebtar\u00ebve shqiptar dhe ushtar\u00ebve t\u00eb Vesel Pash\u00ebs n\u00eb Gjakov\u00eb ende vazhdonin p\u00ebrballjet, kryengritja kund\u00ebr Perandoris\u00eb turke, do t\u00eb shp\u00ebrthente edhe n\u00eb Rumelin\u00eb Lindore e cila vet\u00ebm disa dit\u00eb m\u00eb von\u00eb do ta shpallte bashkimin me Bullgarin\u00eb.
\nE gjendur n\u00eb mes dy zjarresh, Perandoria turke, do t\u00eb detyrohej tu b\u00ebnte shqiptar\u00ebve disa l\u00ebshime me r\u00ebnd\u00ebsi, p\u00ebrfshi edhe lirimin e udh\u00ebheq\u00ebsve m\u00eb t\u00eb lart t\u00eb Lidhjes s\u00eb Prizrenit nga burgu, si Sylejman Vokshi e Abdyl Frash\u00ebri, q\u00eb ishte k\u00ebrkesa kryesore e kryengrit\u00ebsve.
\nMadje p\u00ebr qet\u00ebsimin e gjendjes,Perandoria otomane u premtoi atyre lejimin e m\u00ebsimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00ebp\u00ebr shkolla, si dhe t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr bartjen e arm\u00ebve nga mal\u00ebsor\u00ebt, arritje t\u00eb cilat pa kontributin e Zeqir Halilit me bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt e tij trima, nuk mund t\u00eb paramendoheshin n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n

Zeqir Halili dhe Isa Buletini<\/strong><\/p>\n

Pjes\u00ebmarrja e Zeqir Halilit, nuk do t\u00eb mungonte edhe n\u00eb kuvendet e m\u00ebdha popullore t\u00eb organizuara nga figurat m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb kombit,ashtu si\u00e7 nuk do t\u00eb mungonte kontributi i tij as n\u00eb luft\u00ebrat dhe betejat e zhvilluara n\u00eb vitet 1899 -1903, nga Lidhja e Pej\u00ebs, p\u00ebr mbrojtjen e \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare dhe \u00e7lirimin e atdheut, t\u00eb cilat figur\u00ebn patriotike t\u00eb Zeqir Halilit,do ta b\u00ebnin edhe m\u00eb t\u00eb ndritshme, n\u00eb Kosov\u00eb dhe Shqip\u00ebri.
\nMadje, z\u00ebri i kushtrimit t\u00eb atdheut, do t\u00eb jehonte edhe n\u00eb dit\u00ebt kur armiku nuk e priste as besonte dhe shum\u00eb burra t\u00eb tjer\u00eb heshtnin para fuqis\u00eb s\u00eb pushtuesit, por jo edhe Isa Buletini e Zeqir Halili. Ata u prin\u00eb betejave, n\u00eb t\u00eb cilat do t\u00eb shk\u00eblqenin si udh\u00ebheq\u00ebsit m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb trevave kreshnike, duke d\u00ebshmuar shpirtin e tyre kryengrit\u00ebs dhe t\u00eb pa epur e luftarak edhe n\u00eb koh\u00eb e momente, kur sipas k\u00ebng\u00ebtarit popullor :<\/p>\n

K\u00ebrkush luft\u00ebs s`un ja nisi
\nVe\u00e7 Krasniqja e Zeqir Halili
\nN\u00eb Mitrovic\u00eb Is\u00eb Buletini<\/p><\/blockquote>\n

Isa Buletini dhe Zeqir Halili, burra q\u00eb organizonin nga nj\u00eb luft\u00eb p\u00ebr vjet<\/strong><\/p>\n

Prij\u00ebsit heroik dhe populli liridash\u00ebs i k\u00ebtyre trojeve, nuk gjet\u00ebn paqe e qet\u00ebsi as n\u00eb grahmat e fundit t\u00eb Perandoris\u00eb pushtuese turke, e cila duke parandjer\u00eb vdekjen e shpejt, kishte ashp\u00ebrsuar shqelmat dhe b\u00ebnte k\u00ebrdin\u00eb mbi shqiptar\u00ebt me aksione dhe ekspedita nga m\u00eb t\u00eb egrat ushtarake.
\nSikur t\u00eb mos mjaftonin goditjet e saj, duke par\u00eb se osman\u00ebt i kishin vitet e num\u00ebruara n\u00eb Ballkan, tanim\u00eb-kund\u00ebr shqiptar\u00ebve,kishte ngritur kok\u00ebn me arroganc\u00eb edhe Perandoria Ruse.
\nMadje, me q\u00ebllim t\u00eb p\u00ebrgatitjes s\u00eb terrenit, p\u00ebr pushtimin e trojeve t\u00eb tyre etnike nga fqinj\u00ebt hegjemonist sllav -si shtete aleate t\u00eb saj, qeveria ruse deri n\u00eb vitin 1902, kishte hapur konsullatat e veta n\u00eb qytetet kryesore shqiptare, si n\u00eb Manastir, Shkup, Durr\u00ebs, Shkod\u00ebr, Prizren etj, e nj\u00eb t\u00eb till\u00eb,k\u00ebrkonte me k\u00ebmb\u00ebngulje ta hapte edhe n\u00eb Mitrovic\u00eb, vend n\u00eb t\u00eb cilin at\u00ebbot\u00eb ishin p\u00ebrqendruar t\u00eb gjitha interesat ruso-serbe,ku p\u00ebrmbaroheshin planet strategjike dhe p\u00ebrgatiteshin aksionet ushtarake p\u00ebr pushtimin e Kosov\u00ebs.
\nNdaj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb konsulli rus t\u00eb mund t\u00eb vendosej n\u00eb Mitrovic\u00eb, para ardhjes s\u00eb tij, qeveritar\u00ebt turq, kinse n\u00ebn presionin e Rusis\u00eb,heroin Isa Buletini i cili bashk\u00eb me Bajram Currin e Zeqir Halilin,u takonin plejad\u00ebs s\u00eb burrave t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kombit, t\u00eb cil\u00ebt kund\u00ebr \u00e7do pushtuesi ishin n\u00eb gjendje ta ngritin popullin n\u00eb luft\u00eb,do ta detyronin at\u00eb q\u00eb t\u00eb shkonte n\u00eb Stamboll p\u00ebrkoh\u00ebsisht.
\nMegjithat\u00eb, ardhja e oficerit t\u00eb artileris\u00eb ruse, Grigor Sh\u00e7erebin si konsull n\u00eb Mitrovic\u00eb, i cili m\u00eb par\u00eb kishte sh\u00ebrbyer edhe n\u00eb Shkod\u00ebr e Selanik, do ta komplikonte aq shum\u00eb gjendjen,sa q\u00eb shqiptar\u00ebt e kalitur nga prij\u00ebs si Isa Buletini edhe pa pranin e tij,do t\u00eb zhvillonin nj\u00eb kryengritje t\u00eb p\u00ebrgjakshme, kund\u00ebr konsullit t\u00eb pa d\u00ebshiruar rus.
\nMadje “Diplomati” t\u00eb cilin garnizoni turk n\u00eb Bair t\u00eb Mitrovic\u00ebs,b\u00ebri sikur u detyrua nga presioni i vendor\u00ebve ta strehonte n\u00eb kazermat ushtarake, me rastin e shp\u00ebrthimit t\u00eb p\u00ebrleshjeve me ushtar\u00ebt e perandoris\u00eb kund\u00ebr vendosjes s\u00eb tij n\u00eb Mitrovic\u00eb, si oficer i artileris\u00eb ruse q\u00eb ishte, p\u00ebrkrah Seid Beut, Shqerebin do t\u00eb komandonte me top\u00e7injt\u00eb e garnizonit turk, duke b\u00ebr\u00eb k\u00ebrdi jo vet\u00ebm ndaj kryengrit\u00ebsve por edhe kund\u00ebr banor\u00ebve t\u00eb pafajsh\u00ebm shqiptar.
\nGjakderdhja q\u00eb po u shkaktonte oficeri i maskuar si “konsull”, bashk\u00ebkomb\u00ebsve t\u00eb tetarit Ibrahim Muhaxhiri (Gjilani apo Karadaku), mbiemri i t\u00eb cilit p\u00ebrshkruhet n\u00eb disa m\u00ebnyra,pasi q\u00eb edhe familja e tij, vet\u00ebm disa vite m\u00eb par\u00eb ishte d\u00ebbuar me dhun\u00eb nga vendbanimet shqiptare t\u00eb rrethit t\u00eb Nishit dhe vendosur si “refugjat” n\u00eb nj\u00eb fshat n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Gjilanit,me syt\u00eb e err\u00ebsuar nga trishtimi,do ta hiqte pushk\u00ebn dhe vriste n\u00eb vend “konsullin” rus.
\nPas k\u00ebtij akti heroik, do t\u00eb pasonte d\u00ebnimi i r\u00ebnd\u00eb Perandorak ndaj Ibrahimit dhe syrgjynosja e tij n\u00eb kazamatet e Kalas\u00eb s\u00eb Gazipash\u00ebs, ku thuhet se pas dy vitesh, trimi shqiptar do t\u00eb vdiste i d\u00ebrmuar nga torturat e oficer\u00ebve turq.<\/p>\n

Q\u00ebndrimi armiq\u00ebsor i xhonturqve ndaj prij\u00ebsve dhe popullit shqiptar<\/strong><\/p>\n

