{"id":13574,"date":"2014-05-29T17:25:08","date_gmt":"2014-05-29T16:25:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=1259"},"modified":"2014-05-29T17:25:08","modified_gmt":"2014-05-29T16:25:08","slug":"mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/","title":{"rendered":"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Epidamn Zeqo\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/epidamn_zeqo.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" \/> Nga <strong>EPIDAMN ZEQO<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00ebllimi par\u00ebsor i k\u00ebtij shkrimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysja e miteve ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, si edhe qarkullimi i ideve t\u00eb ndryshme. Dua t\u00eb ofroj nj\u00eb horizont tjet\u00ebr, m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, njer\u00ebzor dhe zhvillimor. Shum\u00ebllojshm\u00ebria e ideve, qarkullimi dhe debatimi i tyre \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktues p\u00ebr zhvillimin dhe qytet\u00ebrimin e \u00e7do shoq\u00ebrie, sidomos t\u00eb asaj shqiptare, q\u00eb vuan nga nj\u00eb munges\u00eb kronike e ideve alternative. Kjo, sepse kush nuk mendon si t\u00eb \u2018gjith\u00eb\u2019, sulmohet derisa t\u00eb konformohet. Ky kontekst vret konceptimet intelektuale t\u00eb \u00e7do individi n\u00eb shoq\u00ebri, dhe p\u00ebr rrjedhoj\u00eb t\u00eb vet\u00eb shoq\u00ebris\u00eb; dhe ky \u00ebsht\u00eb shkaku i komplekseve t\u00eb njohura shqiptare si p.sh. sindroma e mashtruesit dhe kompleksi i inferioritetit; \u00ebsht\u00eb shkaku edhe i gjendjes s\u00eb mjeruar ekonomike. Situata ekonomiko-sociale e Shqip\u00ebris\u00eb, nga viti 2011 dhe deri sot, vazhdon t\u00eb jet\u00eb dramatike: nuk ka pun\u00eb t\u00eb reja cil\u00ebsore dhe jocil\u00ebsore; nuk ka huadh\u00ebnie, p\u00ebrve\u00e7se fajdeve; nuk ka likuiditete; nuk ka investime t\u00eb reja dometh\u00ebn\u00ebse; dhe, nuk ka rritje t\u00eb lart\u00eb Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto. Si e gjith\u00eb ekonomia, edhe tregu i banesave ka pushuar dhe mbijeton vet\u00ebm me klering; dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje \u2018zombi\u2019 \u2013 asnj\u00eb nuk merr e jep lek\u00eb, euro, dollar\u00eb, paund dhe, t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb n\u00eb pritje dhe n\u00eb ankth, sepse kan\u00eb detyrime. Vlera e \u00e7do prone n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebrve\u00e7se n\u00eb disa zona t\u00eb vogla kryesore, ka r\u00ebn\u00eb djesh\u00ebm k\u00ebto tri vite. N\u00eb tregun e banesave nuk ka inflacion \u00e7mimesh por deflacion dyshifror. Kjo situat\u00eb \u00ebsht\u00eb tragjike p\u00ebr nj\u00eb ekonomi n\u00eb zhvillim q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb luft\u00eb, pra p\u00ebr nj\u00eb ekonomi t\u00eb pazhvilluar n\u00eb koh\u00eb paqeje, me potencial zhvillimi shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe realist, t\u00eb mundsh\u00ebm. Edhe pse qeveria e majt\u00eb, e kryesuar nga Edi Rama, po b\u00ebn nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur stabilitetin makro-ekonomik n\u00eb vend, theksi ose politikat ekonomike n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb duhen orientuar m\u00eb shum\u00eb drejt stimulit sesa drejt stabilitetit. \u00cbsht\u00eb e k\u00ebshillueshme t\u00eb krijohet nj\u00eb strategji afatmesme, stimuli fiskal dhe monetar (t\u00eb p\u00ebrfshihet patjet\u00ebr