{"id":12479,"date":"2013-03-03T17:21:59","date_gmt":"2013-03-03T16:21:59","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.info\/?p=1237"},"modified":"2013-03-03T17:21:59","modified_gmt":"2013-03-03T16:21:59","slug":"te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/","title":{"rendered":"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"T\u00eb huajt p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg\" width=\"160\" \/> Nga <strong>Jeton Kelmendi<\/strong>, <em>Bruksel<\/em>, <em>2 Mars 2013<\/em><\/p>\n<p>Historia si shkenc\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr \u00e7do popull, sepse tregon stadet n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat ka kaluar vendi dhe populli i caktuar, por natyrisht edhe p\u00ebr kultur\u00ebn dhe origjin\u00ebn. Historia, p\u00ebr popujt q\u00eb kan\u00eb vuajtur gjat\u00eb n\u00ebn rob\u00ebri, ka dyfish m\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebnie. P\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb cekem m\u00eb lart\u00eb, q\u00eb ka te secili popull, tek rastet e popujve q\u00eb kan\u00eb kaluar koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00ebn rob\u00ebri, historia \u00ebsht\u00eb shkruar nga t\u00eb tjer\u00ebt, natyrisht jo drejt dhe jo n\u00eb favor t\u00eb popullit t\u00eb rob\u00ebruar. Shqiptar\u00ebt paraqesin nj\u00eb rast t\u00eb till\u00eb n\u00eb historin\u00eb e popujve t\u00eb Evrop\u00ebs. Edhe pse ka fakte historike se shqiptaret jan\u00eb popull i vjet\u00ebr, pra nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb vjetrit n\u00eb Ballkan dhe Evrop\u00eb, gjendja e sotme flet p\u00ebr nj\u00eb popull t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb gjasht\u00eb shtete, nd\u00ebrsa luft\u00ebrat me fqinj\u00ebt akoma vazhdojn\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur, ngase apetitet e shteteve fqinje nuk jan\u00eb shuar. Edhe tani q\u00eb shqiptaret kan\u00eb dy shtete t\u00eb pavarura, nuk po ja dalin q\u00eb ta shkruajn\u00eb nj\u00eb histori pa ndikime t\u00eb caktuara dhe t\u00eb drejt\u00eb, mir\u00ebpo k\u00ebsaj radhe kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb qasje krejt tjet\u00ebr historike.<\/p>\n<p>Piro Tase n\u00eb librin e tij \u201cT\u00eb huajt p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt\u201c, i qaset problemit t\u00eb shqiptar\u00ebve nga nj\u00eb k\u00ebnd tjet\u00ebr, pra se si na shohin t\u00eb tjer\u00ebt ne dhe atdheun ton\u00eb nga prizma historike, qe p\u00ebr mendimin tim, pra nga k\u00ebndi i nj\u00eb shkrimtarit, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb kruciale, ngase ka shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi kur t\u00eb huaj kan\u00eb nj\u00eb qasje korrekte ndaj historis\u00eb s\u00eb popullit shqiptar. Duhet theksuar faktin se armiqet e Shqip\u00ebris\u00eb dhe shqiptar\u00ebve p\u00ebrve\u00e7 tendencave territoriale q\u00eb kishin dhe kan\u00eb, nuk ndalojn\u00eb q\u00eb ta p ropagandojn\u00eb kultur\u00ebn dhe historin\u00eb ton\u00eb, duke e deformuar. Nga ana tjet\u00ebr niveli i ulet i arsimimit tek shqiptaret dhe kushtet e varf\u00ebris\u00eb, n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat kaluan dekadat dhe shekujt, ka ndikuar q\u00eb ne t\u00eb mos kemi nj\u00eb fuqi, qoft\u00eb mediale apo edhe lotuese tek t\u00eb tjer\u00ebt, prandaj jo rrall\u00eb her\u00eb t\u00eb huajt kan\u00eb pasur imazh t\u00eb keq p\u00ebr shqiptaret, shpesh her\u00eb nga mungesa e informatave t\u00eb drejta.<\/p>\n<p>N\u00eb ket\u00eb kuad\u00ebr, Tase ju ka qasur nj\u00eb teme, e cila n\u00eb esenc\u00eb paraqet gj\u00ebn\u00eb gati m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Epok\u00ebn e Globalizmit, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn po jetojm\u00eb. \u00cbsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u2019u tregosh t\u00eb tjer\u00ebve p\u00ebr historin\u00eb t\u00ebnde, por kur arrin q\u00eb t\u00eb huajt t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb mendim korrekt dhe t\u00eb drejt ndaj historis\u00eb, do t\u00eb thot\u00eb se g\u00ebzon respekt tek popujt miq dhe personalitetet e popujve miq. Piro Tase, n\u00eb librin e tij \u201cT\u00eb huajt p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptaret\u201d jo vet\u00ebm se ja ka dal\u00eb q\u00eb ti ofroj lexuesit mendime shum\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr vendin ton\u00eb, por edhe t\u00eb krijoj admirimin e personaliteteve shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Libri fillon me nj\u00eb citat nga Perez De Kuellar drejtuar autorit t\u00eb librit Piro Tase. \u201cPam\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb pa-arritshme e t\u00eb pa-p\u00ebrs\u00ebritshme. Aty mund\u00ebm t\u00eb shohim nj\u00eb thesar t\u00eb kultur\u00ebs bot\u00ebrore. \u2026 Ishte nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi q\u00eb vizitova k\u00ebt\u00eb pasuri t\u00eb madhe t\u00eb kultur\u00ebs Shqiptare. Shpresoj q\u00eb ky qytet i admiruesh\u00ebm t\u00eb konsiderohet dhe t\u00eb respektohet si nj\u00eb pasuri kulturore njer\u00ebzore\u201d. (Perez De Kuellar p\u00ebr Beratin \u2013 1990)<\/p>\n<p>Pa i dh\u00ebn\u00eb vet\u00ebs t\u00eb drejt t\u00eb gjykoj n\u00eb aspektin profesional, por nga k\u00ebndi i shkrimtarit, kam bindjen se ky lib\u00ebr paraqet nj\u00eb qasje tep\u00ebr interesante, pasi q\u00eb flet p\u00ebr form\u00ebn se si e kan\u00eb par\u00eb t\u00eb huajt historin\u00eb ton\u00eb, q\u00eb prej lasht\u00ebsis\u00eb e deri n\u00eb dit\u00ebt tona. Pra, Tase n\u00eb studimin e tij me mbi 500 faqe, ku ka p\u00ebrkthyer materiale dhe fakte nga gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme argumenton n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shkencore se mendojn\u00eb