V\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e panum\u00ebrta t\u00eb popullit ton\u00eb n\u00ebn pushtimin shum\u00eb shekullor t\u00eb Perandoris\u00eb osmane,as pas vendosjes s\u00eb kushtetut\u00ebs, nuk do t\u00eb pushonin.
\nP\u00ebrkundrazi ato zgjerohen e p\u00ebrkeq\u00ebsohen edhe m\u00eb tep\u00ebr,sidomos pas ardhjes s\u00eb xhonturqve n\u00eb pushtet t\u00eb cil\u00ebt menj\u00ebher\u00eb pas zgjedhjeve dhe q\u00eb n\u00eb mbledhjen e par\u00eb konstituive t\u00eb parlamentit, m\u00eb 17 dhjetor t\u00eb vitit 1908, jo vet\u00ebm se hodh\u00ebn posht\u00eb k\u00ebrkesat e drejta t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr shkollim n\u00eb gjuh\u00ebn amtare,por ua mohuan kategorikisht edhe komb\u00ebsin\u00eb,me q\u00ebllim t\u00eb asimilimit t\u00eb plot\u00eb t\u00eb tyre.
\nMadje,megjith\u00ebse qeveritar\u00ebt otoman e dinin se pak\u00ebnaq\u00ebsia e tyre nuk drejtohej kund\u00ebr kushtetut\u00ebs por kund\u00ebr q\u00ebndrimit xhonturk, ata p\u00ebr tu liruar nga premtimet e dh\u00ebna prij\u00ebsve tan\u00eb komb\u00ebtar,t\u00eb cil\u00ebt mb\u00ebshtet\u00ebn vendosjen e xhonturqve n\u00eb pushtet edhe me organizim tubimesh masive,do t\u00eb p\u00ebrpiqeshin ti zhduknin t\u00eb gjith\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit kryesor t\u00eb l\u00ebvizjes shqiptare,p\u00ebrfshi edhe Isa Buletinin, p\u00ebrkund\u00ebr kontributit q\u00eb ai dha n\u00eb korrik t\u00eb vitit 1908,si organizator i Kuvendit t\u00eb Ferizajt,me \u00e7`rast n\u00eb mesin e mij\u00ebra pjes\u00ebmarr\u00ebsve ishte edhe Zeqir Halili e axhallar\u00ebt e tij.
\nK\u00ebshtu, q\u00eb n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1908,xhonturqit do ta shpallnin Isa Buletinin \u201carmik\u201d t\u00eb kushtetut\u00ebs dhe k\u00ebrkonin kok\u00ebn e tij, gj\u00eb q\u00eb detyroi at\u00eb, nga Mitrovica t\u00eb vendosej n\u00eb Buletin.
\nMegjithat\u00eb, m\u00eb 22 n\u00ebntor t\u00eb vitit 1908,xhonturqit d\u00ebrguan mbi 1500 ushtar\u00eb, t\u00eb pajisur me artileri dhe armatimin m\u00eb modern edhe n\u00eb Buletin, p\u00ebr zhdukjen e tij ,ku pas nj\u00eb luftimi q\u00eb zgjati t\u00ebr\u00eb dit\u00ebn,mbet\u00ebn t\u00eb vrar\u00eb 3 shqiptar\u00eb dhe rreth 30 ushtar\u00eb turq.
\nPo-ashtu, n\u00eb Manastir,i cili at\u00ebbot\u00eb njihej si qend\u00ebr drejtuese e klubeve, xhonturqit p\u00ebrgatit\u00ebn atentate kund\u00ebr udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb shquar shqiptar\u00eb p\u00ebrfshi edhe at\u00eb n\u00eb Kor\u00e7\u00eb kund\u00ebr Dervish Him\u00ebs.
\n“Turqit e rinj” n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi u treguan shum\u00eb armiq\u00ebsor ndaj popullit shqiptar, e sidomos gjat\u00eb vitit 1909, kur si pasoj\u00eb e t\u00eb korrurave t\u00eb dob\u00ebta dhe bllokimit t\u00eb mallrave austriake nga qeveria xhonturke, gjendja ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri ishte keq\u00ebsuar deri n\u00eb at\u00eb mas\u00eb, sa q\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb trojeve shqiptare k\u00ebrc\u00ebnoheshin nga uria.
\nMegjithat\u00eb, mu n\u00eb at\u00eb koh\u00eb,n\u00eb vend se t\u2019ua leht\u00ebsonin tatimet, si\u00e7 u kishin premtuar para ardhjes n\u00eb pushtet, xhonturqit filluan t\u00eb k\u00ebrkonin jo vet\u00ebm shlyerjen e taksave p\u00ebr vitin 1909,por ti b\u00ebnin borxhli shqiptar\u00ebt edhe p\u00ebr tatimet e dy viteve m\u00eb par\u00eb, madje sipas nj\u00eb ligji ushtarak t\u00eb aprovuar n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1908, ata urdh\u00ebruan edhe rekrutimin e djemve t\u00eb rinj n\u00eb ushtrin\u00eb perandorake.
\nSipas Zekeria Can\u00ebs,xhonturqit n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1908 shpall\u00ebn ligjin e ri mbi sh\u00ebrbimin e detyruar ushtarak p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shtetasit e perandoris\u00eb,dhe filluan t\u00eb mbledhin taksat,jo vet\u00ebm p\u00ebr vitin1909 po edhe ato t\u00eb prapambeturat e dy viteve m\u00eb par\u00eb. (Zekirja Cana,”L\u00ebvizja komb\u00ebtare shqiptare n\u00eb kosov\u00eb,1908-1912″,fq.57)
\nDuke ditur se aksionet e filluara turke, do t\u00eb kund\u00ebrshtoheshin edhe me luft\u00eb nga prij\u00ebsit e kombit, qeveria e xhonturqve u vu prap\u00eb n\u00eb ndjekje t\u00eb tyre, duke filluar me Isa Buletinin,i cili me 700 kryengrit\u00ebs,at\u00eb koh\u00eb ndodhej n\u00eb rrethinat e Pej\u00ebs.
\nNdaj,m\u00eb 20 mars t\u00eb vitit 1909,Xhavit Pasha me 3000 ushtar\u00eb,16 topa dhe forca t\u00eb shumta t\u00eb kavaleris\u00eb, nga Mitrovica do t\u00eb vinte n\u00eb Pej\u00eb, prej nga m\u00eb 24 mars do t\u00eb nisej p\u00ebr n\u00eb Isniq, ku me k\u00ebrc\u00ebnimet se do t\u2019u digjte sht\u00ebpit\u00eb dhe pasurin\u00eb, k\u00ebrkoi nga krer\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb dor\u00ebzonin Isa Buletinin,t\u00eb paguanin taksat dhe t\u00eb d\u00ebrgonin djemt\u00eb ushtar\u00eb.
\nP\u00ebr aq m\u00eb keq,Perandoria turke,nuk mjaftohej as me kaq, ajo pas ndalimit t\u00eb klubeve dhe shkollave n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe,duke synuar t\u2019i n\u00ebnshtronte t\u00ebr\u00ebsisht shqiptar\u00ebt, t\u2019i \u00e7armatoste dhe detyronte ata t\u00eb paguanin taksat, si dhe rekrutonte t\u00eb rinjt\u00eb me forc\u00eb n\u00eb ushtrin\u00eb osmane,n\u00eb fillim-majin e vitit 1909, nga Shkupi drejt Gjakov\u00ebs,do t\u00eb niste nj\u00eb ekspedit\u00eb t\u00eb re ushtarake, drejtuar po nga Xhavit Pasha, komandant i Divizionit t\u00eb 18, t\u00eb Mitrovic\u00ebs,i cili nd\u00ebrmori masa t\u00eb ashpra nd\u00ebshkimore q\u00eb vazhduan deri n\u00eb muajin tetor t\u00eb vitit 1909.
\nM\u00eb 16 maj t\u00eb atij viti,n\u00eb krye t\u00eb 10 batalioneve t\u00eb k\u00ebmb\u00ebsoris\u00eb, t\u00eb pajisura me 32 topa, Xhavit Pasha do t\u00eb hynte p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb Pej\u00eb,duke l\u00ebn\u00eb atje tri batalione \u201cq\u00eb t\u00eb ruanin qet\u00ebsin\u201d,p\u00ebr tu kthyer vet n\u00eb Gjakov\u00eb, ku tani do ti ftonte krer\u00ebt e Mal\u00ebsis\u00eb,nga t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkoi q\u00eb t\u00eb dor\u00ebzoheshin t\u00eb gjitha arm\u00ebt, t\u00eb b\u00ebhej regjistrimi i popullsis\u00eb atje, t\u00eb mblidheshin taksa t\u00eb dyfishta p\u00ebr bag\u00ebtin\u00eb dhe t\u00eb zgjeroheshin dritaret e kullave dhe sht\u00ebpive.
\nMeq\u00eb prij\u00ebsit e k\u00ebsaj treve historike,kund\u00ebrshtuan k\u00ebrkesat e tij, Xhavit Pasha u nis me pes\u00eb batalione k\u00ebmb\u00ebsorie dhe dy bateri artilerie p\u00ebr ta n\u00ebnshtruar me forc\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n

Zeqir Halili n\u00eb Has<\/strong><\/p>\n

Si\u00e7 ishte vendosur n\u00eb Kuvendin e Lidhjes s\u00eb Pej\u00ebs, t\u00eb mbajtur nga 23-29 Janar t\u00eb vitit 1899,ku t\u00eb 450 delegat\u00ebt pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00ebn drejtimin e Haxhi Zek\u00ebs, nga programi prej 11 pik\u00ebsh, “Lidhjen e Bes\u00ebs” nd\u00ebrshqiptare e zgjodh\u00ebn si pik\u00ebn vendimtare p\u00ebr mbar\u00ebvajtjen e organizimit n\u00eb luft\u00eb dhe shp\u00ebtimin e kombit nga pushtimi, ky vendim,do t\u00eb respektohej nga t\u00eb gjith\u00eb.
\nK\u00ebshtu q\u00eb prij\u00ebsit shqiptar, para fillimit t\u00eb \u00e7do kryengritje,s\u00eb pari tuboheshin n\u00eb kuvende p\u00ebr lidhjen e bes\u00ebs n\u00eb mes tyre, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb bashkonin arm\u00ebt kund\u00ebr armikut, si\u00e7 do t\u00eb vepronin edhe trimat e Mal\u00ebsis\u00eb, n\u00eb krye me Zeqir Halilin e Bajram Currin, t\u00eb cil\u00ebt si p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Krasniqes do t\u00eb bashkoheshin te Qarri (Has) p\u00ebr lidhjen e bes\u00ebs me fiset tjera, ku rol primar n\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje t\u00eb sh\u00ebnuar kishte Zeqir Halili si\u00e7 e cek\u00eb edhe rapsodi n\u00eb rreshtat e k\u00ebng\u00ebs:<\/p>\n

U qun krasniqja jan\u00eb ra te Qarri
\nRan\u00eb te Qarri jan\u00eb besatue,
\nFol Zeqir qysh po na thue<\/p><\/blockquote>\n

Zeqiri,para k\u00ebrc\u00ebnimeve xhonturke t\u00eb cilat b\u00ebheshin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb ashpra, nuk kishte se \u00e7`tu thoshte tjet\u00ebr trimave p\u00ebrve\u00e7 se e “kem da mendjen” me luftue, dhe ata do t\u00eb bashkoheshin p\u00ebr mbrojtjen e Mal\u00ebsis\u00eb nga sulmet e hordhive t\u00eb t\u00ebrbuara otomane, pasi q\u00eb sipas vargjeve t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs k\u00ebng\u00eb, Xhavit pasha,tanim\u00eb kishte pozicionuar 12 topa n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Morin\u00ebs;<\/p>\n

Dymb\u00ebdhjet\u00eb topa na i grabiti,
\nN\u00eb Qaf\u00eb t`Morin\u00ebs Pasha na i qiti<\/p><\/blockquote>\n

Luft\u00ebn t\u00eb cil\u00ebn nuk kishte mundur ta niste askush tjet\u00ebr,n\u00eb Morin\u00eb do ta nisnin kreshnik\u00ebt e Krasniqes me n\u00eb krye gjeneralin e Mal\u00ebsis\u00eb Zeqir Halilin kurse n\u00eb Mitrovic\u00eb Isa Buletini, trim\u00ebria e t\u00eb cil\u00ebve do t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsohej me realiz\u00ebm t\u00eb admiruesh\u00ebm n\u00eb analet e kronik\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs, t\u00eb quajtur- k\u00ebng\u00eb:<\/p>\n

K\u00ebrkush luft\u00ebs s`un i`a nisi
\nVe\u00e7 Krasniqja e Zeqir Halili
\nN\u00eb Mitrovic\u00eb Is\u00eb Buletini<\/p><\/blockquote>\n

P\u00ebrve\u00e7 p\u00ebrjet\u00ebsimeve epike, trim\u00ebrit\u00eb e kreshnik\u00ebve i pasqyron n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb besnike edhe historia sipas s\u00eb cil\u00ebs sulmeve shkat\u00ebrruese t\u00eb ushtris\u00eb turke,do tu p\u00ebrgjigjeshin flak\u00eb p\u00ebr flak\u00eb trimat e bashkuar t\u00eb Krasniqes, Gashit, Bytyqit, Hasit dhe Rek\u00ebs, me n\u00eb krye Zeqir Halilin e Bajram Currin.
\nAta,m\u00eb 12 qershor t\u00eb vitit 1909,n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Morin\u00ebs sulmuan ushtrin\u00eb e Xhavit Pash\u00ebs,nga t\u00eb kat\u00ebr an\u00ebt, duke vrar\u00eb rreth 800 ushtar e plagosur shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb si dhe detyruar pashain turk t\u00eb t\u00ebrhiqej me turp n\u00eb Gjakov\u00eb, i cili pas humbjes s\u00eb betej\u00ebs ,do t\u00eb pyeste me habi,Zot k\u00ebsaj Lufte kush ja nisi?!, pyetje s\u00eb cil\u00ebs rapsodi nuk e kishte t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t`i epte p\u00ebrgjigje, ngase emrat e tyre ishin q\u00eb moti t\u00eb njohur dhe diheshin nga t\u00eb gjith\u00eb;<\/p>\n

N\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Morin\u00ebs Zeqir Halili
\nN\u00eb Mitrovic\u00eb Is\u00eb Buletini !<\/p><\/blockquote>\n

Kryengritjes s\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve kund\u00ebr ekspedit\u00ebs s\u00eb ushtris\u00eb turke, do t\u2019i bashkoheshin edhe hoxhallar\u00eb shqiptar, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt kombi dhe atdheu ishin mbi t\u00eb gjitha, ndaj mbijetesa e tyre edhe nga ata vendosej n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, shembuj t\u00eb shenjt\u00eb atdhetarie, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsoheshin me krenari, n\u00eb vargjet e k\u00ebng\u00ebve si kjo:<\/p>\n

Ve\u00e7 Krasniqja, Krasniqja e Gashi
\nHalit Dula e Hoxh\u00eb Dollapi<\/p><\/blockquote>\n