Banka Qendrore) me objektiv rikthimin e rritjes s\u00eb lart\u00eb, 6% t\u00eb PBB-s\u00eb, n\u00eb vitin 2015. Vet\u00ebm k\u00ebshtu do mund t\u00eb \u00e7lirohet ankthi, t\u00eb krijohet konfidenca, t\u00eb rikthehet optimizmi dhe dinamizmi n\u00eb \u00e7do treg, sektor dhe industri. Statistikat jan\u00eb gjithnj\u00eb relative dhe shpeshher\u00eb boshe, prandaj nuk preferoj t\u2019i citoj, por 6%-shi ka vler\u00eb sepse ka konotacion dhe memorie zhvillimi dhe mir\u00ebqenieje n\u00eb psiqik\u00ebn shqiptare. Krizat (n\u00eb shum\u00ebs) n\u00eb ekonomi nuk po zgjidhen shpejt. Si mund t\u00eb arrihet kjo? Borxhi me vler\u00eb 400 mln $, marr\u00eb nga FMN-ja, \u00ebsht\u00eb nga nj\u00ebra an\u00eb pozitiv, dhe do mund t\u00eb \u00e7liroj\u00eb financat e bizneseve q\u00eb nd\u00ebrtuan infrastruktur\u00ebn publike gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb demokrat\u00ebve (2005-2013). Kjo mund t\u00eb stimuloj\u00eb sektorin e nd\u00ebrtimit dhe t\u00eb adresoj\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb borxhit t\u00eb keq. P\u00ebr sa i p\u00ebrket tregut t\u00eb banesave, kjo mund t\u00eb rris\u00eb sht\u00ebpi-nd\u00ebrtimin, por jo sht\u00ebpi-blerjen. Nga ana tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb negative, sepse konditat e borxhit, si p.sh. rritja e taksave dhe ulja e shpenzimeve, d\u00ebmtojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt ekonomin\u00eb reale. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, kushti themelor p\u00ebr k\u00ebt\u00eb borxh, ishte implementimi i sistemit progresiv p\u00ebr t\u00eb ardhurat menj\u00ebher\u00eb n\u00eb janar 2014, vet\u00ebm pak dit\u00eb pasi kishte kaluar si paket\u00eb n\u00eb Parlament. Pavar\u00ebsisht se personalisht jam p\u00ebr taks\u00ebn progresive, stabilizimi fiskal n\u00ebp\u00ebrmjet \u2018Terapis\u00eb s\u00eb Shokut\u2019 dhe jo gradual, ka d\u00ebmtuar rim\u00ebk\u00ebmbjen e ekonomis\u00eb dhe nuk zgjidh krizat shpejt. T\u00eb mos harrojm\u00eb se ekonomia nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm buxheti i qeveris\u00eb, por buxheti i \u00e7do familjeje dhe individi, q\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb t\u00eb varf\u00ebruar dhe t\u00eb demoralizuar nga koh\u00ebzgjatja e krizave. Ironikisht, debati n\u00eb Shqip\u00ebri asnj\u00ebher\u00eb nuk q\u00ebndron tek ekonomia dhe zgjidhjet q\u00eb ofron politika ekonomike. Besoj se ky abnormalitet, q\u00eb \u00ebsht\u00eb po aq universal sa dhe aq shqiptar, mund t\u00eb justifikohet nga fakti q\u00eb ne nuk kemi nevoj\u00eb te hulumtojm\u00eb p\u00ebr ekonomin\u00eb, politikat fiskale dhe monetare, instrumentet e ndryshme financiare etj., sepse t\u00eb tjer\u00eb vendosin politikat ekonomike n\u00eb vend. N\u00eb rastin e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Por \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb FMN-ja, institucion? Po, nj\u00eb institucion, q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe me nj\u00eb eksperienc\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb postkomuniste. Historia e tranzicionit tregon q\u00eb ky, si \u00e7do \u2018partneritet\u2019, ka t\u00eb mira dhe t\u00eb k\u00ebqija. Gjithsesi, atomi i k\u00ebtij institucioni, si i \u00e7do organizate, \u00ebsht\u00eb individi &#8211; si un\u00eb dhe ti &#8211; q\u00eb \u00ebsht\u00eb qenie vepruese dhe, si rrjedhoj\u00eb, edhe e gabueshme. Ishte gabim nga stafi i FMN-s\u00eb n\u00eb vend dhe n\u00eb rajon