{"id":12334,"date":"2013-01-21T11:00:36","date_gmt":"2013-01-21T10:00:36","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.info\/?p=488"},"modified":"2013-01-21T11:00:36","modified_gmt":"2013-01-21T10:00:36","slug":"armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/","title":{"rendered":"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV)"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Brahim AVDYLI\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/brahim_avdyli1.jpg\" width=\"150\" \/> &#8211; <strong><em>N\u00eb shenj\u00eb t\u00eb 100 vjetorit t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">&#8220;<strong>FEJA E SHQIPARIT \u00cbSHT\u00cb SHQIPTARIA<\/strong>&#8221;<br \/>\n(<strong><em>VASO PASH\u00cb SHKODRANI<\/em><\/strong>)<\/p>\n<p><strong>Brahim AVDYLI<\/strong><\/p>\n<p>Rasti m\u00eb i volitsh\u00ebm p\u00ebr J. J. Norwich do t\u00eb kishte qen\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00eb koh\u00ebn e luftimeve bizantine t\u00eb mos e \u201charronte\u201d faktorin shqiptar, i cili po detyrohej q\u00eb \u201ct\u00eb nxirrej\u201d nga \u201cvdekja e sigurt\u00eb\u201d n\u00eb k\u00ebt\u00eb mizori luftimesh fetare n\u00eb t\u00eb tri kontinentet, krahas tre armiq\u00ebve tan\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj komb\u00ebtar n\u00eb sfer\u00ebn gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, t\u00eb cil\u00ebt fshiheshin n\u00ebn rrobat fetare: 1) kryesisht greqin\u00eb, e cila thirrej n\u00eb \u201cmegal-iden\u00eb\u201d e Greqis\u00eb s\u00eb re, q\u00eb nuk ishte e nj\u00ebjta me \u201cgrek\u00ebt e vjet\u00ebr\u201d, t\u00eb cil\u00ebt, dihej, se qen\u00eb ilir\u00eb dhe grek\u00eb, d.m.th. epirot\u00ebt; 2) rus\u00ebt q\u00eb p\u00ebrp\u00ebliteshin n\u00eb luft\u00eb me bizant\u00ebt si \u201crrebelues\u201d dhe \u201ckryengrit\u00ebs\u201d, e cila m\u00eb von\u00eb do ti merrte n\u00ebn politik\u00ebn \u201cpansllaviste\u201d t\u00eb ashtuquajturit \u201csllav\u00eb t\u00eb jugut\u201d, q\u00eb nuk qen\u00eb \u201csllav\u00eb\u201d t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe as \u201cter\u00ebr\u00ebsisht identik\u201d me ata q\u00eb i kan\u00eb \u201ckualifikur\u201d rus\u00ebt me dipolmacin\u00eb e tyre dhe i futen n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr Perandoris\u00eb Osmane, por q\u00eb kishin nj\u00eb dallim t\u00eb madh me kroat\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt e kishin pranuar fen\u00eb katolike romake, prandaj nuk u futen n\u00ebn k\u00ebt\u00eb \u201cpolitik\u00eb\u201d, q\u00eb marrin pjes\u00eb bullgar\u00ebt, serb\u00ebt dhe malazezt\u00eb; 3) otoman\u00ebt, me fen\u00eb kund\u00ebrshtare, islamizmin sunit, n\u00eb filim t\u00eb ve\u00e7uar nga islamizmi sheit, t\u00eb cil\u00ebn me luft\u00eb e marrin n\u00ebn Muavin\u00eb e Bagdatit t\u00eb Siris\u00eb, kund\u00ebrshtarit t\u00eb Alis\u00eb dhe t\u00eb Pejgamerit Muhamed, gj\u00eb q\u00eb nuk e thon\u00eb osman\u00ebt tekstualisht. Perandoria Osmane b\u00ebri sikur i \u201cbashkoi\u201d t\u00eb dy krah\u00ebt, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebt sheit\u00ebt dhe dervishler\u00ebt qen\u00eb kudo n\u00eb ball\u00eb t\u00eb luft\u00ebs. Duke qen\u00eb m\u00eb af\u00ebr Perandoris\u00eb Bizantine, ata i m\u00ebsuan t\u00eb gjitha format dhe metodat apo mund\u00ebsit\u00eb e qeverisjes s\u00eb shtetit, q\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb shtet militant, duke sjellur n\u00eb vetvete disa veti t\u00eb pandryshuara t\u00eb sekteve t\u00eb krishtera.<\/p>\n<p>P\u00ebr t`i shpjeguar k\u00ebto gj\u00ebra, po nisemi nga periudha e shekullit t\u00eb XV. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb kthesa t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb historin\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore. N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar Perandoria Bizantine (1453), e cila ka qen\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e iliro-shqiptar\u00ebve; e helleno-grek\u00ebve; dhe e trako-vlleh\u00ebve, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt hellen\u00ebt, por edhe trakasit kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb p\u00ebrzier me pakica shqiptare, greke dhe turke, respektivisht me bullgar\u00ebt dhe grek\u00ebt, nd\u00ebrsa, nd\u00ebr ta, epiri, ishte t\u00ebr\u00ebsisht iliro-shqiptar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Kostandini i Madh\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/konstantini_madh_iliri_perandor_romak_bizantin.jpg\" width=\"300\" \/><\/p>\n<p>Mbi k\u00ebto themele ngritet godina e Perandoris\u00eb Osmane. Shkat\u00ebrrimi i k\u00ebsaj force shkaktoi fundin e Koh\u00ebs s\u00eb Madhe dhe fillimin e Koh\u00ebs s\u00eb Re, e cila n\u00ebnkupton kryesist fillimin e periudh\u00ebs s\u00eb Humanizmit dhe t\u00eb Renesannc\u00ebs.