{"id":13230,"date":"2013-11-03T09:58:12","date_gmt":"2013-11-03T08:58:12","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.info\/?p=5122"},"modified":"2013-11-03T09:58:12","modified_gmt":"2013-11-03T08:58:12","slug":"sartri-per-gjon-milin-portret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/","title":{"rendered":"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret)"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Astrit Lulushi\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg\" width=\"300\" \/> (<em>nga <strong>Astrit Lulushi<\/strong>, 26 Shtator 2011<\/em>)<\/p>\n<p>Jean-Paul Sartri p\u00ebr nj\u00eb Ekspozit\u00eb me fotografit\u00eb e Milit n\u00eb Paris, 1946. marr\u00eb nga \u201cPhotographs &amp; Recollections\u201d by Gjon Mili, 1980;<\/p>\n<p>Ai ka kok\u00ebn e nj\u00eb ngr\u00ebn\u00ebsi milingonash (anteater) q\u00eb udh\u00ebhiqet nga nuhatja p\u00ebr t\u2019u hedhur papritmas mbi prej\u00ebn e tij.<br \/>\nN\u00ebn hund\u00ebn, shum\u00eb posht\u00eb saj, nj\u00eb pal\u00eb mustaqe t\u00eb vogla. Pjesa tjet\u00ebr e fytyr\u00ebs \u2013 syt\u00eb, moll\u00ebzat, flok\u00ebt e shp\u00ebrndar\u00eb \u2013 t\u00eb kujtojn\u00eb nj\u00eb bandit malesh.<\/p>\n<p>Para se t\u2019a takoja Milin, kisha njohur vet\u00ebm fotograf\u00eb q\u00eb t\u00eb nxjerrin n\u00eb fotografi nisur nga nj\u00eb lloj zem\u00ebrimi, si ai q\u00eb vret. Mili nuk fyen; ai p\u00eblqen \u00e7do gj\u00eb: t\u00eb ngr\u00ebn\u00ebt, t\u00eb pir\u00ebt, vallzimin. Harlemin e njeh m\u00eb mir\u00eb se \u00e7do i bardh\u00eb, Nju Jorkun, m\u00eb mir\u00eb se kushdo tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb i lumtur. T\u00eb vret \u2013 m\u00eb keq akoma, d\u00ebshiron t\u00eb rob\u00ebroj\u00eb. Edhe n\u00eb fotografin\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, ti je jo m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb trup i balsamosur, ruajtur n\u00eb hipersulfat, nd\u00ebrsa vetja jote e v\u00ebrtet\u00eb ndryshon vazhdimisht n\u00ebn trysnin\u00eb e p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb. Mili t\u00eb mban n\u00eb kurth t\u00eb gjall\u00eb, t\u00eb pap\u00ebrpunuar; n\u00eb fotografin\u00eb e tij, ti vazhdon t\u00eb luftosh me veten, si peshku n\u00eb rrjet\u00eb.<\/p>\n<p>Mili \u00ebsht\u00eb njeri i kurtheve. Ai \u00ebsht\u00eb plot marifete e l\u00ebvizje mashtruese q\u00eb t\u00eb \u00e7\u2019armatosin; \u00e7do fotografi e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prov\u00eb, nj\u00eb p\u00ebrpjekje. P\u00ebr Milin, m\u00ebnyrat p\u00ebr t\u00eb fotografuar jan\u00eb t\u00eb shumta sa edhe njer\u00ebzit.<br \/>\nN\u00ebse t\u00eb ka zgjedhur si pjes\u00eb t\u00eb koleksonin e tij, ai jo vet\u00ebm q\u00eb do t\u00eb ngul\u00eb me thumb n\u00eb tabel\u00ebn e specieve t\u00eb tij, t\u00eb gjitha si t\u00eb gjalla dhe duke luftuar, por, p\u00ebrtej k\u00ebsaj, ai do t\u00eb v\u00ebzhgoj\u00eb a shqyrtoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb njohur thell\u00eb e m\u00eb thell\u00eb.