q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkonte \u2018Terapi Shoku\u2019 p\u00ebr stabilizimin fiskal n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe \u00ebsht\u00eb gabim q\u00eb nuk propozojn\u00eb politika fiskale dhe monetare m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse p\u00ebr stimulimin e ekonomis\u00eb. Q\u00eb t\u00eb kuptohemi, stabiliteti makroekonomik \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebri, por mund t\u00eb arrihet m\u00eb leht\u00ebsisht p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb qoft\u00eb se strategjia afatshkurt\u00ebr dhe afatmesme nuk \u00ebsht\u00eb \u2018austerity\u2019 por \u2018growth\u2019. Por edhe at\u00ebher\u00eb kur debati \u00ebsht\u00eb tek ekonomia, rezultati \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtues dhe joinspirues. Shkak mbetet fakti q\u00eb Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend mitbesues dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb larg t\u00eb qenurit nj\u00eb vend ideformues. Nj\u00eb nga mitet ekonomike m\u00eb absurde q\u00eb qarkullon r\u00ebndom \u00ebsht\u00eb se tregu i banesave apo sht\u00ebpiblerjes \u00ebsht\u00eb \u2018maturuar\u2019: ka shum\u00eb nd\u00ebrtime me apartamente t\u00eb pashitura, sepse nuk ka k\u00ebrkesa p\u00ebr blerje sht\u00ebpie, meqen\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb sht\u00ebpi tashm\u00eb; \u00ebsht\u00eb normale q\u00eb tregu i banesave nga kontribuuesi m\u00eb i madh n\u00eb rritjen ekonomike t\u00eb kolapsoj\u00eb; dhe, nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e qeveris\u00eb dhe Bank\u00ebs Qendrore p\u00ebr t\u00eb stimuluar k\u00ebt\u00eb treg dhe p\u00ebr t\u00eb nxitur k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr sht\u00ebpiblerje. Ky mit \u00ebsht\u00eb rezultat i injoranc\u00ebs dhe i mosp\u00ebrdorimit t\u00eb logjik\u00ebs s\u00eb duhur, po nj\u00eblloj si me mitin tjet\u00ebr: se inflacioni duhet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb politik\u00ebn monetare t\u00eb Bank\u00ebs Qendrore, apo at\u00eb q\u00eb, politika fiskale dhe monetare duhet t\u00eb jen\u00eb absolutisht t\u00eb ndara dhe kund\u00ebrvepruese. Mitet krijohen nga plagjiatura e diskursit ekonomik n\u00eb vendet e zhvilluara dhe nga paaft\u00ebsia e individ\u00ebve p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrvet\u00ebsuar dhe modifikuar idet\u00eb sipas realitetit. Si mund t\u00eb konceptohet q\u00eb tregu i banesave e mbaroi rolin zhvillues n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb pazhvilluar, me nj\u00eb ekonomi t\u00eb pa \u2018maturuar\u2019, q\u00eb nuk po i gjen fundin as tranzicionit? \u00c7\u2019do t\u00eb thot\u00eb \u2018maturim\u2019 n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst? Pse n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb zhvilluara, si p.sh. n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, ky treg vazhdon t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrcaktues p\u00ebr rritjen ekonomike, edhe pse k\u00ebto shtete kan\u00eb me qindra vite q\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb banesa? Sot n\u00eb Angli ekzistojn\u00eb skema kreditimi p\u00ebr nxitjen e sht\u00ebpiblerjes p\u00ebr \u00e7iftet e reja, q\u00eb quhet \u2018Ndihm\u00eb p\u00ebr Blerje\u2019. Skema stimulon dhe mb\u00ebshtet k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr sht\u00ebpin\u00eb e par\u00eb. Pse t\u00eb mos krijohet nj\u00eb skem\u00eb e till\u00eb