[1] N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb kombi ilir \u201cbie nga skena\u201d apo \u201cp\u00ebrfundoi\u201d dhe filloi t\u00eb afirmohej si \u201ckomb shqiptar\u201d m\u00eb shum\u00eb se t\u00eb quhet komb ilir \u00e7far\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb pa diskutim q\u00eb ishte, pra nj\u00eb bashk\u00ebsi e q\u00ebndrueshme njer\u00ebzish, e formuar n\u00eb baz\u00eb t\u00eb karakteristikave t\u00eb gjuh\u00ebs q\u00eb e fliste; t\u00eb territorit q\u00eb e zinte p\u00ebr t`i shp\u00ebtuar \u00e7do sulmi t\u00eb jasht\u00ebn, \u00e7fare e solli t\u00eb rrudhej sa i p\u00ebrket shtrirjes territoriale, n\u00eb t\u00eb cilat u detyrua t\u00eb merrte pjes\u00eb;<\/p>\n<p>t\u00eb veprimtaris\u00eb ekonomike, shoq\u00ebrore, politike dhe kulturore dhe t\u00eb formimit psiqik e filozofik. Si kategori e k\u00ebtill\u00eb, kombi shqiptar, si komb i pavarur, i dalur nga kombi ilir, i cili \u00ebsht\u00eb shkrir\u00eb paralelisht n\u00eb nj\u00ebsit\u00eb adminstative t\u00eb popujve q\u00eb u krijuan me territoret e tij, e dha kontributin e vet n\u00eb zhvillimin e Humanizmit dhe t\u00eb Renesanc\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb po u drejtohemi burimeve angleze. Kombi shqiptar \u00ebsht\u00eb formuar para pushtimeve turko-osmane dhe para Betej\u00ebs s\u00eb Par\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs (1389)[2]. Personeli i Institucionit ENDERUN, q\u00eb ndahej n\u00eb Enderun Mektebi, q\u00eb p\u00ebrfshinte shkoll\u00ebn e Pallatit t\u00eb Sarajit, dhe thjesht\u00eb ENDERUN, q\u00eb p\u00ebrfshinte oborr\u00ebtar\u00ebt dhe personelin e lart\u00eb t\u00eb Sarajit e t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane, si psh. Sadriazem\u00ebt (Z\u00ebv\u00ebnd\u00ebs-sulltani, Kryeministrat) dhe vezir\u00ebt (ministrat, bejbeler\u00ebt, qeveritar\u00ebt me t\u00eb m\u00ebdhenj te administrat\u00ebs s\u00eb Perandoris\u00eb Osmane), ejaleteve (provincave), sanxhakbejler\u00ebve (perfekt\u00ebve), t\u00eb sanxhaqeve (t\u00eb perfekturave), t\u00eb profesor\u00ebve t\u00eb Universitetit, dhe sidomos t\u00eb Univerisetit t\u00eb Pallatit t\u00eb Sarajit, ishin n\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb madhe me komb\u00ebsi shqiptare (kavmi Arnaut) dhe boshnjake (iliro-bogumile)[3]. K\u00ebtu q\u00ebndron ar\u00ebsyeja e vetme e \u201czvog\u00eblimit\u201d t\u00eb ilir\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt vin\u00eb duke \u201cu ndar\u00eb\u201d nga feja e re e osman\u00ebve, islamizmi, q\u00eb kishte karakter ideologjik fetar dhe militant n\u00eb t\u00ebr\u00eb Perandorin\u00eb Romake e Bizantine.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Perandori Jusiniani I nga Iliria, me oborrtar\u00ebt e tij\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/perandori_jusiniani1_nga_iliria_me_oborrtaret.jpg\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>Selia e Vatikanit t\u00eb Perandoris\u00eb Romake dhe Kosnstantinopoja e Perandoris\u00eb Bizantine i kund\u00ebrshtojn\u00eb me greko-ilir\u00ebt n\u00eb mes, p\u00ebr shkak t\u00eb fes\u00eb e cila ndahet n\u00eb tri kandet e saj fetare: romak, ortodoks dhe islamist, pa i z\u00ebn\u00eb n\u00eb goj\u00eb ilir\u00ebt. Krishter\u00ebt turk u quajt\u00ebn \u201cGOG\u00cb\u201d, \u201cMAGOG\u00cb\u201d, \u201cJEXHUXH\u201d e \u201cMEXHUXH, prej t\u00eb cil\u00ebve AVAR\u00cbT e kan\u00eb prejardhjen, dhe nga t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb vendosur n\u00eb rrethin\u00ebn e Smederev\u00ebs, prej t\u00eb cilit e ka prejardhjen e vet populli SERB (jo \u201ckombi serb\u201d), q\u00eb n\u00ebn te filloi t\u00eb quhej populli ilir, triball e rrasian, t\u00eb cil\u00ebt u adoptuan n\u00eb skizmatik\u00ebt serb\u00eb (t\u00eb kuptohemi, jo-komb); nd\u00ebrsa, n\u00eb Bullgari lindi n\u00ebn ndikimin e \u201cKur`anit\u201d rryma e re krishtere-monoteiste, e quajtur BOGUMILIZ\u00cbM, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb n\u00eb sllavisht \u201ct\u00eb dashurit e Zotit\u201d (bog-u-mil), dhe k\u00ebt\u00eb rrym\u00eb e p\u00ebrqafuan edhe vise tjera t\u00eb Perandoris\u00eb Bizantine, d.m.th. viset e Iliris\u00eb, t\u00eb Maqedonis\u00eb, t\u00eb Kosov\u00ebs apo Dardanis\u00eb, thjesht\u00eb RRASIS\u00cb, gjat\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr ta mbajtur n\u00ebn sundimin e saj sundimtar\u00ebt rrasian apo triball\u00eb; dhe n\u00eb fund, t\u00eb viseve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb Bosnj\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt quheshin ilir-bogumil\u00eb. Iliro-bogumil\u00ebt e pranuan si fe zyrtare bogumilizmin, k\u00ebshtu q\u00eb ishte e af\u00ebrt me muhamedanizmin (apo islamizmin), t\u00eb cil\u00ebn menj\u00ebher\u00eb e p\u00ebrqafuan gjat\u00eb r\u00ebnies s\u00eb tyre n\u00eb sundimin osman[4].