<\/p>\n<p>Thuhet se banor\u00ebt primitiv\u00eb t\u00eb deteve t\u00eb Jugut refuzojn\u00eb t\u00eb lejojn\u00eb p\u00ebr t\u2019u fotografuar, duke besuar se k\u00ebshtu mund t\u00eb b\u00ebhen p\u00ebrgjithmon\u00eb rob\u00ebr t\u00eb fotografit. P\u00ebr t\u00eb kuptuar urt\u00ebsin\u00eb e tyre ju duhet vet\u00ebm t\u00eb shikoni disa nga portretet e Gjon Milit.<\/p>\n<p>Publikuar n\u00eb Astrit Lulushi\u2019s Blog:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/astritlulushi.wordpress.com\/2011\/09\/26\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#more-2937\">Sartri p\u00ebr Gjon Milin&nbsp;(portret)<\/a><\/p>\n<p><strong>HISTORIA P\u00cbRBALL\u00cb ZHVILLIMIT<\/strong><br \/>\n(<em>nga <strong>Astrit Lulushi<\/strong>, 25 Dhjetor 2012<\/em>)<\/p>\n<p>Pak vet\u00eb e din\u00eb se piramida e Keopsit dhe dy piramida t\u00eb tjera n\u00eb pllaj\u00ebn e Giz\u00ebs n\u00eb Egjipt p\u00ebr pak sa nuk u rr\u00ebnuan q\u00ebllimisht rreth 170 vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe ironia \u00ebsht\u00eb se k\u00ebto thesare t\u00eb lashta e testamente t\u00eb historis\u00eb s\u00eb hereshme faraonike, do t\u00eb flijoheshin si pjes\u00eb e nj\u00eb plani p\u00ebr t\u00eb modernizuar Egjiptin. Sado e pa-konceptueshme sot kjo ide, sundimtari i Egjiptit n\u00eb at\u00eb koh\u00eb e kishte seriozisht. Ai thoshte se me gur\u00ebt e piramidave, kishte n\u00eb plan t\u00eb nd\u00ebrtonte diga a pengesa p\u00ebr t\u00eb shmangur p\u00ebrmbytjet e Nilit, q\u00eb shkaktonin shum\u00eb fatkeq\u00ebsi. Q\u00ebllimi i tij ishte humanitar, gjith\u00ebsesi.<\/p>\n<p>Ai gjithashtu njihet si hedh\u00ebsi i bazave t\u00eb Egjiptit si shtet modern. Sundimtari ishte shum\u00eb i rrept\u00eb dhe energjik. Shum\u00eb nga d\u00ebshirat e tij gjat\u00eb 44 vjet\u00ebve n\u00eb pushtet (1805 \u2013 1849) vart\u00ebsit i merrnin si urdh\u00ebra \u2013 dhe shum\u00eb prej tyre u shnd\u00ebrruan n\u00eb projekte t\u00eb m\u00ebdha publike, duke p\u00ebrfshir\u00eb Kanalin e Suezit.<\/p>\n<p>Por, piramidat shp\u00ebtuan; disa thon\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive finaciare, t\u00eb tjer\u00eb mendojn\u00eb se sundimtari u plak dhe nuk kishte m\u00eb energji si m\u00eb par\u00eb. Por nj\u00eb shkrim n\u00eb revist\u00ebn Scientific Amerikan thot\u00eb se piramidat e Giz\u00ebs nuk arrit\u00ebn t\u00eb prisheshin, fal\u00eb vonesave t\u00eb q\u00ebllimshme nga inxhinjer\u00ebt francez\u00eb pran\u00eb sundimtarit. Ata mendonin se prishja e piramidave do t\u00eb ishte katastrof\u00eb p\u00ebrsa i p\u00ebrket trash\u00ebgimis\u00eb kulturore e historike bot\u00ebrore<\/p>\n<p>Sundimtari ishte nj\u00eb ushtarak osman. Quhej Muhammad Ali, me prejardhje shqiptare, i cili m\u00eb 1805 mori pushtetin n\u00eb Egjipt, ku u caktua m\u00ebk\u00ebmb\u00ebs i sulltanit, dhe mori grad\u00ebn Pasha. Muhammad Ali Pasha kontrolloi vendin deri n\u00eb vdekjen e tij m\u00eb 1849, duke l\u00ebn\u00eb pas nj\u00eb dinasti e cila qeverisi Egjiptit edhe p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb shekull.