![\"\"](\"http:\/\/www.fjala.info\/2012\/afrim_krasniqi.jpg\" "\\"Afrim")
Nga AFRIM KRASNIQI<\/b>, 20 Dhjetor 2012<\/i><\/p>\n Nga AFRIM KRASNIQI<\/b>, 20 Dhjetor 2012<\/i><\/p>\n
Nj\u00eb komision parlamentar amerikan hetoi p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy muaj lidhur me sulmin e shtatorit kund\u00ebr ambasad\u00ebs amerikane n\u00eb Libi, ku mbeti i vrar\u00eb edhe ambasadori amerikan. Ambasadori Stephens \u00ebsht\u00eb ambasadori i par\u00eb amerikan i vrar\u00eb q\u00eb pas r\u00ebnies s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit, dhe lidhja e dat\u00ebs s\u00eb sulmit me p\u00ebrkujtimin e shtatorit 2001 i dha aktit terrorist nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi dhe v\u00ebmendje maksimale. Komisioni u drejtua nga opozita e Presidentit Obama dhe n\u00eb t\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb eksponent\u00eb t\u00eb secil\u00ebs pal\u00eb politike, ekspert\u00eb t\u00eb pavarur, ushtarak\u00eb e diplomat\u00eb.<\/p>\n
Sipas praktik\u00ebs amerikane parlamentare puna e komisioneve hetimore bazohet n\u00eb dy parime themelore: at\u00eb se amerikan\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb din\u00eb n\u00ebse parat\u00eb e tyre jan\u00eb shpenzuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e duhur nga Uashingtoni, dhe s\u00eb dyti, se amerikan\u00ebt meritojn\u00eb nj\u00eb qeverisje efektive q\u00eb punon p\u00ebr ta. Mbi k\u00ebt\u00eb baz\u00eb tradita e komisioneve parlamentare dhe hetimore p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb shembull klasik t\u00eb shfryt\u00ebzimit t\u00eb mekanizmave t\u00eb demokracis\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e qeverisjes, sistemit politik dhe pun\u00ebs s\u00eb institucioneve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb lidhen me mir\u00ebqeverisjen dhe sigurin\u00eb komb\u00ebtare. Komisioni mbi ngjarjen e Bengasit e dha konkluzionin e vet kritik duke arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin se siguria n\u00eb misionin diplomatik n\u00eb Bengazi ishte tmerr\u00ebsisht e pamjaftueshme. VOA raporton se Komisioni ka vler\u00ebsuar se “d\u00ebshtimet sistematike dhe mang\u00ebsit\u00eb e menaxhimit” n\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb brenda dy byrove t\u00eb Departamentit t\u00eb Shtetit \u00e7uan n\u00eb nj\u00eb sjellje t\u00eb siguris\u00eb q\u00eb ishte e pamjaftueshme p\u00ebr t’u marr\u00eb me sulmin n\u00eb vendin e ngjarjes. M\u00eb tej jepen detaje, rekomandime dhe p\u00ebrfundime teknike, t\u00eb cilat plot\u00ebsojn\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht objektin e pun\u00ebs dhe q\u00ebllimin afatgjat\u00eb t\u00eb komisionit.<\/p>\n
Ajo q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb k\u00ebt\u00eb praktik\u00eb amerikane \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsia e hetimit parlamentar dhe reagimi i ekzekutivit dhe institucioneve t\u00eb tjera t\u00eb p\u00ebrfshira ndaj konkluzioneve t\u00eb tij. Konkretisht, sekretaria amerikane e shtetit, Klinton, deklaroi menj\u00ebher\u00eb se \u00ebsht\u00eb dakord me vler\u00ebsimet e komisionit dhe u angazhua se DASH ishte duke punuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar sigurin\u00eb n\u00eb objektet diplomatike.