edhe n\u00eb Shqip\u00ebri? Ndryshe nga \u00e7far\u00eb mund t\u00eb mendohet, nuk \u00ebsht\u00eb kjo skema q\u00eb po shkakton \u2018fllusk\u00ebn\u2019 e \u00e7mimeve t\u00eb banesave n\u00eb Angli, por \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb, k\u00ebrkesa nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr prona n\u00eb Lond\u00ebr \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb krize, sepse shihet si nj\u00eb investim i sigurt. Prandaj, nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb k\u00ebto skema shkaktojn\u00eb \u2018fllusk\u00ebn\u2019. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mit, po nj\u00ebsoj si miti tjet\u00ebr, q\u00eb, kriza n\u00eb Eurozon\u00eb u shkaktua nga kreditimi i lir\u00eb, sepse n\u00eb fakt u shkaktua nga mungesa e Unionit Bankar dhe Fiskal n\u00eb Eurozon\u00eb. K\u00ebto p\u00ebrfundime arrihen vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrdorimit t\u00eb logjik\u00ebs arsyetuese dhe jo t\u00eb intuit\u00ebs provinciale. Por cilat jan\u00eb metodat e logjik\u00ebs? Metoda kryesore \u00ebsht\u00eb arsyetimi dhe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb metod\u00eb ka forma t\u00eb ndryshme, si p.sh. analogjia, induksioni dhe deduksioni. T\u00eb tria format p\u00ebrdoren zakonisht n\u00eb vendet ideformuese. \u00c7el\u00ebsi \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb evidentojm\u00eb p\u00ebrfundimet e duhura nga arsyetimi per\u00ebndimor, si p.sh. instrumentet e ndryshme financiare (monetare apo fiskale) p\u00ebr ringjalljen e ekonomis\u00eb son\u00eb \u2018zombie\u2019. P\u00ebrfundimet nuk duhen marr\u00eb si t\u00eb mir\u00ebqena, por t\u00eb modifikohen sipas nevoj\u00ebs s\u00eb brendshme. Logjikisht, ringjallja e tregut t\u00eb banesave \u00ebsht\u00eb nevoj\u00eb par\u00ebsore e ekonomis\u00eb shqiptare dhe mund t\u00eb konsiderohet imperativi i rikthimit t\u00eb rritjes s\u00eb shpejt\u00eb, 6% t\u00eb PBB-s\u00eb. Ky ishte roli i k\u00ebtij tregu ky\u00e7 p\u00ebrgjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij shekulli (2000-2010). Prandaj, objektivi par\u00ebsor p\u00ebr ringjallen e ekonomis\u00eb dhe rikthimin e rritjes s\u00eb lart\u00eb duhet medoemos t\u00eb jet\u00eb stimulimi i tij. Nj\u00eb politik\u00eb ekonomike dhe financiare e till\u00eb duhej t\u00eb ishte nd\u00ebrmarr\u00eb nga e djathta q\u00eb nga viti 2011 dhe shpresoj t\u00eb implementohet nga e majta tanim\u00eb n\u00eb pushtet, sa m\u00eb par\u00eb. Pavar\u00ebsisht se \u00ebsht\u00eb pozitiv stimuli i qeveris\u00eb \u2018Rama\u2019 p\u00ebr sektorin fason, sepse forcon eksportet dhe mb\u00ebshtet pun\u00ebsimin jocil\u00ebsor, ky sektor nuk ka po t\u00eb nj\u00ebjtin efekt transformues dhe vler\u00ebnd\u00ebrtues, q\u00eb krijohet nga dinamizmi i tregut t\u00eb banesave, q\u00eb prek t\u00eb gjith\u00eb ekonomin\u00eb dhe agjent\u00ebt e saj. Nj\u00eb zgjidhje e logjikshme p\u00ebr t\u00eb stimuluar apo ndihmuar k\u00ebt\u00eb treg ky\u00e7 q\u00eb t\u00eb ringjall\u00eb ekonomin\u00eb shpejt, \u00ebsht\u00eb krijimi i nj\u00eb skeme kreditimi p\u00ebr \u00e7iftet e reja, q\u00eb t\u00eb blejn\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e par\u00eb, edhe n\u00eb rastin kur vet\u00ebm nj\u00ebri partner punon me koh\u00eb t\u00eb plot\u00eb. \u00cbsht\u00eb e turpshme t\u00eb thuhet q\u00eb nuk ka k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr kredi sht\u00ebpie; kur shumica d\u00ebrmuese e k\u00ebtij segmenti ky\u00e7 ekonomiko-shoq\u00ebror jeton akoma n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e prind\u00ebrve edhe kur arrijn\u00eb mosh\u00eb t\u00eb thyer dhe kan\u00eb f\u00ebmij\u00eb. Edhe gjat\u00eb regjimit Hoxhist \u00ebndrra ishte: nj\u00eb \u00e7ift i ri &#8211; nj\u00eb sht\u00ebpi e re (dhurat\u00eb nga partia). Kurse n\u00eb k\u00ebt\u00eb regjim, \u2018quasi-liberal\u2019, kjo \u00ebnd\u00ebrr nuk mund t\u00eb \u00ebnd\u00ebrrohet?! Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb paradoks i trisht\u00eb dhe tregon faktin q\u00eb Shqip\u00ebria akoma nuk ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb sistem bankar dhe financiar, q\u00eb krediton zhvillimin e ekonomis\u00eb dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e mir\u00ebqenies. Nj\u00eb skem\u00eb tjet\u00ebr, q\u00eb ka vler\u00eb p\u00ebr tregun e banesave n\u00eb bregdetin shqiptar, \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb krijohet nj\u00eb skem\u00eb kreditimi p\u00ebr \u00e7iftet ose familjet e reja, kur t\u00eb dy partner\u00ebt punojn\u00eb me koh\u00eb t\u00eb plot\u00eb, q\u00eb t\u2019u mund\u00ebsoj\u00eb blerjen e nj\u00eb apartamenti pushimi. Kjo skem\u00eb do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsonte ndjesh\u00ebm edhe atraktivitetin e pronave n\u00eb bregdet p\u00ebr bler\u00ebsin dhe turistin e huaj. Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb riskut t\u00eb mospagimit duhet t\u00eb merret p\u00ebrsip\u00ebr nga qeveria dhe Banka Qendrore, dhe nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr nga bankat tregtare si dhe kompanit\u00eb e nd\u00ebrtimit q\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb k\u00ebto skema. \u00c7iftet q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga skemat kredileht\u00ebsuese nuk duhen paragjykuar apriori. Normale q\u00eb, \u00e7iftet do duhet t\u00eb skanohen dhe k\u00ebshillohen mir\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb pranohen te skemat, shpresoj vet\u00ebm p\u00ebr momentin, imagjinare. Shqiptar\u00ebt, jo t\u00eb gjith\u00eb por shumica, jan\u00eb persona ose individ\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm, q\u00eb i paguajn\u00eb detyrimet e tyre dhe meritojn\u00eb nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Rreziqe ka n\u00eb \u00e7do aksion njer\u00ebzor, por pa aksion nuk ka njer\u00ebzim. R\u00ebnd\u00ebsia e skemave k\u00ebrkes\u00ebstimuluese \u00ebsht\u00eb absolute, sepse nj\u00ebher\u00eb q\u00eb ky treg riaktivizohet, rigjall\u00ebrohet zhvillimi i ekonomis\u00eb dhe zgjidhen nj\u00ebkoh\u00ebsisht krizat. Fiton nd\u00ebrtuesi, fiton qeveria lokale dhe qendrore, fiton bler\u00ebsi, q\u00eb plot\u00ebson \u00ebndrr\u00ebn dhe p\u00ebrmir\u00ebson kushtet e jetes\u00ebs, fiton industria e materialeve t\u00eb nd\u00ebrtimit, imobiliare etj., dhe p\u00ebr ta abstraguar disa, fiton turizmi dhe urbanizmi, fiton optimizmi, fiton financa dhe logjika, dhe fiton ideja. P\u00ebrpara, por sa m\u00eb shpejt, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb t\u00eb rishikohet marr\u00ebdh\u00ebnia q\u00eb politika fiskale dhe monetare duhet t\u00eb ken\u00eb n\u00eb ekonomi. Th\u00ebn\u00eb shkurt, duhet t\u00eb debatohen dhe krijuar politikat ekonomike (monetare dhe fiskale) alternative. Politikat ekonomike t\u00eb deritanishme, t\u00eb m\u00ebsuara ose t\u00eb imponuara nga institucione, si FMN-ja, kan\u00eb d\u00ebshtuar p\u00ebr t\u00eb arritur objektivin par\u00ebsor