<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Valentini II - perandor bizantin nga Iliria\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/valentini_2_perandor_bizantin_nga_iliria.jpg\" width=\"300\" \/><\/p>\n<p>Nga fiset barbare jan\u00eb dyndur n\u00eb Ballkan kryesisht fiset turke nga shekulli VI e deri n\u00eb shekullin XIII, si p.sh. avar\u00ebt (avatar\u00ebt), bullgar\u00ebt, vlleht\u00eb, kuman\u00ebt, pe\u00e7eneg\u00ebt, oguz\u00ebt, magjar\u00ebt (hungarez\u00ebt), etj. K\u00ebshtu q\u00eb serb\u00ebt i p\u00ebrkisnin kryesisht fisit avar\u00eb dhe nuk ishin sllav\u00eb, pra n\u00eb asnj\u00eb burim historik \u201ct\u00eb ardhurit\u201d nuk i kemi t\u00eb identifikuar n\u00eb Ballkan si fis sllav. Padyshim se para turq\u00ebve quhej Gadishulli Ilirik dhe n\u00eb em\u00ebrtimet e para t\u00eb tij, e t\u00ebr\u00eb siujdhesa apo gadishulli dhe kontinenti quhej Hemi.[5] Toponimin gjeografik \u201cBallkan\u201d, si\u00e7 e kemi th\u00ebn\u00eb m\u00eb par\u00eb, e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb ardhurit turq, avar\u00eb dhe bullgar\u00eb. Nd\u00ebrsa n\u00eb Himalaje gjend\u00ebt edhe sot nj\u00eb lokalitet me emrin e pandryshuar Serbistan, kurse n\u00eb Sanxhakun e Smederev\u00ebs \u00ebsht\u00eb identifikuar n\u00eb shekullin e XVI mikrotoponimimi Tur\u00e7in dhe Turska Reka.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ata kan\u00eb qen\u00eb nj\u00eb fis turk. Madje, jo vet\u00ebm serb\u00ebt por edhe kroat\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb identifikuar me fisin avar, jo sllav. Numri i tyre ishte i vog\u00ebl dhe nuk i kishte karakteristikat e etnikumit t\u00eb tyre n\u00eb Ballkan. Ai u shkri me fiset autoktone t\u00eb pellazg\u00ebve, ilir\u00ebve, dardan\u00ebve, triball\u00ebve dhe mez\u00ebve, etj.[6], k\u00ebshtu q\u00eb ne e pranojm\u00eb se deri n\u00eb shpalljen e tyre si \u201ckomb\u201d, n\u00eb gjysmen e dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX, nuk kan\u00eb qen\u00eb komb, dhe nuk kan\u00eb pasur \u201cprejardhje sllave\u201d, si\u00e7 pohon k\u00ebshtu zoti Schevill[7], krahas shum\u00eb fallsifikator\u00ebve t\u00eb historis\u00eb ruse, serbe e sllave.<\/p>\n<p>Studiusit nuk din\u00eb t\u00eb dallojn\u00eb shenc\u00ebtar\u00ebt prej pseudoshkenc\u00ebtar\u00ebve. Ata nuk din\u00eb mir\u00eb as dallimet n\u00eb mes t\u00eb feve dhe kombeve. E drejta e besimit \u00ebsht\u00eb e drejta e \u00e7do njeriu t\u00eb besoj\u00eb n\u00eb cil\u00ebn do besim apo fe n\u00eb bot\u00ebn moderne, dhe n\u00eb qoft\u00eb se nuk do t\u00eb besoj\u00eb mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb i pa fe apo pagan, q\u00eb \u00ebsht\u00eb keqp\u00ebrdorur shum\u00eb n\u00eb mesjet\u00eb, aq sa i drejtoi shum\u00eb popuj t\u00eb bot\u00ebs n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr nj\u00ebri tjetrit. Disa popuj humb\u00ebn, u tjet\u00ebrsuan. Kombi ilir po zvet\u00ebrohej. Prej tij u formua gradualisht kombi shqiptar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Valentiani III nga Iliria (419-455)\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/valentiani_3_nga_iliria_419_455.jpg\" width=\"300\" \/><\/p>\n<p>Nga perandor\u00ebt ilir\u00eb t\u00eb Perandoris\u00eb Bizantine t\u00eb Lindjes jan\u00eb perandor\u00ebt Konstandini i Madh, Konstandini i II, Konstanci, Konstanci i II, Magnenci, Juliani, Joviani, Vallensi, Valentiniani i I, Teodosi i Madh, Graciani, Valentiniani i II, Arkadia, Honoria, Teodosi i II, Valentiniani i III, Markiani, Leoni i I, Julian Neposi, Romul Augustusi, Zenoni, Anastasia i I (ose Anastasi i I), Justini i I, Justiniani i I i Madh, Justini i II, Tiberi i I Kostandini, Mavriki[8], etj. her\u00ebn e par\u00eb, prej vitit 330 deri \u00eb vitin 602, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb gjurm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb perandor\u00ebve ilir. K\u00ebt\u00eb fakt t\u00eb posa\u00e7\u00ebm t\u00eb studiusve t\u00eb historiografis\u00eb kan\u00eb \u201cmund\u00ebsi\u201d q\u00eb ta l\u00ebn\u00eb \u201cpa par\u00eb\u201d ata q\u00eb duan t\u00eb zbresin n\u00eb duart e pseudohistoris\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb keq, dhe pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr, e b\u00ebn edhe Norwich. Kjo nuk na habit, sepse botohet n\u00eb kudrin e qindra vepra t\u00eb reja t\u00eb ashtuquajturve \u201cshkenc\u00ebtar\u00eb\u201d t\u00eb anglis\u00eb apo t\u00eb p\u00ebr\u00ebndimit, q\u00eb bazohen vet\u00ebm n\u00eb \u201cshkrimet\u201d e armiqve tan\u00eb. Pra, tani po kthehemi n\u00eb fillim, se J. J. Norwich nuk i sheh me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ilir\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt nuk quhen m\u00eb \u201cilir\u00eb\u201d, por shqiptar\u00eb, alban\u00eb, arb\u00ebr, avranitas, etj. emra k\u00ebta t\u00eb rinj t\u00eb p\u00ebrdorur nga t\u00eb huajt\u00eb dhe nga princ\u00ebrit shqiptar, ndoshta vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbuluar gjurm\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb mbetur gjall\u00eb.