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb tradita amerikane. T\u00eb till\u00eb tradit\u00eb gjendet edhe n\u00eb Britani, n\u00eb Gjermani, n\u00eb Franc\u00eb, n\u00eb vendet skandinave, madje edhe n\u00eb Itali, Greqi, Slloveni, Kroaci apo vende t\u00eb tjera rreth rajonit ton\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkthim i p\u00ebrkryer i pun\u00ebs s\u00eb organit ligjv\u00ebn\u00ebs n\u00eb kontrollin e ekzekutivit dhe respektimin maksimal p\u00ebr interesat e qytetar\u00ebve amerikan\u00eb apo t\u00eb vendeve respektive. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb q\u00eb ne e lexojm\u00eb n\u00ebp\u00ebr librat e shkencave politike, ua m\u00ebsojm\u00eb student\u00ebve, e p\u00ebrdorim n\u00eb retorik\u00ebn profesionale, por q\u00eb p\u00ebr ne, mbetet ende nj\u00eb “moll\u00eb e ndalueme”, si\u00e7 shkruante Migjeni.<\/p>\n
N\u00eb kontrast t\u00eb thell\u00eb me praktik\u00ebn demokratike, amerikane dhe per\u00ebndimore, ekzistojn\u00eb modele formale demokratike si\u00e7 \u00ebsht\u00eb modeli shqiptar, ku nocione t\u00eb tilla t\u00eb sjelljes parlamentare dhe ekzekutive jan\u00eb ende t\u00eb pakonceptueshme. Parlamenti shqiptar ka ngritur mbi 50 komisione hetimore gjat\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb tij 22 vje\u00e7are, shumica p\u00ebr skandale politike t\u00eb dit\u00ebs ose nevoja elektorale, por ende asnj\u00eb prej tyre nuk ka prodhuar nj\u00eb raport konsensual, t\u00eb pranuar nga ekzekutivi dhe me dobi publike e institucionale. Kjo vjen p\u00ebr dy arsye: e para sepse komisionet hetimore jan\u00eb p\u00ebrdorur kryesisht p\u00ebr q\u00ebllime politike afatshkurtra t\u00eb dit\u00ebs dhe e dyta objekti dhe aktiviteti i tyre ka qen\u00eb gjithnj\u00eb n\u00ebn mesataren profesionale t\u00eb logjik\u00ebs dhe reagimit institucional.<\/p>\n
Konkretisht n\u00eb parlamentin shqiptar, pra n\u00eb parlamentin e nj\u00eb vendi an\u00ebtar n\u00eb NATO dhe q\u00eb pretendon ftes\u00ebn e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, ekzistojn\u00eb prej muajsh dy komisione parlamentare funksionale: komisioni p\u00ebr hetimin e grushtit t\u00eb shtetit (2011) dhe komisioni p\u00ebr hetimin e masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit (2011). Jan\u00eb dy komisione thell\u00ebsisht politike, t\u00eb iniciuara nga mazhoranca dhe jo nga opozita (tradicionalisht komisionet hetimore i inicon opozita), me objekte e p\u00ebrfundime t\u00eb parashkruara, i pari p\u00ebr t\u00eb provuar se kryetari i shtetit, kryeprokurori, shefi i sh\u00ebrbimit sekret, etj, kan\u00eb realizuar grusht shteti ndaj kryeministrit, dhe i dyti p\u00ebr ti mbyllur goj\u00ebn Ramiz Alis\u00eb, ish udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb fundit komunist, nj\u00eb lojtar kryesor n\u00eb nisjen e karrier\u00ebs politike t\u00eb kryeministrit aktual.<\/p>\n
Dy komisionet zhvilluan disa s\u00e9anca paraprake, ngrit\u00ebn grupe ekspert\u00ebsh, paralajm\u00ebruan hetime masive, dhe n\u00eb fund, e shtyn\u00eb disa her\u00eb afatin e aktivitetit t\u00eb tyre pa arritur ende t\u00eb b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb reale hetimi dhe pa pasur ende asnj\u00eb rezultat konkret. Komisioni i “grushtit t\u00eb shtetit” i atakuar ashp\u00ebr nga SHBA dhe BE, b\u00ebri disa s\u00e9anca, ku an\u00ebtar\u00ebt e Byros\u00eb Politike t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtet b\u00ebn\u00eb deklarime ekstreme kund\u00ebr drejtuesve t\u00eb