<\/p>\n<p>Publikuar n\u00eb Astrit Lulushi\u2019s Blog:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/astritlulushi.wordpress.com\/2012\/12\/25\/historia-perballe-zhvillimit\/\">Historia p\u00ebrball\u00eb zhvillimit<\/a><\/p>\n<p><strong>DA VIN\u00c7I, KU SHKENCA DHE ARTI BASHKOHEN<\/strong><br \/>\n(<em>nga <strong>Astrit Lulushi<\/strong>, 20 Shtator 2010<\/em>)<\/p>\n<p>Nje nga vizatimet m\u00eb t\u00eb famshme t\u00eb Leonardo da Vin\u00e7it \u2013 Njeriu Vitruvian \u2013 \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar si shembull i p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb bashkuar matematik\u00ebn, artin dhe shkenc\u00ebn. \u201dNjeriu Vitruvian\u201d \u00ebsht\u00eb skic\u00eb e holl\u00ebsishme e trupit t\u00eb njeriut, e vizatuar n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nj\u00eb katrori dhe rrethi, me krahet dhe k\u00ebmb\u00ebt e shtrira. Krah\u00ebt dhe k\u00ebmb\u00ebt prekin skajet e katrorit dhe rrethit duke treguar st\u00ebrgjatje, si per t\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohet se njeriu sfidon cdo ndrydhje dhe \u00ebsht\u00eb i prirur te kap\u00ebrcej\u00eb cdo kufi, sapo nje kufizim i vendoset. Me k\u00ebt\u00eb vizatim, Leonardo merr n\u00eb konsiderate thell\u00ebsin\u00eb dhe madh\u00ebsin\u00eb trupore, simetrin\u00eb dhe lidhjet gjeometrike, duke u bazuar n\u00eb idete e Vitruviusit \u2013 studiues, artist, projektues, inxhinjer dhe arkitekt i lasht\u00eb romak.<\/p>\n<p>Leonardo Da Vin\u00e7i besonte n\u00eb zhvillimin e gjithansh\u00ebm t\u00eb mendjes; \u201cStudjo shkenc\u00ebn e artit. Studjo artin e shkenc\u00ebs. Zhvillo shqisat -ve\u00e7an\u00ebrisht m\u00ebso se si t\u00eb shikosh. Kupto se gjith\u00e7ka lidhet me \u00e7do gj\u00eb tjet\u00ebr\u2026.\u201d, thoshte ai.<\/p>\n<p>Da Vinci e kaloi jet\u00ebn duke studiuar dhe v\u00ebzhguar. Kjo e ndihmoi per t\u2019a kuptuar bot\u00ebn edhe shkenc\u00ebrisht. Mendimet dhe idet\u00eb ai i hodhi n\u00eb nj\u00eb seri fletoresh t\u00eb vogla \u2013 pa synim botimi \u2013 duke shpjeguar cdo gje me vizatime dhe sh\u00ebnime t\u00eb holl\u00ebsishme. N\u00eb k\u00ebto fletore, fjal\u00ebt i shkroi mbrapsht, sepse \u201cd\u00ebshironte t\u2019i mbante t\u00eb fshehta rezultatet e studimeve t\u00eb tij\u201d, thon\u00eb disa; por t\u00eb tjer\u00eb thon\u00eb se Da Vin\u00e7i shkroi n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb thjesht per arsye praktike, sepse p\u00ebrdorte dor\u00ebn e majt\u00eb dhe me shkrim prapa boja e pen\u00ebs ishte me e efektshme a nuk p\u00ebrhapej.<\/p>\n<p>Fletoret e sh\u00ebnimeve t\u00eb Da Vin\u00e7it tregojn\u00eb shum\u00eb ide t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb. Ai projektoi arm\u00eb, makina, motor\u00eb, robot\u00eb, dhe shum\u00eb lloje t\u00eb tjera pajisjesh inxhinierike. Tregojne se kur Milano u prek nga nj\u00eb s\u00ebmundje infektive, Leonardo projektoi nj\u00eb qytet q\u00eb do t\u00eb ndihmonte t\u2019i rezistonte p\u00ebrhapjes s\u00eb infeksionit. Ai projektoi pajisje p\u00ebr t\u00eb ndihmuar njer\u00ebzit t\u2019u ngjiteshin mureve dhe t\u00eb fluturonin. Q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, Da Vin\u00e7i kishte projektuar versione t\u00eb makinerive t\u00eb dit\u00ebve tona, si tank dhe helikopter. T\u00eb gjitha k\u00ebto tregojn\u00eb se Leonardo v\u00ebrtet