Reagimi i deputet\u00ebve shqiptar n\u00eb parlamentin xhonturk
\nEkspeditat e shfrenuara ushtarake turke, kishte koh\u00eb q\u00eb shkaktonin vrasje dhe shkat\u00ebrrime t\u00eb m\u00ebdha mbi shqiptar\u00ebt,ndaj edhe n\u00eb parlamentin xhonturk, do t\u00eb reagonte ashp\u00ebr Hasan Prishtina e Fuat Pasha t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb fillim-qershorin e atij viti, do t\u00eb paraqitnin nj\u00eb interpelanc\u00eb n\u00eb kuvend, ku me k\u00ebmb\u00ebngulje k\u00ebrkuan nga ministri i Brendsh\u00ebm, shpjegime rreth ekspeditave n\u00eb Kosov\u00eb.
\nPor,xhonturqit t\u00eb t\u00ebrbuar pas humbjeve nga p\u00ebrballjet me kryengrit\u00ebsit e Zeqir Halilit n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Morin\u00ebs, as q\u00eb donin t\u00eb d\u00ebgjonin p\u00ebr ndalimin e ekspeditave barbare dhe antinjer\u00ebzore, p\u00ebrkundrazi ata vet\u00ebm nd\u00ebrruan kahen e tyre p\u00ebr hakmarrje dhe gjenocid t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm mbi shqiptar\u00ebt.
\nNdaj, q\u00eb n\u00eb fundin e qershorit t\u00eb vitit 1909, qeveria xhonturke nd\u00ebrmori nj\u00eb ofensiv\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr hakmarr\u00ebse kund\u00ebr shqiptar\u00ebve t\u00eb Rugov\u00ebs s\u00eb Pej\u00ebs duke kthyer n\u00eb g\u00ebrmadha fshatrat e t\u00eb dy an\u00ebve t\u00eb Gryk\u00ebs s\u00eb Rugov\u00ebs, vrar\u00eb pleq e f\u00ebmij\u00eb dhe \u00e7nderuar vajza e gra. (Kryengritja e P\u00ebrgjithshme e vitit 1912-Historia e Shqip\u00ebris\u00eb” historia.shqiperia.com\/rilindja\/kreu_13.php.)
\nDuke par\u00eb masakrimet q\u00eb b\u00ebheshin nga ushtria osmane, kudo,opinioni publik, diplomat\u00ebt e huaj e sidomos ata austriak, si dhe shtypi nd\u00ebrkomb\u00ebtar kishin filluar t\u00eb merreshin m\u00eb seriozisht me gjendjen e r\u00ebnd\u00eb n\u00eb trojet tona komb\u00ebtare, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb k\u00ebrkonin p\u00ebrmbajtje nga sistemi pushtues otoman, dhe ndalimin e barbarive xhonturke mbi shqiptar\u00ebt.<\/p>\n

Edhe gazeta “Kor\u00e7a” m\u00eb 14 shtator t\u00eb vitit 1909,do t\u00eb shkruante; “u ran\u00eb shqiptar\u00ebve m\u00eb qaf\u00eb,pa shkak t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb”.<\/em><\/p>\n

Kurse rreth nj\u00eb jav\u00eb m\u00eb von\u00eb,m\u00eb 20 shtator t\u00eb po atij viti, gjakatari dhe antishqiptari i p\u00ebrbetuar,Xhavit Pasha, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb dh\u00ebn\u00eb gazet\u00ebs “Progres de Salonique” do t\u00eb mundohej ti kamuflonte barbarit\u00eb q\u00eb shkaktonte duke deklaruar se kinse q\u00ebllim i ekspeditave turke, ishte “likuidimi i disa rebel\u00ebve”p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar vet\u00ebm pak koh\u00eb m\u00eb von\u00eb, para gazetar\u00ebve anglez,italian,francez etj., se “nuk do t\u00eb prehej i qet\u00eb, para se t`ua shtypte kok\u00ebn shqiptar\u00ebve” gj\u00eb q\u00eb alarmoi edhe m\u00eb tep\u00ebr prij\u00ebsit komb\u00ebtar dhe detyroi ata p\u00ebr nd\u00ebrmarrje urgjente t\u00eb masave mbrojt\u00ebse.<\/p>\n

Reagimi i shqiptar\u00ebve dhe shpallja e gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme<\/strong><\/p>\n

Tendencat p\u00ebr vazhdimin e ekspeditave t\u00eb nj\u00eb pas nj\u00ebshme, d\u00ebmtimet shkat\u00ebrrimtare t\u00eb pasuris\u00eb dhe sht\u00ebpive si dhe k\u00ebrc\u00ebnimet p\u00ebr shtypjen e kokave t\u00eb shqiptar\u00ebve, nga fundi i vitit 1909,nxit\u00ebn krer\u00ebt e tyre t\u00eb formonin n\u00eb Stamboll Komitetin e fsheht\u00eb “Ja vdekje – ja Liri” i cili p\u00ebrve\u00e7 organizimit t\u00eb kryengritjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme,u p\u00ebrpoq t\u00eb formonte edhe nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vetme drejtuese, si dhe publikimin e nj\u00eb organi qendror t\u00eb shtypit, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt, brenda dhe jasht\u00eb vendit.
\nNdaj,q\u00eb n\u00eb dit\u00ebt e para t\u00eb pranver\u00ebs s\u00eb vitit 1910, filluan gjithandej tubimet p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e kryengritjes, kurse veprimet e armatosura antiosmane nis\u00ebn q\u00eb n\u00eb mars t\u00eb atij viti, k\u00ebshtu q\u00eb organizimi i q\u00ebndres\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs po kthehej shpejt dhe sigurt,n\u00eb kryengritje t\u00eb armatosur kund\u00ebr regjimit barbar xhonturk.
\nGjendja e krijuar k\u00ebrkonte mobilizimin e t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve,p\u00ebr \u00e7lirimin e trojeve t\u00eb tyre nga Perandoria Turke, ndaj i ftuar nga Isa Buletini, Zeqir Halili do t\u00eb merrte pjes\u00eb edhe n\u00eb Kuvendin e mbajtur n\u00eb prill t\u00eb vitit 1910, te “Verrat e Lluk\u00ebs”, ku nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt, do t\u00eb zotohej p\u00ebr zbatimin e vendimeve dhe realizimin e tyre me besnik\u00ebri, deri n\u00eb \u00e7lirimin p\u00ebrfundimtar t\u00eb trojeve shqiptare nga Turqia.
\nN\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, vrasja e majorit Rushit Beu, komandant i ushtris\u00eb turke n\u00eb Pej\u00eb dhe plagosja e Haki Beut, mytesarif i atij qyteti, shqet\u00ebsoi aq shum\u00eb qeverin\u00eb xhonturke,sa q\u00eb m\u00eb 7 prill t\u00eb vitit 1910, ajo do t\u00eb mbante me urgjenc\u00eb nj\u00eb mbledhje me eksponent\u00ebt kryesor t\u00eb shtetit,dhe me dekretin perandorak t\u00eb sulltan Mehmet Reshatit V-t,do t\u00eb shpallte gjendjen e jasht\u00ebzakonshme n\u00eb zonat e kryengritjes t\u00eb cilat p\u00ebrfshinin Kosov\u00ebn dhe Mal\u00ebsin\u00eb.
\nPas k\u00ebsaj, Porta e Lart\u00eb urdh\u00ebroi me shpejt\u00ebsi Ministrin\u00eb e Luft\u00ebs Mahmut Shefqet pash\u00ebn q\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatiste sa m\u00eb par\u00eb nj\u00eb ekspedit\u00eb nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat\u00eb nd\u00ebshkimore kund\u00ebr shqiptar\u00ebve, n\u00eb krye t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs do t\u00eb vihej Shefqet Turgut pasha, nj\u00ebri nga gjeneral\u00ebt m\u00eb gjakatar t\u00eb asaj kohe q\u00eb kishte ushtria osmane.
\nNga mesi i muajit Prill, forcat turke arrit\u00ebn n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Kaqanikut ku,pas luftimeve t\u00eb ashpra nd\u00ebrmjet 40 mij\u00eb trupave turke dhe 6 mij\u00eb kryengrit\u00ebsve shqiptar t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb dy pik\u00ebq\u00ebndrime strategjike,3000 n\u00eb Ka\u00e7anik n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Idriz Seferit dhe 3000 tjer\u00eb n\u00eb Carralev\u00eb n\u00eb krye me Isa Buletinin, luft\u00ebtar\u00ebt e ardhur nga t\u00eb gjitha viset shqiptare n\u00eb mesin e t\u00eb cil\u00ebve edhe ata t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb, nga mesi i prillit e deri m\u00eb 10 maj t\u00eb vitit 1910, do t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb q\u00ebndres\u00eb aq heroike sa q\u00eb Perandoria turke do t\u00eb detyrohej q\u00eb nga 40 mij\u00eb ushtar sa kishte n\u00eb front, ta rriste numrin e tyre n\u00eb 50 mij\u00eb,duke i p\u00ebrforcuar radh\u00ebt e tyre edhe me 70 bateri artilerie.
\nPor,qeveris\u00eb xhonturke nuk do ti mjaftonin vet\u00ebm p\u00ebrforcimet me ushtar\u00eb e armatime,ndaj bashk\u00eb me to, ajo vendosi ta d\u00ebrgonte edhe vet ministrin e luft\u00ebs Mahmut Shefqet pash\u00ebn,p\u00ebr udh\u00ebheqjen operacioneve ushtarake, ngase as gjenerali m\u00eb i mir\u00eb q\u00eb pati ushtria otomane si\u00e7 cil\u00ebsohej at\u00eb koh\u00eb, gjakatari Shefqet Turgut pasha, nuk arrinte ti thyente 5-6 mij\u00eb luft\u00ebtar\u00ebt heroik shqiptar t\u00eb cil\u00ebt me trupat kreshnik, jet\u00ebn dhe gjakun e tyre, kishin vendosur ta mbronin heroikisht tok\u00ebn e t\u00eb par\u00ebve.
\nMadje,me gjith\u00eb rritjen e numrit t\u00eb ushtar\u00ebve n\u00eb 50 mij\u00eb sosh, 70 baterit\u00eb e artileris\u00eb dhe ardhja e ministrit t\u00eb luft\u00ebs, vet\u00ebm pas rreth nj\u00eb muaji luftimesh,kur shqiptar\u00ebve kishin filluar tu mbaroheshin municioni dhe ushqimet, si dhe t\u00eb binin e plagoseshin shum\u00eb trima n\u00eb fush\u00ebn e nderit, forcat perandorake mund\u00ebn t\u00eb ecnin p\u00ebrpara por vet\u00ebm ngadal\u00eb dhe gjithmon\u00eb n\u00ebn bresh\u00ebrin\u00eb e luft\u00ebtar\u00ebve shqiptar, t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb grupe m\u00eb t\u00eb vogla taktike, q\u00eb me gjith\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb vepronin gjithandej Kosov\u00ebs.
\nKjo b\u00ebri q\u00eb trupat turke,p\u00ebrkund\u00ebr numrit t\u00eb madh,armatimit t\u00eb shumt\u00eb e m\u00eb modern q\u00eb posedonin dhe ndihm\u00ebn e vazhdueshme t\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb shitur vend\u00ebs, vet\u00ebm m\u00eb 1 qershor t\u00eb atij viti, t\u00eb arrinin n\u00eb Pej\u00eb dhe Gjakov\u00eb.<\/p>\n