dhe si na trajtojn\u00eb personalitete t\u00eb ndryshme, nga pasuria kulturore deri tek trajtesat m\u00eb t\u00eb zakonshme t\u00eb jet\u00ebs. Pra q\u00eb nga dokumenti i par\u00eb p\u00ebr shqiptaret Attaleiates (1038) me t\u00eb par\u00ebn referenc\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb dokumentet e Perandoris\u00eb Bizantine,( 1154), Muhammad al-Idrisi me \u201dLibrin e Rogerit\u201d(1154), George Acropolites me \u201cNj\u00eb Kryengritje Shqiptare\u201d(1257); Simon Fitzsimons(1322) e deri tek autor\u00eb pa em\u00ebr, anonim\u00eb, q\u00eb datohen qysh nga viti 1000, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthyera n\u00eb gjuh\u00ebn angleze nga R.Elsie. Dhe pas tyre, n\u00eb k\u00ebt\u00eb edicion t\u00eb dyt\u00eb, edhe Piri Re\u2019is (1521), Jean Carlier de Pinon (1579), Lorenzo Bernardo (1591) si dhe Teologu e Historiani suedez Johan Erich Thunmann (1746-1778) me traktatin e tij: \u201cMbi Historin\u00eb dhe Gjuh\u00ebn e Shqiptar\u00ebve dhe t\u00eb Vlleh\u00ebve), Leipzig 1774 dhe deri tek dit\u00ebt e sotme me Robert Elsien etj.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb voluminoz dhe \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb t\u00eb paraqitet n\u00eb nj\u00eb recension sado t\u00eb gjat\u00eb, shkurtazi do p\u00ebrpiqem t\u00eb kujtoj di\u00e7ka q\u00eb ndoshta m\u00eb ka provokuar m\u00eb shum\u00eb. Fakti se Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb vendi q\u00eb nxori shum\u00eb figura luftarake e prij\u00ebs politik t\u00eb perandorive dhe shteteve t\u00eb fuqishme, por akoma nuk e ka t\u00eb zgjidhur \u00e7\u00ebshtjen e vet si etni n\u00eb trojet e veta, p\u00ebrb\u00ebn\u00eb nj\u00eb nga fenomenet, p\u00ebr t\u00eb cilat Tase merr referenca nga studiues t\u00eb huaj, q\u00eb prej Perandoris\u00eb Romake, duke p\u00ebrfshir\u00eb qytete t\u00eb vjetra dhe relikte, t\u00eb cilat flasin shum\u00eb p\u00ebr vendin e vjet\u00ebr, ku sot \u00ebsht\u00eb vend me interes t\u00eb madh p\u00ebr vizitorin e huaj n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dhe studiuesit n\u00eb ve\u00e7anti. Lasht\u00ebsia e qyteteve shqiptare, ku ng\u00ebrthen n\u00eb vete historina t\u00eb njohura, ngase lan\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella n\u00eb civilizimin e koh\u00ebs si\u00e7 jan\u00eb Antipatrea, Apollonia, Dyrrachium, kan\u00eb qen\u00eb subjekt studimi i shum\u00eb studiuesve nd\u00ebrkomb\u00ebtar, prandaj Piro Tase n\u00eb librin e tij \u201cT\u00eb huajt p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptaret\u201d, i kushton nj\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb posa\u00e7me, duke i ofruar lexuesit n\u00eb Gjuh\u00ebn Shqipe, di\u00e7ka shum\u00eb t\u00eb vlefshme, p\u00ebr njohjen e trungut Shqiptar. Gjithsesi arsyet qe t\u00eb \u00e7ojn\u00eb t\u00eb blesh dhe ta lexosh ket\u00eb studim jan\u00eb t\u00eb shumta, ngase mendoj se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr ne si komb dhe shoq\u00ebri, sidomos p\u00ebr faktin se ata dhe ato q\u00eb nuk i p\u00ebrkasin qenies shqiptare, nuk flasin sipas subjektivizmit apo ndikimeve t\u00eb caktuara, por ashtu drejt si\u00e7 e shohin ata. Se Shqip\u00ebria ka nj\u00eb mozaik interesant, me pamje t\u00eb bukura, nuk \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e re, mir\u00ebpo n\u00eb ket\u00eb lib\u00ebr studimor autori Tase i ka dh\u00ebn\u00eb hap\u00ebsir\u00eb \u00e7\u00ebshtjes se dhjet\u00ebra vizitor\u00ebve Anglez\u00eb, Amerikan, Gjerman, Francez, Rumun, kronist\u00ebve turk dhe t\u00eb tjer\u00ebve, ku n\u00eb shkrimet e ndryshme ata kan\u00eb shprehur mendimet e tyre shum\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr bukurit\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, p\u00ebr jet\u00ebn shqiptare dhe traditat e tyre.<\/p>\n<p>Rrug\u00ebtimi i k\u00ebtyre vizitor\u00ebve ishte b\u00ebr\u00eb nga drejtimet e ndryshme, si nga Kosova, Mali i Zi dhe sipas d\u00ebshmive ata ndalonin n\u00ebp\u00ebr qytete dhe fshatra t\u00eb ndryshme, p\u00ebrderisa arrinin n\u00eb jug, dhe n\u00eb ve\u00e7anti autori ndalet tek fasionimi i tyre n\u00eb Qytetin e Beratit, qytet ky i vjet\u00ebr 2400 vjet, por pa anashkaluar edhe Butrintin, Apolonin\u00eb dhe qytete tjera. N\u00eb ket\u00eb kontekst Piro Tase ka arritur qe n\u00eb studimin e tij ta krijoj nj\u00eb leje njoftimi p\u00ebr vendin e shqiponjave. Ai nuk mundohet t\u00eb stis di\u00e7ka sipas tekave, si\u00e7 ka raste tek historianet tan\u00eb, por me shum\u00eb kujdes dhe profesionaliz\u00ebm trajton historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb dhe shqiptar\u00ebve, ashtu si\u00e7 menduan dhe si\u00e7 shkruan t\u00eb tjer\u00ebt, pra joshqiptaret. Nga nj\u00eb aspekt k\u00ebta vizitor kishin th\u00ebn\u00eb t\u00eb gjitha ato q\u00eb ishin, por Tase i kthen n\u00eb shqip, madje i vene p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrimi t\u00eb tij, duke iu kthyer qasjeve t\u00eb tyre me vendin mik dhe miqt\u00eb e tyre shqiptar. Dhe krejt p\u00ebr fund, Piror Tase me ket\u00eb studim shum\u00eb serioz ka ndihmuar studiuesit shqiptar q\u00eb ti ken\u00eb n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr shum\u00eb mendime dhe dokumente me r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr historin\u00eb tone, por edhe t\u00eb huajt q\u00eb tani mund t\u00eb shkruajn\u00eb, nd\u00ebrsa nj\u00eb botim i till\u00eb n\u00eb gjuhen angleze, q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe projekt i autorit do t\u00eb ishte shum\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi, natyrisht ky lib\u00ebr do t\u00eb duhet ta gjente mb\u00ebshtetjen e institucioneve shtet\u00ebrore shqiptare, qe t\u00eb p\u00ebrkthehej edhe n\u00eb gjuh\u00ebt tjera me ndikim n\u00eb Evrop\u00eb dhe Bot\u00eb.