![\"Afrim](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/afrim_krasniqi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Afrim Krasniqi<\/strong>, 28.10.2009<\/em><\/p>\n Pas tri jav\u00ebsh negociatash n\u00eb nivel politik dhe n\u00eb nivel ekspert\u00ebsh, dy partit\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse t\u00eb koalicionit t\u00eb ri, CDU e kancelares Merkel dhe FDP e ministrit t\u00eb ri t\u00eb jasht\u00ebm Westerwelle arrit\u00ebn marr\u00ebveshjen bashk\u00ebqeveris\u00ebse. Koalicioni i ri CDU (CSU) dhe FDP vjen pas 8 viteve t\u00eb qeverisjes s\u00eb majt\u00eb dhe 4 viteve t\u00eb qeverisjes s\u00eb koalicionit t\u00eb madh CDU – SPD.<\/p>\n Zgjedhjet e fundit parlamentare i dhan\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb ri politik liberal\u00ebve t\u00eb rinj, t\u00eb cil\u00ebt arrit\u00ebn rezultatin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb historik t\u00eb tyre dhe p\u00ebr pasoj\u00eb, forc\u00ebn e nevojshme parlamentare p\u00ebr t’u imponuar si nj\u00eb partner real n\u00eb qeverisje.<\/p>\n CDU dhe FDP n\u00ebnshkruan s\u00eb bashku nj\u00eb marr\u00ebveshje bashk\u00ebqeverisjeje t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga 46 premtime konkrete, 124 faqe kompjuterike dhe 6137 rreshta.<\/p>\n Kontrata bashkqeveris\u00ebse thekson pes\u00eb prioritetet e koalicionit, zhvillimin ekonomik me synim mir\u00ebqenien p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, reform\u00ebn arsimore me q\u00ebllim arsim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe forcim t\u00eb komponentit t\u00eb k\u00ebrkimit shkencor, reform\u00ebn sociale dhe natyr\u00ebn solidare t\u00eb saj, reform\u00ebn n\u00eb politik\u00ebn e jashtme me q\u00ebllim rritjen e hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb liris\u00eb dhe siguris\u00eb komb\u00ebtare, si dhe reform\u00ebn e liris\u00eb s\u00eb brendshme, me masa konkrete kund\u00ebr kriminalitetit, politikave emigratore, etj.<\/p>\n \u00c7\u00ebshtja m\u00eb e debatueshme midis partner\u00ebve t\u00eb koalicionit ishte premtimi elektoral i FDP p\u00ebr reformimin e sistemit t\u00eb taksave, me synim uljen e tyre, si dhe premtimi tjet\u00ebr liberal p\u00ebr largimin e bazave t\u00eb huaja ushtarake nga Gjermania.<\/p>\n T\u00eb dyja premtimet liberale u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e marr\u00ebveshjes politike dhe n\u00eb fund, t\u00eb dy pal\u00ebt mor\u00ebn dhe l\u00ebshuan di\u00e7ka nga premtimet elektorale, duke arritur kompromis kat\u00ebrvje\u00e7ar qeveris\u00ebs.<\/p>\n Pika e fundit n\u00eb marr\u00ebveshjen prej 124 faqesh \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktimi i ndarjes s\u00eb protofol\u00ebve ministror\u00eb, tem\u00eb t\u00eb cil\u00ebs i kushtohen vet\u00ebm 5 rreshta.