t\u00eb tranzicionit postkomunist \u2013 nd\u00ebrtimi i sistemit t\u00eb mir\u00ebqenies. Shembulli m\u00eb i qart\u00eb \u00ebsht\u00eb Banka Qendrore. Ishte FMN-ja q\u00eb imponoi n\u00eb vitin 1998 rolin apo mandatin minimalist dhe konservator p\u00ebr \u2018Tempullin e Lekut\u2019. Gjithashtu, garantoi superpavar\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij institucioni, q\u00eb edhe nuk varet nga buxheti i shtetit. Por, pavar\u00ebsisht se \u00ebsht\u00eb parajsa e rrog\u00ebtar\u00ebve, mbetet nj\u00eb institucion i paaft\u00eb. \u00cbsht\u00eb i paaft\u00eb, sepse ka d\u00ebshtuar me politik\u00ebn e norm\u00ebs s\u00eb interesit, q\u00eb nuk e stimuloi ekonomin\u00eb, si edhe ka d\u00ebshtuar p\u00ebr t\u00eb adresuar n\u00eb koh\u00eb dhe p\u00ebrfundimisht kriz\u00ebn e borxhit t\u00eb keq dhe moskreditimin nga bankat tregtare. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tez\u00eb nihiliste, sepse disa masa minimale jan\u00eb marr\u00eb nga banka, dhe e v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb se ka nj\u00eb mandat q\u00eb tashm\u00eb ironikisht, mund t\u00eb konsiderohet i d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr ekonomin\u00eb. Prandaj, ky institucion, q\u00eb \u00ebsht\u00eb kolona kryesore e ekonomis\u00eb, d\u00ebshp\u00ebrimisht k\u00ebrkon nj\u00eb mandat intervencionist, proaktiv dhe p\u00ebrgjegj\u00ebs. Kjo tregon nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb madhe dhe, nj\u00ebkoh\u00ebsisht hedh posht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr mit: paraja, jo detyrimisht p\u00ebrmir\u00ebson cil\u00ebsin\u00eb e pun\u00ebs, produktivitetin dhe kreativitetin. Paraja nuk rrit konkurrenc\u00ebn intelektuale dhe profesionale, nj\u00ebher\u00eb q\u00eb e ke. Konkurrenca zhvillohet at\u00ebher\u00eb kur k\u00ebrkon me shpres\u00eb ta fitosh at\u00eb dhe at\u00ebher\u00eb kur meritokracia \u00ebsht\u00eb kultur\u00eb q\u00eb t\u00eb lejon t\u00eb synosh, t\u00eb \u00ebnd\u00ebrrosh, t\u00eb hulumtosh. Vet\u00ebm k\u00ebshtu p\u00ebrhapen idet\u00eb dhe p\u00ebrvojat e ndryshme. Prandaj, idet\u00eb jan\u00eb m\u00eb p\u00ebrcaktuese n\u00eb zhvillimin cil\u00ebsor t\u00eb nj\u00eb vendi dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, jan\u00eb m\u00eb p\u00ebrcaktuese sesa paraja. Idet\u00eb alternative t\u00eb lartp\u00ebrmendura, si p.sh. stimulimi i tregut t\u00eb banesave n\u00ebp\u00ebrmjet skemave kredileht\u00ebsuese p\u00ebr \u00e7iftet e reja, adresojn\u00eb indirekt edhe gangren\u00ebn kryesore t\u00eb ekonomis\u00eb: borxhin e keq. Q\u00ebllimi nuk duhet t\u00eb jet\u00eb q\u00eb kolateralin (pronat) t\u2019i marrin ose ekzekutojn\u00eb bankat tregtare, por q\u00eb borxhi i keq t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb t\u00eb mir\u00eb. K\u00ebshtu fitojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb (win-win). Ky konceptim ose politik\u00eb alternative nuk arrihet dot n\u00eb vendet mitebesuese, sepse lind nga liria e mendimit (kritika) dhe nga qarkullimi i ideve. Tani q\u00eb e m\u00ebsuam, a \u00ebsht\u00eb koha p\u00ebr veprim?!<\/p>\n<p>*<em>Autori \u00ebsht\u00eb i diplomuar n\u00eb Universitetin St Andrews dhe n\u00eb London School of Economics. Ai jeton dhe punon n\u00eb Lond\u00ebr.