<\/p>\n<p>Por, p\u00ebr avar\u00ebt, zoti Norwich e shkruan t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Ai flet p\u00ebr paraqi-tjen e par\u00eb t\u00eb avar\u00ebve, gat\u00eb kryq\u00ebzat\u00ebs s\u00eb par\u00eb. \u00cbsht\u00eb periudha e udh\u00ebheqjes s\u00eb Perandorit Justini i II, me 14 n\u00ebntor 565, kur kishte hyr\u00eb n\u00eb luft\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me avar\u00ebt. Me avar\u00ebt ishte i z\u00ebn\u00eb keqas me luft\u00eb gjat\u00eb viteve 565-566. Norwich thekson se avar\u00ebt ishin \u201cnj\u00eb popullsi me prejardhje tartare, q\u00eb kishte dal\u00eb prej disa vitesh n\u00eb p\u00ebr\u00ebndim\u201d, dhe se ato fise \u201ckishin d\u00ebp\u00ebrtuar n\u00eb Dalmaci, n\u00eb vitin 568, duke mbjell\u00eb kudo shkat\u00ebrrim\u201d.[9] Justini i II ishte n\u00eb vitin 571 i shkepur me luft\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt, deri n\u00eb Persi, me 571, dhe k\u00ebt\u00eb e shfryt\u00ebzonin fiset avare, k\u00ebshtu q\u00eb ai e pranoi paqen me ta pas tri vitesh luft\u00eb dhe pagoi shum\u00eb, rreth 80`000 monedha argjenti, vet\u00ebm q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb luftonte me armen\u00ebt. \u201cN\u00eb sken\u00ebn e historis\u00eb qen\u00eb shfaqur turq\u00ebt q\u00eb kishin pushtuar nj\u00eb k\u00ebshtjelll\u00eb bizantne n\u00eb Krime&#8221;, pa harruar sllav\u00ebt, sipas Norwichit, \u201dse nj\u00eb hordhi e madhe, ndoshta 100`000, kishin pushtuar Trak\u00ebn dhe Ilirin\u00eb, m\u00eb 447\u201d[10], gj\u00eb q\u00eb p\u00ebr ne \u00ebsht\u00eb diskutabile, sepse n\u00eb Trak\u00eb kishin ardhur disa her\u00eb fiset mongole, avare, sllave dhe skandinave p\u00ebr t\u00eb luftuar me Perandorin\u00eb Bizantine.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Shenjti Nkel Dardani, shek I-V nga Remeziana n\u00eb Dardani\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/shenjti_nikel_dardani_shek6_5_remeziana_dardani.jpg\" width=\"300\" \/><\/p>\n<p>K\u00ebto ishin vitet e fundit t\u00eb Perandorit Justini i II, i cili vdes n\u00eb vitin 578, n\u00eb nj\u00eb miz\u00ebri luft\u00ebrash. Udh\u00ebheqja e tij \u201cnuk kaloi aspak e qet\u00eb\u201d- thot\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb Norwich.[11] Pas tij, Perandori Mauric, nuk pranoj t\u00eb paguaj si k\u00ebmbim p\u00ebr 12`000 rob\u00ebrve t\u00eb gjall\u00eb nga avar\u00ebt, m\u00eb 599, \u201ct\u00eb cil\u00ebt m\u00eb pas i vran\u00eb t\u00eb gjith\u00eb\u201d[12] pa p\u00ebrjashtim, sepse nuk kishte nga t`ia mbaj\u00eb, dhe e la pok\u00ebshtu me v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha nj\u00eb ushtri p\u00ebrtej Danubit, n\u00eb zonat e egra barbare, q\u00eb t\u00eb kalojn\u00eb dimrin. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak ushtar\u00ebt e Perandoris\u00eb Bizantine u hidh\u00ebruan dhe u d\u00ebshpruan me vendimin tragjik t\u00eb Mavrikut. K\u00ebt\u00eb disponim e shfryt\u00ebzoi greku n\u00eb p\u00ebrg\u00ebnj\u00ebshtrimet e tij dhe ata e zgjodh\u00ebn \u201cperandor\u201d t\u00eb tyre Fok\u00ebn, nj\u00eb grek dinak dhe i pashpirt\u00eb, i cili, i pasuar nga idh\u00ebtar\u00ebt e tij, shkoi dhe masakroi pa shpirt t\u00eb 4 djemt\u00eb e tij dhe s\u00eb mbrami Mauricin (Maurikun) vet\u00eb.<\/p>\n<p>Ky ishte filimi i shekullit t\u00eb VII-t\u00eb kur \u201csllav\u00ebt dhe avar\u00ebt\u201d filluan t\u00eb b\u00ebjn\u00eb dyndjen e tyre n\u00eb gadishullin e ashtuquajtur Ballkanik dhe Foka, n\u00eb vitin 608, kishte nisur edhe nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb spastrimit kund\u00ebr evrejve[13], t\u00eb cil\u00ebt kishin b\u00ebr\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh n\u00eb Greqi. Me 3 tetor t\u00eb vitit 610 hyri m\u00eb n\u00eb fund Herakli n\u00eb Bririn e Art\u00eb dhe e likuidoi Fok\u00ebn t\u00eb lidhur n\u00eb zingjir\u00eb, nd\u00ebrsa \u201cavar\u00ebt dhe sllav\u00ebt kishim pushtuar Ballkanin\u201d.