<\/p>\n E gjith\u00eb pjesa tjet\u00ebr e marr\u00ebveshjes \u00ebsht\u00eb konkrete, me premtime t\u00eb detajuara n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme t\u00eb qeverisjes, me angazhime n\u00eb afate kohore dhe me standardet p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n Nj\u00eb dit\u00eb pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb marr\u00ebveshjes, dy partit\u00eb partnere mblodh\u00ebn organet e tyre kryesore vendimmarr\u00ebse, FDP Kongresin Komb\u00ebtar dhe CDU K\u00ebshillin Komb\u00ebtar. K\u00ebto organe votuan dhe miratuan kontrat\u00ebn e bashk\u00ebpunimit politik, duke i hapur drit\u00ebn jeshile kalimit n\u00eb Parlament dhe krijimit t\u00eb kabinetit t\u00eb ri qeveritar.<\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, modeli gjerman i demokracis\u00eb partiake dha nj\u00eb shembull tjet\u00ebr, sesi funksionon demokracia, sesi partit\u00eb dhe lider\u00ebt negociojn\u00eb dhe respektojn\u00eb vullnetin e popullit, sesi politika b\u00ebhet e besueshme dhe sesi institucionet politike burojn\u00eb p\u00ebrmes mekanizmave legjitim\u00eb, transparent\u00eb dhe kushtetues.<\/p>\n P\u00ebr vet\u00eb natyr\u00ebn e funksionimit t\u00eb shtetit dhe demokracis\u00eb gjermane, p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjes federative, p\u00ebrvoj\u00ebs historike dhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh t\u00eb tjer\u00eb, politika gjermane ofron nj\u00eb model unik t\u00eb funksionimit t\u00eb sistemit dy plus dy, t\u00eb koalicionit dhe bashk\u00ebqeverisjes efektive dhe k\u00ebshtu, t\u00eb ndarjes s\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive n\u00eb vendimmarrjen m\u00eb t\u00eb lart\u00eb politike. Rasti i fundit ishte nj\u00eb tjet\u00ebr d\u00ebshmi e k\u00ebsaj vlere demokratike.<\/p>\n Leksioni gjerman i vlen \u00e7do demokracie t\u00eb re, sidomos vendeve me probleme n\u00eb funksionimin e demokracis\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb edhe Shqip\u00ebria. Le t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb paraleliz\u00ebm midis dy vendeve p\u00ebr t\u00eb kuptuar larg\u00ebsin\u00eb e madhe n\u00eb sjellje, koncept dhe p\u00ebrmbajtje midis dy modeleve, modelit gjerman dhe modelit shqiptar, t\u00eb dyja modele t\u00eb vendeve an\u00ebtare n\u00eb NATO dhe pas pak vitesh, edhe n\u00eb BE.<\/p>\n Zgjedhjet e 28 qershorit 2009 prodhuan nj\u00eb sistem t\u00eb ri partiak n\u00eb Shqip\u00ebri, dy plus nj\u00eb, ku p\u00ebr shkak t\u00eb numrave parlamentar\u00eb dhe preferencave subjektive, qeveria e re doli n\u00eb saj\u00eb t\u00eb koalicionit midis demokrat\u00ebve t\u00eb djatht\u00eb dhe fraksionit t\u00eb majt\u00eb socialist, LSI.<\/p>\n Pa gjykuar zgjedhjen e lidershipit t\u00eb t\u00eb dy pal\u00ebve p\u00ebr k\u00ebt\u00eb koalicion, le t\u00eb shohim form\u00ebn sesi kjo u realizua, si dhe kryesisht, dallimet me p\u00ebrvoj\u00ebn e fundit gjermane.<\/p>\n E para, bisedimet midis dy partner\u00ebve qeveris\u00ebs, mb\u00ebshtetur n\u00eb vet\u00eb deklaratat e lider\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebs, zgjat\u00ebn vet\u00ebm 5 dit\u00eb, midis 28 gushtit dhe 3 shtatorit. K\u00ebto negociata nuk ishin direkt n\u00eb nivel politik dhe ekspertize, por me delegim dhe n\u00eb thelb, t\u00eb lidhura me koeficient\u00ebt e mundsh\u00ebm t\u00eb ndarjeve t\u00eb posteve.