Sulmi i dyt\u00eb n\u00eb Qaf\u00eb Morin\u00eb<\/strong><\/p>\n

Me q\u00ebllim t\u00eb shuarjes s\u00eb t\u00ebr\u00ebsishme t\u00eb q\u00ebndres\u00ebs s\u00eb armatosur t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe L\u00ebvizjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme Komb\u00ebtare n\u00eb Vilajetin e Kosov\u00ebs dhe at\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs, gjat\u00eb muajve qershor dhe korrik t\u00eb vitit 1910, Qeveria Xhonturke do t\u2019i niste dy divizione ushtar\u00ebsh turq, p\u00ebr operacione t\u00eb gjera luftarake edhe n\u00eb zonat e tjera t\u00eb Rrafshit t\u00eb Dukagjinit, si dhe drejt Lum\u00ebs e Dibr\u00ebs, kurse n\u00ebnt\u00eb batalione ushtar\u00ebsh do t\u00eb kalonin p\u00ebrmes Qaf\u00ebs s\u00eb Prushit n\u00eb zon\u00ebn e Hasit, me q\u00ebllim t\u00eb daljes s\u00eb tyre nga atje n\u00eb Shkod\u00ebr.
\nShefqet Turgut pasha dhe ushtria pushtuese turke,p\u00ebr shtypjen e q\u00ebndres\u00ebs komb\u00ebtare, brenda dy vitesh do ti v\u00ebrsulej dy her\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mic Sokolit dhe t\u00eb Binak Alis\u00eb, ndaj duke ditur se kjo nuk mund t\u00eb arrihej pa nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb,ai do ta niste edhe nj\u00eb her\u00eb gjeneralin Xhavit Pasha, p\u00ebr vendosjen e topave t\u00eb artileris\u00eb turke n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Morin\u00ebs, por tanim\u00eb, me shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr ushtar\u00eb dhe armatime.
\nPor,me gjith\u00eb luftimet e pand\u00ebrprera, shkat\u00ebrrimet e m\u00ebdha dhe mbledhjen e armatimit, sipas Dr. Jusuf Bajraktarit, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Zeqir Halilit dhe Bajram Currit,edhe nj\u00eb her\u00eb n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Morin\u00ebs, 2000 kryengrit\u00ebsit e bashkuar t\u00eb Krasniqes, Gashit, Bytyqit dhe fiseve t\u00eb tjera do t\u2019i b\u00ebnin ball\u00eb heroikisht nj\u00eb divizioni,tanim\u00eb prej 15-18 batalionesh k\u00ebmb\u00ebsorie, disa skuadrash kalor\u00ebsie dhe 5 bateri artilerie, etj. (Dr. Jusuf Bajraktari, “Gjakova me rrethin\u00eb n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIX dhe n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX, 1878-1912”, Prishtin\u00eb, 1998).
\nKryengrit\u00ebsit u b\u00ebn\u00eb prit\u00eb gjithashtu forcave osmane q\u00eb vepronin n\u00eb Rrafshin e Dukagjinit edhe n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Kolqit, ku 200 mal\u00ebsor…. u shkaktuan humbje t\u00eb m\u00ebdha. (historia.shqiperia.com\/rilindja\/ Kreu _11.php “Kryengritja e Kosov\u00ebs e Vitit 1910” Kreu XI )
\nNd\u00ebrsa, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr trimi Mehmet Shpendi,n\u00eb krye t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve kryengrit\u00ebs, n\u00eb lugin\u00ebn e Shal\u00ebs dhe t\u00eb Thethit,do t\u00eb zinte Qaf\u00ebn e Agrit, dhe t\u00eb gjitha shtigjet atje, nga mund t\u00eb kalonte ushtria turke, i cili me bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt e tij, jo vet\u00ebm se do ta bllokonin p\u00ebr 7 dit\u00eb e net ushtrin\u00eb e Shefqet Turgut Pash\u00ebs,por edhe do ta thyenin keq dhe detyronin t\u00eb t\u00ebrhiqej me turp nga Lugina e Shal\u00ebs dhe e Thethit,Turgut Pasha mundi t\u00eb kalonte vet\u00ebm p\u00ebrmes Puk\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb arritur m\u00eb 24 korrik t\u00eb vitit 1910, n\u00eb Shkod\u00ebr.
\n\u00cbsht\u00eb interesant t\u00eb ceket me k\u00ebt\u00eb rast, se si p\u00ebr koincidenc\u00eb, qeveria xhonturke, pik\u00ebrisht m\u00eb 24 korrik t\u00eb vitit 1910,do t\u00eb merrte vendim p\u00ebr mbylljen e t\u00eb gjitha klubeve dhe shkollave n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, t\u00eb hapura nga viti 1908, duke ua mohuar \u00e7do t\u00eb drejt\u00eb njer\u00ebzore dhe komb\u00ebtare shqiptar\u00ebve.
\nSi\u00e7 \u00ebsht\u00eb e njohur nga fakte dhe dokumente historike, pinjoll\u00ebt e familjes s\u00eb Binak Alis\u00eb, duke filluar nga Mic Sokoli,Binaku vet, t\u00eb kat\u00ebr djemt\u00eb e tij dhe i nipi Zeqir Halili, gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs dhan\u00eb kontribut t\u00eb madh e t\u00eb pamohuesh\u00ebm komb\u00ebtar dhe p\u00ebrher\u00eb do ti p\u00ebrgjigjeshin nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt z\u00ebrit t\u00eb Atdheut, qoft\u00eb si luft\u00ebtar t\u00eb denj\u00eb apo edhe udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb shquar kryengritjesh, t\u00eb cil\u00ebt,p\u00ebr aq sa dihet publikisht, gjithmon\u00eb e mb\u00ebshtet\u00ebn me besnik\u00ebri \u00c7\u00ebshtjen Shqiptare dhe nuk duruan kurr\u00eb t\u00eb huaj as bashk\u00ebpunuan ndonj\u00ebher\u00eb me pushtues t\u00eb vendit.<\/p>\n

Varja e Avdullah Hoxh\u00ebs dhe Shaban Binakut<\/strong><\/p>\n

Pas luftimeve dhe q\u00ebndres\u00ebs heroike shqiptare,nga fundi i vitit 1910, p\u00ebrve\u00e7 vrasjes dhe torturimeve t\u00eb kryengrit\u00ebsve tjer\u00eb, gjenerali gjakatar turk, Shefqet Turgut pasha, p\u00ebr shkak t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tyre komb\u00ebtare, m\u00eb 27 n\u00ebntor t\u00eb vitit 1910,do t\u00eb kapte me tradhti dhe ekzekutonte me varje n\u00eb mes t\u00eb pazarit t\u00eb Gjakov\u00ebs, Shaban Binakun nga Bujani si dhe Abdullah Hoxh\u00ebn,fetar nga fshati Kova\u00e7e i Gashit t\u00eb Gurit, q\u00eb t\u00eb dy nga Mal\u00ebsia, t\u00eb cil\u00ebt vet\u00ebm pak vite m\u00eb von\u00eb, thuhet se do ti shpaguante Zeqir Halili, duke vrar\u00eb tre oficer t\u00eb lart otoman.
\nLe t\u00eb kthehemi edhe nj\u00eb her\u00eb te krye-personazhi i k\u00ebtij shkrimi,vitet dhe ngjarjet q\u00eb lan\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb jet\u00ebn dhe luft\u00ebn e tij si patriot i madh e idealist i shquar si dhe besnik e atdhetar i flak\u00ebt, veprimtaria e t\u00eb cilit vazhdon t\u00eb shk\u00eblqej pa asnj\u00eb trazim, \u00e7ilt\u00ebr dhe ndritsh\u00ebm si Dielli pranveror mbi bjeshk\u00ebt e Shk\u00eblzenit dhe Mal\u00ebsin\u00eb e tij t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n

Luft\u00eb dhe val\u00ebvitje flamuri m\u00eb 1911 n\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb e Madhe<\/strong><\/p>\n

Viti 1911,mendohej t\u00eb kalonte n\u00eb p\u00ebrgatitje t\u00eb kryengritjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb vitit 1912, pasi q\u00eb gjat\u00eb luftimeve t\u00eb vitit 1910,p\u00ebrve\u00e7 vrasjeve, maltretimeve dhe \u00e7armatosjes s\u00eb shqiptar\u00ebve,shum\u00eb t\u00eb zhvendosur nga trojet tona kishin kaluar n\u00eb Mal t\u00eb zi, p\u00ebrfshi vojvod\u00ebn e Kastratit Zenel Shabani me 400 veta nga treva e tij, Ded\u00eb Gjon Luli me 400 nga Hoti,si dhe shum\u00eb refugjat nga vise t\u00eb ndryshme etnike, numri i t\u00eb cil\u00ebve kishte arritur n\u00eb disa mij\u00ebra.
\nNdaj n\u00ebn k\u00ebto rrethana megjith\u00ebse kishte k\u00ebrkesa p\u00ebr fillimin e menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb luftimeve, pas refuzimit t\u00eb shteteve hegjemoniste fqinje p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e nj\u00eb kryengritje t\u00eb p\u00ebrgjithshme dhe armatosjen e shqiptar\u00ebve, “Komiteti i Manastirit” udh\u00ebzonte bashk\u00ebkomb\u00ebsit q\u00eb at\u00eb vit t\u00eb formonin \u00e7eta luft\u00ebtar\u00ebsh deri n\u00eb 50 veta kudo, dhe t\u00eb fusnin sa m\u00eb shum\u00eb armatim n\u00eb trojet e tyre, p\u00ebr fillimin e nj\u00eb kryengritje gjith\u00ebkomb\u00ebtare n\u00eb vitin 1912.
\nPor,m\u00eb 14 mars t\u00eb vitit 1911, duke tentuar n\u00ebnshtrimin e shqiptar\u00ebve,Mali i zi,do tua nd\u00ebrpriste ndihmat refugjat\u00ebve q\u00eb ishin atje, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndikonte n\u00eb ndryshimin e planeve dhe p\u00ebrshpejtimin e tyre.
\nNdaj, p\u00ebr shkak t\u00eb presioneve malazeze, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Ded\u00eb Gjon Lulit , i cili disa her\u00eb n\u00eb dit\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira kishte gjetur streh\u00eb,buk\u00eb e p\u00ebrkrahje si n\u00eb koh\u00ebn e Binak Alis\u00eb edhe tek pasardh\u00ebsit dhe nipi i tij Zeqir Halili, m\u00eb 24 mars t\u00eb atij viti do t\u00eb shp\u00ebrthente kryengritja e mal\u00ebsor\u00ebve t\u00eb Hotit, para koh\u00ebs s\u00eb planifikuar.
\nMegjithat\u00eb edhe n\u00ebn ato rrethana t\u00eb v\u00ebshtira,kryengritja e udh\u00ebhequr nga nj\u00eb hero si Ded\u00eb Gjon Luli,sh\u00ebnoi shum\u00eb suksese, kulmi i t\u00eb cilave u arrit me ngritjen e flamurit komb\u00ebtar, m\u00eb 6 prill t\u00eb vitit 1911 nga ai n\u00eb De\u00e7i\u00e7.
\nIsa Buletini, Ded\u00eb Gjon Luli ,Zeqir Halili etj,nuk pranuan p\u00ebrzierjen e Malit t\u00eb Zi n\u00eb trojet tona dhe refuzuan q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb luftonin n\u00ebn komand\u00ebn e ushtris\u00eb malazeze si\u00e7 k\u00ebrkonte knjazi i tyre.
\nMadje, megjith\u00ebse shumica e trevave shqiptare t\u00eb veriut ishin \u00e7armatosur nga ekspeditat ushtarake turke t\u00eb cilat zgjat\u00ebn deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 1910,kryengritja shp\u00ebrtheu dhe thirrjes s\u00eb Isa Buletinit m\u00eb 23 marsit t\u00eb vitit 1911, p\u00ebrcjell nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Kosov\u00ebs m\u00eb 15 prill t\u00eb atij viti n\u00eb Jug t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb,iu bashkuan edhe viset jugore t\u00eb saj. ( www.shqip\u00ebria.com Kryengritja n\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb e Mbishkodr\u00ebs 1911)
\nKontributi i Zeqir Halilit n\u00eb luft\u00ebrat \u00e7lirimtare t\u00eb vitit 1912<\/strong>
\nPas shum\u00eb problemesh t\u00eb grumbulluara,m\u00eb n\u00eb fund m\u00eb 11 janar t\u00eb vitit 1912,Parlamenti i Perandoris\u00eb turke do t\u00eb shp\u00ebrndahej. T\u00eb nes\u00ebrmen, m\u00eb 12 janar, paria shqiptare e drejtuar nga Ismail Qemaili dhe Hasan Prishtina do t\u00eb mbanin nj\u00eb Mbledhje n\u00eb periferi t\u00eb Stambollit,e cila sipas vendit ku ajo u organizua ,n\u00eb histori do t\u00eb njihej si Kuvendi i Taksimit. Aty, u vendos q\u00eb Kombi shqiptar t\u00eb marr\u00eb n\u00eb duart e veta, fatin e tij dhe vendi t\u00eb drejtohet prej nj\u00eb qeverie shqiptare. (Prof. Dr. Hakif Bajrami: “Pse Bajram Curri nuk ishte n\u00eb Vlor\u00eb m\u00eb 28 N\u00ebntor t\u00eb vitit 1912?”)
\nI alarmuar nga paralajm\u00ebrimi i Hasan Prishtin\u00ebs para parlamentit, se n\u00ebse qeveria xhonturke nuk pranon k\u00ebrkesat e shqiptar\u00ebve, ai i pari do ti prij luft\u00ebs kund\u00ebr Perandoris\u00eb dhe gjendjes s\u00eb acaruar n\u00eb trojet shqiptare, n\u00eb fillim-marsin e vitit 1912,ministri i brendsh\u00ebm turk Adil beu, do ta vizitonte Kosov\u00ebn, duke q\u00ebndruar s\u00eb pari n\u00eb Mitrovic\u00eb, Pej\u00eb e Gjakov\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndaluar pak edhe n\u00eb Prizren, para se nga andej t\u00eb kalonte n\u00eb Shkod\u00ebr,ndaj i njoftuar p\u00ebr itinerarin e tij, Zeqir Halili dhe Bajram Daklani,do t\u00eb kalonin disa dit lufte edhe n\u00eb Has t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb ndjekjen hap pas hapi t\u00eb ministrit xhonturk.
\nSi\u00e7 v\u00ebrtetohet edhe nga teksti i m\u00ebposht\u00ebm,m\u00eb 7 mars t\u00eb vitit 1912,n\u00eb rrug\u00ebtimin e Adil beut nga Peja n\u00eb Gjakov\u00eb, megjith\u00ebse mbrohej nga dy batalione ushtar\u00ebsh, Mahmut Zajmi me bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt e tij do ta sulmonte pran\u00eb fshatit Strellc t\u00eb De\u00e7anit,ku u zhvilluan luftime t\u00eb ashpra disa or\u00ebshe dhe sipas burimeve konsullore do t\u00eb vriteshin 30 e plagoseshin 50 ushtar.
\n“M\u00eb 7 mars, kur ministri turk po kalonte nga peja n\u00eb Gjakov\u00eb, i shoq\u00ebruar nga dy batalione,u sulmua nga forcat kryengrit\u00ebse t\u00eb komanduara nga Mahmut Zajmi n\u00eb rrug\u00ebn Pej\u00eb Gjakov\u00eb, n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb fshatit Strellc. ……… Edhe forcat q\u00eb u d\u00ebrguan n\u00eb drejtim t\u00eb Prizrenit p\u00ebr t`i hapur rrug\u00ebn Komisionit u sulmuan nga kryengrit\u00ebsit m\u00eb 11 mars midis fshatrave Ra\u00e7\u00eb e Moglic\u00eb. Pas tri dit\u00eb luftimesh ushtrit\u00eb turke i spraps\u00ebn kryengrit\u00ebsit vet\u00ebm pasi p\u00ebrdor\u00ebn forcat e artileris\u00eb”. ( Shqip\u00ebria .com Kryengritja e P\u00ebrgjithshme e vitit 1912. Kreu XIII, ” Shp\u00ebrthimi i kryengritjes dhe veprimet e para t\u00eb armatosura. Mars-Maj 1912″)
\nN\u00eb k\u00ebto tri dit\u00eb luftime n\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb hasjane,n\u00eb gjat\u00ebsi frontale prej 7-8 kilometrash,sa ka hap\u00ebsira nga Ra\u00e7a e Moglica deri te Ura e Shejt\u00eb, nd\u00ebr udh\u00ebheq\u00ebsit kryesor t\u00eb luftimeve edhe n\u00eb Has ishin Zeqir Halili e Bajram Daklani,t\u00eb cil\u00ebt sipas fjal\u00ebve t\u00eb pleqve tan\u00eb, ata nat\u00ebn e parafundit,t\u00eb lodhur nga luftimet, shiu dhe balta pranverore, do t\u00eb pushonin e pastroheshin n\u00eb kull\u00ebn prej guri t\u00eb gjyshit tim, prej nga pas mesnate me ndihm\u00ebn e xhaxhait t\u00eb gjyshit Adem Halil Qarrit, i cili do t\u00eb vritej nga serb\u00ebt m\u00eb 1913 n\u00eb Zhur af\u00ebr Prizrenit,do t\u00eb niseshin mbi kuaj t\u00eb ngarkuar me arm\u00eb e municion, p\u00ebr t\u00eb arrit her\u00ebt-para m\u00ebngjesit te ura e Shejt\u00eb, ku do t\u00eb zinin pritat me luft\u00ebtar\u00ebt q\u00eb ishin strehuar dhe ushqyer n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb p\u00ebrreth , dhe m\u00eb n\u00eb fund, edhe sipas nj\u00eb shkrimi t\u00eb dat\u00ebs 6 mars t\u00eb viti 2014, nga Dr. Masar Rizvanollit, n\u00eb “gjakovapress”, do ta ndalonin e si duket edhe detyronin ministrin turk, t\u00eb miratonte “me ferman” lejimin e shkollave n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n