[14]<\/p>\n<p>Ishte 11 shkurti i vitit 641 kur vdi\u00e7 Perandori Herakli, i cili, sipas J. J. Norwich, \u201cHerakli i dha goditjen vendimtare tradit\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb\u201d, duke e b\u00ebr\u00eb greqishten \u201cgjuh\u00eb t\u00eb popullit dhe t\u00eb kish\u00ebs\u201d dhe duke i z\u00ebvend\u00ebsuar titujt romak \u201cimperator\u201d, \u201ccesar\u201d dhe \u201caugustus\u201d me fjal\u00ebn greke \u201cbasilius\u201d[15], gj\u00eb q\u00eb<br \/>\nishte nj\u00eb vendim paragrek dhe nj\u00eb gabim trashanik q\u00eb b\u00ebhej n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Perandorin\u00eb Bizantine dhe sh\u00ebnonte kthes\u00ebn e madhe progreke q\u00eb filloi. K\u00ebtu fillon ndarja e par\u00eb e Perandoris\u00eb Bizantine, e thirri p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb Kish\u00ebn Ortodokse, i vuri t\u00eb gjitha pasurit\u00eb e kishave dhe t\u00eb manastireve n\u00eb pasurin\u00eb e shtetit dhe futi edhe kultur\u00ebn progreke t\u00eb qeverisjes administrative. Mbas vdekes s\u00eb tij zuri fill dinastia Herakli (641-711), e cila vendosi linjat progreke t\u00eb qeverisjes s\u00eb shtetit, admistrat\u00ebs e fes\u00eb dhe futjen e gjuh\u00ebs greke n\u00eb gjuh\u00eb zyrtare apo promovimin e fjalorit dhe enciklopedis\u00eb \u201cSounda\u201d, q\u00eb vie n\u00eb vitin 1000, rreth 359 vite pas qeverisjes s\u00eb Herakliut.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Ura e lasht\u00eb Bederiana n\u00eb Dardani, nd\u00ebrtuar nga bizanti ilir, shek. VI e.s.\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/ura_lashte_bederiana_dardani_ndertuar_bizanti_ilir_shek6es.jpg\" width=\"300\" \/><\/p>\n<p>\u201cBullgar\u00ebt, nj\u00eb bashk\u00ebsi fisesh luftarake dhe pagane, n\u00eb vitin 680\u201d, si\u00e7 v\u00ebren dhe thekson me t\u00eb drejt\u00eb Norwich, pa u futur n\u00eb etnitetin e perandorit, t\u00eb cilit, i d\u00ebshtoi ekspedita detare me humbje t\u00eb konsiderueshme dhe i nxiti bullgar\u00ebt t\u00eb kap\u00ebrcenin p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb kufirin k\u00ebndej Danubit, t\u00eb cilin e k\u00ebrc\u00ebnonin vazhdimisht m\u00eb par\u00eb,[16] dhe t\u00eb krijojn\u00eb shtetin bullgar\u00eb, me pak kufij t\u00eb tjer\u00eb nga kufijt\u00eb q\u00eb i ka sot Bullgaria. T`a lexojm\u00eb e t`a kuptojm\u00eb edhe nj\u00ebher\u00eb k\u00ebt\u00eb fjali, do t\u00eb shohim se nuk ishte fjala p\u00ebr fiset sllave. Ishte fjala p\u00ebr fiset luftarake t\u00eb mongol\u00ebve dhe avar\u00ebve, etj.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb vitin 711, kur u vra Justiniani i II- Rinotmet dhe u mbyt djali i tij 6 vje\u00e7ar, Tibeti, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb mizore, nuk ka pasur askund serb\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb shekulli i VIII. Pra, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb konkrete.<\/p>\n<p>Justiniani i II- Ritnomet her\u00ebn e dyt\u00eb edhi n\u00eb pushtet, madje edhe k\u00ebsaj radhe me ndihm\u00ebn e bullgar\u00ebve dhe t\u00eb sllav\u00ebve, dhe kjo tregoi se shthurja kishte z\u00ebn\u00eb vend nga Leonci, n\u00eb vitin 695, me Tiberin e III, sidomos me Filipin Bardones dhe Teodosin e III, kur e mori pushtetin Leoni i II-Izaurik. Kjo tregon se t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta \u201dperandor\u00eb\u201d p\u00ebrfunduan n\u00eb krime, si\u00e7 e kishin marr\u00eb n\u00eb krye \u201cpushtetin\u201d dhe se kjo ua kishte nxjerr\u00eb n\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb zezat e tyre. Anastasi i II e kishte shum\u00eb t\u00eb pap\u00ebrshtatshme situat\u00ebn me sara\u00e7en\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt e rr\u00ebnuan nga pushteti, por \u00e7udit\u00ebrisht ai e kishte em\u00ebruar strateg t\u00eb zon\u00ebs anadolliake Leonin e III. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb saje t\u00eb k\u00ebsaj, erdhi si Perandor, n\u00eb vitin 717, me emrin Leoni III- Izmir, q\u00eb nuk mund ta dim\u00eb p\u00ebrse quhej \u201cIzmir\u201d, por q\u00eb ishte fshatar nga anadolli dhe q\u00ebndroi deri n\u00eb vitin 741.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Monedh\u00eb ari e perandorit ilir Vlentiniani I (364-375)\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/monedhe_ari_perandorit_ilir_valentiniani1_364_375.jpg\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>Ikonoklastia, q\u00eb filloi n\u00eb vitin 711, por q\u00eb zgjati deri n\u00eb vitin 802, ishte nj\u00eb periudh\u00eb e pak\u00ebndshme p\u00ebr Perandorin\u00eb Bizantine. Ajo do t\u00eb thoshte \u201cshkat\u00ebrrim i imazhit\u201d, q\u00eb shkat\u00ebrronte ikonat e caktuara t\u00eb Perandoris\u00eb Bizantine dhe n\u00eb sken\u00ebn fetare i kushtohej \u201cm\u00eb shum\u00eb lidhjeve me islamist\u00ebt, q\u00eb nuk e pranonte kurrsesi, se hyjnia kishte nj\u00eb pamje t\u00eb caktuar\u201d.