institucioneve kushtetuese, fol\u00ebn p\u00ebr skenar\u00eb dhe dhan\u00eb detaje t\u00eb element\u00ebve t\u00eb grushtit t\u00eb shtetit dhe krimeve t\u00eb r\u00ebnda, por d\u00ebshmit\u00eb e tyre, thell\u00ebsisht spekulative, t\u00eb paprovuara, t\u00eb pav\u00ebrteta dhe denigruese, jo vet\u00ebm nuk dhan\u00eb rezultat, por nuk u p\u00ebrdor\u00ebn as nga prokuroria n\u00eb procesin hetimor. N\u00eb \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs demokratike kur nj\u00eb kryeminist\u00ebr apo minist\u00ebr thot\u00eb se pati t\u00eb dh\u00ebna se u p\u00ebrdor\u00ebn arm\u00eb speciale, pati makina me eksploziv\u00eb, pati atentate t\u00eb p\u00ebrgatitura, etj, ata thirren n\u00eb prokurori dhe k\u00ebrkohen prova, ndryshe merren t\u00eb pandehur p\u00ebr fshehje krimi, pengim t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb ose mashtrim t\u00eb opinionit publik. As prokuroria dhe as gjykata nuk reaguan, kurse koha provoi se “provat” e tyre ishin qesharake, fiktive dhe vras\u00ebsit u provuan t\u00eb ishin drejtues t\u00eb Gard\u00ebs besnike familjare dhe qeveritare.<\/p>\n
E nj\u00ebjta logjik\u00eb edhe me komisionin p\u00ebr Tivarin. Sa ishte gjall\u00eb R.Alia nuk u b\u00ebn\u00eb hetime, kurse kur vdiq e nj\u00ebjta mazhoranc\u00eb q\u00eb ngriti komisionin kund\u00ebr tij, i b\u00ebri ceremonial zyrtar dhe e p\u00ebrcolli si kryetar shteti!!. N\u00eb dy rastet komisionet vazhdojn\u00eb, deputet\u00ebt e tyre marrin pagesa ekstra, parlamenti shtyn afatet e aktivitetit t\u00eb tyre, kur nd\u00ebrkoh\u00eb ato ekzistojn\u00eb n\u00eb let\u00ebr, objekti i tyre pranohet gjer\u00ebsisht si abuzues dhe antikushtetues dhe p\u00ebrfundimi i tyre dihet, – mbyllje pa raport, pa konkluzione, pa dobi institucione e publike. I vetmi rezultat ishte fushata denigruese ndaj pal\u00ebve t\u00eb akuzuara, p\u00ebrdorimi i komisioneve p\u00ebr q\u00ebllime politike t\u00eb dit\u00ebs, si dhe shfryt\u00ebzimi i tyre p\u00ebr karrier\u00eb personale nga deput\u00ebt q\u00eb u vun\u00eb n\u00eb krye t\u00eb tyre. <\/p>\n
Nga ana tjet\u00ebr, parlamenti shqiptar vijon t\u00eb jet\u00eb i vetmi parlament n\u00eb NATO q\u00eb refuzon vazhdimisht ngritjen e komisioneve hetimore p\u00ebr aktivitete t\u00eb dyshuara t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Mbrojt\u00ebs dhe sh\u00ebrbimit sekret, – institucione t\u00ebr\u00ebsisht jasht\u00eb kontrollit parlamentar dhe p\u00ebr pasoj\u00eb, jasht\u00eb kontrollit formal kushtetues.<\/p>\n
N\u00ebse qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb drejtuesit e parlamentit t\u00eb flasin p\u00ebr suksese dhe p\u00ebr sukses, t\u00eb num\u00ebrojn\u00eb ekspozitat provinciale apo bezet e kuqe t\u00eb vendosen n\u00eb fasad\u00ebn e nd\u00ebrtes\u00ebs, rrug\u00ebt turistike rreth bot\u00ebs apo ceremonit\u00eb formale t\u00eb detyrueshme \u00e7do fundjav\u00eb me nx\u00ebn\u00ebs, gra apo punonj\u00ebs t\u00eb ardhur me ardhur, kriteri i vet\u00ebm I vler\u00ebsimit t\u00eb nj\u00eb parlamenti \u00ebsht\u00eb e kund\u00ebrta: aft\u00ebsia e tij p\u00ebr ushtrimin e funksionit ligjv\u00ebn\u00ebs, p\u00ebr detyrimin kushtetues t\u00eb kontrollit t\u00eb ekzekutivit dhe p\u00ebr luajtjen e rolit frym\u00ebzues t\u00eb tempullit t\u00eb demokracis\u00eb dhe sovranitetit qytetar. Parlamenti yn\u00eb nuk i ka p\u00ebrmbushur asnj\u00eb prej k\u00ebtyre funksioneve baz\u00eb. Ai sillet, funksionon dhe ekziston si nj\u00eb miting elektoral i 140 njer\u00ebzve me kostume t\u00eb shtrenjta, si paradhom\u00eb direkte e kryeministrit, si nd\u00ebrmarrje private e spikeres s\u00eb parlamentit dhe si nj\u00eb institucion, i cili provokon e prodhon konflikt social e politik sa her\u00eb q\u00eb mblidhet.