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga EPIDAMN ZEQO Q\u00ebllimi par\u00ebsor i k\u00ebtij shkrimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysja e miteve ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, si edhe qarkullimi i ideve t\u00eb ndryshme. Dua t\u00eb ofroj nj\u00eb horizont tjet\u00ebr, m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, njer\u00ebzor dhe zhvillimor. Shum\u00ebllojshm\u00ebria e ideve, qarkullimi dhe debatimi i tyre \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktues p\u00ebr zhvillimin dhe qytet\u00ebrimin e \u00e7do shoq\u00ebrie, sidomos t\u00eb asaj shqiptare, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-13574","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga EPIDAMN ZEQO Q\u00ebllimi par\u00ebsor i k\u00ebtij shkrimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysja e miteve ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, si edhe qarkullimi i ideve t\u00eb ndryshme. Dua t\u00eb ofroj nj\u00eb horizont tjet\u00ebr, m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, njer\u00ebzor dhe zhvillimor. Shum\u00ebllojshm\u00ebria e ideve, qarkullimi dhe debatimi i tyre \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktues p\u00ebr zhvillimin dhe qytet\u00ebrimin e \u00e7do shoq\u00ebrie, sidomos t\u00eb asaj shqiptare, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-05-29T16:25:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/epidamn_zeqo.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja\",\"datePublished\":\"2014-05-29T16:25:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/\"},\"wordCount\":2463,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2014\\\/epidamn_zeqo.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/\",\"name\":\"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2014\\\/epidamn_zeqo.jpg\",\"datePublished\":\"2014-05-29T16:25:08+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2014\\\/epidamn_zeqo.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2014\\\/epidamn_zeqo.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Nga EPIDAMN ZEQO Q\u00ebllimi par\u00ebsor i k\u00ebtij shkrimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysja e miteve ekonomike n\u00eb Shqip\u00ebri, si edhe qarkullimi i ideve t\u00eb ndryshme. Dua t\u00eb ofroj nj\u00eb horizont tjet\u00ebr, m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, njer\u00ebzor dhe zhvillimor. Shum\u00ebllojshm\u00ebria e ideve, qarkullimi dhe debatimi i tyre \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktues p\u00ebr zhvillimin dhe qytet\u00ebrimin e \u00e7do shoq\u00ebrie, sidomos t\u00eb asaj shqiptare, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2014-05-29T16:25:08+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/epidamn_zeqo.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja","datePublished":"2014-05-29T16:25:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/"},"wordCount":2463,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/epidamn_zeqo.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/","name":"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/epidamn_zeqo.jpg","datePublished":"2014-05-29T16:25:08+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/epidamn_zeqo.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/epidamn_zeqo.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/mbi-mitet-ekonomike-dhe-idete-e-reja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mbi mitet ekonomike dhe idet\u00eb e reja"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13574"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13574\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}