[17]<\/p>\n<p>Duhet t\u00eb theksojm\u00eb se p\u00ebrve\u00e7 ikonoklast\u00ebve, dy murg\u00ebt evrej Cirili dhe Metodi, kishin d\u00ebshtuar n\u00eb misionin e tyre p\u00ebr \u201ckrijimin e gjuh\u00ebs sllave\u201d, n\u00eb pranver\u00eb t\u00eb vitit 864. Ky \u00ebsht\u00eb shekulli i IX. Deri at\u00ebher\u00eb nuk kishte n\u00eb mbar\u00eb Ballkanin serb\u00eb. T\u00eb mos harrojn\u00eb se n\u00eb Moravi, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, nuk e kuptonin sllavishten. Aq m\u00eb pak nuk kishte serb\u00eb. N\u00eb qoft\u00eb se \u201cduan\u201d t\u00eb \u201ctheksojn\u00eb\u201d pseudohistorian\u00ebt rus\u00eb, serbo-sllav\u00eb t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb vona n\u00eb baz\u00eb t\u00eb \u201cshkenc\u00ebs\u201d s\u00eb re gjeografike, n\u00eb cil\u00ebn \u201chartuesit\u201d e hartave t\u00eb para t\u00eb asaj kohe i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb me \u201cbindjen\u201d e tyre t\u00eb m\u00ebvonshme, le ta din\u00eb se kan\u00eb b\u00ebr\u00eb lajthitjen e tyre t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb shtyrje me \u00e7do kusht t\u00eb \u201chistoris\u00eb\u201d disa shekuj m\u00eb p\u00ebrpara dhe \u201cshkenca\u201d e tyre \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm pseudohistoria.<\/p>\n<p>Ka edhe shembuj t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb shkencave, t\u00eb cilat, n\u00ebse shkenc\u00ebtari do t`i verifikoj\u00eb, do ta b\u00ebj\u00eb me mund p\u00ebr t`i ngritur k\u00ebto teza n\u00eb teori shkencore apo p\u00ebr t`i rr\u00ebzuar p\u00ebrfundimisht nga tryeza e pun\u00ebs si pseudohistori.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu mund t\u00eb \u201cngritet\u201d me q\u00ebllim pseudohistoria greke, ruse e serbo-sllave. At\u00ebher\u00eb mund t\u00eb flitet p\u00ebr \u201cith\u00ebtar\u00ebt e kishave sllave\u201d, q\u00eb filluan t\u00eb grumbullojn\u00eb gradualisht besimtar\u00ebt krishter\u00eb ortodoks\u00eb n\u00eb kishat e tyre ortodokse, q\u00eb quhen \u201ckisha sllave\u201d, sepse e p\u00ebrdornin p\u00ebr liturgjin\u00eb e tyre fetare gjuh\u00ebn sllave, q\u00eb pat\u00ebn nxjerr\u00eb Cirili dhe Metodi, p\u00ebr t`u dalluar nga krisht\u00ebrimi latin i Rom\u00ebs.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Grafi kushtuar perandorit Justiniani I, nga Iliria\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/grafi_kushtuar_perandorit_justiniani1_nga_iliria.jpg\" width=\"400\" \/><\/p>\n<p>I ashtuquajturi \u201cpopulli serb\u00eb\u201d, q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb tep\u00ebr turq avar\u00eb se sa t\u00eb ashtuquajturit \u201csllav\u00eb\u201d, por q\u00eb e kan\u00eb p\u00ebrdorur gjuh\u00ebn liturgjike sllave n\u00eb kishat otodokse dhe kan\u00eb nd\u00ebrruar gjuh\u00eb dhe jan\u00eb idetifikuar si \u201csllav\u00eb\u201d, jan\u00eb vendosur s\u00eb bashku me pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb fiseve t\u00eb tjera, n\u00eb jug t\u00eb Danubit, n\u00eb rrethin\u00ebn e Smederev\u00ebs, si kategori sociale, si\u00e7 na b\u00ebn\u00eb t\u00eb ditur Prof. Dr. Skender Rizaj, t\u00eb cil\u00ebt, gjuh\u00ebn e kishave q\u00eb e p\u00ebrdor\u00ebn ortodoks\u00ebt serb n\u00eb shekullin e XVII e quajt\u00ebn \u201cgjuha serbe\u201d, sepse ajo gjuh\u00eb e kishave \u00ebsht\u00eb krijuar nga klerik\u00ebt ortodoks\u00eb-skizmatik\u00eb t\u00eb Patrikan\u00ebs s\u00eb Pej\u00ebs, dhe t\u00eb cil\u00ebt, qysh n\u00eb shekullin e XV e \u201ckishin pranuar vasaletetin e Sulltanit\u201d [18], nd\u00ebrsa n\u00eb shekullin e XII \u201ce kishin pranuar autoritetin bizantin.[19] Nuk \u00ebsht\u00eb quajtur komb, sepse ka qen\u00eb n\u00eb num\u00ebr shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb krahasim me fiset e tjera q\u00eb i ka sjellur me vete dhe as me kategorit\u00eb etnike t\u00eb boshnjak\u00ebve, iliro-dardan\u00ebve, pra shqiptar\u00ebve, t\u00eb vlleh\u00ebve, etj., se nuk kishte elemente etnike. Pra, nga Vatikani \u00ebsht\u00eb pranuar \u201cDioqesa e Serbis\u00eb\u201d n\u00eb shekullin e XVII dhe \u201cgjuha kish\u00ebtare serbe\u201d n\u00eb shekullin e XVIII,[20] t\u00eb nxjerrur nga gjuha specifike e ashtuquajtur \u201cgjuha sllave\u201d, nga Cirili dhe Metodi.<\/p>\n<p>Idh\u00ebtar\u00ebt e kish\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb ortodokse q\u00eb shkonte si\u00e7 i thonin at\u00ebbot\u00eb \u201cpopulli serb\u00eb\u201d n\u00eb Patrikan\u00ebn e Pej\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt ishin m\u00eb shum\u00eb shqiptare se sa \u201cserb\u00eb\u201d, Papati i kishte quajtur \u201cserb\u00eb\u201d, pa marr\u00eb parasysh se ishin me rrobe komb\u00ebtare shqiptare (shiko nj\u00eb fotografi t\u00eb asaj kohe), nd\u00ebrsa shqiptar\u00ebt q\u00eb ishin idh\u00ebtar\u00eb t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb t\u00eb Rom\u00ebs me Papatin n\u00eb krye, i quante Alban\u00eb, p\u00ebr ti distancuar nga t\u00eb par\u00ebt, q\u00eb i quante \u201cserb\u00eb\u201d, dhe po k\u00ebshtu i quante \u201cgrek\u00eb\u201d t\u00eb gjith\u00eb idh\u00ebtar\u00ebt e kish\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb ortodose greke q\u00eb lidheshin me Patrikan\u00ebn ekumene t\u00eb Stambollit,[21] ndon\u00ebse kishte edhe t\u00eb etnive t\u00eb tjera, pellazg\u00eb, ilir\u00eb, epirot, pra shqiptar\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Harta e Epirit, ku nuk figuron askund Greqia\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/harta_epirit_nuk_figuron_greqia.jpg\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>Me k\u00ebto fakte, nuk kan\u00eb ar\u00ebsye Norwich, Camerun, Schevill, dhe t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb \u201ct\u00eb besojn\u00eb\u201d verb\u00ebtazi n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat false t\u00eb hartave q\u00eb jan\u00eb krijuar m\u00eb von\u00eb p\u00ebr shekujt 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, apo duke iu referuar \u201cnjohurive\u201d t\u00eb mbledhura nga pseudoshkenc\u00ebtar\u00ebt e shumt\u00eb sllavo-ortodoks\u00eb dhe t\u00eb \u201cdalin\u201d me \u201ckombin serb\u201d, sikur ka qen\u00eb q\u00eb at\u00ebher\u00eb i \u201cformuar\u201d, n\u00eb vend se ta pranojn\u00eb \u201cpopullin serb\u201d, q\u00eb nuk e ka sinjifikuar etnin\u00eb \u201cserbe\u201d, por etnit\u00eb e ndyshme q\u00eb e kan\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb \u201cpopullin serb\u201d. Kombi serb \u00ebsht\u00eb krijuar n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb XIX, me Vuk Karaxhiqin, dhe jo m\u00eb par\u00eb. J. J. Norwich e p\u00ebrmend\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb \u201cSerbin\u00eb\u201d, kur \u201cMaqedonia, Greqia dhe Serbia, b\u00ebnin pjes\u00eb n\u00ebn urdh\u00ebrin ortodoks dhe njoh\u00ebn supremacin\u00eb e Kostantinopoj\u00ebs\u201d,[22] q\u00eb nuk e prezentonte \u201ckombin serb\u201d, por popullin serb, t\u00eb etiketuar k\u00ebshtu nga Vatikani. Pra, \u00ebsht\u00eb koha e viteve 870-877, koha kur Focia i syrgjynosur u kthye pas vdekjes s\u00eb Ignacit n\u00eb postin e tij dhe mori titullin e Patriarkut, pra e njohu edhe nga papa Jovani i VII, dhe koha kur n\u00eb m\u00ebrgim kishte filluar \u201cshfaqja e beft\u00eb e besimit ortodoks\u201d, megjith\u00ebse \u201cCirili dhe Metodi duhet t\u00eb pranoin humbjen\u201d n\u00eb Moravi.[23]<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb koha kur fiset t\u00eb ashtuquajtura \u201csllave\u201d po e p\u00ebrdornin si gjuh\u00eb liturgjike \u201csllavishten\u201d e Cirilit dhe Metodit dhe po e p\u00ebrqafonin fen\u00eb e krishter\u00eb ortodokse n\u00eb pjes\u00ebt Lindore. Ata gradualisht po i krijonin edhe nj\u00ebsit\u00eb administrative territoriale p\u00ebrmes bisimit t\u00eb tij krishter\u00eb t\u00eb Lindjes apo t\u00eb P\u00ebr\u00ebndimit. Kroacia ka mbetur n\u00ebn besimin e krishter\u00eb latin t\u00eb Rom\u00ebs, derisa Serbia ka d\u00ebp\u00ebrtuar n\u00ebn besimin e krishter\u00eb t\u00eb Lindjes me Patrikan\u00ebn ekumene t\u00eb Kostantinopoj\u00ebs.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb vitet 976-1025, kur udh\u00ebheq n\u00eb krye t\u00eb Perandoris\u00eb Bizantine \u201cshfaros\u00ebsi i bullgar\u00ebve\u201d, i cili kishte luft\u00eb me sllav\u00ebt dhe rus\u00ebt, por nuk kishte luft\u00eb me \u201cserb\u00ebt\u201d, q\u00eb ishin edhe iliro-shqiptar\u00ebt dhe tokat e tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb p\u00ebrmendet teokracia e tmerrshme bizantine, t\u00eb llojit t\u00eb vet grek, p\u00ebrmend italian\u00ebt dhe gjerman\u00ebt, por nuk i z\u00eb n\u00eb goj\u00eb shqiptar\u00ebt. Lufta b\u00ebhet n\u00eb trojet tona dhe shqiptar\u00ebt, pra n\u00eb mes Perandoris\u00eb Bizantine me pal\u00ebt e tjera. Ne jemi t\u00eb shp\u00ebrdar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha pal\u00ebt.<\/p>\n<p>Pra, ne ishim viktima t\u00eb luft\u00ebrave, n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt&#8230;<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<blockquote><p>[1] Prof. Dr. Skender Rizaj, \u201e&#8221;Shqiptar\u00ebt dhe serb\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb&#8221;, Z\u00ebri, Prishtin\u00eb 1991, faqe 56-57<br \/>\n[2] Formerly an independent nation, the Albanian were concuerad by the Turcs in 1389.<br \/>\n[3] Vepra e p\u00ebrmendur e Prof. Dr. S. Rizajt, faqe 57-58.<br \/>\n[4] Po ay, faqe 46-47.<br \/>\n[5] Besnik Imeri, \u201eEpiri, nj\u00eb histori pellazgo-shqiptare\u201c, Tiran\u00eb 2012, faqe 7 dhe 14.<br \/>\n[6] Prof. Dr. Skender Riza, \u201e E drejta historike e shqiptar\u00ebve p\u00ebr vetvendosje\u201c, QMP, Prishtin\u00eb 2005, n\u00eb fusnot\u00eb, faqet 25-26.<br \/>\n[7] Shiko vepren e Fedinand Schevillit, &#8220;Ballkani-Historia dhe qytet\u00ebrimi&#8221;, Eugen, Tiran\u00eb 2002.