“Bajram Daklani dhe Zeqir Halili, n\u00eb mars 1912, i pren\u00eb rrug\u00ebn Haxhi Adil beut, ministrit t\u00eb brendsh\u00ebm turk te Ura e Fshajit dhe i k\u00ebrkuan hapjen e shkollave shqipe dhe p\u00ebrdorimin e alfabetit latin n\u00eb to.87. Mir\u00ebpo, okupimi i qytetit nga forcat serbo-malazeze m\u00eb 1912 pengoi \u00e7far\u00ebdo orvatje p\u00ebr hapjen e tyre.88.” (Dr. Masar Rizvanolli “Zhvillimi i arsimit shqip n\u00eb Gjakov\u00eb deri m\u00eb 1918” gjakovapress 6 mars 2014)
\nN\u00eb muajt prill dhe maj t\u00eb vitit 1912,para shp\u00ebrthimit t\u00eb Kryengritjes s\u00eb P\u00ebrgjithshme,n\u00eb krahinat shqiptare kudo, filluan mbajtjet e tubimeve p\u00ebr Lidhjen e Bes\u00ebs. Ndaj,nj\u00eb tubim t\u00eb till\u00eb, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Bajram Currit e Zeqir Halilit, do ta mbanin edhe prij\u00ebsit e Krasniqes, Gashit, Bytyqit, Hasit dhe Rek\u00ebs, n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb kuvendit historik t\u00eb Junikut dhe fillimit t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme komb\u00ebtare p\u00ebr \u00e7lirim nga Perandoria turke.
\n“N\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb \u00e7lirimtare q\u00eb pasoi pas lidhjes s\u00eb shum\u00eb besave n\u00eb krahina t\u00eb ndryshme, si em\u00ebrues i p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr luft\u00eb unike do t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb Vendimet e Kuvendit t\u00eb Junikut 21-25 maj 1912.” (Prof. Dr. Hakif Bajrami: Pse Bajram Curri nuk ishte n\u00eb Vlor\u00eb m\u00eb 28 N\u00ebntor t\u00eb vitit 1912?)<\/p>\n

Kuvendi i Junikut (21-25 maj 1912)<\/strong>
\nP\u00ebr jet\u00ebsimin e vendimit t\u00eb prij\u00ebsve shqiptar dhe organizimin e kryengritjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb vitit 1912,Hasan Prishtina do t\u00eb kthehej nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt n\u00eb atdhe, kurse Ismail Qemali,pa vonuar do t\u00eb nisej n\u00eb misione diplomatike p\u00ebr sigurimin e p\u00ebrkrahjes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb e cila parashihej t\u00eb shpallej at\u00eb vit.
\nSi vend m\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr mbajtjen e nj\u00eb Kuvendi me kaq r\u00ebnd\u00ebsi , do t\u00eb zgjidhej Juniku, n\u00eb t\u00eb cilin nga 21 deri m\u00eb 25 maj t\u00eb vitit 1912 do t\u00eb mbaheshin punimet e kuvendit dhe merrej vendimi historik p\u00ebr fillimin e kryengritjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme komb\u00ebtare.
\nZeqir Halili si trim e luft\u00ebtar i dalluar dhe patriot\u00eb i shquar i kombit q\u00eb ishte edhe k\u00ebsaj radhe,z\u00ebrit t\u00eb atdheut p\u00ebr \u00e7lirim nga Perandoria turke dhe luft\u00ebs komb\u00ebtare p\u00ebr Pavar\u00ebsi, do ti p\u00ebrgjigjej shpejt dhe me vendosm\u00ebri ashtu si\u00e7 e kishte tradit\u00eb ai, tani e sa koh\u00eb, duke bashkuar Krasniqe e Gash,Bytyq,Has e Rek\u00eb dhe fiset tjera t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb nisur i pari kryengritjen,q\u00eb n\u00eb pranver\u00ebn e atij viti.
\nAt\u00ebbot\u00eb, p\u00ebr heroizmat dhe p\u00ebrpjekjet e tij t\u00eb pareshtura anti-osmane do t\u00eb shkruante pothuajse i gjith\u00eb shtypi i koh\u00ebs,e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb gazetat q\u00eb dilnin n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe si “Liria” (1908-1910) nga Mithat Frash\u00ebri n\u00eb Selanik, “Dielli” (1909-1910)Fan Noli,Faik Konica, etj…n\u00eb Boston, “Shkupi”(1911-1912) Jashar Erebara n\u00eb Shkup, “Drita” (1901-1908) Shahin Kolonja n\u00eb Sofje, \u201dKor\u00e7a\u201d(1908-1910) Sami Pojani Kor\u00e7\u00eb,etj. si dhe do t\u2019i k\u00ebndoheshin k\u00ebng\u00eb t\u00eb zgjedhura epike, nga opusi i gjer\u00eb i popullit t\u00eb tij t\u00eb rob\u00ebruar, i cili nga heronj t\u00eb till\u00eb me besim dhe entuziaz\u00ebm priste \u00e7lirimin dhe arritjen e liris\u00eb.
\nAi,bashk\u00eb me Bajram Currin, q\u00eb po-ashtu i takonte fisit t\u00eb madh t\u00eb Krasniqes dhe ishte me origjin\u00eb nga Mal\u00ebsia,disa dit\u00eb para se t\u00eb fillonin luftimet me garnizonin turk t\u00eb vendosur n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Prushit,sipas t\u00eb vjet\u00ebrve, thuhet se p\u00ebr disa dit\u00eb ata t\u00eb dy-do t\u00eb vendoseshin n\u00eb Has, n\u00eb Kull\u00ebn e Hysen Selmanit t\u00eb Qarrit, t\u00eb cilin e kishin edhe “v\u00eblla”nga fisi,prej nga do t\u00eb niseshin n\u00eb sulm dhe udh\u00ebhiqnin betej\u00ebn e njohur t\u00eb Qaf\u00ebs s\u00eb Prushit,ku do ta shkat\u00ebrronin garnizonin turk, t\u00eb vendosur atje, si dhe kapnin shum\u00eb armatime e municion, me t\u00eb cilat do t\u00eb pajiseshin kryengrit\u00ebsit e Hasit, Krasniqes, Gashit dhe Byty\u00e7it, t\u00eb cil\u00ebt pak koh\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb nisnin sulmin p\u00ebr \u00e7lirimin e Gjakov\u00ebs.
\nSuksesi i kryengrit\u00ebsve t\u00eb udh\u00ebhequr nga Bajram Curri dhe Zeqir Halili, n\u00eb Qaf\u00eb t\u00eb Prushit, sipas Hasan Prishtin\u00ebs jo vet\u00ebm q\u00eb do t\u2019u jepte zem\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb luft\u00ebtar\u00ebve shqiptar\u00eb dhe shpirt Kryengritjes s\u00eb P\u00ebrgjithshme Komb\u00ebtare e cila tanim\u00eb kishte marr\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha dhe shtrihej shpejt e me guxim gjithandej, an\u00eb e mban\u00eb hap\u00ebsirave t\u00eb Kosov\u00ebs, por nga aty fitoret e luft\u00ebs nuk do t\u00eb kishin m\u00eb t\u00eb ndalur, deri me ngritjen e flamurit komb\u00ebtar dhe shpalljen e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, m\u00eb 28 N\u00ebntor t\u00eb vitit 1912 n\u00eb Vlor\u00eb.
\nBajram Curri e Zeqir Halili, n\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb d\u00ebshmuan edhe nj\u00eb her\u00eb se Mal\u00ebsia e mir\u00eb si pjes\u00eb e ndritur e Dardanis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr, ishte vendlindje e shum\u00eb trimave t\u00eb kombit me t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb krye, ushtar\u00ebt e liris\u00eb s\u00eb trojeve tona, nga arenat e luft\u00ebrave t\u00eb m\u00ebdha, n\u00eb sa e sa p\u00ebrballje me armikun, dol\u00ebn faqebardh\u00eb.
\nAta,si dikur edhe sot, jan\u00eb dhe mbeten krenaria e kombit t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve kudo.
\nLuftimet p\u00ebr \u00e7lirimin e Gjakov\u00ebs i drejtonin Bajram Curri, Zeqir Halili, Bajram Daklani e Ali Binaku me t\u00eb shtat\u00eb nipat e tij nga Krasniqja e Mal\u00ebsis\u00eb kreshnike, nj\u00eb betej\u00eb e suksesshme e filluar nat\u00ebn p\u00ebr ta zbardhur dit\u00ebn edhe me nj\u00eb fitore mbi Gjakov\u00ebn e \u00e7liruar.
\nM\u00eb 22 korrik t\u00eb vitit 1912,ishin kreator\u00ebt e fitoreve,si Bajram Curri, Zeqir Halili, Bajram Daklani etj,t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb krye t\u00eb 12000 kryengrit\u00ebsve t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb dhe Rrafshit t\u00eb Dukagjinit, do t\u00eb hynin n\u00eb Prishtin\u00eb si \u00e7lirimtar\u00eb, kurse nga aty me 6000 luft\u00ebtar\u00eb do t\u00eb niseshin drejt Shkupit,p\u00ebr \u00e7lirimin e tij si kryeqytet i vilajetit t\u00eb Kosov\u00ebs.
\nPas sukseseve t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme nga krahina n\u00eb krahin\u00eb m\u00eb 5 gusht t\u00eb vitit 1912,me urdh\u00ebr t\u00eb Bajram Currit,200 luft\u00ebtar\u00eb pararoj\u00eb me n\u00eb krye Bajram Daklanin, do t\u00eb hynin si \u00e7lirimtar\u00ebt e par\u00eb n\u00eb Shkup ku Bajram Daklani pas rreth 500 vitesh rob\u00ebrie, do ta ngrinte me krenari Flamurin Komb\u00ebtar t\u00eb fitores,nd\u00ebrsa m\u00eb 13 gusht t\u00eb po ati viti, n\u00eb ball\u00eb t\u00eb 6000 kryengrit\u00ebsve, n\u00eb Shkup do t\u00eb arrinte edhe Bajram Curri e Zeqir Halili, me \u00e7`rast Bajram Curri do ti lironte mbi 1000 t\u00eb burgosurit shqiptar, t\u00eb ngujuar padrejt\u00ebsisht nga pushtuesit xhonturq.
\nZeqir Halili, kontribuoi shum\u00eb edhe p\u00ebr arritjen e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si\u00e7 do t\u00eb jepte \u00e7do gj\u00eb nga vetja n\u00eb luftimet kund\u00ebr pushtuesve serbo-malazez\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e tokave shqiptare, duke mos dor\u00ebzuar arm\u00ebt as pas ardhjes s\u00eb ushtris\u00eb Austro-Hungareze n\u00eb vendin e shqipeve, deri n\u00eb momentet e fundit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij.
\nMadje besohet shum\u00eb se n\u00eb n\u00ebntorin e vitit 1912 , Zeqir Halili ishte bashk\u00eb me Isa Buletinin n\u00eb Vlor\u00eb dhe ai paraqitet me emrin e personazhit-Shpend Dragobia edhe n\u00eb filmin “N\u00ebntori i Dyt\u00eb” si\u00e7 ka dhe shkrime mbi k\u00ebt\u00eb tem\u00eb,si teksti n\u00eb vijim;
\nZeqir Halili, i njoftun si luft\u00ebtar pa kompromis, q\u00eb bashk\u00eb me Is Boletinin ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb ngritjen e Flamurit n\u00eb Vlon\u00eb m\u00eb 1912,vritet nga austro-hungarez\u00ebt. (Ramiz Lushaj “Abedin Mulosmanaj: Politikani e Diplomati i njoftun, njeriu i bes\u00ebs e i letrave shqipe” Portali “Tribuna Shqiptare” August 17,2011, dhe www.voal-online.ch\/index.php?mod=article&page 15.08.2011.)
\nMegjith\u00ebse ende nuk dihet plot\u00ebsisht e gjith\u00eb veprimtaria komb\u00ebtare e tij, \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjenden luft\u00ebtar dhe prij\u00ebs t\u00eb till\u00eb trima e luft\u00ebtar t\u00eb pa epur si Zeqir Halili, i cili nj\u00eb jet\u00eb-gjat\u00eb, shk\u00eblqeu si diamant ndri\u00e7ues n\u00eb p\u00ebrpjekjet e pareshtura p\u00ebr liri, pa u lodhur asnj\u00ebher\u00eb,nga p\u00ebrballjet e v\u00ebshtira me armiq dhe pushtues t\u00eb shumt\u00eb t\u00eb trojeve shqiptare.
\nElani i tij luftarak, v\u00ebrtetohet edhe nj\u00eb her\u00eb m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb dokumentarin kushtuar Binak Alis\u00eb, nga mesi i t\u00eb cilit p\u00ebr disa minuta flitet p\u00ebr Zeqir Halilin,ku sipas nj\u00eb raporti t\u00eb gjetur n\u00eb arkivat e luft\u00ebs s\u00eb Malit t\u00eb Zi, t\u00eb dat\u00ebs 15 tetor 1912, thuhet se Bajram Curri dhe Zeqir Halili ,nga 2 maji (i atij viti), do t\u00eb sulmonin \u00e7do dit\u00eb pozicionet e forcave malazeze, q\u00eb tentonin ti zaptonin trojet tona etnike.<\/p>\n