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit deputet\u00eb si dhe qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb adhurojn\u00eb seancat parlamentare, d\u00ebgjimore ose funksionale t\u00eb parlamenteve per\u00ebndimore e amerikane, ta jan\u00eb t\u00eb privuar t\u00eb ken\u00eb parlamentin e tyre funksional, t\u00eb besuesh\u00ebm dhe transparent. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb diferenc\u00eb e madhe midis modelit politik q\u00eb prodhoi klasa politike provinciale e trash\u00ebguar nga komunizmi dhe modelit politik q\u00eb presin shqiptar\u00ebt, k\u00ebrkon kushtetuta jon\u00eb dhe ka nevoj\u00eb vendi n\u00eb p\u00ebrballimin e sfidave t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb mir\u00ebqeverisjes dhe demokracis\u00eb funksionale. Nj\u00eb sistem politik q\u00eb prodhon retorik\u00eb t\u00eb dhunshme, forcon liderit partiak dhe dob\u00ebson institucionet, \u00ebsht\u00eb produkt i nj\u00eb sistemi zgjedhor e partiak jo demokratik, jo p\u00ebrfaq\u00ebsues dhe abuzues, si dhe i nj\u00eb shoq\u00ebrie me defekte n\u00eb formim demokratik, t\u00eb paaft\u00eb t\u00eb imponoj\u00eb rregulla demokratike ndaj atyre q\u00eb u marrin votat p\u00ebr t’i qeverisur.<\/p>\n
Nj\u00eb hendek i madh moral, ekonomik, social, n\u00eb sjellje e mentalitet, q\u00eb na mban peng t\u00eb modeleve t\u00eb 20 viteve m\u00eb par\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb paaft\u00ebsis\u00eb ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb menduar, sjell\u00eb dhe reaguar si qytetar\u00eb t\u00eb lir\u00eb dhe evropian. Ky \u00ebsht\u00eb problemi madhor p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb e shtetin shqiptar, shum\u00eb m\u00eb i madh sesa dy tre ligje, m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm sesa karriera e nj\u00eb individi, se nj\u00eb pal\u00eb zgjedhje apo se lajmi se nj\u00eb 70 vje\u00e7ar ka hapur llogari n\u00eb facebook. P\u00ebrvoja t\u00eb tilla amerikane jan\u00eb nj\u00eb leksion q\u00eb duhet lexuar, kuptuar dhe luftuar p\u00ebr ta jet\u00ebsuar edhe n\u00eb nahijen ton\u00eb, ku brezat e vjet\u00ebr jan\u00eb m\u00ebsuar me n\u00ebnshtrimet ndaj pushteteve dhe ku dy breza t\u00eb rinjsh po humbin aspiratat e rinis\u00eb s\u00eb tyre n\u00eb pritje t\u00eb Godos\u00eb q\u00eb nuk ekziston.<\/p>\n
Shkrimi u publikua sot n\u00eb gazet\u00ebn Shqiptarja.com(print), 20 dhjetor 2012
\n(ad.ti\/shqiptarja.com)<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga AFRIM KRASNIQI, 20 Dhjetor 2012 Nj\u00eb komision parlamentar amerikan hetoi p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy muaj lidhur me sulmin e shtatorit kund\u00ebr ambasad\u00ebs amerikane n\u00eb Libi, ku mbeti i vrar\u00eb edhe ambasadori amerikan. Ambasadori Stephens \u00ebsht\u00eb ambasadori i par\u00eb amerikan i vrar\u00eb q\u00eb pas r\u00ebnies s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit, dhe lidhja e dat\u00ebs s\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-12223","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n