kishte nj\u00eb mendje jasht\u00ebzakonisht largpam\u00ebse dhe jo rast\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb i famsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Fletoret e Leonardos p\u00ebrmbajn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna edhe rreth jet\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb p\u00ebrditshme. K\u00ebto i kan\u00eb ndihmuar historian\u00ebt t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr an\u00ebt personale t\u00eb k\u00ebtij mendimtari.<\/p>\n<p>Por gjith\u00ebsesi, shum\u00eb pak dihet rreth rinis\u00eb s\u00eb tij. Leonardo lindi n\u00eb vitin 1452 n\u00eb qytetin Vin\u00e7i. Babai i tij, Piero da Vin\u03a9i, ishte ekspert ligjor. Pak dihet p\u00ebr n\u00ebn\u00ebn e tij, Katerina. Biograf\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb sigurt n\u00ebse se prind\u00ebrit e Leonardos kishin qen\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb t\u00eb martuar. Q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, Leonardo shfaqi interes t\u00eb madh per vizatim e skulptur\u00eb. Historian\u00ebt thon\u00eb se p\u00ebr shkak se Leonardo ishte f\u00ebmij\u00eb e prind\u00ebrve jo t\u00eb martuar, atij iu mohua ndjekja e studimeve n\u00eb disa fusha e profesione. Kjo \u00ebsht\u00eb e kuptueshme n\u00ebse kihet parasysh se n\u00eb Mesjet\u00eb, Kisha Katolike kontrollonte \u00e7do aspekt te jet\u00ebs (art, shkenc\u00eb, kultur\u00eb), dhe lindja e nje f\u00ebmije jasht\u00eb martese d\u00ebnohej forc\u00ebrisht.<\/p>\n<p>M\u00ebsimet e para n\u00eb skulptur\u00eb e piktur\u00eb, Da Vin\u00e7i pati mund\u00ebsi t\u2019i merrte vet\u00ebm kur babai i tij u largua nga qyteti i lindjes dhe u vendos ne Firence, ku pak vet\u00eb e njihnin. Leonardo at\u00ebhere ishte 14 vje\u00e7. M\u00ebsuesi i tij ishte Andrea del Verrocchio, piktor, skulptor i njohur dhe argjendar. Verrocchio u thoshte nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb tij se fillimisht duhej t\u00eb kuptonin struktur\u00ebn e eshtrave dhe muskujve, n\u00ebse donin t\u00eb vizatonin njeriun. Leonardo e mori k\u00ebt\u00eb k\u00ebshill\u00eb shum\u00eb seriozisht, si cdo njeri q\u00eb i hapur p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar. Leonardo k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs, kaloi disa periudha t\u00eb jet\u00ebs duke studiuar trupin e njeriut e duke marr\u00eb n\u00eb shqyrtim cdo pjes\u00eb a gjymtyr\u00eb. Historian\u00ebt thon\u00eb se Da Vin\u00e7i mundi t\u2019a arrinte k\u00ebt\u00eb duke v\u00ebzhguar hollesisht trupa t\u00eb vdekurish, si pathologu i vemendsh\u00ebm vepron gjat\u00eb nj\u00eb autopsie. Esht\u00eb kjo nj\u00eb nga arsyet \u2013 nd\u00ebrthurur me talentin \u2013 q\u00eb vizatimet e organeve dhe pjes\u00ebve t\u00eb trupit te njeriut q\u00eb Leonardo da Vinci la ne fletoret e tij, jan\u00eb t\u00eb pa arrit\u00ebshme edhe sot e k\u00ebsaj dite, thon\u00eb ekspert\u00ebt.