<\/p>\n<p>Me poshte po japim nje fragment te shkeputur nga studimi \u201cTE HUAJT PER SHQIPERINE DHE SHQIPTARET\u201d me autor Piro(Marko) Tase lidhur me Historine e Shqiperise te pare nje I huaj qe ne vitin 1774.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Historia e Shqip\u00ebris\u00eb<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>nga<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Johann Thumann(*)<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u2026 Q\u00ebllimi im nuk ishte q\u00eb t\u00eb shkruaja nj\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb dhe t\u00eb plot\u00eb. P\u00ebrpjekjet e mia kan\u00eb q\u00ebn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb hedhur drit\u00eb mbi prejardhjen e shqiptar\u00ebve ashtu sikurse shfaqet tek nj\u00eb num\u00ebr i madh faktesh dhe dokumentash t\u00eb renditura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kronologjike t\u00eb cilat \u00e7jerrin err\u00ebsir\u00ebn, zhdukin konfuzionin dhe hedhin posht\u00eb ato spekullime t\u00eb paskrupullta mbi k\u00ebt\u00eb popull, duke u p\u00ebrpjekur q\u00eb ta b\u00ebj t\u00eb njohur k\u00ebt\u00eb v\u00ebnd p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb s\u00eb tij si nj\u00eb komb i cili \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr banor\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs dhe q\u00eb kan\u00eb ditur t\u00eb mbijetojn\u00eb, me gjith\u00eb fluksin e grek\u00ebve, romak\u00ebve, got\u00ebve, sllav\u00ebve, freng\u00ebve, italian\u00ebvet dhe turqve\u2026\u201d<\/p>\n<p><strong>JOHANN THUMANN<\/strong><\/p>\n<p>(<strong>1774<\/strong>)<\/p>\n<p>[<em>Fragment nga \u201c\u00dcber die Geschichte und Sprache der Albaner und der Wlachen \u201c(Mbi Historin\u00eb dhe Gjuh\u00ebn e shqiptar\u00ebve dhe t\u00eb vlleh\u00ebve), me autor Johann Thunmann, botuar n\u00eb Leipzig, m\u00eb 1774 dhe e p\u00ebrkthyer n\u00eb gjuh\u00ebn angleze nga Dr.Robert Elsie<\/em>.]<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb tani do t\u00eb doja t\u00eb kthehesha n\u00eb historin\u00eb aktuale t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe t\u00eb vendit ku ata banojn\u00eb. Ata jan\u00eb pasardh\u00ebsit e ilir\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb, nd\u00ebrsa fqinj\u00ebt e tyre, vlleh\u00ebt, me historin\u00eb e lasht\u00eb t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve un\u00eb do t\u00eb merrem m\u00eb von\u00eb, jan\u00eb femij\u00ebt e Thrakasve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim do t\u00eb p\u00ebrpiqem sa t\u00eb mundem p\u00ebr t\u00eb provuar k\u00ebt\u00eb d\u00ebshmi.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit q\u00eb jetojn\u00eb midis Detit Jon dhe Maqedonis\u00eb, n\u00eb mes Chernagora [Mal i Zi] dhe Neo-Kastros, n\u00eb Evenus [Evinos] edhe pse flasin shqip, jo gjithmon\u00eb jan\u00eb quajtur me emrin shqiptar. Ata jetonin n\u00eb terrene malore, duke ruajtur veten dhe emrin e tyre, pavar\u00ebsisht nga t\u00eb gjitha luftrat q\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb n\u00eb shekuj me popujt fqinj\u00eb. Ata mbet\u00ebn n\u00eb k\u00ebto kufij t\u00eb ngusht\u00eb q\u00eb kurse, k\u00ebta t\u00eb fundit, i shikojm\u00eb t\u00eb p\u00ebrmenden m\u00eb pas, shekuj me radh\u00eb, nga shkrimtar\u00ebt bizantin\u00eb dhe n\u00eb korespondenc\u00ebn e pap\u00ebve. N\u00eb vitin 1250, krahinat e Pulat-it [Pult] dhe Chounavia-s nuk u p\u00ebrfshin\u00eb n\u00eb territorin e quajtur, Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>\u2026\u2026..Grek\u00ebt, ishin t\u00eb par\u00ebt q\u00eb bien n\u00eb kontakt me shqiptar\u00ebt aktual\u00eb si nj\u00eb komb i pavarur, me nj\u00eb popull t\u00eb p\u00ebrkushtuar p\u00ebr luft\u00eb dhe t\u00eb devotsh\u00ebm p\u00ebr vendin e vet, duke e p\u00ebrdorur emrin e tyre p\u00ebr t\u2019iu referuar n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi banor\u00ebve t\u00eb zonave malore dhe t\u00eb Epirit, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrdornin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjuh\u00eb dhe kishtin t\u00eb nj\u00ebjtat zakone si dhe \u201cAlbanians\u201d dhe q\u00eb, s\u00eb bashku me ta, zbrisnin p\u00ebr t\u00eb jetuar posht\u00eb n\u00eb fusha dhe n\u00eb vendbanime t\u00eb reja q\u00eb i merrnin nga grek\u00ebt. Edhe kombet e tjera t\u00eb Evrop\u00ebs ndoq\u00ebn shembullin e grek\u00ebve. Vet\u00ebm turqit i quanin ata Arnaut\u00eb, q\u00eb vjen nga emri i princit t\u00eb fundit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Jugore, Arianiti. Vendasit e quanin veten e tyre \u2018Skipatars\u2019 por as ata vet\u00eb nuk e din\u00eb se nga vinte kjo fjal\u00eb, N\u00eb fillim, p\u00ebrgjith\u00ebsisht, em\u00ebrtimi \u2018Shqip\u00ebtar\u2019, ashtu sikurse edhe ai \u2018Albanian\u2019 nuk ishin shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorsh\u00ebm. Ndoshta nuk do t\u00eb b\u00ebja gabim po t\u00eb shprehja dyshimin se, fillimisht, banor\u00ebt e trev\u00ebs malore t\u00eb Ceraunis\u00eb mund ta ken\u00eb quajtur veten sit t\u00eb till\u00eb, duke e marr\u00eb k\u00ebt\u00eb em\u00ebr nga nj\u00eb fshat aty af\u00ebr, i quajtur Sipjatos, i cili i referohet dokumentave si i till\u00eb q\u00eb n\u00eb vitin 870. Ka mund\u00ebsi, gjithashtu, q\u00eb mund t\u00eb rrjedh\u00eb edhe nga emri i famsh\u00ebm Spata [Shpata], familje e cila, n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 14-t\u00eb, kishte n\u00eb pron\u00ebsi, pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Nj\u00eb gj\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt\u00eb \u2013 se Chalcocondylas i referohet atyre si Spatai. Sido q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebrteta, un\u00eb un\u00eb nuk pretendoj se di gjith\u00e7ka n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje mjaft t\u00eb panjohur n\u00eb lidhje me origjin\u00ebn e fjal\u00ebs.