Pushtimet e tokave shqiptare nga fqinj\u00ebt hegjemonist<\/strong><\/p>\n

Megjith\u00ebse p\u00ebr shp\u00ebrb\u00ebrjen e Perandoris\u00eb Osmane n\u00eb Ballkan,rol vendimtar pat\u00ebn kryengritjet shqiptare t\u00eb shekullit XIX dhe fillim-shekullit XX, e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb luft\u00ebrat e viteve 1908-1912, t\u00eb cilat quan n\u00eb d\u00ebbimin p\u00ebrfundimtar t\u00eb Perandoris\u00eb turke nga kjo pjes\u00eb e Evrop\u00ebs, p\u00ebrkund\u00ebr kontributit q\u00eb shqiptar\u00ebt dhan\u00eb si dhe t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebr liri dhe shtet-formim, Fuqit\u00eb e M\u00ebdha me q\u00ebndrimet e tyre indiferente deri n\u00eb p\u00ebrbuzje ndaj popullit ton\u00eb, do ti zhg\u00ebnjenin shum\u00eb shqiptar\u00ebt, sidomos gjat\u00eb luft\u00ebrave ballkanike t\u00eb viteve 1912-1913.
\nMadje,edhe pse m\u00eb 28 N\u00ebntor t\u00eb vitit 1912 Shqip\u00ebria do t\u00eb shpallte Pavar\u00ebsin\u00eb komb\u00ebtare dhe k\u00ebrkonte nga Fuqit\u00eb e M\u00ebdha njohjen e shtetit t\u00eb sapo-shpallur shqiptar si dhe t\u00ebrheqjen e ushtrive pushtuese t\u00eb shteteve fqinje, t\u00eb cilat pothuajse kishin zaptuar t\u00eb gjitha trojet tona komb\u00ebtare nga t\u00eb kat\u00ebr an\u00ebt, ato p\u00ebr rreth nj\u00eb vit, gati sa hesht\u00ebn fare, p\u00ebr ti shp\u00ebrblyer pas nj\u00eb viti agresor\u00ebt me m\u00eb tep\u00ebr se gjysm\u00ebn e tokave tona, t\u00eb pushtuara q\u00eb m\u00eb par\u00eb dhe pranuar vet\u00ebm rreth gjysm\u00ebn e mbetur t\u00eb tyre si gjysm\u00eb-shteti shqiptar, nga data 29 korrik e vitit 1913, n\u00eb Konferenc\u00ebn e Ambasador\u00ebve n\u00eb Lond\u00ebr.
\nP\u00ebr aq m\u00eb keq,po para atyre Fuqive t\u00eb M\u00ebdha,t\u00eb cilat pas \u00e7lirimit t\u00eb Shkupit q\u00eb n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1912,menj\u00ebher\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ultimative, pas kat\u00ebr dit\u00ebsh gjendje lufte (Dr.Hakif Bajrami, “DVOR” letra e A.Rajsit…..), do ti detyronin pa t\u00eb drejt kryengrit\u00ebsit shqiptar t\u00eb \u00e7armatoseshin dhe ktheheshin t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e veta, duke l\u00ebn\u00eb vendin pa mbrojtje, dhe hapur dyert e pushtimit n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt, vendet hegjemoniste fqinje nuk vonuan t\u00eb zaptonin trojet tona, p\u00ebrkund\u00ebr deklaratave famoze t\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha para kryengrit\u00ebsve shqiptar\u00eb, kinse nuk do t\u00eb pranohej ndryshimi i kufijve me luft\u00eb.
\nN\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, Perandoria turke n\u00eb vend sa ta njihte dhe pranonte Shtetin e Pavarur t\u00eb kombit ton\u00eb, vazhdonte edhe m\u00eb tej t\u00eb deklaronte me kok\u00ebfort\u00ebsi se si tokat shqiptare i takonin Perandoris\u00eb.
\nMegjith\u00ebse ato vite shqiptar\u00ebt v\u00ebrtet luftuan si trimat, fatkeq\u00ebsisht p\u00ebrpjekjet p\u00ebr mbrojtjen e trojeve etnike, nuk do t\u00eb p\u00ebrfundonin as pas shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb komb\u00ebtare, ngase shtetet hegjemoniste fqinje sapo kishin filluar tu suleshin si hienat,p\u00ebr grabitjen dhe cop\u00ebtimin sa m\u00eb par\u00eb t\u00eb tyre, nga t\u00eb gjitha an\u00ebt.
\nPretendimi turk mbi tokat tona, ishte edhe nj\u00eb pretekst i mir\u00ebseardhur p\u00ebr Serbin\u00eb, Malin e Zi, Greqin\u00eb dhe Bullgarin\u00eb, t\u00eb cilat t\u00eb ndihmuara financiarisht e ushtarakisht me armatim dhe mercenar\u00eb t\u00eb shumt\u00eb rus\u00eb, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb “\u00e7lirimit” t\u00eb popujve ortodoks\u00eb nga shteti “osman” n\u00eb tetor t\u00eb vitit 1912, ti shpallnin luft\u00eb Turqis\u00eb,p\u00ebr t\u00eb pushtuar me forc\u00ebn e arm\u00ebve,trojet shqiptare.
\nNdaj,edhe pse vendi ende nuk e kishte marr\u00eb veten nga plag\u00ebt e luft\u00ebs me Perandorin\u00eb turke, luft\u00ebn me pushtuesit e rinj e kishte t\u00eb nisur dhe z\u00ebri i atdheut, luft\u00ebtar\u00ebt me nam si Zeqir Halili me shok\u00eb, do ti ftonte p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebr t\u2019u dal zot tokave t\u00eb t\u00eb par\u00ebve,dhe mbrojtur shtetin e ri t\u00eb sapo-shpallur si t\u00eb Pavarur, nga sulmet e shovinist\u00ebve serbo-malazez dhe grek t\u00eb cil\u00ebt donin t\u00eb p\u00ebrpinin deri n\u00eb fund \u00e7do pjes\u00eb t\u00eb atdheut dhe zhduknin nga faqja e dheut \u00e7do gj\u00eb shqiptare.
\nVeprimet e fqinj\u00ebve hegjemonist nuk ishin t\u00eb papritura p\u00ebr shqiptar\u00ebt, ata tanim\u00eb ishin m\u00ebsuar me q\u00ebllimet e tyre grabitqare, ndaj ashtu si\u00e7 edhe pritej, m\u00eb 13 tetor t\u00eb vitit 1912, Serbia sulmoi Kosov\u00ebn, Shqip\u00ebrin\u00eb veriore dhe viset lindore n\u00eb Ilirid\u00eb. Mali i Zi, Plav\u00ebn,Gucin\u00eb, Hotin, Grud\u00ebn Kelmendin, Pej\u00ebn e Gjakov\u00ebn e m\u00eb von\u00eb edhe Shkodr\u00ebn, Greqia Janin\u00ebn dhe t\u00ebr\u00eb \u00c7am\u00ebrin\u00eb si dhe viset e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb jugut deri n\u00eb Shkumbin, nd\u00ebrsa Bullgaria n\u00eb Lindje synonte t\u00eb arrinte n\u00eb Kor\u00e7\u00eb dhe m\u00eb n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb zemr\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugut.
\nP\u00ebrve\u00e7 pushtimit t\u00eb tokave tona etnike,si\u00e7 m\u00ebsojm\u00eb nga historia komb\u00ebtare e atyre viteve t\u00eb cilat pasqyrohen qart\u00eb edhe te portali”Pashtriku.org” ushtrit\u00eb zaptuese t\u00eb vendeve hegjemoniste fqinje, shkaktuan masakra dhe terror t\u00eb papar\u00eb mbi popullsin\u00eb e pambrojtur civile. P\u00ebr shembull, n\u00eb fillim t\u00eb luftimeve n\u00eb Lum\u00eb,serb\u00ebt n\u00eb fillim nis\u00ebn ti vrisnin shqiptar\u00ebt me pushk\u00eb, kurse m\u00eb von\u00eb do ti thernin ata me thika dhe bajoneta.
\nK\u00ebshtu q\u00eb, edhe gazeta britanike\u201dDaily Telegraph\u201d,at\u00ebkoh\u00eb do t\u00eb shkruante: \u201dHistoria nuk njeh masakrime m\u00eb t\u00eb tmerrshme se ato t\u00eb gjeneralit serb, Bozhidar Jankoviq, mbi shqiptar\u00ebt”.
\nP\u00ebr krimet serbe gjat\u00eb muajve shtator -tetor t\u00eb vitit 1913,n\u00eb Dib\u00ebr e rrethin\u00eb, do t\u00eb mbante sh\u00ebnime edhe shkrimtari yn\u00eb i mir\u00ebnjohur Haki St\u00ebrmilli,t\u00eb cilat na flasin me k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb trishtimi: \u201dTabakhaneja, q\u00eb dikur ishte thertore bag\u00ebtish n\u00eb qytet, tani (nga serb\u00ebt) \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb thertore shqiptar\u00ebsh,….etj. E vrasjet dhe gjenocidi mbi popullin ton\u00eb do t\u00eb vazhdonin, deri me ardhjen e Austro-Hungaris\u00eb, n\u00eb k\u00ebto troje.
\nMadje,forcat austro-hungareze, ushtrin\u00eb serbe, do ta ndiqnin jo vet\u00ebm nga trojet shqiptare por edhe nga vet Serbia, e cila me gjith\u00eb vrasjet dhe gjenocidin q\u00eb kishte ushtruar mbi shqiptar\u00ebt n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb dhe tokat e tyre, deri pak koh\u00eb m\u00eb par\u00eb, tani me ndihm\u00ebn e Esat Pash\u00eb Toptanit dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve tjer\u00eb shqiptar, do t\u00eb kalonte pa therr\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb,mes p\u00ebr mes maleve dhe fushave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb ndar\u00eb n\u00eb klane rivalizuese, p\u00ebr tu rigrupuar n\u00eb ujdhesat e “Greqis\u00eb”.
\nVet\u00ebm luft\u00ebtar\u00ebt si Bajram Curri,Isa Buletini Zeqir Halili, Dy Bajramat e Mal\u00ebsis etj., do t\u00eb luftonin pareshtur edhe n\u00eb ato vite t\u00eb kobshme kund\u00ebr t\u00eb gjitha forcave pushtuese t\u00eb vendeve hegjemoniste fqinje, sidomos kund\u00ebr atyre serbo-malazeze.
\nMadje Zeqir Halili me bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt e tij,i ndihmuar edhe nga Bajram Mani, bajraktar i Krasniqes dhe Bajram Nimani udh\u00ebheq\u00ebs i njohur i Mal\u00ebsis, nuk do ti ndalonte luftimet as n\u00eb muajt korrik e gusht t\u00eb vitit 1915, nga Qafa e Morin\u00ebs deri n\u00eb Gash e Krasniqe, i cili n\u00eb krye t\u00eb mal\u00ebsor\u00ebve kryengrit\u00ebs, do t\u00eb arrinte q\u00eb n\u00eb vitin 1916, me zjarrin e pushk\u00ebs t\u2019i d\u00ebbonte p\u00ebrfundimisht forcat pushtuese serbo-malazeze, nga Mal\u00ebsia.
\nBaroni austro-hungarez, Franc Nop\u00e7a (1877-1933), i njohur si ekspert i Gjeologjis\u00eb, Etnologjis\u00eb, Historis\u00eb etj. i cili p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb u mor me studimet albanologjike,historin\u00eb dhe t\u00eb drejt\u00ebn kanunore n\u00eb trevat e veriut, dhe pas hulumtimeve t\u00eb gjata n\u00eb trojet shqiptare,do t\u00eb shkruante rreth 54 vepra mbi popullin, historin\u00eb dhe gjeografin\u00eb e vendit ton\u00eb, p\u00ebr tu kthyer n\u00eb shkenc\u00ebtar udh\u00ebrr\u00ebfyes mbi Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt, n\u00eb librin “Udh\u00ebtime n\u00ebp\u00ebr Ballkan” n\u00eb kujtimet e tij, gjat\u00eb nj\u00eb tubimi n\u00eb Kish\u00ebn e Raj\u00ebs,e p\u00ebrshkruan Zeqir Halilin si personalitetin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb shtat\u00eb bajraqeve.<\/p>\n