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb m\u00ebsimeve n\u00eb art, Leonardo gjithashtu i kushtoi vemendje e pun\u00eb, p\u00ebrmir\u00ebsimit apo krijimit t\u00eb metodave t\u00eb reja n\u00eb artin e piktur\u00ebs. \u201dSfumato\u201d apo p\u00ebrdorimi i perspektiv\u00ebs p\u00ebr t\u00eb treguar thell\u00ebsin\u00eb ne pikture, \u00ebsht\u00eb shpikje e tij. Nj\u00eb tjet\u00ebr metod\u00eb e re p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb qe Da Vinci solli ne artin e piktures eshte \u201cChiaro-scuro\u201d ku artisti p\u00ebrdor drit\u00eb dhe hije p\u00ebr t\u00eb krijuar efekte vizuale.<\/p>\n<p>Portreti i par\u00eb i njohur q\u00eb \u00ebsht\u00eb pikturuar nga Leonardo Da Vin\u00e7it ndodhet sot n\u00eb Galerin\u00eb Komb\u00ebtare n\u00eb Uashington, DC. Portreti \u00ebsht\u00eb ai nj\u00eb gruaje t\u00eb re me emrin Ginevra de\u2019Benci, rreth vitit 1474. Gruaja ka nj\u00eb fytyr\u00eb t\u00eb zbeht\u00eb me flok\u00eb t\u00eb err\u00ebta. N\u00eb sfond, Leonardo ka pikturuar pamje t\u00eb fshatit italian t\u00eb asaj kohe.<\/p>\n<p>Shume shpejt, Da Vin\u00e7i t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen p\u00ebr aft\u00ebsit\u00eb e tij. Rreth vitit 1475, atij iu k\u00ebrkuar t\u00eb pikturonte nj\u00eb engj\u00ebll p\u00ebr piktur\u00ebn \u201cPag\u00ebzimi i Krishtit\u201d t\u00eb m\u00ebsuesit t\u00eb tij, Verrocchios. Sipas historian\u00ebve, kur Verrocchio e pa piktur\u00ebn e nx\u00ebnvsit t\u00eb tij tha se do tv hiqte dor\u00eb nga profesioni dhe kurr\u00eb nuk do t\u00eb pikturonte p\u00ebrs\u00ebri.\u201d<\/p>\n<p>Leonardo ishte shum\u00eb aktiv, fizikisht e mend\u00ebrist. Ai thoshte se \u201chekuri ndryshket kur nuk p\u00ebrdoret, uji ndotet kur nuk leviz dhe n\u00eb mot t\u00eb ftoht\u00eb b\u00ebhet akull: nj\u00ebsoj si mos-veprimi dob\u00ebson mendjen m\u00eb t\u00eb fort\u00eb.\u201d Historian\u00ebt thon\u00eb se, arsyeja q\u00eb Leonardo la shum\u00eb vepra t\u00eb pa p\u00ebrfunduara ishte se mendja e tij ishte gjithmon\u00eb n\u00eb veprim.<\/p>\n<p>Nj\u00eb piktur\u00eb fetare q\u00eb Leonardo kurr\u00eb nuk e p\u00ebrfundoi quhet \u201cAdhurim i Magit\u201d. Leonardo ishte pun\u00ebsuar nga nj\u00eb qend\u00ebr fetare p\u00ebr t\u2019a b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb piktur\u00eb. Vizatimet e v\u00ebshtira pergatitore per \u201cAdhurimi i Magit\u201d cilesohen tep\u00ebr t\u00eb ve\u00e7anta dhe tregojne se Leonardo kishte nj\u00eb mendje tep\u00ebr t\u00eb organizuar e me njohuri t\u00eb thella e t\u00eb gjith\u00eban\u00ebshme.<\/p>\n<p>Rreth vitit 1482, Leonardo u zhvendos nga Firence n\u00eb Milano, i thirrur nga sundimtari i qytetit, Ludovico Sforza. Por i cuditsh\u00ebm \u00ebshtv fakti se Leonardo nuk u ftua si piktor, por si muzikant. T\u00eb ndeshur me k\u00ebt\u00eb fakt t\u00eb zbuluar von\u00eb, tani historian\u00eb tani thon\u00eb Da Vin\u00e7i ishte edhe nj\u00eb nga interpretuesit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb lir\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Italin\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb Milano vazhdoi t\u00eb pikturonte, e t\u00eb merrej me shpikje dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht me skulptur\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb vep\u00ebr e famshme nga periudha n\u00eb