<\/p>\n<p>Por kush jan\u00eb k\u00ebto Skipatars, k\u00ebta \u2018Albanians\u2019? Askush nuk ka pretenduar t\u00eb dij\u00eb ndonj\u00eb gj\u00eb t\u00eb besueshme apo p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar lidhur me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn rreth tyre pa u b\u00ebr\u00eb pre e spekullimeve. \u2026\u2026. N\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, vet\u00ebm sa ngriheshin pikpyetje dhe b\u00ebheshin spekullime. Historia e k\u00ebtij populli dhe gjuha e tyre nuk ishin hetuar ashtu si\u00e7 duhet\u2026 Jo \u00e7do gj\u00eb q\u00eb thuhej duhej t\u00eb merrej si e sigurt\u00eb.<\/p>\n<p>Un\u00eb kam arritur t\u00eb b\u00ebj at\u00eb q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt nuk kan\u00eb mundur ta realizojn\u00eb dhe q\u00eb kan\u00eb d\u00ebshtuar. Un\u00eb nuk kam gjetur asnj\u00eb gjurm\u00eb imigracioni n\u00eb t\u00ebr\u00eb historin\u00eb e tyre. \u00cbsht\u00eb, mbi t\u00eb gjitha, gjuha e tyre, e cila ka l\u00ebn\u00eb t\u00eb tilla gjurm\u00eb lidhur me fatin e k\u00ebtij populli sa q\u00eb mua nuk m\u00eb mbetet gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7 se t\u2019i shikoj ata si fqinj\u00ebt e grek\u00ebve dhe subjekte t\u00eb Rom\u00ebs antike. K\u00ebto dy fakte, s\u00eb bashku, p\u00ebrcaktojn\u00eb origjin\u00ebn e tyre t\u00eb lasht\u00eb nga Ilir\u00ebt. \u2026..<\/p>\n<p>. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb popull i ve\u00e7ant\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt, nga nj\u00ebra an\u00eb, edhe pse p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb kan\u00eb q\u00ebn\u00eb evropian\u00eb, nga ana tjet\u00ebr, ishte nj\u00eb vend me m\u00eb pak lidhje me popujt e tjer\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs, se sa k\u00ebta t\u00eb fundit kan\u00eb mes nj\u00ebri \u2013 tjetrit. Un\u00eb do t\u00eb b\u00ebja k\u00ebtu nj\u00eb p\u00ebrjashtim p\u00ebr vlleh\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt, ndoshta kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn origjin\u00eb si dhe shqiptar\u00ebt, por q\u00eb me kalimin e koh\u00ebs dhe nga p\u00ebrzjerja e tyre me popujt e tjer\u00eb, kan\u00eb evoluar ndryshe nga k\u00ebta t\u00eb fundit. Q\u00eb t\u00eb dyja, historia dhe gjuha e folur e tyre jan\u00eb prova m\u00eb e sakt\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb d\u00ebshmi. Un\u00eb e shikoj tep\u00ebr t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb paraqes k\u00ebtu ato ngjarje kryesore t\u00eb cilat shquajn\u00eb popullin shqiptar, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb hedh nj\u00eb drit\u00eb t\u00eb mjaftueshme mbi historin\u00eb e tyre. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr zgjidhjen e problemit. Kush jan\u00eb shqiptar\u00ebt? Si u shfaq\u00ebn ata? Cila \u00ebsht\u00eb prejardhja e gjuh\u00ebs s\u00eb tyre?<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit e par\u00eb q\u00eb njeh historia n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon jan\u00eb ilir\u00ebt, nj\u00eb komb i madh dhe i fuqish\u00ebm q\u00eb ka jetuar n\u00eb Detin Adriatik, nga Po deri n\u00eb Gjirin Ambracian, dhe n\u00eb veri deri n\u00eb Danub. Straboni beson se kjo popullsi p\u00ebrhapet deri, tutje n\u00eb per\u00ebndim, n\u00eb Liqenin Constance, p\u00ebrmes Noricum-it dhe Vindelicia-s. Ai, gjithashtu, pohon se Pannonians-it e kan\u00eb prejardhjen nga ky popull. Appiani d\u00ebshmon qart\u00eb se Pannonians ishin ilir\u00eb. Istrians, Japodes, Dalmat\u00ebt, Liburnians, Dardanians, Ardiaei, Autariates, me pak fjal\u00eb, t\u00eb gjitha popujt deri n\u00eb malet Ceraunian konsiderohen n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi si ilir\u00ebt. \u2026\u2026\u2026\u2026<\/p>\n<p>\u2026.Por k\u00ebta Ilir\u00eb, si subjekte t\u00eb Romak\u00ebve, ende nuk ishin t\u00eb mbrojtur nga dyndjet barbare. Ardiaei dhe Palarians i sulmuan ata rreth vitit 135. \u2026.<\/p>\n<p>\u2026.Dassaretae dhe Hybrians ishin pjes\u00ebrisht t\u00eb prekur nga k\u00ebto goditje dhe territoret e tyre ishin pothuajse plot\u00ebsisht t\u00eb \u00e7populluara. Me kalimin e koh\u0117s, rajonet e \u00e7populluara ishin mbuluar nga pyje t\u00eb pashkelura q\u00eb do t\u00eb duheshin dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra p\u00ebr t\u2019 i p\u00ebrshkuar. Epiri dhe Iliria q\u00eb dikur kishin q\u00ebn\u00eb treva t\u00eb mbipopulluara, n\u00eb koh\u00ebn e Strabonit, ato pothuajse kishin mbetur fare shkret\u00eb. Ajo popullsi q\u00eb kishte mundur t\u00eb mbijetonte, rronte n\u00ebp\u00ebr fshatra apo n\u00ebp\u00ebr r\u00ebnojat e qyteteve t\u00eb shkat\u00ebrruar.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, shum\u00eb koloni romake shpejtuan t\u00eb ven\u00eb atje dhe t\u00eb vendosen p\u00ebrgjat\u00eb bregdetit dhe n\u00eb qytetet e boshuara. N\u00eb koh\u00ebn e Pliny\u2019s, qytetet e Rhizon [Risani], Ascrivium [Kotorrit], Butua [Budva], Olchinium [Ulqini], Skodra [Shkodra], Lissus [Lezhe], Dyrrhachium [Durr\u00ebs] dhe Bylisi u pushtuan nga kolon\u00eb romak\u00eb. Por,ende p\u00ebrreth,kishte shum\u00eb prej banor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr ilir\u00eb. Straboni i referohet Taulant\u00ebve, Parthini, Bylliones, Phrygians, Lyncestae, Elimiotes, Eordi dhe t\u00eb tjera fiseve q\u00eb ishin ende aty n\u00eb koh\u00ebn e tij. Pliny, nga ana e tij, v\u00eb n\u00eb dukje se n\u00eb rajonin e Apollonis\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn e tij, ishin popullsit\u00eb barbare (jo- greke), Amantes dhe Bylliones. Ai i quan Dassaretae, Amantes dhe Orestae, popuj t\u00eb lir\u00eb. Ptolemeu p\u00ebrmend Taulant\u00ebt, Elimiotes, Eordi, Orestae, Dassaretae, Lyncestae dhe Albanians, t\u00eb cil\u00ebt referohen n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. Ata me siguri e kan\u00eb marr\u00eb k\u00ebt\u00eb em\u00ebr nga qyteti i Albanopolit, i cili m\u00eb von u quajt Albanon dhe Arbanon. Ata jetonin n\u00eb malet e vendosur p\u00ebrgjat\u00eb kufirit me Maqedonin\u00eb. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht egzistenca e k\u00ebtyre maleve t\u00eb cil\u00ebve ata u atribojn\u00eb mbijetes\u00ebn e tyre dhe fatin e lumtur p\u00ebr t\u00eb egzistuar si komb.<\/p>\n<p>Romak\u00ebt fut\u00ebn ligjet dhe zakonet e tyre kudo mes fiseve jo t\u00eb qytet\u00ebruara ku ata shkuan. Gjuha e romak\u00ebve filloi t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb kudo ku jan\u00eb themeluar kolonit\u00eb e tyre, ose, t\u00eb pakt\u00ebn, gjuha lokale filloi t\u00eb p\u00ebrzihej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndjeshme me element\u00eb latin\u00eb. \u2026<\/p>\n<p>\u2026. Gjuha dep\u00ebrtoi n\u00eb rajonet malore t\u00eb Iliris\u00eb duke u p\u00ebrzjer\u00eb me gjuh\u00ebn e folur t\u00eb vendasve, por nuk arriti asnj\u00ebher\u00eb ta z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb gjuh\u00ebn lokale ashtu si\u00e7 ndodhi n\u00eb Pyrenees dhe n\u00eb malet Cantabria. N\u00eb fjalorin shqiptar q\u00eb kam botuar, gj\u00ebnden m\u00eb shum\u00eb se 100 fjal\u00eb me origjin\u00eb t\u00eb pamohueshme romake. Gjat\u00eb gjith\u00eb periudh\u00ebs kur grek\u00ebt ishin fqinj\u00eb me k\u00ebt\u00eb popull, m\u00eb pak se nj\u00eb e treta e fjal\u00ebve t\u00eb p\u00ebrdorshm\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs greke mund\u00ebn t\u00eb dep\u00ebrtonin n\u00eb t\u00eb folur\u00ebn e tyre. Por, para koh\u00ebs s\u00eb Perandoris\u00eb s\u00eb Lindjes, grek\u00ebt kurr\u00eb nuk mund\u00ebn t\u00eb vendosin pushtetin e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon.<\/p>\n<p>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1036, S\u00ebrbia ra p\u00ebrs\u00ebri n\u00ebn vart\u00ebsin\u00eb e Greqis\u00eb. Megjithat\u00eb, kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb, jo vet\u00ebm q\u00eb ky vend i shp\u00ebtoi k\u00ebtij sundimi, por, gjithashtu, edhe Bullgaria u ngrit n\u00eb revolt\u00eb, dhe mbret i ri, Peter Delean pushtoi Durr\u00ebsin. T\u00eb gjitha krahinat q\u00eb i p\u00ebrkisnin Epirit t\u00eb Vjet\u00ebr, me p\u00ebrjashtim t\u00eb Naupactus, u dor\u00ebzuan pa b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb rrezistenc\u00eb. Arsyeja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pushtim kaq t\u00eb leht\u00eb nga ana e Deleanit ishte p\u00ebr shkak t\u00eb hara\u00e7eve t\u00eb r\u00ebnda q\u00eb kishte v\u00ebn\u00eb mbi ta Michael Paphlagonian. Por Bullgar\u00ebt u mund\u00ebn p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb vitin 1041. Pas nj\u00eb viti, Michael, guvernator i Durr\u00ebsit, sulmoi S\u00ebrbin\u00eb me 60.000 burra q\u00eb ai i kishte mbledhur n\u00eb krahin\u00ebn e tij dhe n\u00eb rajonin p\u00ebrreth, por u zbraps nga Dobroslav, mbreti i atij vendi. Nj\u00eb kryengritje e re bullgare, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Pjetri Vodin, u shtyp n\u00eb vitin 1073 me ndihm\u00ebn e pushtetar\u00ebve t\u00eb Ohrit dhe t\u00eb Diavolit [Devollit]. Do t\u00eb doja t\u00eb theksohet k\u00ebtu se ajo q\u00eb tani quhet Albania, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb thirrej \u2018 West \u2018(\u2018Per\u00ebndim\u2019). Rajoni, gjithashtu, thirrej ende Ilirichum. Me kalimin e koh\u00ebs, pasardh\u00ebsit e banor\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj pjese t\u00eb Iliris\u00eb u b\u00ebn\u00eb t\u00eb njohur si shqiptar\u00eb apo Arbanians.<\/p>\n<p>Me q\u00ebn\u00eb se t\u00eb gjitha vendet e Perandoris\u00eb Bizantine po vuanin n\u00ebn keq-qeverisjen e Michael Ducas, Nicephorus Bryennius, Duka i Durr\u00ebsit, vendosi t\u2019i jap\u00eb zgjidhje k\u00ebsaj gj\u00ebndje duke marr\u00eb fronin e Perandorit p\u00ebr veten e tij. Vet\u00eb Michael, tanim\u00eb, kishte krijuar besim tek Nicephorus Bryennius, burri m\u00eb i guximsh\u00ebm i Perandoris\u00eb, duke i dh\u00ebn\u00eb qeverisjen e Durr\u00ebsit q\u00eb kishte vuajtur shum\u00eb prej sulmeve t\u00eb s\u00ebrb\u00ebve, kroat\u00ebve dhe Dioclaeans. Vendasit e pranuar at\u00eb me g\u00ebzim dhe u bashkua me t\u00eb n\u00eb m\u00ebsymjen e tij kund\u00ebr sllav\u00ebve, kund\u00ebr t\u00eb cil\u00ebve ai b\u00ebri shum\u00eb p\u00ebrparime. Akuzat e armiqve t\u00eb tij, mjaft\u00eb t\u00eb besueshme, dhe fyerjet e p\u00ebrs\u00ebritura e bind\u00ebn at\u00eb se ishte koha p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar Perandorin. N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, ai u mund nga Alexius Comnenus i cili, n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, kishte grad\u00ebn e nj\u00eb fisniku shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb (nobilissimus), u zu rob dhe u verbua me urdh\u00ebr t\u00eb Perandorit Nicephorus Botaniates. Pasardh\u00ebsi i tij si guvernator, Nicephorus Basilacius, nuk hoqi dor\u00eb nga ai plan dhe u shty nga sh\u00ebmbulli i para-ardh\u00ebsit t\u00eb vet. Ai mblodhi nj\u00eb ushtri t\u00eb re, t\u00eb madhe, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga norman\u00ebt, bullgar\u00ebt, grek\u00ebt dhe Albanians, duke marshuar p\u00ebrmes Ohrit deri n\u00eb Selanik. Por k\u00ebtu, ai pati t\u00eb nj\u00ebjtin fat si Bryenniusi. Kjo ndodhi n\u00eb vitin 1079\u2026\u2026\u2026\u2026.