<br \/>\n[8] Avdullah Bytyqi, &#8220;Njer\u00ebzit e m\u00ebdhenj me prejardhje shqiptare&#8221;, Prishtin\u00eb 2009, Faqe 47-53<br \/>\n[9] John Julius Norwich, &#8220;Bizanti, shk\u00eblqimi dhe r\u00ebnia e nj\u00eb perandorie (330-1453)&#8221;, Eugen, Tiran\u00eb 2005, faqe 86.<br \/>\n[10] Po aty, faqe 87.<br \/>\n[11] Po aty, faqe 87.<br \/>\n[12] Po aty, faqe 88.<br \/>\n[13] Po aty, faqe 89.<br \/>\n[14] Po aty, faqe 90.<br \/>\n[15] Po aty, faqe 97.<br \/>\n[16] Po aty, faqe 101.<br \/>\n[17] Po aty, faqe 110.<br \/>\n[18] Prof. Dr. Skender Rizaj, &#8220;Shqiptar\u00ebt dhe serb\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb&#8221;, Z\u00ebri, Prishtin\u00eb 1991, faqe 93.<br \/>\n[19] Averil Camerun, &#8220;Bizantin\u00ebt&#8221;, Dituria&#8221;, Tiran\u00eb 2008, faqe 87.<br \/>\n[20] Vepra e Prof. Dr. S. Rizaj, po aty, faqe 93.<br \/>\n[21] Po aty, e nj\u00ebjta faqe, n\u00eb fillim, faqe 93.<br \/>\n[22] J. J. Norwich, vepra e cituar m\u00eb par\u00eb, faqe 148.<br \/>\n[23] Po aty, faqe 148.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; N\u00eb shenj\u00eb t\u00eb 100 vjetorit t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb &#8220;FEJA E SHQIPARIT \u00cbSHT\u00cb SHQIPTARIA&#8221; (VASO PASH\u00cb SHKODRANI) Brahim AVDYLI Rasti m\u00eb i volitsh\u00ebm p\u00ebr J. J. Norwich do t\u00eb kishte qen\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00eb koh\u00ebn e luftimeve bizantine t\u00eb mos e \u201charronte\u201d faktorin shqiptar, i cili po detyrohej q\u00eb \u201ct\u00eb nxirrej\u201d nga \u201cvdekja e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-12334","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj","7":"category-histori"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&#8211; N\u00eb shenj\u00eb t\u00eb 100 vjetorit t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb &#8220;FEJA E SHQIPARIT \u00cbSHT\u00cb SHQIPTARIA&#8221; (VASO PASH\u00cb SHKODRANI) Brahim AVDYLI Rasti m\u00eb i volitsh\u00ebm p\u00ebr J. J. Norwich do t\u00eb kishte qen\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00eb koh\u00ebn e luftimeve bizantine t\u00eb mos e \u201charronte\u201d faktorin shqiptar, i cili po detyrohej q\u00eb \u201ct\u00eb nxirrej\u201d nga \u201cvdekja e [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-01-21T10:00:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/brahim_avdyli1.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV)\",\"datePublished\":\"2013-01-21T10:00:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/\"},\"wordCount\":3966,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2012\\\/brahim_avdyli1.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/\",\"name\":\"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2012\\\/brahim_avdyli1.jpg\",\"datePublished\":\"2013-01-21T10:00:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2012\\\/brahim_avdyli1.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.fjala.info\\\/2012\\\/brahim_avdyli1.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"&#8211; N\u00eb shenj\u00eb t\u00eb 100 vjetorit t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb &#8220;FEJA E SHQIPARIT \u00cbSHT\u00cb SHQIPTARIA&#8221; (VASO PASH\u00cb SHKODRANI) Brahim AVDYLI Rasti m\u00eb i volitsh\u00ebm p\u00ebr J. J. Norwich do t\u00eb kishte qen\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00eb koh\u00ebn e luftimeve bizantine t\u00eb mos e \u201charronte\u201d faktorin shqiptar, i cili po detyrohej q\u00eb \u201ct\u00eb nxirrej\u201d nga \u201cvdekja e [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2013-01-21T10:00:36+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/brahim_avdyli1.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV)","datePublished":"2013-01-21T10:00:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/"},"wordCount":3966,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/brahim_avdyli1.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/","name":"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV) - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/brahim_avdyli1.jpg","datePublished":"2013-01-21T10:00:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/brahim_avdyli1.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/brahim_avdyli1.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/armiqte-me-te-rrezikshem-gjate-renies-se-perandorise-bizantine-iv\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ARMIQT\u00cb M\u00cb T\u00cb RREZIKSH\u00cbM GJAT\u00cb R\u00cbNIES S\u00cb PERANDORIS\u00cb BIZANTINE (IV)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12334"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12334\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}