Milano \u00ebsht\u00eb \u201cVirgin of the Rocks\u201d, ku Jezusi tregohet si f\u00ebmij\u00eb s\u00eb bashku me n\u00ebn\u00ebn e tij, Maria dhe Gjon Pag\u00ebzorin gjithashtu f\u00ebmij\u00eb. Ata jan\u00eb ulur jasht\u00eb n\u00eb mjedis t\u00eb pazakont\u00eb. Leonardo p\u00ebrdor v\u00ebzhgimet e tij t\u00eb kujdesshme t\u00eb natyr\u00ebs p\u00ebr t\u00eb pikturuar shum\u00eb lloje bim\u00ebsh. N\u00eb sfond jan\u00eb nj\u00eb seri formacione gur\u00ebsh t\u00eb m\u00ebdhenj. Historian\u00ebt thon\u00eb se me k\u00ebt\u00eb piktur\u00eb Leonardon t\u00ebrhoq vemendjen e sunduesit dhe popullit t\u00eb Milanos, duke u treguar atyre se ai ishte jo vetem muzikant por edhe piktor e krijues shum\u00eb i aft\u00eb.<\/p>\n<p>Leonardo b\u00ebri m\u00eb von\u00eb edhe piktur\u00ebn \u201dDarka e Fundit\u201d, me porosi t\u00eb nj\u00eb kishe n\u00eb Milano. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kryevep\u00ebr ai kombinoi njohurit\u00eb e tij n\u00eb art, matematik\u00eb, psikologji, gjeometri e anatomi. Piktura tregon nj\u00eb histori nga Bibla n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Jezusi ha p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit nje vakt me pasuesit e tij, dhe u thot\u00eb se nj\u00ebri prej tyre do t\u2019a tradh\u00ebtonte. Shum\u00eb piktor\u00eb jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u2019a kopjojn\u00eb k\u00ebt\u00eb kryeveper, nd\u00ebrsa nga ekspert\u00ebt e artit modern, \u201cDarka e Fundit\u201d \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar si themel i artit per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 portretit t\u00eb Ginevra de\u2019Bencit, Leonardo gjithashtu pikturoi portrete t\u00eb tjera femrash. Nj\u00eb piktur\u00eb e Cecilia Galleranit, quhet \u201cZonja me Ermin\u201d p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb kafshe t\u00eb vog\u00ebl q\u00eb Ceclia mban n\u00eb gjoks. Historian\u00ebt thon\u00eb se Cecilia ishte dashnorja i sundimtarit t\u00eb Milanos, Ludovico Sforza.<\/p>\n<p>Portreti m\u00eb i famsh\u00ebm i Leonardos \u00ebsht\u00eb \u201cMona Lisa,\u201d tani n\u00eb koleksionin e muzeut Louvre n\u00eb Paris. Kjo piktur\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb imazh i Lisa Gherardinit n\u00eb vitin 1503. Gherardini ishte gruaja e nj\u00eb tregtari t\u00eb pasur nga Firence, e quajtur Francesco del Giocondo, prandaj edhe vepra n\u00eb italisht quhet \u201cLa Gioconda\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb piktur\u00eb, Lisa Gherardini q\u00ebndron ulur me duart n\u00eb preh\u00ebr. Ajo shikon drejtp\u00ebrdrejt piktorin dhe duket t\u00eb jet\u00eb pak e qeshur a buz\u00ebqeshur. Por nj\u00eb mister i madh e rrethon k\u00ebt\u00eb piktur\u00eb. Ekspert\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb sigurt p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si apo pse Leonardo e pikturoi at\u00eb. Ata gjithashtu nuk e din\u00eb p\u00ebrse Leonardo kurr\u00eb nuk ia dha piktur\u00ebn familjes Giocondo, por e mbajti me vete, kudo q\u00eb shkonte \u2013 n\u00eb udh\u00ebtime t\u00eb gjata a t\u00eb shkurtra &#8211; deri n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs. Leonardo da Vinci vdiq n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb vitin 1519.