<\/p>\n<p>\u2026\u2026\u2026 P\u00ebr nj\u00eb shekull t\u00eb t\u00ebr\u00eb, n\u00eb Epirin e Ri, nuk ndodhi asgj\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019u jepte historian\u00ebve mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmendur emrin e Shqip\u00ebris\u00eb<\/p>\n<p>\u2026\u2026Shqiptar\u00ebt e Epirit t\u00eb Ri, prej koh\u00ebsh i kishin thyer t\u00eb gjitha betimet dhe marr\u00ebveshjet e arritura me Perandorin\u00eb Bizantine, dhe po i shkat\u00ebrronin provincat e saj. Nicephorus Gregoras i quajti ata dinak\u00eb dhe djaj grabit\u00ebs t\u00eb rrug\u00ebve. Cantacuzene i quajti t\u00eb paq\u00ebndruesh\u00ebm, shqet\u00ebsues dhe t\u00eb dh\u00ebn\u00eb pas aventurave. Ai sh\u00ebnon se ata banonin zonat p\u00ebrreth Beratit dhe Kanin\u00ebs. N\u00eb vitin 1337, ata kishin sulmuar dhe pla\u00e7kitur nj\u00eb s\u00ebr\u00eb qytetesh t\u00eb tjera. Nj\u00eb ushtri q\u00eb u d\u00ebrguar p\u00ebr t\u2019iu kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb atyre, b\u00ebri q\u00eb ata t\u2019i nd\u00ebrpresin reprezaljet e tyre, por menj\u00ebher\u00eb, sapo ushtria ishte larguar, ata dol\u00ebn p\u00ebrs\u00ebri nga vendet ku ishin fshehur dhe v\u00ebrshuan gjithandej duke i sjell\u00eb m\u00eb shum\u00eb d\u00ebme Beratit, Kanin\u00ebs, Skeparionit [Skrapar] dhe Klisur\u00ebs [K\u00eblcyra], dhe mor\u00ebn k\u00ebshtjell\u00ebn e Timoron-it [Tomor] pran\u00eb Beratit. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, John II Dukas, Despot i Epirit dhe Aetolias vdiq dhe la pas tij princin e vog\u00ebl dymb\u00ebdhjet\u00eb vje\u00e7ar Nicephorus. Pik\u00ebrisht, n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, Androniku vendosi t\u00eb inkurajoj\u00eb shqiptar\u00ebt q\u00eb t\u00eb pushtojn\u00eb Despotatin. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb fushat\u00eb ai k\u00ebrkoi ndihm\u00ebn e dymb\u00ebdhjet\u00eb mij\u00eb k\u00ebmb\u00ebsor\u00ebve turq nga Amuri, biri i Ajdinit, nj\u00eb emir Seldjuk n\u00eb Azin\u00eb e Vog\u00ebl. N\u00eb pranver\u00ebn e vitit 1338, ai kaloi mes Thesalis\u00eb dhe sulmon shqiptar\u00ebt, duke shkat\u00ebrruar vendin e tyre deri n\u00eb Durr\u00ebs. Shqiptar\u00ebt u t\u00ebrhoq\u00ebn n\u00ebp\u00ebr male, por Turqit i ndoq\u00ebn pas, duke vrar\u00eb burrat dhe duke z\u00ebn\u00eb rob grat\u00eb dhe f\u00ebmij\u00ebt e tyre. Por shum\u00eb prej tyre u blen\u00eb dhe u shp\u00ebtuan prej bashkatdhetar\u00ebve t\u00eb tyre q\u00eb i kishin q\u00ebndruar besnik Perandorit. U zu nj\u00eb sasi e madhe kuajsh, lop\u00eb dhe dele, sepse k\u00ebto ishin burimet kryesore ekonomike t\u00eb shqiptar\u00ebve. Ata u detyruan q\u00eb t\u00eb n\u00ebnshtrohen dhe t\u2019i binden Perandorit. Kjo fitore b\u00ebri jehon\u00eb t\u00eb madhe dhe solli dor\u00ebzimin e gjith\u00eb despotatit. Nicephorus i Ri u ngrit n\u00eb revolt\u00eb vitin e ardhsh\u00ebm dhe ka marr\u00eb p\u00ebrs\u00ebri pronat e babait t\u00eb tij, por Cantacuzene ishte trim dhe mjaft i zgjuar duke arritur ta mposht\u00eb at\u00eb n\u00eb vitin 1340 dhe p\u00ebr ta kthyer t\u00eb gjith\u00eb Despotatin n\u00eb nj\u00eb provinc\u00eb bizantine.<\/p>\n<p>Nicephorus u detyrua t\u00eb qet\u00ebsohet duke pranuar titullin Panhypersevastos. Perandori sapo e kishte t\u00ebrhequr ushtrin\u00eb e tij nga Epiri i Vjet\u00ebr dhe Acarnania, kur, shqiptar\u00ebt q\u00eb banonin rajonet rreth Pogonian\u00ebs dhe Livisda-s\u00eb, sulmuan qytetet e k\u00ebtyre krahinave dhe Epirin e Ri, kryesisht Beratin, dhe filluan t\u00eb torturojn\u00eb banor\u00ebt e qytetit me sulme dhe pla\u00e7kitje t\u00eb p\u00ebrditshme. Ata vazhduan ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb gj\u00eb edhe pas vdekjes s\u00eb Perandorit Andronikus, m\u00eb 1341. John Cantacuzene, i cili ishte caktuar nga mbreti q\u00eb po vdiste si regjent p\u00ebr birin e tij, John Palaeologus i ri, do t\u00eb hakmerrej r\u00ebnd\u00eb mbi ta po t\u00eb mos ishte penguar nga rivali i tij. M\u00eb 1342, pas marrjes s\u00eb fronit perandorak, ai b\u00ebri kush\u00ebririn e tij, John Angelus, guvernator t\u00eb Valachis\u00eb s\u00eb Madhe ose t\u00eb Thesalis\u00eb. Ishte b\u00ebr\u00eb me fjal\u00eb q\u00eb para se t\u00eb b\u00ebhej ky em\u00ebrim se guvernatori do t\u00eb vinte n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb perandorit sa her\u00eb q\u00eb k\u00ebtij t\u00eb fundit do t\u2019i duhej t\u00eb luftonte p\u00ebr t\u00eb n\u00ebnshtruar grek\u00ebt dhe shqiptar\u00ebt n\u00eb shtrirjet per\u00ebndimore t\u00eb perandoris\u00eb. Kur lufta n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb provincave pran\u00eb Konstandinopoj\u00ebs ishte gati p\u00ebr t\u00eb nisur, ai ishte atje p\u00ebr ta ndihmuar me t\u00eb gjitha forcat q\u00eb kishte mundur t\u00eb bashkonte. Un\u00eb besoj dhe arrij n\u00eb p\u00ebrfundimin se shqiptar\u00ebt jo vet\u00ebm se ishin t\u00eb shumt\u00eb n\u00eb num\u00ebr ne Thesali, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, por ishin edhe m\u00eb t\u00eb k\u00ebrkuarit p\u00ebr t\u00eb mbushur rradh\u00ebt e ushtris\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb trim\u00ebris\u00eb q\u00eb i karakterizonte.