![\"Ardian](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/andreca.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ardian Ndreca<\/strong>, 28.10.2009<\/em><\/p>\n Banaliteti i s\u00eb keqes: hija e diktatur\u00ebs n\u00eb sken\u00ebn demokratike <\/strong><\/p>\n “Banaliteti i s\u00eb keqes” asht n\u00ebntitulli i librit t\u00eb filozofes gjermane Hannah Arendt: “Eichmann-i n\u00eb Jeruzalem. Reportazh rreth banalitetit t\u00eb s\u00eb keqes” – n\u00eb t\u00eb cilin autorja, hebreje, p\u00ebrshkon etapat e gjykimit t\u00eb k\u00ebtij krimineli nazist n\u00eb vitin 1961.<\/p>\n Adolf Eichmann ka qen\u00eb nji hierark nazist, me kultur\u00eb dhe inteligjenc\u00eb mediokre, pa ide dhe pa shkoll\u00eb, pa profesion e pa vullnet p\u00ebr me punue. Nji d\u00ebshtak perfekt me nji fjal\u00eb. E megjithat\u00eb si shef i nji prej seksioneve t\u00eb sigurimit kombtar t\u00eb SS-ve n\u00eb Berlin organizoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mnershme internimin e hebrejve gjerman n\u00eb Polonin\u00eb lindore, planifikoi d\u00ebbimin e miliona hebrenjve n\u00eb Madagaskar, organizoi kampe p\u00ebrqendrimit, udh\u00ebhoqi skuadrat e vdekjes dhe mb\u00ebshteti e realizoi projektin e nji Gjermanie pa hebrenj.<\/p>\n Banaliteti i k\u00ebtij individi, p\u00ebrve\u00e7 faktit q\u00eb ishte nji person i randomt\u00eb, q\u00ebndron n\u00eb faktin se as para gjyqit q\u00eb e d\u00ebnoi me vdekje ai nuk mb\u00ebrrinte me kuptue t\u00eb keqen q\u00eb kishte ba, vuejtjet q\u00eb kishte shkaktue e jet\u00ebt q\u00eb kishte marr\u00eb. \u00c7do gja i dukej normale.<\/p>\n Banaliteti i s\u00eb keqes s\u00eb k\u00ebtij krimineli q\u00ebndronte n\u00eb faktin se e lig\u00ebsia n\u00eb zemr\u00ebn e tij ishte di\u00e7ka normale dhe e zakonshme, ajo nuk ngjallte asnji konflikt, nuk p\u00ebrplasej me asnji ndjenj\u00eb njerzore.<\/p>\n Shfarosja e miliona njerzve p\u00ebr t\u00eb ishte njilloj si nji pushim i planifikuem n\u00eb alpet austriake, si nji shetitje e zakonshme mbasdreke n\u00eb Wannsee.<\/p>\n E keqja tek individ\u00ebt si ai paraqitet n\u00eb gjendje t\u00eb past\u00ebr dhe natyrale.<\/p>\n Por i vetmi mikrofon q\u00eb bota i lir\u00eb demokratike i dha atij krimineli, ishte ai i bank\u00ebs t\u00eb t’akuzuemve, prej ku ai u ngrit me dekorat\u00ebn e vetme q\u00eb meritonte, me d\u00ebnimin me vdekje mbi supe.<\/p>\n Mendova k\u00ebto gjana tue pa k\u00ebto dit\u00eb n\u00eb shtyp kujtimet e p\u00ebrgjegj\u00ebsve direkt dhe kryesor\u00eb t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste, atyne q\u00eb n\u00eb p\u00ebrmasat e vendit ton\u00eb shkaktuen vuejtje, terror dhe krime t\u00eb denja me u krahasue me nazizmin.<\/p>\n Megjithat\u00eb tek ne gjykatat gjoja demokratike kan\u00eb shp\u00ebrfill\u00eb sistematikisht nevoj\u00ebn e nd\u00ebrgjegjes s\u00eb kombit p\u00ebr drejt\u00ebsi. Kriminelat si Ramiz Alia, Nexhmije Hoxha e t\u00eb tjer\u00eb nuk jan\u00eb gjykue asnjiher\u00eb p\u00ebr krimet e tyne. Drejt\u00ebsia demokratike asht mjaftue me disa farsa ku vullneti i shqiptar\u00ebve p\u00ebr me ba q\u00eb t\u00eb triumfoj\u00eb e drejta – asht parodizue turpsh\u00ebm, t\u00eb vuejtunit e t\u00eb vram\u00ebt jan\u00eb torturue dhe vra rishtas. Nuk ka fitue drejt\u00ebsia por makiavelizmi i interesave politike t\u00eb atyne q\u00eb kan\u00eb mbajt\u00eb pushtetin.<\/p>\n E sot jemi k\u00ebtu ku jemi edhe p\u00ebr ket\u00eb arsye. Ende nuk kemi ndri\u00e7ue fantazmat e s\u00eb kaluemes, e ato po sillen studiosh televizive e po shp\u00ebrvjelin neveritsh\u00ebm shpirtin e vet t\u00eb zi n\u00eb faqet e gazetave.<\/p>\n Ramiz Alia dhe Nexhmije Hoxha me shok\u00eb jan\u00eb “eichmann\u00ebt” tan\u00eb, pse aq sa kan\u00eb mujt\u00eb me ba kund\u00ebr shqiptar\u00ebve e kan\u00eb ba pa iu dridh\u00eb qerpiku. Po t\u00eb kishte pas\u00eb nji kok\u00eb t\u00eb vetme ajo pjes\u00eb e popullit shqiptar q\u00eb nuk i donte ata, t\u00eb jeni t\u00eb sigurt\u00eb se do t’ia kishin pre me nji t\u00eb rame s\u00ebpate.<\/p>\n Tek ata e keqja paraqitet sot n\u00eb gjith\u00eb banalitetin e saj si di\u00e7ka normale dhe e lejueshme, si e vetmja gja e domosdoshme p\u00ebr realizimin e q\u00ebllimeve t\u00eb tyne.