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(nga Astrit Lulushi, 26 Shtator 2011) Jean-Paul Sartri p\u00ebr nj\u00eb Ekspozit\u00eb me fotografit\u00eb e Milit n\u00eb Paris, 1946. marr\u00eb nga \u201cPhotographs &amp; Recollections\u201d by Gjon Mili, 1980; Ai ka kok\u00ebn e nj\u00eb ngr\u00ebn\u00ebsi milingonash (anteater) q\u00eb udh\u00ebhiqet nga nuhatja p\u00ebr t\u2019u hedhur papritmas mbi prej\u00ebn e tij. N\u00ebn hund\u00ebn, shum\u00eb posht\u00eb saj, nj\u00eb pal\u00eb mustaqe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(nga Astrit Lulushi, 26 Shtator 2011) Jean-Paul Sartri p\u00ebr nj\u00eb Ekspozit\u00eb me fotografit\u00eb e Milit n\u00eb Paris, 1946. marr\u00eb nga \u201cPhotographs &amp; Recollections\u201d by Gjon Mili, 1980; Ai ka kok\u00ebn e nj\u00eb ngr\u00ebn\u00ebsi milingonash (anteater) q\u00eb udh\u00ebhiqet nga nuhatja p\u00ebr t\u2019u hedhur papritmas mbi prej\u00ebn e tij. N\u00ebn hund\u00ebn, shum\u00eb posht\u00eb saj, nj\u00eb pal\u00eb mustaqe [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-11-03T08:58:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret)\",\"datePublished\":\"2013-11-03T08:58:12+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-03T08:58:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/\"},\"wordCount\":2355,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/\",\"name\":\"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg\",\"datePublished\":\"2013-11-03T08:58:12+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-03T08:58:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"(nga Astrit Lulushi, 26 Shtator 2011) Jean-Paul Sartri p\u00ebr nj\u00eb Ekspozit\u00eb me fotografit\u00eb e Milit n\u00eb Paris, 1946. marr\u00eb nga \u201cPhotographs &amp; Recollections\u201d by Gjon Mili, 1980; Ai ka kok\u00ebn e nj\u00eb ngr\u00ebn\u00ebsi milingonash (anteater) q\u00eb udh\u00ebhiqet nga nuhatja p\u00ebr t\u2019u hedhur papritmas mbi prej\u00ebn e tij. N\u00ebn hund\u00ebn, shum\u00eb posht\u00eb saj, nj\u00eb pal\u00eb mustaqe [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2013-11-03T08:58:12+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret)","datePublished":"2013-11-03T08:58:12+00:00","dateModified":"2013-11-03T08:58:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/"},"wordCount":2355,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/","name":"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg","datePublished":"2013-11-03T08:58:12+00:00","dateModified":"2013-11-03T08:58:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/astrit_lulushi.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/sartri-per-gjon-milin-portret\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SARTRI P\u00cbR GJON MILIN (portret)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13230"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13230"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13230\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}