{"id":1047,"date":"2012-01-08T22:02:12","date_gmt":"2012-01-08T21:02:12","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=1047"},"modified":"2012-01-08T22:02:12","modified_gmt":"2012-01-08T21:02:12","slug":"zef-mulaj-e-verteta-dhe-edukimi-ne-diversitet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-e-verteta-dhe-edukimi-ne-diversitet\/","title":{"rendered":"Zef Mulaj: E v\u00ebrteta dhe edukimi n\u00eb diversitet"},"content":{"rendered":"

\"\" Dr. ZEF MULAJ<\/strong><\/p>\n

E gjith\u00eb eksp\u00ebrienca formuese e \u00e7do q\u00ebnieje njer\u00ebzore p\u00ebrshkohet vazhdimisht nga prezenca e vazhdueshme e t\u00eb Huajit. Mar\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrpersonale jan\u00eb, n\u00eb fakt, nj\u00eb galleri fytyrash q\u00eb thyejne hap\u00ebsiren ton\u00eb jet\u00ebsore ku t\u00eb cilave u pergjigjemi n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, secili nga ne n\u00eb m\u00ebnyren e vet. T\u00eb hysh\u00eb n\u00eb bashkepunim me tjetrin, padyshim do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb hysh n\u00eb kontakt me nj\u00eb identitet tjet\u00ebr, me nj\u00eb identitet t\u00eb ndrysh\u00ebm nga ne.<\/p>\n

P\u00ebrmes k\u00ebtij xhesti, p\u00ebrve\u00e7 se mund t\u00eb zhvillojm\u00eb njohurit\u00eb tona mbi identitetin ton\u00eb, mund t\u00eb pasurohemi me njohurit\u00eb mbi identitetin tjet\u00ebr, t\u00eb sapo njohur.<\/p>\n

Megjithat\u00eb ndonjeher\u00eb, niveli social por edhe ai edukativ p\u00ebrpiqet t\u00eb anulloj\u00eb \u201cdiversitetin\u201d q\u00eb na rend t\u00eb gjith\u00ebve kaq t\u00eb p\u00ebrsosur, duke favoruzuar m\u00eb shum\u00eb kolektivitetin se sa individin, kjo krijon universe t\u00eb homologuara, komunitete, ku individi duhet identifikuar tek kolektiviteti dhe pluralizmi i subjekteve q\u00eb jo gjithmon\u00eb respektohet n\u00eb nivelin e duhur.<\/p>\n

K\u00ebshtu q\u00eb, altruizmi dhe \u201cdiversiteti\u201d i atribuohen secilit individ, p\u00ebrfaktin se ai \u00ebsht\u00eb diferent nga nj\u00eb individ tjet\u00ebr, por vet\u00ebm nga disa individ q\u00eb shfaqin karekteristika t\u00eb ve\u00e7anta q\u00eb i rendin ata t\u00eb pangjash\u00ebm n\u00eb krahasim me homologimet grupore: dhe \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00eb prezenca e t\u00eb ashtuquajturve \u201ct\u00eb ndrysh\u00ebmve\u201d n\u00eb shoq\u00ebri, si p\u00ebr shembull n\u00eb shkolla, shkakton konflikte dhe krijon kriza.<\/p>\n

Funksionimi normal i sistemit kondicionon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb t\u00eb fort\u00eb formimin dhe ritjen e individit, aq m\u00eb tep\u00ebr kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe adol\u00ebshent.<\/p>\n

Diversiteti shpesh her\u00eb shikohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb negative, si k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb identitetit ton\u00eb dhe presenca e vazhdueshme e \u201ct\u00eb ndryshmit\u201d, shkakton frik\u00eb dhe dyshim.
\nMjafton t\u00eb kujtojm\u00eb sa frik\u00eb dhe dyshime ka shkaktuar n\u00eb t\u00eb kaluaren prezenca e nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb huaj dhe atyre invalid, tek m\u00ebsuesit dhe edukator\u00ebt.<\/p>\n

N\u00ebse arrim\u00eb t\u00eb perceptojm\u00eb diferencat, jo si nj\u00eb limit i komunikimit, por si nj\u00eb vler\u00eb, si nj\u00eb pasuri, si nj\u00eb e drejt\u00eb, takimi me \u201ct\u00eb ndryshmin\u201d , mund t\u00eb jet\u00eb, n\u00eb disa raste edhe nj\u00eb p\u00ebrplasje, por jo automatikisht nj\u00eb deskriminim.<\/p>\n

Edukimi do t\u00eb ishte m\u00eb i hapur e me qellime t\u00eb qarta, afermimin e identitetit t\u00eb secilit dhe n\u00eb t\u00eb njejten koh\u00eb vler\u00ebsimin e diferencave. Nd\u00ebrsa paragjymi i perdorur si gjykim dhe i pamb\u00ebshtetur jo nga faktet por vet\u00ebm nga opinionet, motori q\u00eb nganj\u00ebher\u00eb v\u00eb n\u00eb livizje qellimet dhe sjelljet tona, kondicionon mar\u00ebdh\u00ebniet tona sociale, duke penguar mundesit\u00eb e bashkepunimit me t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n

Por paragjykimi nuk \u00ebsht\u00eb i lindur dhe as spontan, por ka rr\u00ebnj\u00ebt e tij tek influenca familjare, ambientale, sociale dhe rr\u00ebnjoset q\u00eb n\u00eb vitet e para t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb. Esht\u00eb fondamentale t\u00eb nd\u00ebrhyjm\u00eb n\u00eb nivelin shkollor, familjar dhe edukativ, q\u00eb diferencat t\u2019i shnd\u00ebrrojme n\u00eb pasuri, n\u00eb paradigm\u00eb edukative p\u00ebr t\u00eb stimuluar f\u00ebmij\u00ebt dhe adol\u00ebshent\u00ebt q\u00eb t\u00eb m\u00ebndojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike ndaj atyre q\u00eb diversitetin e shohin si nj\u00eb problem, dhe jo t\u2019u themi atyre at q\u00eb duhet t\u00eb mendojn\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb pike, nj\u00eb nd\u00ebr p\u00ebrparisit\u00eb e shkoll\u00ebs duhet t\u00eb jet\u00eb edukimi i diferencave ndaj \u201ct\u00eb ndrysh\u00ebmve\u201d, p\u00ebr t\u00eb vendosur bazat e nj\u00eb kulture mikprit\u00ebse q\u00eb t\u00eb parandaloj\u00eb homegjenizmin kulturor.<\/p>\n

Sekreti p\u00ebr minimumin e bashk\u00ebpunimit dhe vullneti p\u00ebr t\u00eb pranuar k\u00ebt\u00eb bashk\u00ebpunim si baz\u00eb e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, q\u00ebndron tek reciprociteti. N\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk duhet patur frik\u00eb nga e v\u00ebrteta, por edhe e v\u00ebrteta duhet p\u00ebrdorur me doza t\u00eb caktuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt mos ta keqkuptojne at\u00eb. Kjo mund t\u00eb vij\u00eb vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet liris\u00eb reciproke dhe jo n\u00ebp\u00ebrmjet detyrimit t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs pal\u00eb mbi pal\u00ebn tjet\u00ebr. Pa nj\u00eb liri t\u00eb plot\u00eb nuk mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n

Publikuar ne gazetat italiane, \u201cResto Del Carlino\u201d e \u201cCorriere Adriatica\u201d \u2013 Perkthyer ne shqip nga Valentin Bru\u00e7aj<\/em><\/p>\n

Video relevante, interesante:<\/em><\/p>\n