Vrasja e dy Bajramave dhe Zeqir Halilit<\/strong><\/p>\n

Si udh\u00ebheq\u00ebs me shpirt kryengrit\u00ebs,luft\u00ebtar besnik dhe idealist i paepur i kauz\u00ebs “Ja vdekje,ja Liri”, atij do ti vinte nj\u00eb vdekje e papritur e pamerituar dhe krejt ndryshe nga ajo q\u00eb e kishte menduar ai dhe t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebr t\u00eb. E p\u00ebrgatitur n\u00eb heshtje dhe e organizuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb misterioze,jo e drejt\u00eb dhe tejet e pa denj\u00eb p\u00ebr Zeqir Halilin, ajo mori me pabesi k\u00ebt\u00eb frym\u00ebzues t\u00eb madh t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare, i cili p\u00ebrher\u00eb mbeti ushtar\u00eb i p\u00ebrkushtuar i atdheut. Ndaj ai kishte legjitimitet dhe arsye t\u00eb forta, t\u00eb mos pajtohej me t\u00eb gjitha veprimet e cilitdo nj\u00ebsit austro-hungarez\u00eb n\u00eb trojet shqiptare.
\nMadje, n\u00eb gjendjen \u00e7far\u00eb ishte dhe para rreziqeve q\u00eb ndodhej vendi, i rrethuar n\u00eb \u00e7do an\u00eb prej grupesh kriminale q\u00eb vinin t\u00eb armatosura nga shtetet hegjemoniste fqinje p\u00ebr terrorizimin e banor\u00ebve shqiptar n\u00eb zonat kufitare, ai pati t\u00eb drejt t\u00eb binte n\u00eb kund\u00ebrshtim t\u00eb papajtuesh\u00ebm me k\u00ebrkesat austro-hungareze p\u00ebr \u00e7armatosjen e mal\u00ebsor\u00ebve si dhe tendencat e tyre p\u00ebr burgosjen e banor\u00ebve kryengrit\u00ebs t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt arm\u00ebt i kishin pjes\u00eb t\u00eb jet\u00ebs ndaj dhe nuk pranuan t\u2019i dor\u00ebzonin asnj\u00ebher\u00eb.
\nPor, n\u00eb vijim, le t\u00eb kalojm\u00eb te shkaqet e vrasjes s\u00eb tij.
\nSipas asaj q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb pasardh\u00ebsit e familjes dhe st\u00ebrnipat e nderuar t\u00eb Zeqir Halilit, v\u00ebllez\u00ebrit Agim e Shk\u00eblzen Mulosmani, shkaku q\u00eb do ta qonte Zeqirin n\u00eb konflikt me forcat austro-hungareze,ishte nj\u00eb rast i cili edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, mendohet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb i pa q\u00ebllimt\u00eb, e q\u00eb nga ata shpjegohet me sa vijon :
\nDisa muaj para vrasjes s\u00eb Zeqir Halilit, nj\u00eb Ka\u00e7ak i strehuar n\u00eb malet pran\u00eb vendit t\u00eb quajtur Qafa e Luzh\u00ebs, ku ndan rruga p\u00ebr Bytyq, do t\u00eb d\u00ebgjonte zhurm\u00ebn e patrull\u00ebs ushtarake austro-hungareze e cila kalonte atypari dhe n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen e saj, kishte edhe nj\u00eb doktor.
\nPersoni n\u00eb fjal\u00eb, duke menduar se p\u00ebr shkak t\u00eb mosdor\u00ebzimit t\u00eb arm\u00ebs,patrulla e p\u00ebrmendur,ishte v\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb tij, nga frika shtie n\u00eb drejtim t\u00eb ushtar\u00ebve, me \u00e7`rast nj\u00eb nga plumbat do ta vriste doktorin.
\nMegjithat\u00eb, fatkeq\u00ebsisht vet\u00ebm disa vite pas shuarjes s\u00eb Zeqir Halilit, do t\u00eb merrej vesh se autori i vrasjes kishte qen\u00eb dikush tjet\u00ebr, madje nj\u00eb ka\u00e7ak i “p\u00ebrtej Drinit” i cili dit\u00ebn kritike,rast\u00ebsisht q\u00eblloi n\u00eb at\u00eb vend, edhe pse me origjin\u00eb ishte nga Puka apo rrethina e saj.
\nPasi q\u00eb dorasi kishte ikur n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb maleve t\u00eb cilat ishin sht\u00ebpi e beden mburoje p\u00ebr te, por tok\u00eb e panjohur dhe e frikshme p\u00ebr nj\u00ebsitin austro-hungarez\u00eb, ata n\u00eb pamund\u00ebsi t\u00eb kapjes s\u00eb autorit ,do t\u00eb rrethonin fshatin Luzh\u00eb dhe tubonin gjith\u00eb banor\u00ebt n\u00eb Xhamin e fshatit, duke k\u00ebrkuar tu tregonin se kush e kishte vrar\u00eb doktorin austriak.
\nMegjith\u00ebse askush nuk dinte,ushtar\u00ebt lirojn\u00eb vet\u00ebm grat dhe f\u00ebmij\u00ebt,por jo edhe burrat t\u00eb cil\u00ebt t\u00eb lidhur dy nga dy do ti nisnin n\u00eb drejtim t\u00eb Bujanit, p\u00ebr ti vrar\u00eb n\u00eb shenj hakmarrjeje.
\nNd\u00ebrkoh\u00eb,t\u00eb liruarit e alarmuar, njoftojn\u00eb Zeqir Halilin dhe k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00ebn e tij p\u00ebr shp\u00ebtimin e burrave luzhjan\u00eb,ndaj gjenerali kryengrit\u00ebs i Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb nuk mund ta p\u00ebrpinte n\u00eb heshtje nj\u00eb padrejt\u00ebsi t\u00eb till\u00eb.
\nAi, mobilizon shpejt\u00eb “ushtar\u00ebt” e tij dhe rrethojn\u00eb patrull\u00ebn austro-hungareze n\u00eb oborrin e Xhamis\u00eb s\u00eb Bujanit, ku ( sipas v\u00ebllez\u00ebrve mulosmani) kishin detyruar burrat e marr\u00eb peng t\u00eb Luzh\u00ebs q\u00eb ti hapnin vet varret e tyre, para se ti pushkatonin.
\nZeqir Halili me t\u00eb arritur n\u00eb vendin e ngjarjes,njofton udh\u00ebheq\u00ebsin e patrull\u00ebs austro-hungareze, se ata ishin t\u00eb rrethuar dhe u jep nj\u00eb ultimatum t\u00eb shkurt\u00ebr p\u00ebr lirimin e menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb burrave t\u00eb pafajsh\u00ebm.
\nNga frika e konfrontimit t\u00eb armatosur, nj\u00ebsiti austro-hungarez, aty liron burrat e marr\u00eb peng, por me tu kthyer n\u00eb Qaf t\u00eb Luzh\u00ebs, varin hoxh\u00ebt e fshatit Luzh\u00eb dhe Pacit t\u00eb Bytyqit, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt thuhet se \u00ebsht\u00eb ngritur edhe nj\u00eb p\u00ebrmendore n\u00eb kujtim t\u00eb tyre.
\nMadje,ata kishin trishtuar p\u00ebr vdekje edhe nj\u00eb t\u00eb ri, t\u00eb cilin p\u00ebr shkak t\u00eb mosh\u00ebs minore e falin, por nga frika q\u00eb kishte p\u00ebsuar, me t\u00eb arritur n\u00eb der\u00eb t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, thuhet se kishte vdekur nga traumatizmi.
\nPas p\u00ebrballjes me Zeqir Halilin,ushtar\u00ebt e mllefosur austro-hungarez, jo vet\u00ebm se nuk do ta harronin shpejt turp\u00ebrimin e p\u00ebrjetuar,por nga bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb shqiptar dhe spiun dashak\u00ebqij vendor, t\u00eb cil\u00ebt nuk ua donin t\u00eb mir\u00ebn dy Bajramave as gjeneralit t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb, ata edhe do t\u00eb keq-informoheshin, kinse doktorin e tyre, me ndihm\u00ebn e Bajram Manit dhe Bajram Nimanit e kishte vrar\u00eb vet Zeqir Halili.
\nNdaj papritur e pa-kujtuar,disa muaj pas atij rasti dhe vet\u00ebm pak koh\u00eb para se ushtria austro-hungareze t\u00eb t\u00ebrhiqej nga trojet shqiptare,n\u00eb m\u00ebngjesin e 18 gushtit t\u00eb vitit 1918, nj\u00ebsiti i post\u00ebs ushtarake t\u00eb Tropoj\u00ebs do t\u00eb organizonte nj\u00eb ekspedit\u00eb t\u00eb armatosur, me \u00e7`rast n\u00eb vendin e quajtur Malet e Polic\u00ebs,s\u00eb pari do ti vrisnin t\u00eb dy bajramat; Bajram Manin at\u00ebbot\u00eb “Bajraktar” i Krasniqes dhe Bajram Nimanin nga fshati Margegaj, trima t\u00eb njohur dhe kryengrit\u00ebs me nam t\u00eb Krasniqes t\u00eb cil\u00ebt nga viti 1910 e deri m\u00eb 1915,ishin b\u00ebr\u00eb shembull p\u00ebr luftimet e zhvilluara kund\u00ebr forcave pushtuese turke dhe atyre serbo- malazeze, si bashk\u00ebluft\u00ebtar t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb Zeqir Halilit.
\nVet\u00ebm,disa or\u00eb m\u00eb von\u00eb dhe pak kilometra m\u00eb tej,nj\u00ebsiti i “nemces” si\u00e7 quheshin austro-hungarez\u00ebt nga banor\u00ebt vend\u00ebs at\u00eb koh\u00eb, do ta vriste pas shpine edhe Zeqir Halilin, derisa ai pushonte i qet\u00eb dhe pa ndonj\u00eb parandjenj\u00eb t\u00eb keqe, me familjen e tij pran\u00eb Qaf\u00ebs s\u00eb Markofq\u00ebs n\u00eb Bjeshk\u00ebt e Gjarprit,si pik\u00eb e adhuruar p\u00ebr pushime edhe nga paraardh\u00ebsit e tij.
\nMe t\u00eb kuptuar p\u00ebr vdekjen e tyre, mal\u00ebsor\u00ebt e d\u00ebshp\u00ebruar t\u00eb Krasniqes dhe Gashit, t\u00eb prir\u00eb nga Rexhep Abdullahu, do ta sulmonin post\u00ebn e ushtris\u00eb austro-hungareze n\u00eb Tropoj\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr,ku do t\u00eb vriteshin disa pjes\u00ebtar t\u00eb forcave austro-hungareze,p\u00ebr shkak t\u00eb shuarjes s\u00eb dy Bajramave dhe prij\u00ebsit t\u00eb shum\u00eb luft\u00ebrave e betejave komb\u00ebtare Zeqir Halilit.
\nFatkeq\u00ebsisht, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb do t\u00eb p\u00ebrfundonte jeta e dy burrave t\u00eb dalluar dhe luft\u00ebtar\u00ebve trima t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb si dhe e nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi t\u00eb shquar, t\u00eb denj\u00eb e t\u00eb pa epur komb\u00ebtar, jo vet\u00ebm nga pinjoll\u00ebt e familjes s\u00eb Binak Alis\u00eb, por edhe t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb dhe trojeve shqiptare kudo.<\/p>\n