<\/p>\n Marr\u00ebveshja e firmosur midis dy pal\u00ebve \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 1.5 faqe kompjuterike, me 35 rreshta, nga t\u00eb cilat, 60% e saj i kushtohet ndarjes s\u00eb posteve ministrore, raporteve vendimmarr\u00ebse midis dy lider\u00ebve, zgjedhjes s\u00eb presidentit t\u00eb ri, afatet p\u00ebr dh\u00ebnien e posteve lokale, etj.<\/p>\n N\u00eb marr\u00ebveshje nuk p\u00ebrcaktohet asnj\u00eb prioritet konkret n\u00eb lidhje me bashk\u00ebqeverisjen, nuk ka tema orientuese rreth \u00e7\u00ebshtjeve m\u00eb problematike, nuk ka afate dhe as t\u00eb dh\u00ebna.<\/p>\n Ajo ka natyr\u00eb deklarative, pa thelb, pa rezultate dalluese. Pal\u00ebt premtojn\u00eb se programi q\u00eb qeveria do t\u00eb paraqes\u00eb n\u00eb Parlament do t\u00eb quhet projekt bashkqeveris\u00ebs. Nuk ka nj\u00eb kontrat\u00eb programore t\u00eb n\u00ebnshkruar nga pal\u00ebt, si\u00e7 edhe vet\u00eb programi qeveris\u00ebs \u00ebsht\u00eb 50% retorik, pa angazhime konkrete, pa element\u00eb t\u00eb bashk\u00ebqeverisjes, pa identitet politik.<\/p>\n Ai mund t\u00eb ishte fare mir\u00eb program i p\u00ebrkohsh\u00ebm i nj\u00eb qeverie te djatht\u00eb, t\u00eb majt\u00eb apo nj\u00eb koalicioni tjet\u00ebr. N\u00eb aspektin formal, LSI-ja e ratifikoi koalicionin (jo marr\u00ebveshjen programore, sepse nuk kishte t\u00eb till\u00eb) n\u00eb organet e veta drejtuese, kurse PD-ja nuk i mblodhi fare strukturat, e konsideroi at\u00eb nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb faktit t\u00eb kryer.<\/p>\n E nj\u00ebjta praktik\u00eb u ndoq edhe me partner\u00ebt e tjer\u00eb n\u00eb qeveri. Edhe dy muaj pas krijimit t\u00eb qeveris\u00eb vijojn\u00eb em\u00ebrime n\u00eb poste z\u00ebvend\u00ebsministrash dhe zyrtar\u00ebsh t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb figurave drejtuese t\u00eb partive aleate.<\/p>\n Nuk ka marr\u00ebveshje programore, nuk ka kontrat\u00eb bashk\u00ebqeveris\u00ebse, nuk ka angazhime konkrete, por ka poste numerike q\u00eb jepen falas p\u00ebr kryetar\u00ebt aleat\u00eb, pra ka ndarje t\u00eb pushtetit politik n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proporcionale.<\/p>\n Partit\u00eb aleate, n\u00eb thelb fiktive dhe pa identitet t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, i quajn\u00eb t\u00eb konsumuara negociatat dhe bisedimet e bashk\u00ebqeverisjes n\u00eb momentin q\u00eb n\u00eb mesazhet e lider\u00ebve t\u00eb tyre vjen nj\u00eb mesazh, sipas t\u00eb cilit njoftohet dh\u00ebnia e nj\u00eb posti dyt\u00ebsor n\u00eb ekzekutiv. Sot ende \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebr vet\u00eb protagonist\u00ebt, se cilat jan\u00eb \u00e7\u00ebshtjet programore t\u00eb qeveris\u00eb q\u00eb bashkojn\u00eb apo ndajn\u00eb PD-n\u00eb me LSI-n\u00eb, demokrat\u00ebt me \u00e7am\u00ebt, legalist\u00ebt me republikan\u00ebt, ballist\u00ebt me liberal\u00ebt, etj.<\/p>\n Thjesht, askush nuk ka lexuar programe, nuk ka k\u00ebrkuar negociata programore, nuk ka folur p\u00ebr parime dhe vlera bashk\u00ebqeveris\u00ebse, por t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb folur, negociuar dhe n\u00ebnshkruar vet\u00ebm akte deklarative p\u00ebr ndarje postesh nominale.