\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026<\/p>\n<p>\u2026\u2026.. Un\u00eb do t\u00eb doja t\u00eb shtoj edhe di\u00e7ka n\u00eb lidhje me shqiptar\u00ebt n\u00eb Morea. Ne nuk e dim\u00eb kur erdh\u00ebn ata p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon. Thuhet se Matthew Cantacuzene q\u00eb arriti ta merrte Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet gruas s\u00eb tij serbe, d\u00ebboi prej atij vendi t\u00eb gjith\u00eb fisnik\u00ebt shqiptar\u00eb q\u00eb ai i shikonte t\u00eb dyshimt\u00eb. N\u00eb vitin 1391, n\u00eb gadishull, pothuaj se ishte nj\u00eb num\u00ebr i madh shqiptar\u00ebsh. Demetrius Raul, komandant i Despot Theodorit t\u00eb Mores\u00eb, formoi nj\u00eb ushtri t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga shqiptar\u00eb dhe Leontarian\u00eb dhe, me ta sulmoi Princin Asan Centerion t\u00eb Achaias i cili kishte pushtuar Moren\u00eb me ndihm\u00ebn e nj\u00eb komandanti turk q\u00eb quhej Vrenes, dhe pushtoi Akuvan. Por Vrenes s\u00eb shpejti solli nj\u00eb humbje shkat\u00ebrruese p\u00ebr shqiptar\u00ebt. N\u00eb vitin 1423, Murati II d\u00ebrgoi p\u00ebr n\u00eb More, Turachanin [Turhan]. Ata, gjithashtu, sulmuan Turhanin por u smbraps\u00ebn. Kur Konstandini Dragases, biri i perandorit Manuel, arriti n\u00eb More si despot, m\u00eb 1443 dhe mori kontrollin e Isthmus (Hexamilion), ai gjithashtu, mori n\u00ebn kontroll edhe shqiptar\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Pindi, t\u00eb cil\u00ebt ishin quajtur Arabaeans. Forca e tij gjithnj\u00eb e n\u00eb rritje b\u00ebri q\u00eb Sulltan Murati t\u00eb nd\u00ebrmerte nj\u00eb sul\u00ebm kund\u00ebr tij dhe Despotit t\u00eb Achaias, me nj\u00eb ushtri prej 60.000 vetash.<\/p>\n<p>Ata u orvat\u00ebn q\u00eb t\u2019i rrezistojn\u00eb, por t\u00eb braktisur dhe t\u00eb tradhtuar nga shqiptar\u00ebt e tyre, shum\u00eb shpejt ran\u00eb n\u00eb duart e turqve. Muhamed II, i biri i Muratit, pushtoi p\u00ebrfundimisht Kostandinopoj\u00ebn m\u00eb 1453. T\u00eb gjith\u00eb prij\u00ebsat grek\u00eb u trondit\u00ebn. Princat e Moreas, Thomas dhe Dhimitri Palaeologus, ik\u00ebn menj\u00ebher\u00eb n\u00eb tokat prane brigjeve t\u00eb detit p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrgatitur q\u00eb t\u00eb hidheshin n\u00eb Itali. Shqiptar\u00ebt vendos\u00ebn q\u00eb t\u00eb mos t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb n\u00ebnshtruar nga ata dhe mor\u00ebn p\u00ebrsip\u00ebr ta qeverisin vet\u00eb Moren\u00eb. Ata zgjodh\u00ebn Manuel Cantacuzenin si komandantin e tyre, nj\u00eb nip i Mateut, dhe mendohet se i shpall\u00ebn luft\u00eb Palaeologut. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ata ishin t\u00eb gjith\u00eb barinj dhe nuk kishin vende t\u00eb caktuara p\u00ebr t\u2019u strehuar. Ata kishin patur mb\u00ebshtetjen e disa prej sundimtar\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb Peleponnesit, si Martin Asan Centerion, kunati i Despotit Thomas, Nicephorus Lucanis dhe Bochalis, Zoti i Leontarit. Morea, m\u00eb n\u00eb fund humbi kur despot\u00ebt, pranuan t\u00eb gjejn\u00eb mb\u00ebshtetje tek ushtria turke e komanduar nga Turhani m\u00eb 1454. Fat i keq p\u00ebr Shqiptar\u00ebt. Ata d\u00ebrguan p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre tek princat duke i informuar ata se do t\u00eb pranonin t\u2019i n\u00ebnshtroheshin p\u00ebrs\u00ebri atyre n\u00eb se do t\u2019u liheshin t\u00eb lira t\u00eb gjitha territoret q\u00eb kishtin pushtuar dhe gj\u00ebn\u00eb e gjall\u00eb q\u00eb zot\u00ebronin.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto kushte u n\u00ebnshkrua nj\u00eb traktat. Por paqja nuk u realizua. T\u00eb nxitur nga Lucanis, shqiptar\u00ebt dhe banor\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb Mores\u00eb refuzuan t\u2019u binden princave dhe k\u00ebrkuan nj\u00eb ndarje t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb territoreve dhe po ashtu refuzuan q\u00eb t\u2019u paguanin turqve hara\u00e7in vjetor prej dymb\u00ebdhjet\u00eb mij\u00eb dukat\u00eb. Muhamed Pushtuesi u k\u00ebrkoi q\u00eb t\u00eb paguanin n\u00eb avanc\u00eb hara\u00e7in p\u00ebr tre vjet. M\u00eb 1453, ai pushtoi, p\u00ebrfundimisht, Peleponnesin me nj\u00eb ushtri t\u00eb madhe. Rrezistenca d\u00ebshtoi, por ai e pagoi shtr\u00ebnjt\u00eb k\u00ebt\u00eb fitore. Shqiptar\u00ebt e kund\u00ebrshtuan at\u00eb n\u00eb \u00e7do hap q\u00eb ai hidhte. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, Muhamedi b\u00ebri paqe me despot\u00ebt, mbajti disa nga pushtimet e tij dhe t\u00ebrhoqi Omarin, birin e Turhanit, dhe ushtrin\u00eb e tij. N\u00eb vitin e ardhsh\u00ebm, plasi lufta mes dy despot\u00ebve: Thomas dhe Dhimitri. Thomas prishi miq\u00ebsin\u00eb me Mohamedin. Shqiptar\u00ebt e respektuan vendimin e k\u00ebtij despoti, por shpesh shpirti i tyre i rr\u00ebmbyesh\u00ebm b\u00ebnte q\u00eb ata t\u00eb ndronin mendjen her\u00eb pas here n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb marr\u00ebveshjes m\u00eb t\u00eb mir\u00eb q\u00eb u ofrohej. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, shp\u00ebrthimet e tyre ishin t\u00eb pashembullta. Muhamedi, n\u00eb fund, e sheshoi k\u00ebt\u00eb konflikt t\u00eb br\u00ebndsh\u00ebm n\u00eb vitin 1460. Ai e mori k\u00ebt\u00eb vend nga duart e dy despot\u00ebve duke e b\u00ebr\u00eb Moren\u00eb nj\u00eb provinc\u00eb otomane. Ai filloi t\u2019i trajtoj\u00eb shqiptar\u00ebt m\u00eb keq se kushdo, duke therur bile edhe ata q\u00eb i dor\u00ebzoheshin. Atij i kushtoi shum\u00eb shtypja e rrezistenc\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve, por m\u00eb n\u00eb fund, Muhamedi mundi t\u2019i n\u00ebnshtroj\u00eb edhe ata. Shqiptar\u00ebt kan\u00eb jetuar n\u00eb at\u00eb trev\u00eb qysh nga ajo koh\u00eb dhe akoma edhe sot kan\u00eb vend-ndodhjet e tyre atje.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb thuhet tani p\u00ebr tani lidhur me shqiptar\u00ebt. Materiali \u00ebsht\u00eb jo i plot\u00eb. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, ky \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb fragment, dhe ngjarjet nuk jan\u00eb t\u00eb lidhura si\u00e7 duhet. Megjithat\u00eb, ky nuk ishte faji im, por vjen si rezultat i munges\u00ebs s\u00eb informacionit t\u00eb duhur dhe q\u00eb ka penguar cilindo q\u00eb ka dashur deri tani q\u00eb t\u00eb shkruaj\u00eb historin\u00eb e plot\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve. Un\u00eb u p\u00ebrq\u00ebndova m\u00eb shum\u00eb n\u00eb hisorin\u00eb e koh\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr pasi kjo \u00ebsht\u00eb periudha m\u00eb pak e njohur. Un\u00eb vet\u00ebm sa preka pak periudh\u00ebn e tyre m\u00eb t\u00eb lavdishme duke e nd\u00ebrprer\u00eb k\u00ebt\u00eb histori pik\u00ebrisht n\u00eb at\u00eb pik\u00eb ku historia e k\u00ebtij populli fillonte t\u00eb beh\u00ebj m\u00eb interesante. Q\u00ebllimi im nuk ishte q\u00eb t\u00eb shkruaja nj\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb dhe t\u00eb plot\u00eb. P\u00ebrpjekjet e mia kan\u00eb q\u00ebn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb hedhur drit\u00eb mbi prejardhjen e shqiptar\u00ebve ashtu sikurse shfaqet tek nj\u00eb num\u00ebr i madh faktesh dhe dokumentash t\u00eb renditura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kronologjike q\u00eb \u00e7jerrin err\u00ebsir\u00ebn, zhdukin konfuzionin dhe hedhin posht\u00eb ato spekullime t\u00eb paskrupullta mbi k\u00ebt\u00eb popull, duke u p\u00ebrpjekur q\u00eb ta b\u00ebj t\u00eb njohur k\u00ebt\u00eb v\u00ebnd p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb s\u00eb tij si nj\u00eb komb i cili \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr banor\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs dhe q\u00eb kan\u00eb ditur t\u00eb mbijetojn\u00eb, megjith\u00eb fluksin e grek\u00ebve, romak\u00ebve, got\u00ebve, sllav\u00ebve, freng\u00ebve, italian\u00ebvet dhe turqve<\/p>\n<p>(*)Johann Thunmann (1746-1778) u lind n\u00eb Thoresund (S\u00f6dermanland, Suedi) dhe ndoqi studimet n\u00eb Uppsala (Suedi) dhe Greifs\u00ebald (Gjermani). M\u00eb 1772, ai u em\u00ebrua profesor i Retorik\u00ebs dhe Filozofis\u00eb n\u00eb Universitetin Halle (Gjermani), ku ai shkroi traktatin e tij \u201c\u00dcber die Geschichte und Sprache der Albaner und der Wlachen\u201d (Mbi Historin\u00eb dhe Gjuh\u00ebn e shqiptar\u00ebve dhe t\u00eb Vlleh\u00ebve), Leipzig 1774. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga studimet m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb dijetar\u00ebve mbi Shqip\u00ebrin\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ishin pak t\u00eb njohur n\u00eb Evrop\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Pas nj\u00eb hyrje t\u00eb shkurt\u00ebr, Thunmann na sjell Fjalorin e Theodor Kavalliotis nga Voskopoja (Moschopolis) me disa sh\u00ebnime n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe dhe vllahishte (arumune), dhe pastaj ofron nj\u00eb histori t\u00eb shqiptar\u00ebve q\u00eb \u00ebsht\u00eb, \u00e7udit\u00ebrisht, tep\u00ebr e holl\u00ebsishme p\u00ebr at\u00eb periudh\u00eb. Seksioni mbi \u201cHistorin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb, edhe pse pa sh\u00ebnime.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Jeton Kelmendi, Bruksel, 2 Mars 2013 Historia si shkenc\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr \u00e7do popull, sepse tregon stadet n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat ka kaluar vendi dhe populli i caktuar, por natyrisht edhe p\u00ebr kultur\u00ebn dhe origjin\u00ebn. Historia, p\u00ebr popujt q\u00eb kan\u00eb vuajtur gjat\u00eb n\u00ebn rob\u00ebri, ka dyfish m\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebnie. P\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb cekem m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Jeton Kelmendi, Bruksel, 2 Mars 2013 Historia si shkenc\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr \u00e7do popull, sepse tregon stadet n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat ka kaluar vendi dhe populli i caktuar, por natyrisht edhe p\u00ebr kultur\u00ebn dhe origjin\u00ebn. Historia, p\u00ebr popujt q\u00eb kan\u00eb vuajtur gjat\u00eb n\u00ebn rob\u00ebri, ka dyfish m\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebnie. P\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb cekem m\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-03-03T16:21:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt\",\"datePublished\":\"2013-03-03T16:21:59+00:00\",\"dateModified\":\"2013-03-03T16:21:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/\"},\"wordCount\":5573,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/\",\"name\":\"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg\",\"datePublished\":\"2013-03-03T16:21:59+00:00\",\"dateModified\":\"2013-03-03T16:21:59+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Nga Jeton Kelmendi, Bruksel, 2 Mars 2013 Historia si shkenc\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr \u00e7do popull, sepse tregon stadet n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat ka kaluar vendi dhe populli i caktuar, por natyrisht edhe p\u00ebr kultur\u00ebn dhe origjin\u00ebn. Historia, p\u00ebr popujt q\u00eb kan\u00eb vuajtur gjat\u00eb n\u00ebn rob\u00ebri, ka dyfish m\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebnie. P\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb cekem m\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2013-03-03T16:21:59+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"28 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt","datePublished":"2013-03-03T16:21:59+00:00","dateModified":"2013-03-03T16:21:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/"},"wordCount":5573,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/","name":"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg","datePublished":"2013-03-03T16:21:59+00:00","dateModified":"2013-03-03T16:21:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/te_huajt_per_shqiperine.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/te-huajt-qe-nderuan-shqiperine-dhe-shqiptaret\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u00eb huajt q\u00eb nderuan Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12479\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}