Mir\u00ebnjohjet dhe harresa ndaj Zeqir Halilit<\/strong><\/p>\n

Me vendim t\u00eb Komitetit Ekzekutiv t\u00eb K\u00ebshillit Popullor t\u00eb Rrethit t\u00eb Tropoj\u00ebs, p\u00ebr merita t\u00eb ve\u00e7anta atdhetarie,luftarake e trim\u00ebrie, urt\u00ebsie,bese e bujarie, m\u00eb 18 janar t\u00eb vitit 1983, bazuar n\u00eb vendimin Nr.02, Zeqir Halili, do t\u00eb shpallej “D\u00ebshmor\u00eb i Atdheut”!
\nNd\u00ebrsa,sipas nism\u00ebs s\u00eb nj\u00eb grupi intelektual\u00ebsh,mb\u00ebshtetur n\u00eb Ligjin Nr.8652, t\u00eb dat\u00ebs 31.07.2000,me rastin e 90 vjetorit t\u00eb r\u00ebnies, dat\u00eb 14.08.2008, Zeqir Halilit do ti ndahej “Mir\u00ebnjohja e Komun\u00ebs” s\u00eb Bujanit.<\/p>\n

Kurse m\u00eb 1 tetor t\u00eb vitit 2013,Lidhja e Historian\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs “Ali Hadri” dega n\u00eb De\u00e7an, i ndau “Mir\u00ebnjohje” Familjes s\u00eb Zeqir Halilit.
\nP\u00ebrkund\u00ebr peripecive dhe k\u00ebrkimeve, m\u00eb shum\u00eb holl\u00ebsi se si ai vuajti, q\u00ebndroi dhe luftoi p\u00ebr 30 vite me radh\u00eb kund\u00ebr pushtuesve dhe armiqve t\u00eb kombit, nuk ishte e leht\u00eb t\u00eb sigurohen,madje ato sikur motet e m\u00ebdha i kishin marr\u00eb me vete p\u00ebr tu mbuluar nga vitet jo t\u00ebr\u00ebsisht-dashamir\u00ebse n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb, me hijen e trashur t\u00eb harres\u00ebs,nga “pakujdesia” shoq\u00ebrore dhe shtet\u00ebrore, n\u00eb histori.<\/p>\n

Ndaj si parandjenj\u00eb jo e mir\u00eb q\u00eb ndoshta ai edhe vet e pati,sado q\u00eb t\u00eb gjitha argumentet d\u00ebshmojn\u00eb se Zeqir Halili deri n\u00eb vdekje mbeti kryengrit\u00ebs i p\u00ebrhersh\u00ebm, p\u00ebrkund\u00ebr p\u00ebrpjekjeve t\u00eb pareshtura dhe gjith\u00eb viteve t\u00eb kaluara me pushk\u00eb n\u00eb dor\u00eb, ai do t\u00eb shkonte me plag\u00eb t\u00eb hapura n\u00eb trup e shpirt dhe d\u00ebshir\u00ebn e paplot\u00ebsuar p\u00ebr t\u00eb par\u00eb nj\u00eb her\u00eb n\u00eb jet\u00eb, atdheun e tij t\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n

Sikur mos t\u00eb mjaftonin v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb q\u00eb kaloi, si dhe luft\u00ebrat e betejat e m\u00ebdha q\u00eb ai p\u00ebrjetoi duke q\u00ebndruar p\u00ebrher\u00eb n\u00eb ball\u00eb t\u00eb tyre,si rrall\u00eb ndonj\u00eb prij\u00ebs a udh\u00ebheq\u00ebs tjet\u00ebr,gjat\u00eb 30 vitesh q\u00ebndrese kund\u00ebr turqve, serbo-malazezve dhe austro-hungarez\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt m\u00eb n\u00eb fund do ta vrisnin n\u00eb befasi,\u00ebsht\u00eb i dhembsh\u00ebm fakti se gati me t\u00eb nj\u00ebjtin fat apo ngjash\u00ebm, do t\u00eb p\u00ebsonin edhe t\u00eb bijt\u00eb si dhe jo pak nga bashk\u00eb-familjar\u00ebt dhe pasardh\u00ebsit e tij.<\/p>\n

Por pasi q\u00eb ai vet\u00eb m\u00eb nuk mund t\u00eb flas, dhe p\u00ebrmendorja e tij,b\u00ebn\u00eb sikur nuk shqet\u00ebsohet shum\u00eb p\u00ebr harres\u00ebn q\u00eb iu b\u00eb emrit dhe vepr\u00ebs s\u00eb heroit n\u00eb histori,p\u00ebr Zeqir Halilin si luft\u00ebtar i devotsh\u00ebm i kombit dhe atdheut, sikur mjaftojn\u00eb ato pak metra dhe, ku pushon i qet trupi i tij,mbuluar me tok\u00ebn e t\u00eb par\u00ebve p\u00ebr t\u00eb cilin ai sakrifikoi \u00e7do gj\u00eb sa ishte gjall\u00eb.<\/p>\n

Ndaj nga dita e kobshme kur Zeqir Halili i Krasniqes u nda nga jeta n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn q\u00eb ne tanim\u00eb e dim\u00eb,familjar e t\u00eb njohur, sa her\u00eb kalojn\u00eb pran\u00eb varrit ku ai ra, nuk p\u00ebrmbajn\u00eb dot lot\u00ebt e dhembjes q\u00eb u rrjedhin nga syt\u00eb, kurse nat\u00ebn,si\u00e7 qajn\u00eb motrat p\u00ebr v\u00ebllain e shuar me tradhti, zanat e malit t\u00eb cilat dikur ndri\u00e7onin shtigjet nga ai nxitonte p\u00ebr n\u00eb luft\u00eb, tani e nj\u00eb shekull, mallkojn\u00eb pabesin\u00eb dhe shtojn\u00eb vajin p\u00ebr vrasjen prapa shpine t\u00eb tij.<\/p>\n

Gani Bajram Qarri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ZEQIR HALILI (1853-1918) Kryengrit\u00ebsi i pavdeksh\u00ebm dhe prij\u00ebsi e idealisti i p\u00ebrjetsh\u00ebm i kauz\u00ebs “Ja vdekje-ja Liri” gjat\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb tij heroike n\u00ebp\u00ebr flak\u00ebt e luft\u00ebrave t\u00eb pareshtura m\u00ebse 30, vje\u00e7are p\u00ebr \u00e7lirimin e atdheut, pas 65 vitesh,nj\u00eb her\u00eb t\u00eb vetme do t\u00eb ndalonte p\u00ebr pak koh\u00eb atje, ku nga t\u00eb tjer\u00ebt njihej si […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\nNj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ZEQIR HALILI (1853-1918) Kryengrit\u00ebsi i pavdeksh\u00ebm dhe prij\u00ebsi e idealisti i p\u00ebrjetsh\u00ebm i kauz\u00ebs “Ja vdekje-ja Liri” gjat\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb tij heroike n\u00ebp\u00ebr flak\u00ebt e luft\u00ebrave t\u00eb pareshtura m\u00ebse 30, vje\u00e7are p\u00ebr \u00e7lirimin e atdheut, pas 65 vitesh,nj\u00eb her\u00eb t\u00eb vetme do t\u00eb ndalonte p\u00ebr pak koh\u00eb atje, ku nga t\u00eb tjer\u00ebt njihej si […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-11-22T08:17:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"61 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri\",\"datePublished\":\"2014-11-22T08:17:31+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-22T08:17:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/\"},\"wordCount\":12163,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/\",\"name\":\"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg\",\"datePublished\":\"2014-11-22T08:17:31+00:00\",\"dateModified\":\"2014-11-22T08:17:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"ZEQIR HALILI (1853-1918) Kryengrit\u00ebsi i pavdeksh\u00ebm dhe prij\u00ebsi e idealisti i p\u00ebrjetsh\u00ebm i kauz\u00ebs “Ja vdekje-ja Liri” gjat\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb tij heroike n\u00ebp\u00ebr flak\u00ebt e luft\u00ebrave t\u00eb pareshtura m\u00ebse 30, vje\u00e7are p\u00ebr \u00e7lirimin e atdheut, pas 65 vitesh,nj\u00eb her\u00eb t\u00eb vetme do t\u00eb ndalonte p\u00ebr pak koh\u00eb atje, ku nga t\u00eb tjer\u00ebt njihej si […]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2014-11-22T08:17:31+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"61 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri","datePublished":"2014-11-22T08:17:31+00:00","dateModified":"2014-11-22T08:17:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/"},"wordCount":12163,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/","name":"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg","datePublished":"2014-11-22T08:17:31+00:00","dateModified":"2014-11-22T08:17:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/zeqir_halili.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-jete-ne-lufte-per-liri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nj\u00eb jet\u00eb n\u00eb Luft\u00eb p\u00ebr Liri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13839\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}