<\/p>\n Sipas modelit gjerman koalicioni i ri vjen si produkt kompromisi q\u00eb u jep p\u00ebrgjigje t\u00eb gjitha premtimeve elektorale t\u00eb pal\u00ebve, kurse n\u00eb modelin ton\u00eb shqiptar, koalicioni vjen si produkt shifrash, q\u00eb nuk u jep dhe nuk synon tu jap\u00eb p\u00ebrgjigje asnj\u00eb prej premtimeve t\u00eb bujshme elektorale t\u00eb secil\u00ebs pal\u00eb n\u00eb bashk\u00ebqeverisjeje. E nj\u00ebjta logjik\u00eb ka udh\u00ebhequr edhe qeverit\u00eb e m\u00ebparshme t\u00eb koalicionit, madje edhe krijimin e koalicioneve elektorale n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt e spektrit politik.<\/p>\n P\u00ebr pasoj\u00eb, n\u00eb dallim nga praktikat tashm\u00eb t\u00eb zakonshme evropiane, modeli shqiptar i funksionimit t\u00eb sistemit partiak, institucionit zgjedhor dhe atij qeveris\u00ebs vijon t\u00eb jet\u00eb produkt i nj\u00eb shoq\u00ebrie dhe mentaliteti parademokratik, ku vendin e vlerave dhe parimeve, e kan\u00eb z\u00ebn\u00eb dhe vijojn\u00eb ta ken\u00eb interesat personale, karrierat e pavotuara dhe format e imponimit prej lider\u00ebve t\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n Modeli gjerman vjen si nj\u00eb leksion shtes\u00eb demokracie, nj\u00eb leksion i fresk\u00ebt i lider\u00ebve t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe politik\u00ebs moderne, nj\u00eb leksion p\u00ebr t\u00eb cilin ka nevoj\u00eb \u00e7do pal\u00eb, qytetar\u00ebt votues dhe politikan\u00ebt tan\u00eb vendimmarr\u00ebs. Ne duam t\u00eb jemi pjes\u00eb e BE-s\u00eb, t\u00eb tregojm\u00eb se i p\u00ebrkasim pa kthim dhe n\u00eb nivelin e standardeve t\u00eb k\u00ebrkuara, bashk\u00ebsis\u00eb evropiane.<\/p>\n Gjendja e jon\u00eb i ngjan nj\u00eb banese t\u00eb re, e cila mund t\u00eb jet\u00eb e bukur, mund t\u00eb ndryshohet, mund t\u00eb rib\u00ebhet brenda pak muajsh, por q\u00eb n\u00eb fakt ka brenda t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt banor\u00eb, me t\u00eb nj\u00ebjtin mentalitet, me t\u00eb nj\u00ebjtat forma sjelljeje dhe p\u00ebr pasoj\u00eb, t\u00eb destinuar p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb edhe m\u00eb tej t\u00eb vjetruar, t\u00eb dal\u00eb nga moda, nj\u00eb banes\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn shumica e banor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lagjes nuk jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t’ia hapin port\u00ebn e miq\u00ebsis\u00eb dhe jetes\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Afrim Krasniqi, 28.10.2009 Pas tri jav\u00ebsh negociatash n\u00eb nivel politik dhe n\u00eb nivel ekspert\u00ebsh, dy partit\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse t\u00eb koalicionit t\u00eb ri, CDU e kancelares Merkel dhe FDP e ministrit t\u00eb ri t\u00eb jasht\u00ebm Westerwelle arrit\u00ebn marr\u00ebveshjen bashk\u00ebqeveris\u00ebse. Koalicioni i ri CDU (CSU) dhe FDP vjen pas 8 viteve t\u00eb qeverisjes s\u00eb majt\u00eb dhe 4 viteve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\n
\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, politika e bashk\u00ebqeverisjes merr karakter numerik, imponohet si ndarje torte, si shp\u00ebrndarje postesh nominale e personale, pa baz\u00eb politike, programore dhe profesionale.<\/p>\n