<\/p>\n Ajo q\u00eb t\u00eb \u00e7udit asht fakti se nji pjes\u00eb e shoqnis\u00eb s\u00eb sotme shqiptare ndien nostalgji p\u00ebr ta.<\/p>\n A ka mundesi q\u00eb e keqja t\u00eb ushtroj\u00eb nji efekt kaq gjat\u00eb nd\u00ebr ne?<\/p>\n Kriminelat e djesh\u00ebm nuk ndiejn\u00eb asnji lloj p\u00ebrgjegjsie p\u00ebr \u00e7ka kan\u00eb ba.<\/p>\n Ashtu si Eichmann-i n\u00eb Jeruzalem ata kujtojn\u00eb vet\u00ebm datat e dekorimeve, t\u00eb sihariqeve qesharake prej tribunave t\u00eb nd\u00ebrtueme mbi eshtna njerzish, kujtojn\u00eb datat e p\u00ebrurimeve t\u00eb disa veprave t\u00eb mjera q\u00eb kan\u00eb mbjell\u00eb helm e vdekje n\u00eb Shqipni. Kujtojn\u00eb me mall pushtetin q\u00eb kishin me vra e me burgos\u00eb qytetar\u00ebt e vet, kujtojn\u00eb me nostalgji terrorin dhe mjerimin q\u00eb zotnoi p\u00ebr ma se kat\u00ebr dekada vorfnije morale dhe materiale.<\/p>\n Por edhe pse nuk e ndiejn\u00eb nevoj\u00ebn me u justifikue p\u00ebr krimet e tyne, ata mundohen me e legjitimue disi vetveten, me e ngrit nivelin e krimit e t\u00eb posht\u00ebrsis\u00eb s\u00eb tyne n\u00eb rangun e dialogut intelektual. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye Nexhmije Hoxha shkruen se Enveri p\u00ebrmallohej e qante n\u00eb telefon tue fol\u00eb me Eqrem \u00c7abejn, se i dhimbte zemra p\u00ebr te, se bante \u00e7mos me e ndihmue, se e nxirrte jasht\u00eb p\u00ebr kurim…gati-gati sa s’thot\u00eb se Enveri i qortonte edhe bocat e veprave.<\/p>\n Kjo nuk asht rrjedhje trush, s’asht “dementia senilis”, s’asht as mburrje prej idioti – jo, asht banaliteti i s\u00eb keqes q\u00eb nuk njeh asnji ligj moral n\u00eb vetvete, q\u00eb nuk ndesh\u00eb n\u00eb asnji penges\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn ku banon.<\/p>\n Intelektuali si i till\u00eb nuk ka kurr\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr diktatorin, mbasi asnji rresht i veprave t\u00eb \u00c7abejt nuk mvaret prej “miqsis\u00eb” s\u00eb pandehun me Enver Hoxh\u00ebn, asnji shk\u00ebndije inteligjence e k\u00ebtij gjeniu t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb shqiptare nuk u ndez prej asaj “miqsie”.<\/p>\n Nd\u00ebrsa diktatori ka gjithmon\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr intelektualin.<\/p>\n Edhe nji fotografi e vetme, edhe nji rresht i vet\u00ebm, edhe nji takim i vet\u00ebm – nji dit\u00eb do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb p\u00ebr me kujtue nji njeri gjysmak dhe kriminel si Enver Hoxha.<\/p>\n Nji prej tiran\u00ebve ma gjakatar\u00eb t\u00eb historis\u00eb, Dionisi i Sirakuz\u00ebs, ai q\u00eb fuste njer\u00ebzit gjall\u00eb n\u00eb barkun e nji demi t\u00eb bronzte dhe i ndezte flak\u00ebn posht\u00eb p\u00ebr me ndie “muzik\u00ebn” e llahtarsh\u00ebm t\u00eb britmave t\u00eb tyne, ja din p\u00ebr nder Plutarkut faktin q\u00eb ne e kujtojm\u00eb sot p\u00ebr keq.<\/p>\n E njejta gja vlen p\u00ebr Danten, Shakespeare-in e t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n Edhe vet\u00eb dreqi do t\u00eb ishte optimist i tepruem po t\u00eb mendonte se mund ta prishte e ta p\u00ebrkeqsonte ma shum\u00eb nji individ si Enver Hoxh\u00ebn, k\u00ebt\u00eb d\u00ebshtak t\u00eb suksessh\u00ebm q\u00eb realizoi me dhun\u00eb dhe me terror vetveten.<\/p>\n E sot, zanet e Ramiz Alis\u00eb e t\u00eb Nexhmije Hoxh\u00ebs m\u00eb duket se dalin prej zorr\u00ebs s\u00eb tij qorre, tue g\u00ebrrye si acid indet e brishta t\u00eb nji kombi q\u00eb po vonon me rilind.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ardian Ndreca, 28.10.2009 Banaliteti i s\u00eb keqes: hija e diktatur\u00ebs n\u00eb sken\u00ebn demokratike “Banaliteti i s\u00eb keqes” asht n\u00ebntitulli i librit t\u00eb filozofes gjermane Hannah Arendt: “Eichmann-i n\u00eb Jeruzalem. Reportazh rreth banalitetit t\u00eb s\u00eb keqes” – n\u00eb t\u00eb cilin autorja, hebreje, p\u00ebrshkon etapat e gjykimit t\u00eb k\u00ebtij krimineli nazist n\u00eb vitin 1961. Adolf Eichmann ka […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\n